รัฐสภา 2568.2.2#1

รัฐสภา · ครั้งที่ ๒ · ๑๕ ตุลาคม ๒๕๖๘

เรียนท่านสมาชิกรัฐสภา ทุกท่านครับ ขณะนี้มีสมาชิกมาลงชื่อเพื่อเข้าประชุม ๓๔๙ ท่านแล้วนะครับ องค์ประชุมครับ ขอเปิดการประชุมและดำเนินการประชุมตามระเบียบวาระต่อไปนะครับ

ระเบียบวาระที่ ๑ เรื่องที่ประธานจะแจ้งต่อที่ประชุม

- รับทราบคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญ ที่ ๑๘/๒๕๖๘ เรื่อง ประธาน รัฐสภาขอให้ศาลรัฐธรรมนูญพิจารณาวินิจฉัยปัญหาเกี่ยวกับหน้าที่และอำนาจของรัฐสภา ตามรัฐธรรมนูญ มาตรา ๒๑๐ วรรคหนึ่ง (๒)

ตามที่ประธานรัฐสภาได้ส่งคำร้องขอให้ศาลรัฐธรรมนูญพิจารณาวินิจฉัย เกี่ยวกับหน้าที่และอำนาจของรัฐสภา และศาลรัฐธรรมนูญได้มีคำวินิจฉัยเรื่องดังกล่าว เมื่อวันที่ ๑๐ กันยายน ๒๕๖๘ ซึ่งเอกสารคำวินิจฉัยนี้ได้แจกให้สมาชิกหน้าที่นั่งของท่านแล้วนะครับ

บัดนี้ ศาลรัฐธรรมนูญได้แจ้งคำวินิจฉัย ศาลรัฐธรรมนูญ ที่ ๑๘/๒๕๖๘ เรื่อง ที่ประธานรัฐสภาขอให้ศาลรัฐธรรมนูญพิจารณาวินิจฉัยปัญหาเกี่ยวกับหน้าที่และอำนาจของ รัฐสภา มาตรา ๒๑๐ วรรคหนึ่ง (๒) มายังรัฐสภา ซึ่งรายละเอียดก็ได้แจกสมาชิกแล้ว ถ้าท่าน สมาชิกจะกรุณาได้อ่านก็จะเป็นประโยชน์ในการที่จะอภิปรายเรื่องการแก้ไขรัฐธรรมนูญ ในวันนี้ เพราะว่าคำวินิจฉัยนั้นก็เกี่ยวกับเรื่องที่เราจะแก้ไขรัฐธรรมนูญฉบับนี้ด้วยนะครับ

(ที่ประชุมรับทราบ)

ระเบียบวาระที่ ๒ รับรองรายงานการประชุม

- รับรองรายงานการประชุมร่วมกันของรัฐสภา (สมัยสามัญประจำปี ครั้งที่สอง) ดังนี้

ครั้งที่ ๑ วันศุกร์ที่ ๒๐ ธันวาคม ๒๕๖๗

ครั้งที่ ๒ เป็นพิเศษ วันอังคารที่ ๑๔ มกราคม ๒๕๖๘

ครั้งที่ ๓ เป็นพิเศษ วันพฤหัสบดีที่ ๑๓ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๘

ครั้งที่ ๔ เป็นพิเศษ วันศุกร์ที่ ๑๔ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๘

ครั้งที่ ๕ เป็นพิเศษ วันพุธที่ ๕ มีนาคม ๒๕๖๘

ครั้งที่ ๖ เป็นพิเศษ วันจันทร์ที่ ๑๗ มีนาคม ๒๕๖๘

ซึ่งได้วางไว้ให้สมาชิกตรวจดูก่อนที่จะเข้ามาประชุมแล้วนะครับ ถ้าไม่มีท่าน สมาชิกท่านใดมีความเห็นเพิ่มเติมแก้ไข เชิญท่านสมาชิกครับ

นายอดิศร เพียงเกษ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร

ท่านประธานรัฐสภา ที่เคารพ กระผม นายอดิศร เพียงเกษ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อ พรรคเพื่อไทย ในฐานะสมาชิกรัฐสภา ท่านได้แจ้งต่อที่ประชุมเกี่ยวกับคำวินิจฉัยของ ศาลรัฐธรรมนูญ แน่นอนครับ ตามกฎหมายรัฐธรรมนูญฉบับนี้มีความศักดิ์สิทธิ์ แต่การจะ อภิปรายเรื่องศาลรัฐธรรมนูญก็เป็นเนื้อหาเนื้อหาหนึ่งที่เราชาวรัฐสภาจะได้พิจารณาว่า อำนาจศาลรัฐธรรมนูญที่เข้ามาแทรกแซงก้าวก่ายหรือไม่กับอำนาจนิติบัญญัติต่อไป จึงอภิปรายเป็นข้อสังเกตไว้ อำนาจอธิปไตยเป็นของปวงชนชาวไทย มิใช่อำนาจอธิปไตย เป็นของศาลรัฐธรรมนูญ อภิปรายเป็นข้อสังเกตเบื้องต้น ขอบคุณครับ

นายวันมูหะมัดนอร์ มะทา ประธานรัฐสภา 🔗

ขอบคุณครับ ก็เพียงแต่ แจ้งให้ทราบเฉย ๆ ครับ ส่วนการอภิปรายท่านจะอภิปรายได้ตามหน้าที่ของท่านครับ เพียงแต่ว่าคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญนั้นก็ผูกพันทุกองค์กร ก็แจ้งให้ทราบ เพื่อประกอบการพิจารณานะครับ ถ้าท่านสมาชิกไม่มีความเห็นเป็นอย่างอื่นถือว่าที่ประชุมนี้ รับรองรายงานการประชุมร่วมกันของรัฐสภาทั้ง ๖ ครั้งนี้แล้วนะครับ

ระเบียบวาระที่ ๓ เรื่องที่คณะกรรมาธิการพิจารณาเสร็จแล้ว ไม่มี

เรียนท่านสมาชิกรัฐสภาทุกท่าน ก่อนที่จะพิจารณาระเบียบวาระที่สำคัญ ต่อไป ผมขอแจ้งสรุปผลการประชุมหารือระหว่างประธานรัฐสภา ตัวแทนคณะรัฐมนตรี สมาชิกวุฒิสภา ตัวแทนของพรรคฝ่ายรัฐบาลและฝ่ายค้าน ซึ่งได้ประชุมเมื่อวันที่ ๘ ตุลาคม ๒๕๖๘ ที่ประชุมได้มีกรอบการตกลงดังต่อไปนี้ ผมสรุปสั้น ๆ ไว้เผื่อว่าวิปทั้ง ๓ ฝ่ายท่านใด เห็นว่ามีอะไรที่ผมยังไม่แจ้ง ยังไม่ครบถ้วนท่านก็เสริมได้นะครับ กรอบระยะเวลาที่เรา จะประชุม ๒ วันนี้เราจะใช้เวลาทั้งหมด ๑๙ ชั่วโมง ๓๐ นาที โดยแบ่งดังนี้ เวลาของประธาน ๑ ชั่วโมง เวลาของท่านวุฒิสมาชิกจำนวน ๕ ชั่วโมง ๓๐ นาที ของพรรคร่วมฝ่ายรัฐบาล ๓ ชั่วโมง พรรคร่วมฝ่ายค้าน ๑๐ ชั่วโมง โดยเวลาของผู้เสนอทั้ง ๓ ร่าง ก็จะอยู่ในกรอบเวลา จะเป็นฝ่ายรัฐบาลหรือฝ่ายค้านก็อยู่ในเวลานั้น โดยเรากำหนดไว้โดยประมาณผู้เสนอร่าง ก็ประมาณ ๑๕ นาที แต่ถ้าเกินก็หักเวลาของฝ่ายที่ท่านสังกัดอยู่ ก็แจ้งให้ที่ประชุมทราบ แต่ว่าเมื่ออภิปรายจบแล้วก็จะให้ผู้เสนอที่ประสงค์จะสรุปก็สรุปได้อีกครั้งหนึ่ง หลังจากนั้น ก็จะเป็นลงมติรับหลักการในวาระที่หนึ่งซึ่งอาจจะเป็นวันพรุ่งนี้ ขอให้สมาชิกทุกท่านอยู่โดยพร้อมกันเพราะว่าการรับหลักการการแก้ไขรัฐธรรมนูญนั้น ต้องขานชื่อโดยเปิดเผยเป็นรายบุคคล แล้วก็จะรับหรือไม่รับก็ต้องขาน มันมี ๓ ร่าง จะรับทั้ง ๓ ร่าง หรือไม่รับทั้ง ๓ ร่าง หรือรับบางฉบับ เพราะฉะนั้นอาจจะต้องใช้เวลาถึง ๓ ชั่วโมง เพราะฉะนั้นพรุ่งนี้ก็อย่าเลิกค่ำมากนัก สัก ๒ โมง ๕ โมงก็จะลงมติได้หมด อันนี้ก็เรียนให้ ท่านสมาชิกได้กรุณารับทราบ เพราะว่าลงมติไม่เหมือนกับ พ.ร.บ. ทั่วไป ต้องขานชื่อเป็น รายคน จำนวนของเราทั้งหมด ๗๐๐ ท่าน ก็ต้องใช้เวลาพอสมควร ผมว่าน่าจะเป็นประมาณ ๒ ชั่วโมงครึ่ง ถึง ๓ ชั่วโมง ก็ขอแจ้งให้ที่ประชุมได้กรุณารับทราบ

เรื่องด่วน

๑. ร่างรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่..) พุทธศักราช .... (แก้ไขเพิ่มเติมมาตรา ๑๕๖ เพิ่มเติมกรณีที่รัฐสภาต้องมีการประชุมร่วมกัน และเพิ่มหมวด ๑๕/๑ การจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่) ซึ่ง นายพริษฐ์ วัชรสินธุ กับคณะ เป็นผู้เสนอ

เนื่องจากมีร่างรัฐธรรมนูญ แก้ไขเพิ่มเติม ทำนองเดียวกันอีก ๒ ฉบับ ได้แก่

๒. ร่างรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ ..) พุทธศักราช .... (แก้ไขเพิ่มเติมมาตรา ๒๕๖ หลักเกณฑ์ ขั้นตอน และวิธีการแก้ไขเพิ่มเติม รัฐธรรมนูญและเพิ่มหมวด ๑๕/๑ การจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่) ซึ่ง นายอนุทิน ชาญวีรกูล กับคณะ เป็นผู้เสนอ ซึ่งอยู่ในระเบียบวาระเรื่องด่วนที่ ๒

๓. ร่างรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ ..) พุทธศักราช. .... (แก้ไขเพิ่มเติมมาตรา ๑๕๖ เพิ่มเติมกรณีที่รัฐสภาต้องมีการประชุมร่วมกัน และเพิ่มหมวด ๑๕/๑ การจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่) ซึ่ง รองศาสตราจารย์ชูศักดิ์ ศิรินิล กับคณะ เป็นผู้เสนอ ซึ่งอยู่ในระเบียบวาระเรื่องด่วนที่ ๓ ซึ่งผมเห็นว่าสามารถจะนำมา พิจารณารวมกันได้ตามข้อบังคับ ข้อ ๓๓ (๑) ส่วนการออกเสียงลงคะแนนวาระที่หนึ่งขั้นรับ หลักการนั้นจะให้สมาชิกขานชื่อในคราวเดียวกัน แต่แยกการพิจารณาเป็นรายฉบับ ตามข้อบังคับ ข้อ ๑๒๑ วรรคสี่ จะมีท่านสมาชิกเห็นเป็นอย่างอื่นไหมครับ ถ้าไม่มีความเห็น เป็นอย่างอื่นก็จะดำเนินการตามนี้นะครับ

ด้วยสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรได้เสนอร่างรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ ..) พุทธศักราช .... พร้อมด้วยบันทึกหลักการและเหตุผล และบันทึก วิเคราะห์สรุปสาระสำคัญทั้ง ๓ ฉบับ เพื่อให้ที่ประชุมร่วมกันของรัฐสภาพิจารณาตาม รัฐธรรมนูญ มาตรา ๒๕๖ (๑) ทั้งนี้ ได้มีการเผยแพร่ร่างรัฐธรรมนูญผ่านทางเว็บไซต์ของ รัฐสภาเพื่อเปิดเผยให้ประชาชนได้ทราบ สามารถเข้าถึงข้อมูลตามข้อบังคับ ข้อ ๑๑๕ แล้ว สำหรับการพิจารณาให้ความเห็นชอบร่างรัฐธรรมนูญ แก้ไขเพิ่มเติม ในวาระที่หนึ่ง รัฐธรรมนูญมาตรา ๒๕๖ (๓) และข้อบังคับ ข้อ ๑๑๑ กำหนดให้รัฐสภาพิจารณาลงมติว่า จะรับหลักการหรือไม่รับหลักการ การออกเสียงลงคะแนนโดยวิธีการเรียกชื่อและลงคะแนน โดยเปิดเผย และต้องมีคะแนนเห็นชอบด้วยในการแก้ไขเพิ่มเติมนั้นไม่น้อยกว่ากึ่งหนึ่งของ สมาชิกจำนวนเท่าที่มีอยู่ของทั้งสองสภา คือต้องไม่น้อยกว่า ๓๔๕ ท่าน ซึ่งในจำนวนนี้ต้องมีสมาชิกวุฒิสภาเห็นชอบด้วยไม่น้อยกว่า ๑ ใน ๓ ของจำนวนวุฒิสมาชิก เท่าที่มีอยู่ คือต้องไม่น้อยกว่า ๖๖ เสียง ต่อไปผมจะเชิญให้ผู้เสนอร่างทั้ง ๓ ฉบับ ได้เสนอ ทีละร่างนะครับ ท่านแรกฉบับที่ ๑ ขอเชิญท่านพริษฐ์ วัชรสินธุ เป็นผู้เสนอครับ เชิญครับ

นายพริษฐ์ วัชรสินธุ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร

เรียนประธานสภา ที่เคารพครับ กระผม พริษฐ์ วัชรสินธุ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน อดีตพรรคก้าวไกล ในฐานะสมาชิกรัฐสภา และในฐานะผู้เสนอ ร่างรัฐธรรมนูญฉบับแก้ไขเพิ่มเติมครับ ท่านประธานครับ ตลอด ๒ ปีที่ผ่านมาที่ผมได้รับ โอกาสจากพี่น้องประชาชนให้เข้ามาทำหน้าที่ในภาแห่งนี้ ครั้งนี้ไม่ใช่ครั้งแรกที่ผมลุกขึ้นมา อภิปรายว่าทำไมประเทศเราควรจะมีการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ แต่ด้วยเหตุการณ์ทาง การเมืองที่ผ่านมาต้องยอมรับว่าองค์ประกอบของรัฐสภาวันนี้มีความแตกต่างจากวันก่อน ๆ รัฐสภาเรามี สส. พรรคร่วมฝ่ายค้าน ที่วันนี้สามารถผลักดันเรื่องรัฐธรรมนูญได้เต็มที่โดย ไม่ต้องเกรงใจใครเหมือนกับสมัยตอนเป็นรัฐบาล รัฐสภาเรามี สส. รัฐบาลที่รู้ดีว่าความ อยู่รอดของรัฐบาลนั้นขึ้นอยู่กับความสามารถของเขาในการผลักดันเรื่องวาระเกี่ยวกับ รัฐธรรมนูญให้สำเร็จ และรัฐสภาเราก็มีสมาชิกวุฒิสภาที่วันนี้ได้รับความชัดเจนจาก ศาลรัฐธรรมนูญแล้วว่าเราสามารถเดินหน้าพิจารณาร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญฉบับนี้ได้โดยไม่ต้อง ทำประชามติมาก่อน

ท่านประธานครับ วันนี้ร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญ ๓ ฉบับที่รัฐสภากำลังพิจารณา นั้นมีรายละเอียดที่แตกต่างกันพอสมควรเกี่ยวกับกลไกในการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ แต่ในเมื่อการพิจารณาวันนี้และวันพรุ่งนี้เป็นการพิจารณาในวาระที่หนึ่งคือชั้นรับหลักการ ความจริงแล้วคำถามเดียวที่รัฐสภาแห่งนี้ต้องร่วมกันพิจารณาและร่วมกันกำหนดคำตอบผ่าน การลงมติ ก็คือรัฐสภานั้นเห็นด้วยหรือไม่กับการเดินหน้าสู่การจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ซึ่งเป็นหลักการที่เขียนไว้เหมือนกันในทั้ง ๓ ร่างที่เรากำลังพิจารณากันอยู่ ความจริงคำถามนี้ ไม่ได้เป็นคำถามใหม่ เป็นคำถามที่หลายภาคส่วนนั้นได้ตอบกันมาแล้วหลายรอบตลอด ๕ ปี ที่ผ่านมา รัฐสภาชุดที่แล้วก็มีการตั้งคณะกรรมาธิการวิสามัญขึ้นมา มีตัวแทนจากทุกพรรค ไปร่วมกันศึกษาปัญหาของ ๒๐๐ กว่ามาตราในรัฐธรรมนูญ จัดทำรายงานออกมา ๖๐๐ กว่าหน้า โดยส่วนใหญ่ในกรรมาธิการก็มีข้อสรุปตรงกันว่าประเทศเรานั้นควรจะมีการ จัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ในการเลือกตั้งเมื่อปี ๒๕๖๖ แน่นอนปัจจัยที่พี่น้องประชาชน ใช้ในการตัดสินใจว่าจะเลือกพรรคไหนอาจจะมีหลายปัจจัย แต่ก็ปฏิเสธไม่ได้ว่า ๗๐ กว่าเปอร์เซ็นต์ของประชาชนที่ออกมาใช้สิทธิเลือกตั้งนั้น กาให้กับพรรคการเมือง ที่สนับสนุนให้มีการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ อย่างไรก็ตามผมก็ยอมรับว่าตลอด ๓ ปี ที่ผ่านมานั้นบทสนทนาเรื่องรัฐธรรมนูญถูกดึงไปพูดคุยกันเรื่องเทคนิคค่อนข้างจะเยอะ จะทำประชามติกี่ครั้ง จะตีความคำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญว่าอย่างไร

นายจุลพันธ์ อมรวิวัฒน์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร

ท่านประธานครับ

นายมงคล สุระสัจจะ รองประธานรัฐสภา

ครับ

นายจุลพันธ์ อมรวิวัฒน์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร

ด้วยความเคารพครับ ผม จุลพันธ์ อมรวิวัฒน์ พรรคเพื่อไทย จังหวัดเชียงใหม่ ในฐานะสมาชิกรัฐสภา ไม่อยาก ขัดจังหวะท่านพริษฐ์นะครับ แต่ว่าอย่างไรก็ตามพวกเรากำลังพิจารณาเป็นญัตติและเป็น กฎหมาย ต้องเข้าสู่การอ่านหลักการและเหตุผลก่อน ไม่อย่างนั้นพวกผมจะรู้ได้อย่างไร ว่าท่านกำลังเสนออะไรอยู่ ด้วยกระบวนการนี่ให้ดำเนินการให้ถูกต้อง อ่านหลักการและ เหตุผลให้ครบถ้วนแล้วจึงอภิปราย เพื่อเพื่อนสมาชิกจะได้เข้าใจในสิ่งที่ท่านได้นำเสนอ ต่อสภาแห่งนี้ครับ ขอบคุณครับ

นายมงคล สุระสัจจะ รองประธานรัฐสภา

ขอบคุณครับ เชิญท่านพริษฐ์ครับ

นายพริษฐ์ วัชรสินธุ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 🔗

เรียนประธานครับ ขอบคุณเพื่อนสมาชิกนะครับ ไม่มีปัญหาครับ เข้าใจว่าทางสภาแห่งนี้ที่ผ่านมาก็มี หลายบรรทัดฐานนะครับ แต่เพื่อให้มีการนำเสนออย่างครบถ้วนตามที่เพื่อนสมาชิกได้ นำเสนอเข้ามาก็ยินดีที่จะอ่านหลักการและเหตุผลก่อนที่จะไปอธิบายความเพิ่มเติมนะครับ ท่านประธานครับ หลักการอย่างที่ผมเรียนของ ๓ ร่างมีความคล้ายกันคือการเดินหน้าสู่ การจัดทำรัฐธรรมนูฉบับใหม่ ญัตติที่ผมและเพื่อนสมาชิกจากพรรคประชาชนเสนอในวันนี้ เขียนไว้ชัดเจนว่าหลักการคือการแก้ไขเพิ่มเติมมาตรา ๑๕๖ ของรัฐธรรมนูญ แห่งราชอาณาจักรไทย และการเพิ่มเติมหมวด ๑๕/๑ การจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่

เหตุผลเขียนไว้ว่า ด้วยรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย ปัจจุบันมีปัญหา เรื่องความชอบธรรมทางประชาธิปไตยเนื่องจากเป็นรัฐธรรมนูญที่เชื่อมโยงกับ คณะรัฐประหาร ถูกรับรองโดยกระบวนการประชามติที่ไม่เสรีและเป็นธรรมและมีบทบัญญัติ หลายประการที่ไม่สอดคล้องกับหลักการประชาธิปไตย จึงสมควรแก้ไขเพิ่มเติมมาตรา ๑๕๖ โดยเพิ่มหมวด ๑๕/๑ การจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ไว้ในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย เพื่อให้รัฐสภาจัดทำร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ตามคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมญด้วยกลไก ที่มีความยึดโยงกับประชาชนและประชาชนมีส่วนร่วม จึงจำเป็นต้องตรารัฐธรรมนูญ แห่งราชอาณาจักรไทย แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ ..) พุทธศักราช .... ฉบับนี้

ต่อเนื่องจากที่ผมได้เรียนไว้ว่าหลักการที่สำคัญในวันนี้คือการเดินหน้าสู่ การจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ท่านใดก็ตามที่อาจจะถามกลับมาว่าแก้รัฐธรมนูญแล้ว ประเทศจะได้อะไร ผมอยากจะชวนมองในอีกมุมกลับว่าพอไม่แก้รัฐธรรมนูญแล้วประเทศนี้ สูญเสียอะไรครับ เรามีตึก สตง. ถล่มลงมาใจกลางกรุงเมื่อ ๖ เดือนก่อน แต่ ณ วันนี้ยังไม่มี หน่วยงานรัฐที่แสดงความรับผิดชอบหรือต้องรับผิดชอบ เรามี กกต. ที่เอาผิดใครก็ไม่ค่อยจะได้ เสมือนกับว่าประเทศนี้ไม่มีการทุจริตเลือกตั้งหรือการซื้อเสียง เรามี ป.ป.ช. ที่ถูกตั้งคำถาม ว่ายืนอยู่ตรงข้ามกับความโปร่งใส อย่างเช่นในกรณีคดีแหวนแม่ นาฬิกาเพื่อน เรามีพรรค การเมืองที่ถูกยุบจากการเสนอร่างกฎหมาย นักการเมืองที่ถูกตัดสิทธิตลอดชีวิต จากโพสต์เฟซบุ๊กสมัยเรียน เรามี สส. ที่ป้ายชื่อก็เขียนพรรคหนึ่ง แต่ในใจอาจจะเป็นอีก พรรคหนึ่ง เงินในบัญชีก็อาจจะมาจากอีกพรรคหนึ่ง เรามี สว. ที่โชคดีที่สุดในโลก Pack กันเข้ามาได้แม้โอกาสนั้นอาจจะน้อยกว่าการถูกหวยรางวัลที่ ๑ ๗๐ ครั้งติดต่อกัน เรามี ท้องถิ่นที่มีอำนาจและงบประมาณจำกัด จะออกแบบเส้นทางรถเมล์ในพื้นที่ตัวเองก็ทำไม่ได้ สัดส่วนงบประมาณในการพัฒนาพื้นที่นั้นก็ไม่เพิ่มขึ้นตลอดเกือบ ๑๐ ปีที่ผ่านมา เรามี เยาวชนนักเคลื่อนไหวที่หลายคนถูกปฏิเสธการประกันตัวแม้ไม่มีพฤติกรรมที่เสี่ยงต่อการ หลบหนี เรามีนักวิชาการและสื่อที่ทำหน้าที่สืบสวนสอบสวนแต่ถูกทุนใหญ่หรือกลุ่ม ผู้มีอิทธิพลไล่ฟ้องปิดปากเพื่อพยายามจะขวางการตรวจสอบ แล้วเราก็มีโครงการขนาดใหญ่ ที่รับฟังความเห็นของพี่น้องประชาชนในพื้นที่แค่พอเป็นพิธี ปัญหาทั้งหมดที่ผมพูดมา ไม่ใช่เรื่องบังเอิญแต่เป็นผลลัพธ์และมีสาเหตุบางส่วนมาจากรัฐธรรมนูญ ปี ๒๕๖๐ ที่ออกแบบระบบการเมืองที่ไม่เกรงใจประชาชนและไม่มีประชาชนอยู่ในสมการ แล้วพอระบบการเมืองเราเป็นเช่นนี้มันก็ไม่ใช่เรื่องบังเอิญเช่นกันว่าตั้งแต่เรามีรัฐธรรมนูญ ปี ๒๕๖๐ บังคับใช้ ประเทศไทยและพี่น้องประชาชนต้องเผชิญกับวิกฤติอย่างน้อย ๓ อย่าง ด้วยกันที่กระทบโดยตรงต่อคุณภาพชีวิตของทุกคนในประเทศนี้

วิกฤติที่ ๑ คือวิกฤติเรื่องประชาธิปไตยถดถอย ย้อนไปเมื่อ ๒๐ ปีที่แล้ว ประเทศไทยถูกมองว่าเป็นดาวรุ่งเรื่องประชาธิปไตยอย่างน้อยในระดับภูมิภาค พี่น้องประชาชน จำนวนมากรู้สึกว่าคะแนนเสียงที่เขาหย่อนเข้าไปในหีบเลือกตั้งนั้นสามารถเปลี่ยนอนาคต เขาได้จริง ๆ แต่รัฐธรรมนูญ ปี ๒๕๖๐ กลับทำให้สถาบันทางการเมืองต่าง ๆ นั้นมีความ ยึดโยงกับประชาชนน้อยลง พี่น้องประชาชนเข้าคูหาเลือก สส. เข้าไปทำงานในสภา เลือกรัฐบาลไปทำงานในทำเนียบ แต่คนที่มาชี้ขาดว่ากฎหมายอะไรแก้ได้ ไม่ได้ นโยบาย อะไรทำได้ ไม่ได้ บุคคลคนไหนเป็นรัฐมนตรีได้ ไม่ได้ หรือแม้กระทั่ง สสร. แบบไหนมีได้ ไม่ได้ กลับเป็น ๙ คนที่นั่งอยู่ในศาลรัฐธรรมนูญที่พี่น้องประชาชนไม่เคยให้ความเห็นชอบ

วิกฤติที่ ๒ คือวิกฤตินโยบายล้าหลัง เมื่อ ๒๐ ปีที่แล้วประเทศไทยก็ถูกมองว่า เป็นต้นตำรับของนโยบายที่ก้าวหน้าในหลาย ๆ ด้าน นโยบายที่เป็นฉันทามติภายในประเทศ ที่เป็นที่ชื่นชมในเวทีนานาชาติ อย่างเช่น นโยบาย ๓๐ บาทรักษาทุกโรค หรือหลักประกัน สุขภาพถ้วนหน้า แต่รัฐธรรมนูญ ปี ๒๕๖๐ กลับไม่ช่วยสนับสนุนให้รัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้งนั้นมีสมาธิ และแรงจูงใจในการผลักดันนโยบายที่เป็นประโยชน์ให้กับพี่น้องประชาชน สมาธิบางส่วน ต้องเสียไปกับการรับมือกับคณะนักร้องมืออาชีพที่ถูกติดปีกโดยรัฐธรรมนูญ ปี ๒๕๖๐ บางครั้ง ก็ร้องแบบมีมูลแต่หลายครั้งก็ร้องแบบมั่วซั่ว แรงจูงใจในการผลักดันนโยบายให้สำเร็จ ก็ไม่ค่อยมีมากนัก เพราะความอยู่รอดของรัฐบาลในยุคสมัยนี้กลับไม่ได้ขึ้นอยู่กับความสำเร็จ ในการผลักดันนโยบาย กลับไม่ได้ขึ้นอยู่กับความพึงพอใจของพี่น้องประชาชน

ส่วนวิกฤติที่ ๓ คือวิกฤติทุจริตเรื้อรัง ตอนที่รัฐธรรมนูญ ปี ๒๕๖๐ ถูกประกาศบังคับใช้ ผู้สนับสนุนหลายคนมีความภาคภูมิใจว่ารัฐธรรมนูญฉบับนี้เป็นฉบับ ปราบโกง แต่วันนี้ชัดเจนแล้วว่ารัฐธรรมนูญ ปี ๒๕๖๐ นั้นไม่สามารถปราบโกงได้จริง ปราบได้เฉพาะคนที่อยากจะปราบ เมื่อเดือนที่แล้วประเทศเนปาลมีการประท้วงครั้งใหญ่ พี่น้องประชาชนออกมาชุมนุมเพื่อต่อต้านการทุจริตคอร์รัปชัน แต่ท่านประธานทราบไหมว่า รัฐธรรมนูญ ปี ๒๕๖๐ นั้นทำให้คะแนนความโปร่งใสของประเทศไทยในดัชนีสากลนั้น ดิ่งแย่ลงมาเท่ากับประเทศเนปาลไปเป็นที่เรียบร้อยแล้ว รัฐมนตรี สส. สว. จะทุจริตต่อหน้าที่ แค่ไหน กกต. สตง. จะเกียร์ว่างต่อการตรวจสอบการทุจริตแค่ไหน ประชาชนก็ไม่สามารถ เข้าชื่อถอดถอนได้เหมือนกับในอดีต ท่านประธานครับ ที่เล่าปัญหาทั้งหมดมานี้ผมไม่ได้ จะบอกว่ารัฐธรรมนูญนั้นเป็นยาวิเศษ ผมไม่ได้บอกว่ามีรัฐธรรมนูญฉบับใหม่แล้วปัญหา ทั้งหมดนี้จะหายไป ผมไม่ได้บอกว่าแก้รัฐธรรมนูญเสร็จแล้วค้าขายจะดีขึ้นทันที คนโกง จะหมดประเทศ ไม่ได้บอกเช่นนั้น แต่ในเมื่อรัฐธรรมนูญ ปี ๒๕๖๐ ได้พิสูจน์ให้เห็นแล้วว่า ไม่สามารถนำพามาซึ่งระบบการเมืองที่ตอบโจทย์พี่น้องประชาชนที่เป็นที่พึ่งของพี่น้อง ประชาชนได้ คำถามที่ตามมาคือว่าแล้วเราจะอยากติดอยู่ในกับดักของรัฐธรรมนูญ ปี ๒๕๖๐ กันไปทำไม หรือลึก ๆ แล้วเรามีความกลัวหรือความกังวลใจอะไรกับการจัดทำรัฐธรรมนูญ ฉบับใหม่ ท่านประธานครับ วันนี้ผมเลยอยากจะลุกขึ้นมาทำหน้าที่เพื่อพยายามจะคลาย ข้อกังวลของเพื่อนสมาชิกหรือพี่น้องประชาชนที่อาจจะมีเกี่ยวกับการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่

ประการแรก บางคนอาจจะมีความกังวลว่ารัฐบาลเราจะสนใจแต่เรื่อง แก้รัฐธรรมนูญไม่สนใจเรื่องการแก้ปัญหาปากท้อง ทั้ง ๆ ที่ประชาชนนั้นไม่มีจะกินกันอยู่แล้ว ในมุมหนึ่งถ้า ครม. ชุดไหนจะไร้ประสิทธิภาพถึงขั้นไม่สามารถแก้รัฐธรรมนูญควบคู่กับ การแก้ปัญหาปากท้องและปัญหาความมั่นคงได้ ผมว่าพี่น้องประชาชนก็อย่าให้เขาเป็น รัฐบาลเลยครับ แต่อีกมุมหนึ่งจะบอกว่าการแก้รัฐธรรมนูญนั้นไม่ส่งผลกระทบต่อปากท้อง พี่น้องประชาชนในระยะยาวก็คงจะไม่ใช่ ถ้ารัฐธรรมนูญทำให้นายกรัฐมนตรีและรัฐบาลที่มา จากการเลือกตั้งของพี่น้องประชาชนต้องเปลี่ยนกันทุก ๆ ปี แล้วนักลงทุนที่ไหนเขาจะอยาก ขนเงินมาลงทุนในไทย ยกเว้นกลุ่มทุนเทาที่อาจจะจ้องฉวยโอกาสจากจังหวะชุลมุนแบบนี้ ถ้ารัฐธรรมนูญ ปี ๒๕๖๐ ปล่อยให้คนโกงนั้นยังคงหากินจากภาษีพี่น้องประชาชนไปได้เรื่อย ๆ แล้วประเทศเราจะเหลืองบประมาณ เหลือทรัพยากรส่วนไหนมากระตุ้นเศรษฐกิจ มาทำสวัสดิการ ให้กับพี่น้องประชาชน แล้วถ้ารัฐธรรมนูญจะทำให้คนเข้ามาทำงานการเมืองได้ต้องพึ่งทุนใหญ่ ต้องพึ่งบ้านใหญ่ แล้วใครในสภาจะเป็นตัวแทนที่ผลักดันนโยบายที่เอาประชาชนเป็นใหญ่

ความกลัวที่ ๒ บางท่านอาจจะมีความกังวลว่าการแก้รัฐธรรมนูญนั้นเป็นการ แก้ปัญหาผิดจุด ปัญหาไม่ได้อยู่ที่รัฐธรรมนูญ ปัญหาอยู่ที่นักการเมือง ผมก็ต้องเรียนกลับไป กับท่านประธานว่าผมเข้าใจดีว่านักการเมืองในประเทศเรามีหลายคนที่มีปัญหาจริง ๆ ไม่ปฏิเสธ แต่ประเทศเราได้นักการเมืองแบบไหนขึ้นอยู่กับว่ารัฐธรรมนูญเขียนเกี่ยวกับ นักการเมืองไว้อย่างไร ถ้ารัฐธรรมนูญเขียนให้ สส. สามารถย้ายพรรคกันกลางสภาได้เป็นว่าเล่น โดยที่ไม่เคยขออนุญาตพี่น้องประชาชน เราก็จะได้แต่ สส. ที่วัน ๆ คิดแต่จะรวมมุ้งเพื่อไป ต่อรองผลประโยชน์ หรือต่อรองตำแหน่งในคณะรัฐมนตรี หรือถ้าเรามีรัฐธรรมนูญที่เขียนให้ ระบบการได้มาซึ่ง สว. นั้นเป็นระบบที่ไม่ได้ยึดโยงกับประชาชน เอื้อต่อการฮั้ว เราก็จะได้ นักการเมืองในวุฒิสภาที่เราตอบไม่ได้ว่าเป็นตัวแทนของพี่น้องประชาชนคนไหนหรือว่า กลุ่มไหน

ประการที่ ๓ บางท่านอาจจะมีความกังวลใจว่ารัฐธรรมนูญฉบับใหม่นั้น จะเขียนออกมาแย่กว่าเดิม พี่น้องประชาชนไม่ได้ประโยชน์ มีแต่นักการเมืองที่ได้ประโยชน์ ผมก็ต้องย้ำครับว่าไม่ว่ารัฐธรรมนูญฉบับใหม่จะถูกเขียนออกมาแย่แค่ไหน แต่รัฐธรรมนูญ ฉบับนั้นจะไม่มีทางถูกบังคับใช้ในประเทศไทยได้หากพี่น้องประชาชนไม่เห็นชอบ เพราะ ในกระบวนการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่นั้นจะถูกบังคับใช้ได้ ก็ต้องผ่านความเห็นชอบจากพี่น้องประชาชน ผ่านการทำประชามติถึง ๒ ครั้งครับ

ประการสุดท้าย บางท่านอาจจะกังวลว่าการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่นั้น อาจจะเสียเวลา ตรงไหน มาตราไหนเป็นปัญหาก็ไปแก้มาตรานั้น แก้เป็นรายมาตราจะดีกว่า หรือไม่ ผมก็ต้องเรียนกลับไปว่าบางปัญหานั้นเชื่อมโยงกับหลายมาตรา ถ้าจะแก้แค่ประเด็นเดียว ก็อาจจะต้องแก้เป็นหลายสิบมาตรา ยกตัวอย่าง เช่นหากสมมุติเรามองว่าประเทศเรา ควรจะมีระบบสภาเดี่ยวที่ไม่มีวุฒิสภา แค่ประเด็นเดียวผมไปนับดู ก็ต้องแก้อย่างน้อย ๘๑ มาตราด้วยกัน ดังนั้นหากรัฐธรรมนูญ ปี ๒๕๖๐ เปรียบเสมือนบ้านหลังหนึ่งที่มีปัญหา แทบจะทุกห้อง พื้นทรุด หลังคารั่ว ผนังแตก จริงอยู่จะแก้เป็นจุด ๆ ไปก็ทำได้ในเชิงทฤษฎี แต่หากปัญหาต่าง ๆ ลามไปถึงเสาเข็ม ลามไปถึงจุดที่เชื่อมต่อระหว่างแต่ละห้อง เราอาจจะมอง ว่าความจริงแล้วการออกแบบบ้านหลังใหม่ที่ทุกคนเข้ามามีส่วนร่วมนั้นอาจจะเรียบง่าย รวดเร็วและสร้างความรู้สึกที่ดีกว่า ว่าบ้านหลังนี้เป็นบ้านที่ทุกคนนั้นหวงแหนและมีส่วนร่วม ในการสร้างมันขึ้นมา ดังนั้นหากเพื่อนสมาชิกเห็นตรงกับผมว่าบ้านเรามีปัญหา เห็นตรงกับ ผมว่าถึงเวลาแล้วที่เราควรจะมาออกแบบบ้านหลังใหม่แล้วเดินหน้าสู่การจัดทำรัฐธรรมนูญ ฉบับใหม่ เพื่อนสมาชิกก็สามารถลงมติเห็นชอบรับหลักการทั้ง ๓ ร่างรัฐธรรมนูญในวันนี้ได้ แต่อย่างไรก็ตามในส่วนของรายละเอียดเกี่ยวกับกลไกในการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ซึ่งมีความเห็นที่แตกต่างกันพอสมควรระหว่าง ๓ ร่าง ผมคิดว่าวันนี้และวันพรุ่งนี้เราสามารถ แสดงความเห็นได้เต็มที่ถึงมุมมองของแต่ละคน ถึงจุดแข็งและจุดอ่อนของแต่ละร่าง แต่ผมต้องย้ำครับว่ารายละเอียดทั้งหมดนั้นเป็นรายละเอียดที่เราสามารถไปถกกันต่อได้ ในชั้นกรรมาธิการ แล้วมาหาข้อสรุปในวาระที่สองในโอกาสถัดไป

อย่างไรก็ตามในฐานะผู้เสนอร่าง ผมก็จำเป็นครับที่ต้องเรียนว่าร่างของพรรค ประชาชนนั้นพยายามจะออกแบบกลไกในการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ที่ยึด ๓ จุดแข็ง ด้วยกันครับ

จุดแข็งที่ ๑ คือการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชน แม้เรายืนยันว่า การมี สสร. ที่มาจากการเลือกตั้ง ๑๐๐ เปอร์เซ็นต์นั้นจะทำให้รัฐธรรมนูญฉบับใหม่ มีความชอบธรรมทางประชาธิปไตยมากที่สุด แม้เรายืนยันว่าเราไม่เห็นด้วยกับคำวินิจฉัย ศาลรัฐธรรมนูญ เมื่อวันที่ ๑๐ กันยายนที่ผ่านมา ทั้งในเชิงกระบวนการที่ตอบเกินคำถาม และในเชิงเนื้อหาที่วินิจฉัยในลักษณะที่อาจจะขัดกับหลักการประชาธิปไตยและขัดกับ คำวินิจฉัยก่อน ๆ แต่ก็ปฏิเสธไม่ได้ครับว่าคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญในวันนั้นอาจจะทำ ให้การเสนอเรื่อง สสร. ที่มาจากการเลือกตั้ง ๑๐๐ เปอร์เซ็นต์นั้นไปต่อได้ค่อนข้างยาก ในวันนี้ สิ่งที่พรรคประชาชนพยายามทำคือการออกแบบกลไกในการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ที่พยายามเปิดให้ประชาชนมีส่วนร่วมให้ได้มากที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้ ตราบใดที่ไม่ขัดกับ คำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญ ในเมื่อคำวินิจฉัยเขียนห้ามไว้ ว่าห้ามไม่ให้ประชาชนนั้นเลือก ผู้ร่างรัฐธรรมนูญโดยตรง ทางเราเลยออกแบบกลไกในการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ โดยแบ่งออกเป็น ๒ องค์ประกอบด้วยกันครับ องค์ประกอบที่ ๑ คือคณะกรรมาธิการยกร่าง รัฐธรรมนูญ มีหน้าที่ในการเขียนข้อความที่จะไปอยู่ในรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ในเมื่อศาลวินิจฉัย ไม่ให้ประชาชนเลือกผู้ร่างโดยตรง เราก็เลยออกแบบให้ประชาชนนั้นสามารถเลือกผู้ร่าง ทางอ้อมได้ เลือกเข้ามา ๗๐ คน โดยใช้ประเทศเป็นเขตเลือกตั้ง ใช้ระบบแบบบัญชีรายชื่อ ก่อนที่จะให้รัฐสภาแห่งนี้คัดเหลือ ๓๕ คน ส่วนองค์ประกอบที่ ๒ คือสภาที่ปรึกษาการ ยกร่างรัฐธรรมนูญมีหน้าที่ในการรับฟังความเห็น รวบรวมความเห็นจากประชาชนและ ไปสะท้อนต่อคณะกรรมาธิการยกร่าง ในเมื่อสภาที่ปรึกษานี้ไม่ได้มีหน้าที่ในการยกร่าง ไม่ได้เป็นผู้ร่าง และไม่มีอำนาจในการลงมติเกี่ยวกับตัวเนื้อหาโดยตรง เราเลยสามารถ ออกแบบให้ประชาชนนั้นเลือกตั้งสมาชิกสภาที่ปรึกษาทางตรงได้โดยกำหนดให้มีทั้งหมด ๑๐๐ คน ใช้จังหวัดเป็นเขตเลือกตั้งและมีตัวแทนจังหวัดละอย่างน้อย ๑ คน

จุดแข็งที่ ๒ คือการป้องกันการกินรวบหรือการผูกขาด ในเมื่อรัฐธรรมนูญนั้น เป็นกฎหมายสูงสุดของประเทศ เป็นกติกาที่เราจะต้องใช้ในการอยู่ร่วมกัน ผมเห็นว่ากติกา ดังกล่าวอาจจะไม่เป็นที่ยอมรับของพี่น้องประชาชนทุกกลุ่มหากกระบวนการในการ ร่างกติกานั้นถูกผูกขาดไว้กับกลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง แม้คำวินิจฉัยของศาลจะทำให้รัฐสภานั้นต้อง มามีบทบาทสำคัญในการคัดเลือกผู้ที่จะไปร่างรัฐธรรมนูญ แต่หากเราไปดูเนื้อหาของ ร่างพรรคประชาชนเราจะเห็นว่าพอรัฐสภาต้องคัดเลือกกรรมาธิการ ๓๕ คน จาก ๗๐ คน ที่ประชาชนเลือกมา เราไม่ได้ออกแบบให้การคัดเลือกนั้นใช้มติเสียงข้างมากของสมาชิก รัฐสภา เพราะหากเราไปกำหนดกติกาการคัดเลือกให้ใช้มติเสียงข้างมาก นั่นหมายความว่า สักวันหนึ่งหากพรรคการเมืองหนึ่งมี สส. ๒๐๐ คน และมี สว. ที่คิดคล้ายเขาอีก ๑๖๐ คน รวมกันเป็น ๓๖๐ คน ซึ่งเป็นเสียงเกินกึ่งหนึ่งของรัฐสภา ๓๖๐ คนกลุ่มนั้นจะสามารถ Pack กัน และผูกขาดได้อย่างเบ็ดเสร็จ ๑๐๐ เปอร์เซ็นต์ว่าใครบ้างที่จะมานั่งอยู่ใน คณะกรรมาธิการยกร่าง ดังนั้นเพื่อป้องกันการผูกขาดเราจึงออกแบบให้การคัดเลือกนั้น ใช้วิธีการเสนอชื่อตามสัดส่วนของกลุ่มทางความคิดต่าง ๆ ในรัฐสภา ถ้าพูดง่าย ๆ คือ พอสมาชิกรัฐสภามี ๗๐๐ คน คณะกรรมาธิการยกร่างมี ๓๕ คน ๗๐๐ หาร ๓๕ เท่ากับ ๒๐ เราก็เลยกำหนดไว้ให้ สส. สว. รวมตัวกัน ๒๐ คน เพื่อมีสิทธิเสนอคัดเลือกกรรมาธิการ ๑ คน พอเป็นแบบนี้ก็จะไม่มีกลุ่มใดที่ผูกขาดการตั้งหรือการคัดเลือกคณะกรรมาธิการยกร่าง และคณะกรรมาธิการยกร่างก็จะมีตัวแทนที่สะท้อนถึงความหลากหลายทางความคิดที่มีอยู่ ในรัฐสภาแห่งนี้และมีอยู่ในสังคม

ส่วนจุดแข็งสุดท้าย ข้อที่ ๓ คือเราพยายามจะกำหนดกรอบเนื้อหาที่ชัดเจน ผมเข้าใจดีว่าเนื้อหาในรัฐธรรมนูญฉบับใหม่นั้นจะเขียนอย่างไร มันเป็นสิ่งที่คณะกรรมาธิการ ยกร่าง และ สสร. ต้องไปถกกันในอนาคต แต่ผมก็เข้าใจพี่น้องประชาชนหลายคนที่เขารู้สึก ว่าเขาตอบตัวเองไม่ได้ว่าเขาควรจะเห็นด้วยกับการริเริ่มการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ หรือไม่ หากเขาไม่เห็นภาพว่าฉบับใหม่นั้นจะหน้าตาดีกว่าฉบับปัจจุบันอย่างไร ดังนั้นสิ่งที่ พวกเราพรรคประชาชนเลยเพิ่มเข้าไปในตัวร่างอยู่ในมาตรา ๒๕๖/๒๖ คือกรอบเนื้อหา ทั้งหมด ๙ ข้อว่ารัฐธรรมนูญฉบับใหม่นั้นควรจะยึดหลักการพื้นฐานอะไร และกำหนดทิศทาง เนื้อหาไปในทางไหน ๒ ข้อแรกเป็นการระบุชัดว่ารัฐธรรมนูญฉบับใหม่นั้นจะต้องไม่เป็น การเปลี่ยนแปลงรูปแบบรัฐจากการเป็นรัฐเดี่ยว แล้วจะต้องไม่เปลี่ยนแปลงระบอบ การปกครองจากระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข ซึ่งก็หวังว่า จะคลายความกังวลของเพื่อนสมาชิกและพี่น้องประชาชนได้หลายคน ส่วน ๗ ข้อหลังเป็น การพูดถึงประเด็นที่เราเห็นว่าเป็นปัญหาของรัฐธรรมนูญ ปี ๒๕๖๐ แล้วเราคิดว่ารัฐธรรมนูญ ฉบับใหม่นั้นควรจะทำให้ดีขึ้นกว่าเดิม ไม่ว่าจะเป็นการคุ้มครองสิทธิเสรีภาพประชาชน การออกแบบสถาบันทางการเมืองให้มีความยึดโยงกับประชาชน การยกระดับกลไกในการ ป้องกันและปราบปรามการทุจริตคอร์รัปชัน รวมไปถึงการรองรับระบบราชการและนโยบาย ที่เท่าทันต่อการเปลี่ยนแปลง ทั้งหมดนี้คือสาระสำคัญของร่างรัฐธรรมนูญที่ผมและ เพื่อนสมาชิกจากพรรคประชาชนได้เสนอต่อที่ประชุมในวันนี้ ผมทิ้งท้ายว่าอะไรก็ตามที่เป็น รายละเอียดที่อาจจะมีความเห็นที่แตกต่างกันผมจะติดตามรับฟังคำอภิปรายของทุกท่าน และเพื่อนสมาชิกของผมจากพรรคประชาชนจะใช้เวทีในการชี้แจงทุกข้อที่เราสามารถ ตอบได้ทันที แล้วจะนำเอาความเห็นอื่น ๆ เข้าไปดำเนินการต่อในการแลกเปลี่ยนในชั้น คณะกรรมาธิการ แต่ทิ้งท้ายแบบนี้ครับ หลักการสำคัญที่เราต้องตัดสินใจร่วมกันในวันนี้คือ เราต้องการมีรัฐธรรมนูญฉบับใหม่หรือไม่ ผมย้ำนะครับว่าการมีรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ไม่สามารถแก้ปัญหาได้ทั้งหมด แต่รัฐธรรมนูญก็เปรียบเสมือนกับอากาศครับ เป็นอะไรที่ อาจจะล่องหน อาจจะดูจับต้องได้ยากแต่ส่งผลกระทบต่อเราในทุกวินาที ถ้ารัฐธรรมนูญและ อากาศดีบริสุทธิ์ แน่นอนไม่ใช่ว่าการค้าขายจะดีขึ้นทันทีครับ ไม่ใช่ว่าเศรษฐกิจจะดีขึ้นทันที แต่ถ้ารัฐธรรมนูญและอากาศเป็นพิษมันจะกระทบแน่นอนต่อสุขภาพของพวกเราในการ ทำมาหากินและศักยภาพของประเทศในการแข่งขันกับโลก ทั้งหมดนี้ก็เป็นการนำเสนอ ร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญของพรรคประชาชนครับ ขอบคุณครับท่านประธาน

นายมงคล สุระสัจจะ รองประธานรัฐสภา

ท่านต่อไปเชิญท่านกรวีร์ ปริศนานันทกุล เป็นผู้เสนอแทนท่านอนุทิน ชาญวีรกูล เชิญครับ

นายกรวีร์ ปริศนานันทกุล สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 🔗

ท่านประธาน ที่เคารพครับ ผม กรวีร์ ปริศนานันทกุล สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดอ่างทอง พรรคภูมิใจไทย ในฐานะสมาชิกรัฐสภาครับ ผมขออนุญาตที่จะได้เป็นตัวแทนของพรรคภูมิใจไทยในการเสนอ ร่างรัฐธรรมนูญแก้ไขเพิ่มเติม เสนอโดยท่านอนุทิน ชาญวีรกูล ก่อนที่จะเริ่มเข้าสู่เนื้อหาสาระ ผมขออนุญาตที่จะเริ่มต้นด้วยการอ่านหลักการและเหตุผลตามร่างที่ท่านอนุทิน ชาญวีรกูล และคณะได้เป็นผู้เสนอนะครับ

หลักการ ก็คือเป็นการแก้ไขเพิ่มเติมมาตรา ๒๕๖ ของรัฐธรรมนูญ แห่งราชอาณาจักรไทย และเพิ่มเติมหมวด ๑๕/๑ การจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่

เหตุผล ด้วยรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย มาตรา ๒๕๖ ได้กำหนด หลักเกณฑ์ ขั้นตอน และวิธีการแก้ไขเพิ่มเติม รวมถึงจำนวนคะแนนเสียงของสมาชิกรัฐสภา ที่ให้เห็นชอบในการออกเสียงแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญตามที่กำหนดไว้ยังไม่เหมาะสมกับ สัดส่วนของจำนวนสมาชิกรัฐสภาทั้งหมด อันเป็นอุปสรรคต่อการแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญ ทำให้ไม่อาจแก้ไขรัฐธรรมนูญได้ทันต่อสถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลงทั้งภายในประเทศ และสถานการณ์โลก จึงสมควรแก้ไขมาตรา ๒๕๖ ประกอบกับให้ประชาชนซึ่งเป็น ผู้ทรงอำนาจในการสถาปนารัฐธรรมนูญหลายภาคส่วนได้มีส่วนร่วมในรัฐธรรมนูญตั้งแต่ต้น จนถึงการให้ความเห็น ดังนั้นจึงสมควรเพิ่มหมวด ๑๕/๑ การจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ไว้ใน รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย จึงจำเป็นต้องตรารัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่..) พ.ศ. .... ฉบับนี้ขึ้น

ท่านประธานที่เคารพครับ ในเบื้องแรกก่อนที่จะได้อภิปรายได้แสดง ความคิดเห็นของทางพรรคภูมิใจไทยแล้วก็เพื่อนสมาชิก ผมอยากจะขอบพระคุณ เพื่อนสมาชิกครับ จากทั้งพรรคภูมิใจไทย และพรรคอื่น ๆ ที่ร่วมกันกว่า ๑๒๔ รายชื่อ ลำพัง พรรคภูมิใจไทยพรรคเดียวไม่สามารถที่จะเสนอในการแก้ไขร่างรัฐํธรรมนูญได้ ก็ต้อง กราบขอบพระคุณเพื่อนสมาชิกที่ได้เห็นด้วยในหลักการและวิธีการที่จะนำไปสู่การปลดล็อก ประเทศไทย ปลดล็อกประชาธิปไตยและนำไปสู่รัฐธรรมนูญฉบับใหม่ให้กับประเทศไทย ในท้ายที่สุด และเป็นโอกาสเหมาะโอกาสที่ดี วันนี้ตรงกับวันที่ ๑๔ ตุลาคมครับ เมื่อเช้านี้ เพื่อนสมาชิกหลายท่านได้ไปร่วมรำลึกถึงความสำคัญซึ่งวันนี้ถือว่าเป็นวันประชาธิปไตย ของไทย เรากำลังเริ่มต้นสร้างประวัติศาสตร์ทางประชาธิปไตยในวันที่ ๑๔ ตุลาคม ผมคิดว่า นี่คือนิมิตหมายที่ดีที่พวกเรากำลังจะเดินพาประเทศไทยปลดล็อกการแก้ไขรัฐธรรมนูญที่เป็น ผลพวงมาจากการรัฐประหารในรอบที่ผ่านมา และจะนำไปสู่ประชาธิปไตยที่ได้รับการ ยอมรับมากที่สุดจากพี่น้องคนไทยทั่วทั้งประเทศ และผมก็ต้องเรียนกับท่านประธานว่าครั้งนี้ ไม่ใช่เป็นความพยายามครั้งแรกของรัฐสภาที่จะมีการแก้ไขรัฐธรรมนูญ ที่ผ่านมาเราติดขัด ประเด็นปัญหาหลายเรื่องหลายอย่างทั้งในแง่ของกฎหมาย ทั้งในเรื่องของการตีความ รัฐธรรมนูญ จนสุดท้ายวันนี้น่าจะเป็นโอกาสที่ใกล้เคียงที่สุดจากความพยายามหลายครั้ง ในช่วงหลายปีที่ผ่านมาที่เราใกล้กับคำว่าจะแก้ไขรัฐธรรมนูญทั้งฉบับให้เป็นที่สำเร็จได้ และผมก็เชื่อว่าทุกพรรคการเมืองวันนี้เรามีร่างเสนอเข้ามาสู่สภาในการพิจารณา ๓ ร่าง ผมได้ศึกษาแล้วก็ดูรายละเอียดในไส้ใน ผมเชื่อในเจตนาบริสุทธิ์ของเพื่อนสมาชิกทั้ง ๓ พรรคการเมืองครับ ที่เราอยากจะเห็นการปลดล็อกแล้วก็การหากุญแจที่จะเปิดบานประตู และนำไปสู่การสร้างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ให้กับประเทศไทยได้จริง ๆ ในการแก้ไขครั้งนี้ของ พรรคภูมิใจไทยครับ ก็ต้องเรียนกับท่านประธานด้วยความเคารพว่าเราทำตามเงื่อนไข MOA ที่ได้มีการตกลงร่วมกันระหว่างพรรคภูมิใจไทยกับพรรคประชาชน ที่เขาได้สนับสนุนให้ หัวหน้าพรรค ท่านอนุทิน ชาญวีรกูล นั้นได้ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี นี่คือข้อเท็จจริงครับ และหนึ่งในสาระสำคัญที่ได้มีการตกลงกันไว้ ๕ ข้อ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของการยุบสภาภายใน ๔ เดือน ซึ่งท่านอนุทินก็ได้ประกาศชัดเจนในหลายเวที นอกจากนั้นยังมีเรื่องของการทำประชามติเรื่องของการแก้รัฐธรรมนูญที่ได้วางแผนล่วงหน้า เอาไว้ว่าเราจะจัดทำเรื่องของประชามติพร้อม ๆ กับการเลือกตั้งทั่วไปที่จะเกิดขึ้นในอีก ไม่กี่เดือนข้างหน้า และข้อ ๓ ซึ่งเป็นเรื่องสำคัญที่เรามาพูดคุยกันในวันนี้ครับ นั่นก็คือ พรรคภูมิใจไทยนั้นจะต้องเร่งผลักดันร่างรัฐธรรมนูญเพื่อกำหนดให้มีกระบวนการ ในการทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ จะเห็นด้วยหรือไม่ก็ตาม จะชอบหรือไม่ก็ตาม จะถูกใจ หรือไม่ก็ตาม นี่คือสิ่งที่พวกเราได้รับปาก นี่คือสิ่งที่เป็นข้อตกลงที่เราได้ให้คำมั่นสัญญากับ พรรคประชาชนและพี่น้องประชาชนเอาไว้ และพรรคภูมิใจไทยของพวกเราเมื่อเราพูด เมื่อเรารับปากไปแล้วเราต้องทำครับ นี่จึงเป็นที่มาที่พวกเราได้ร่างเสนอแก้ไขรัฐธรรมนูญ ฉบับนี้สู่รัฐสภา ในการเสนอแก้ไขครั้งนี้ผมต้องย้ำครับ ย้ำถึงจุดยืนของพรรคภูมิใจไทยที่เป็น จุดยืนเดิมมาตลอดในช่วงระยะเวลาหลายปีที่ผ่านมา และต้องตอกย้ำให้สังคมได้เข้าใจครับ บางคนบอกว่าพรรคภูมิใจไทยนั้นถ่วงรั้ง ขัดขวางไม่อยากจะให้แก้ไขรัฐธรรมนูญ ไม่ใช่หรอกครับ ถ้าท่านประธานได้กรุณาย้อนกลับไปดูในช่วงหลายปีที่ผ่านมาพรรคภูมิใจไทยนี่ละครับ เป็นคนที่เสนอในการยกร่างแก้ไขมาตรา ๒๕๖ เพื่อที่จะเปิดทางไปสู่ สสร. แต่หลายครั้ง มันไม่ได้เป็นอย่างที่ใจเราต้องการหรอกครับ ติดขัดตรงนั้น ติดขัดตรงนี้เกิดการตีความ เกิดข้อขัดแย้งทางกฎหมายมากมาย แต่สิ่งที่พวกเราอยากเห็นก็คือการแก้ไขมาตรา ๒๕๖ เพื่อที่จะเป็นกุญแจที่จะเปิดประตูนำไปสู่การยกร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ที่เป็นที่ยอมรับ ที่เป็นส่วนกติกาใหญ่ที่จะให้สังคมนั้นยอมรับจากทั่วทั้งประเทศ ผมก็เห็นเหมือนกันกับ ที่เพื่อนสมาชิกรัฐสภาแล้วก็พรรคทั้งพรรคเพื่อไทยและพรรคประชาชนอยากจะเห็นครับ เราอยากจะเห็น สสร. ที่มาจากการเลือกตั้งโดยตรงของพี่น้องประชาชน ในร่างของพรรค ภูมิใจไทยที่เสนอตอนแรกเราก็เขียนไว้แบบนั้นครับ เขียนว่าอยากจะให้พี่น้องประชาชนได้มี ส่วนร่วมในการตัดสินใจเลือกคนที่จะมาร่างกติกาใหญ่ของสังคมไทย แต่เราก็ต้องยอมรับครับ แล้วเราก็ต้องเคารพคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญที่ระบุไว้อย่างชัดเจนครับว่ารัฐสภา มีอำนาจในการริเริ่มเพื่อจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ได้ แต่รัฐสภาไม่อาจให้ประชาชนเลือก ผู้ร่างรัฐธรรมนูญได้โดยตรง เมื่อติดล็อกคำวินิจฉัยแบบนี้เราจึงจำเป็นที่ต้องปรับร่างของ พวกเราเพื่อให้สอดรับกับคำวินิจฉัย แล้วก็ในการเขียนร่างของพวกเรานั้นเราตั้งใจที่จะทำให้ มันเกิดผลสัมฤทธิ์จริง ๆ ไม่ทำให้เสียของ ไม่ทำให้เสียเวลา และไม่ทำให้มันเสียเปล่าด้วยการ ไปกระทำการใด ๆ ก็แล้วแต่ในการเขียนที่มันสุ่มเสี่ยงต่อการขัดต่อคำวินิจฉัยของ ศาลรัฐธรรมนูญ นอกจากนั้นครับท่านประธานที่เคารพครับ สิ่งที่พวกเราอยากเห็นก็คือ การแก้ไขรัฐธรรมนูญในครั้งนี้ในการสร้างกติกาใหม่ของสังคมนั้นเราอยากจะเห็นครับว่า กติกาใหม่ของสังคมนั้นมันจะเป็นการยุติความขัดแย้งต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นในสังคมได้ และเรา ไม่ปรารถนาที่อยากจะเห็นในการแก้ไขรัฐธรรมนูญแล้วมันนำไปสู่ปัญหาทางการเมืองใหม่ แทนที่จะไปแก้ปัญหาเก่ากลับนำไปสู่ความขัดแย้งใหม่ที่มันจะเกิดขึ้นในสังคมไทยเรา หากว่า เราไปแก้ไขบางหมวด บางข้อ บางเรื่องที่มันจะไปกระทบกับจิตใจของคนไทยส่วนใหญ่ ทั้งประเทศ ดังนั้นพรรคภูมิใจไทยจึงยืนหยัดในจุดยืนตรงนี้ว่าในการแก้ไขรัฐธรรมนูญนั้นเรา เขียนไว้อย่างชัดเจนครับว่าการแก้ไขเพิ่มเติมหมวด ๑ บททั่วไป และหมวด ๒ พระมหากษัตริย์ของรัฐธรรมนูญ ปี ๒๕๖๐ นั้นจะกระทำมิได้ ในการแก้ไขครั้งนี้ของพรรค ภูมิใจไทยครับ เราจึงยึดหลักที่ว่า ๑. มันต้องเป็นกติกาที่เข้าใจง่าย ๒. ทำได้จริงครับ ๓. ไม่นำไปสู่ความขัดแย้งในสังคมรอบใหม่ และ ๔. ไม่ขัดต่อคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญ นี่คือจุดมุ่งหมายใหญ่ที่พวกเราอยากจะเห็นความสำเร็จของการแก้ไขรัฐธรรมนูญและเรา ตั้งใจที่จะทำให้ได้จริง ๆ ไม่ใช่เพียงแค่ขอให้ได้ทำครับ

ผมขออนุญาตที่จะไปลงในรายละเอียดของร่างของพรรคภาคภูมิใจไทยครับ สาระสำคัญของพวกเราก็คือไปเพิ่มเติมหมวด ๑๕/๑ การจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ และมันง่ายเข้าใจได้ง่ายเพราะมันมีเพียงแค่ ๒๓ มาตราเท่านั้นครับท่านประธาน ก็คือ มาตรา ๒๕๖/๑ ไล่จนไปถึงมาตรา ๒๕๖/๒๓ การแก้ไขตรงนี้เราตั้งใจที่จะให้มันเป็นกุญแจ ที่สำคัญที่จะปลดล็อกบานประตูที่จะนำไปสู่การสร้างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ เป็นการปลดล็อก เพื่อที่จะนำไปสู่ประชาธิปไตยของประเทศไทย เรายกร่างเพื่อจะให้มี สสร. ครับ สสร. ในร่างของพรรคภูมิใจไทยมี ๙๙ คน ๙๙ คนนี้มาจากการเลือกของพวกเราสมาชิกรัฐสภา ที่นั่งอยู่ตรงนี้ ๗๐๐ คนนี่ละครับ ใน ๙๙ คนนั้นแบ่งออกเป็น ๒ ส่วน ส่วนแรกคือมาจาก จังหวัดแต่ละจังหวัด ๗๗ จังหวัดก็ ๗๗ คนครับ เพื่อให้มันสะท้อนความต้องการของพี่น้อง ประชาชนที่มาจากในแต่ละจังหวัดทั่วทั้งประเทศ เสียดายครับ ในโครงสร้างเดิมเราตั้งใจที่จะ ให้มีการเลือกตั้งทั้ง ๗๗ จังหวัด เพื่อให้มีตัวแทนจังหวัดละ ๑ คน แต่มันจะไปขัดกับ คำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญ เราจึงต้องปรับครับ เอาละถ้าอย่างนั้นถ้าเลือกโดยตรงไม่ได้ ก็เลือกโดยอ้อมครับ การเลือกโดยอ้อมที่จะมีความชอบธรรมมากที่สุดก็คือเลือกโดยผู้แทน ของประชาชนที่นั่งอยู่ในสภาที่เป็นองค์ประกอบของรัฐสภาตรงนี้ เลือกกันมาจากผู้สมัคร ทั่วประเทศเลือกให้เหลือ ๗๗ คนครับ ในส่วนที่ ๒ อีก ๒๒ คนนั่นก็คือจะมาจากผู้เชี่ยวชาญ ในการร่างรัฐธรรมนูญ ประกอบไปด้วย ผู้เชี่ยวชาญทางด้านกฎหมายมหาชน ๗ คน เป็นผู้เชี่ยวชาญทางด้านรัฐศาสตร์ รัฐประศาสนศาสตร์อีก ๗ คน ผู้ที่มีประสบการณ์ทาง การเมือง ผู้ที่มีประสบการณ์ในการบริหารราชการแผ่นดิน มีประสบการณ์ในการ ร่างรัฐธรรมนูญอีก ๘ คน รวมทั้งหมด ๙๙ คนครับ ๙๙ คนนี้เรียกว่าเป็น สสร. หรือว่า สภาร่างรัฐธรรมนูญ มีคณะกรรมการยกร่างขึ้นมาชุดหนึ่ง คณะกรรมการยกร่างนี้มี ๔๕ คน ๔๕ คนประกอบไปด้วยสมาชิก สสร. ๓๐ คน แล้วก็เป็นคนนอกอีก ๑๕ คน เพื่อที่จะมา ยกร่างกติการัฐธรรมนูญ เมื่อยกร่างเสร็จเรียบร้อยแล้วก็จะเสนอร่างนี้สู่สภาร่างรัฐธรรมนูญ ให้มีมติในการเห็นชอบหรือไม่เห็นชอบ ถ้าสภาร่างรัฐธรรมนูญ หรือ สสร. เห็นชอบ ก็จะ นำมาเสนอสู่รัฐสภาที่เราประชุมกันอยู่ตรงนี้ละครับ เพื่อที่จะพิจารณาเหมือนกฎหมายทั่วไป ๓ วาระ หลังจากที่ผ่าน ๓ วาระไปเรียบร้อยแล้วก็จะเดินหน้าไปสู่การทำประชามติ ซึ่งขั้นตอนตรงนี้เองครับ ทั้งหมดท่านประธานจะเห็นว่ามันเป็นไปตามสิ่งที่ผมได้กราบเรียน เอาไว้ครับ ๑. เข้าใจได้ง่าย ๒. ทำได้จริง ๓. ไม่นำไปสู่ความขัดแย้งรอบใหม่ และ ๔. ไม่ขัดต่อ คำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญ เมื่อทำประชามติเสร็จเรียบร้อยแล้ว ถ้าประชามติผ่าน ก็นำไปสู่การทูลเกล้าฯ เพื่อถวายให้พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวได้ทรงลงพระปรมาภิไธย มันเข้าใจง่ายครับ และทั้งหมดนั้นคือร่างของพรรคภูมิใจไทยที่พวกเราตั้งใจอยากจะเห็นการ แก้ไขที่มันทำได้จริง และร่างแบบนี้ ท่านประธานฟังเอง เพื่อนสมาชิกหลายท่านที่อยู่กับการ เมืองไทยฟังมาเองอาจจะรู้สึกว่ามันคุ้น ๆ ครับ ใช่ครับ เพราะเราไปยกแบบการทำแล้วมัน สำเร็จในปี ๒๕๓๙ ที่เป็นที่มาของรัฐธรรมนูญฉบับที่ได้รับการยอมรับมากที่สุดฉบับหนึ่งของ ประเทศไทย คือรัฐธรรมนูญ ปี ๒๕๔๐ ก็ทำในรูปแบบคล้าย ๆ แบบนี้ละครับ เราจะ ร่างกติกาใหม่ของประเทศบนเงื่อนไขเวลาที่มันมีข้อจำกัดของสภาชุดนี้อยู่อีกไม่กี่เดือนครับ เราจึงต้องมั่นใจว่าสิ่งที่พวกเราเสนอต่อรัฐสภาชุดนี้มันจะทำได้จริง สิ่งที่พรรคภูมิใจไทยเสนอ มามันทำได้จริงแน่ครับเพราะมันเคยทำมาแล้วในอดีตที่ผ่านมา และนอกจากนั้นผมต้องใช้ เวลาในสภาแห่งนี้อีกสักเล็กน้อย เพื่อที่จะได้บอกถึงความกังวล บอกถึงหลักการในการลงมติ ของพรรคภูมิใจไทยที่มีต่อร่างทั้ง ๓ ร่างที่เสนอต่อสภาในวันนี้ ยังมีอีก ๒ ร่างครับ ร่างของ พรรคเพื่อไทยและร่างของพรรคประชาชน ซึ่งพวกเราเองขอฟังก่อนครับว่าเหตุและผล รูปร่าง หน้าตาของ สสร. นั้นจะเป็นอย่างไร เราไม่ติดขัดเพราะเราเห็นตรงกันในเรื่องของการ รับหลักการว่ามันจะเป็นการแก้ไขมาตรา ๒๕๖ ในการเพิ่มหมวดขึ้นมาใหม่เพื่อนำไปสู่การ แก้ไขรัฐธรรมนูญทั้งฉบับ ในหลักการนี้ไม่ขัดข้องครับ แต่สิ่งที่เราเห็นต่างหลักการเราอาจจะเห็นตรงกัน แต่วิธีการนั้น ยังต่างกันอยู่ครับ ผมอ่านร่างของทั้งพรรคเพื่อไทยและพรรคประชาชนแล้วก็เกิดคำถาม คำถามแรกก็คือมันซับซ้อนเกินไปไหม คำถามที่ ๒ คือแล้วมันจะทำได้จริงไหม คำถามที่ ๓ คือมันจะนำไปสู่ความขัดแย้งรอบใหม่ของสังคมไทยไหม และคำถามสุดท้ายคำถามที่สำคัญ ที่สุดครับ มันเสี่ยงต่อการขัดต่อคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญหรือไม่ ผมใช้เวลาไปสั้น ๆ เพราะเชื่อว่าเพื่อนสมาชิกของพรรคเพื่อไทยก็คงจะมาลงรายละเอียด ของพรรคเพื่อไทยจะ มี สสร. ทั้งหมด ๑๕๑ คน มาจากการเลือกตั้งจากจังหวัด ๑๐๐ คน และอีก ๕๑ คน มาจาก การเสนอชื่อผ่าน สส. สว. คณะรัฐมนตรีและองค์กรต่าง ๆ อีก ๕๑ คน ใน ๑๐๐ คนที่จะมา จากจังหวัดนั้นมาจากไหนครับท่านประธาน มาจากการเลือกตั้งโดยตรงของพี่น้องประชาชน จากผู้สมัครทั้งประเทศมาแบ่งเขตตามสัดส่วน เลือกให้ได้ ๓๐๐ คน เอา ๓๐๐ คนนี้มาใส่ ตะกร้า และเอา ๓๐๐ คนในตะกร้ามาสู่รัฐสภา เพื่อให้รัฐสภาเลือกให้เหลือ ๑๐๐ คน ดังนั้น หมายความว่าใน ๓๐๐ คนจากทั่วทั้งประเทศก็แบ่งตามจังหวัดเล็กจังหวัดใหญ่ จังหวัด อ่างทองบ้านผมเล็กหน่อยก็อาจจะมีเพียงแค่ ๑ คน จังหวัดกรุงเทพมหานครมากหน่อย ก็อาจจะมีได้ ๓ คน ๔ คนก็แล้วแต่ตามสัดส่วนไป นอกจากนั้นกลุ่มที่ ๒ ผู้เชี่ยวชาญ ๕๑ คน นี้มาจากการเสนอชื่อขององค์กรต่าง ๆ มาจาก สส. มาจาก สว. มาจากคณะรัฐมนตรีและ มาจากองค์กรต่าง ๆ หลังจากที่รวมได้ ๑๕๑ คนแล้วก็ไปตั้งคณะกรรมการยกร่างขึ้นมาครับ เมื่อตั้งคณะกรรมการยกร่างขึ้นมาก็มาเสนอต่อสภาเพื่อพิจารณาเห็นชอบ สภาตรงนี้ผมคิดว่า เป็นเรื่องดีครับ และเป็นข้อคิดเห็นที่ดี คือสภาสามารถที่จะมีความคิดเห็นแล้วสามารถที่จะ แก้ไขสิ่งที่ สสร. เขาเสนอขึ้นมาได้ แล้ว สสร. มีสิทธิที่จะไปดูว่าสิ่งที่สภาแก้ไขนั้น เห็นด้วย หรือไม่เห็นด้วยอย่างไร ก็มีอีกขั้นตอนหนึ่งที่อย่างน้อยตัวแทนของพี่น้องประชาชนผ่านทาง รัฐสภาตรงนี้ได้มีโอกาสในการร่วมพิจารณาด้วย สุดท้ายถ้าผ่านก็นำไป คือการทำประชามติ คำถามแรกก็คือว่า การให้ประชาชนเลือกผู้แทนโดยตรงจากแต่ละจังหวัด ให้ได้ ๓๐๐ คน มาอยู่ในตะกร้านี่ ท่านอาจจะบอกว่ามันเป็นการเลือกขั้นต้น สุดท้ายคนที่เลือกคนที่จะไปทำ หน้าที่ สสร. คือรัฐสภา ดังนั้นไม่ใช่การเลือกตั้งโดยตรงของประชาชน ถ้ามองแบบนั้น ก็มองได้ครับ แต่ถ้ามองอีกทางหนึ่งมันสุ่มเสี่ยงต่อการที่จะให้ใครบางคนได้นำไปยื่นในการ ตีความและมันก็จะเสียเวลา เสียของ เสียความพยายามของพวกเราทั้งหมด และนั่นคือสิ่งที่ ทางพรรคภูมิใจไทยไม่อยากจะให้เกิดขึ้นครับ

คำถามที่ ๒ ก็คือในการเลือกตัวแทนภาคองค์กรต่าง ๆ ๕๑ คน มีมาจาก ทั้งหมด ๑๔ กลุ่ม คำถามก็คือวิธีการในการทำนี่มันจะทำอย่างไร ใครที่จะเป็นตัวแทน โดยชอบธรรมขององค์กรต่าง ๆ ที่จะมีสิทธิในการเสนอชื่อ ใครที่จะเป็นสิทธิตัวแทนหนึ่ง องค์กรหนึ่ง บางทีอาจจะมี ๑ คน หรือ ๒ คนครับ วิธีการในการได้มาที่เราจะตอบคำถามกับ สังคมได้ว่ามันเป็นธรรมหรือไม่ มันยุติธรรมหรือไม่ มันชอบธรรมหรือไม่ วิธีการที่ให้ได้มา ตรงนี้มันจะทำอย่างไร มันจะทำได้จริงหรือไม่ อันที่ ๓ ในร่างไม่ได้ระบุว่าจะไม่ไปแก้ไข หมวด ๑ และหมวด ๒ เพียงแต่บอกเอาไว้กว้าง ๆ ว่าการแก้ไขการเปลี่ยนแปลงที่ ประเทศไทยเป็นประชาธิปไตยแบ่งแยกดินแดนจะทำไม่ได้ ใด ๆ ก็แล้ว แต่มันไม่ได้ล็อกครับ หมายความว่าจะไปแก้บางส่วนในหมวด ๑ หมวด ๒ นี้ก็ยังสามารถที่จะทำได้อยู่ อันนี้คือ ข้อห่วงใยที่อยากจะฝากไปถึงครับ

ชุดต่อมาครับร่างของพรรคประชาชนครับ อันดับแรกครับ ผมต้องบอกก่อน เท่าที่อ่านดูแล้วถ้าเข้าใจไม่ผิดนะครับ ร่างนี้ไม่มีสภาร่างรัฐธรรมนูญนะครับ ร่างนี้มีแต่ คณะกรรมการยกร่าง ๓๕ คน และสภาที่ปรึกษาอีก ๑๐๐ คน สภายกร่าง ๓๕ คนมาจาก ไหนครับ มาจากการเลือกตั้งโดยตรงของพี่น้องประชาชนจากทั่วประเทศให้ได้ ๗๐ คน และเอา ๗๐ คนนี้มาใส่ตะกร้าแล้วมาเลือกกันต่อในรัฐสภาครับ ฟังดูก็สับสนพอสมควร ในการเลือก ๗๐ คนเลือกอย่างไรครับท่านประธาน เลือกเหมือนที่เราเลือก สส. บัญชีรายชื่อ ในรอบที่ผ่านมา เรียกง่าย ๆ ก็คือคนที่อยากสมัครต้องรวมกลุ่มกัน จับกลุ่มเป็นกลุ่มเป็นก้อน กันขึ้นมา มีเลขในบัญชี ๑๗-๗๐ คน แล้วก็ให้พี่น้องประชาชนเข้าคูหากาบัตรเหมือนกับ เลือกบัตร Party List ของพรรคการเมืองเลยครับ แล้วก็มาแบ่งสัดส่วนกันว่ากลุ่มไหน ที่จะได้สัดส่วนใน ๓๕ คนนี้ไปได้มากที่สุด ขออภัยครับ ๗๐ คนครับ เมื่อได้ ๗๐ คนตรงนี้ เอา ๗๐ คนนี้มาใส่ตะกร้าครับ แล้วผมบอกกับท่านประธานฝากไปยังเพื่อนสมาชิกรัฐสภาทั้ง สส. และ สว. ครับ หลังจาก ที่ได้ ๗๐ คน การที่จะได้ ๓๕ คนนี้ท่านประธานทราบไหมครับทำอย่างไร ให้ สส. หรือ สว. รวมกลุ่มกันครับ กลุ่มหนึ่งให้ได้ ๒๐ คน หมายความว่าพรรคภูมิใจไทยผมก็ไปร่วมเพื่อนผม ๒๐ คน ผมก็มีสิทธิเลือกคณะกรรมการยกร่าง ๑ คน เมื่อคำนวณเป็นสูตรมาแล้วสภาเรามี ๗๐๐ คนครับ ก็จะจับได้ทั้งหมด ๒๐ คนต่อกลุ่ม เป็น ๓๕ กลุ่ม กลุ่มละ ๑ คนก็จะได้ คณะกรรมการยกร่างมา ๓๕ คน นี่ผมอ่าน ๓ รอบ ๔ รอบนะครับ เพื่อที่จะทำความเข้าใจ แล้วก็ยังไม่แน่ใจเลยว่าสิ่งที่ผมพูดไปนี้มันถูกต้อง ๑๐๐ เปอร์เซ็นต์หรือไม่ ขั้นตอนวิธีการต่าง ๆ ตรงนี้ละครับที่มันน่าจะเกิดความสับสนมากพอสมควร นอกจากนั้นยังมีอีกส่วนหนึ่งคือสภา ที่ปรึกษาเลือกตั้งโดยตรงจากพี่น้องประชาชน ๑๐๐ คนครับ จำนวนตรงนี้มาจากไหน ก็คิดตามจำนวนประชากรที่อยู่ตามแต่ละจังหวัดต่าง ๆ จังหวัดเล็กอ่างทองบ้านผมก็ได้ไป น้อยหน่อย ๑ คน จังหวัดใหญ่กรุงเทพมหานครอาจจะได้ไปถึง ๔-๕ คน โคราชอาจจะได้ไป สัก ๓-๔ คน สภาที่ปรึกษาตรงนี้ ๑๐๐ คนจากทั่วทั้งประเทศไม่มีอำนาจนะครับ ไม่มีอำนาจ ในการเขียนรัฐธรรมนูญ ไม่มีอำนาจในการยกร่างรัฐธรรมนูญ มีแต่อำนาจในการให้คำปรึกษา ให้ข้อคิดเห็น ลงไปรับฟังความคิดเห็นจากพี่น้องประชาชน เอาความคิดเห็นของพี่น้อง ประชาชนมาอภิปรายในสภาเพื่อให้ ๓๕ คนที่เป็นคณะกรรมการยกร่างนั้นเขียนกฎหมาย รัฐธรรมนูญขึ้นมา ตรงนี้เองครับที่ผมคิดว่ามันลักลั่นกันหรือไม่ อำนาจที่เราอยากจะให้ ประชาชนเขาเลือกตั้งมาโดยตรงและมีการเลือกตั้งโดยตรงมานั่งอยู่ ๑๐๐ คนในสภาแต่ ไม่มีอำนาจในการเขียนกฎหมายเลย อำนาจในการเขียนอยู่ที่ ๓๕ คนที่เป็นคณะกรรมการ ยกร่าง เขียนเสร็จเรียบร้อยมาผ่านที่รัฐสภาให้รัฐสภาลงมติเห็นชอบหรือไม่เห็นชอบ ถ้าเห็นชอบก็เดินหน้าไปสู่การทำประชามติ ทั้งหมดที่ผมพูดมาท่านประธานจะเห็นครับ ผมเชื่อว่าท่านประธาน เพื่อนสมาชิกที่นั่งอยู่ตรงนี้คงจะรู้สึกแบบเดียวกับผม และมีคำถาม เหมือนกับผมว่าทำไมมันยุ่งยากขนาดนี้ ทำไมมันถึงได้ซับซ้อนขนาดนี้ และที่สำคัญครับ เท่าที่อาจดูและเท่าที่ผมไม่ได้อธิบายให้ฟังท่านประธานรู้สึกเหมือนผมไหมครับว่ามันสุ่มเสี่ยง เหลือเกิน มันมีการเลือกตั้งโดยตรงจากประชาชนมาจากทั้ง ๒ ระบบครับ มันสุ่มเสี่ยง เหลือเกินที่มันจะขัดต่อคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญ และที่สำคัญในร่างนี้ไม่ได้มีเขียน ล็อกเอาไว้ในเรื่องของการแก้ไขหมวด ๑ และหมวด ๒ เช่นเดียวกัน ทั้งหมดทั้งสิ้นนั้น ที่ผมอธิบายความสรุปโดยย่อของ ทั้ง ๒ ร่าง จากพรรคเพื่อไทยและจากพรรคประชาชน ผมย้ำอีกครั้งหนึ่งครับ เราเห็นตรงกันในหลักการที่จะแก้ไขปลดล็อกและเปิดประตูเพื่อที่จะ นำไปสู่การแก้ไขรัฐธรรมนูญเพื่อให้ได้รัฐธรรมนูญฉบับใหม่ของประเทศไทย หลักการ เหมือนกันครับ ที่ต่างกันก็คือวิธีการที่จะเดินไปสู่เป้าหมายนั้นและผมต้องกราบเรียน ท่านประธานด้วยความเป็นห่วงจริง ๆ ครับว่าถ้าหากว่าเราจะตีความและอ่านคำวินิจฉัย ตีความกฎหมายแบบศรีธนญชัยที่ตีความเอาประโยชน์เข้าข้างตัวเอง ตีเข้าข้างตัวเอง จนเกินไปนักมันสุ่มเสี่ยงครับ ที่จะทำให้ความพยายามของพวกเราในครั้งนี้มันต้องล้มเหลว อีกครั้งหนึ่ง ซึ่งผมไม่อยากให้มันเกิดขึ้นแล้ว และนั่นเป็นเหตุผลที่ว่าทำไมที่ผมเองและ พรรคภูมิใจไทยตกลงกันแล้วก็คุยกันว่าเราอาจจะรับในหลักการ แต่ในการพิจารณาร่างหลัก ที่จะหยิบยกขึ้นมาในการพิจารณานั้นเราอยากจะเห็นร่างของพรรคภูมิใจไทยเป็นร่างหลัก ในการพิจารณาในการแก้ไขกฎหมายรัฐธรรมนูญฉบับนี้

สุดท้ายครับท่านประธานครับ ผมอยากเห็นการร่วมมือกันของทุกฝ่าย ของทุกพรรคการเมืองด้วยความจริงใจ อย่าเพ้อฝันมากครับ และชวนทุกคนมามองโลกตาม ความเป็นจริง มันอาจจะขัดใจเราบ้างครับ มันอาจจะไม่ตรงกับใจหรอกครับ แต่ถ้าหากว่าเรา เคารพในกติกาในการเดินหน้าไปสู่การทำภารกิจชิ้นนี้ให้มันสำเร็จได้ ผมมั่นใจครับว่าร่างของพรรคภูมิใจไทยที่เล่ามาทั้งหมดนั้นจะเป็นกุญแจสำคัญที่เราจะ เดินหน้าไปสู่ความฝันร่วมกันของพวกเราได้ ย้ำอีกครั้งถึงเรื่องของการทำให้เข้าใจง่าย ทำให้ได้จริง ไม่สร้างความขัดแย้งรอบใหม่และไม่ขัดต่อคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญ ผมอยากเห็นจริง ๆ ครับ ความสำเร็จในการแก้ไขรัฐธรรมนูญที่มันทำได้ไม่ใช่เพียงแค่ได้ทำ ขอบคุณท่านประธานครับ

นายมงคล สุระสัจจะ รองประธานรัฐสภา

รัฐสภายินดีต้อนรับคณะครู จากวิทยาลัยพาณิชยการเชตุพน กรุงเทพมหานคร จำนวน ๒๐ คน เข้าฟังการประชุมร่วมกัน ของรัฐสภา ในวันอังคารที่ ๑๔ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๖๘ นะครับ ขอบคุณครับ ในลำดับต่อไป เชิญท่านรองศาสตราจารย์ชูศักดิ์ ศิรินิล เป็นผู้เสนอ เชิญครับ

รองศาสตราจารย์ชูศักดิ์ ศิรินิล สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 🔗

กราบเรียน ท่านประธานรัฐสภาที่เคารพ กระผม นายชูศักดิ์ ศิรินิล สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคเพื่อไทย ขออนุญาตที่จะนำเสนอร่างรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ ..) พุทธศักราช .... ต่อรัฐสภาเพื่อพิจารณาในวันนี้ กระผมขออนุญาตที่จะนำเสนอตามข้อบังคับ ในเบื้องต้นก็คือการนำเสนอหลักการและเหตุผลของการเสนอร่างรัฐธรรมนูญแก้ไขเพิ่มเติม ในครั้งนี้

หลักการ แก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย ดังต่อไปนี้ (๑) แก้ไขเพิ่มเติมหน้าที่และอำนาจของรัฐสภา (แก้ไขเพิ่มเติมมาตรา ๑๕๖) (๒) แก้ไข เพิ่มเติมหมวด ๑๕ (เพิ่มหมวด ๑๕/๑ การจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่)

เหตุผล โดยที่สนับสนุนแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๖๐ ได้จัดทำ ขึ้นในช่วงที่ประเทศมิได้ปกครองโดยรัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้งของประชาชน มีรัฐสภาที่มา จากการแต่งตั้ง และประชาชนมิได้มีส่วนร่วมในการจัดทำรัฐธรรมนูญอย่างแท้จริง ทำให้ มีบทบัญญัติหลายประการขัดต่อหลักการประชาธิปไตย ขาดความสมดุลในการใช้อำนาจและ การตรวจสอบการใช้อำนาจระหว่างองค์กรที่ใช้อำนาจอธิปไตยกับองค์กรอิสระต่าง ๆ องค์กร ที่ทำหน้าที่ตรวจสอบหลายองค์กรมีที่มาไม่เหมาะสมและมีการใช้อำนาจที่ล้นเกิน ฝ่ายบริหารอยู่ในสภาพอ่อนแอไม่สามารถบริหารประเทศได้อย่างมีประสิทธิภาพและ มีเสถียรภาพ ประเทศตกอยู่ในภาวะชะงักงัน ล้าหลัง ไม่สามารถดำเนินการให้เป็นไปตาม ความเปลี่ยนแปลงของสถานการณ์โลกได้ ขณะที่การใช้สิทธิเสรีภาพของประชาชน ในการตรวจสอบการใช้อำนาจทำได้ยาก ซึ่งปัญหาต่าง ๆ นี้เกี่ยวพันกับรัฐธรรมนูญ หลายหมวดหลายมาตรา ไม่อาจดำเนินการแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญเป็นรายมาตราได้ แม้จะ ได้มีความพยายามแก้ไขหลายครั้งแล้ว ดังนั้น เพื่อเป็นทางออกของประชาชนจึงสมควรให้มี การจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ เพื่อให้ประชาชนมีส่วนร่วมในกระบวนการจัดทำรัฐธรรมนูญ และเพื่อให้ได้มาซึ่งรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยที่เป็นประชาธิปไตยอันมี พระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข และเพื่อกำหนดกลไกที่ทำให้ประเทศสามารถเดินหน้าไปได้ อย่างมีประสิทธิภาพและมีความมั่นคง เนื่องจากรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๖๐ มิได้มีบทบัญญัติว่าด้วยการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ จึงจำเป็นต้อง ตรารัฐธรรมนูญฉบับนี้

ท่านประธานรัฐสภาที่เคารพครับ กระผมขอถือโอกาสนี้ในการอธิบาย ถึงเหตุผลความจำเป็นเพิ่มเติมต่อการเสนอร่างรัฐธรรมนูญแก้ไขเพิ่มเติมเพื่อนำไปสู่การจัดทำ รัฐธรรมนูญฉบับใหม่ในครั้งนี้ ก่อนอื่นกระผมตั้งข้อสังเกตว่าการที่รัฐสภาแห่งนี้มาประชุมกัน ในวันนี้ โดยเหตุหนึ่งก็คือเกิดจากการวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญ ที่ ๑๘/๒๕๖๘ ที่อ้างกัน ไปแล้ว ที่แจกกันอยู่ในรัฐสภาแห่งนี้ว่าสามารถจะแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญที่จะทำ รัฐธรรมนูญฉบับใหม่ต่อไปได้ โดยตอบพวกเรามาว่าต้องทำประชามติ ๓ ครั้งโดยสรุป อย่างไรก็ตามผมเข้าใจว่าการที่มาประชุมในวันนี้ส่วนหนึ่งก็คือเกิดจากการที่มีการทำ MOA กันระหว่าง ๒ พรรคการเมือง MOA นี้ก็มีข้อสรุปง่าย ๆ ว่าให้พรรคการเมืองหนึ่งดำรง ตำแหน่งนายกรัฐมนตรี แต่เงื่อนไขสำคัญก็คือว่าจะต้องมีการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ตามเงื่อนไขที่ตกลงกัน ความจริงแล้วสภาผู้แทนราษฎรของเราก็มีอายุ ๔ ปี ท่านประธาน ที่เคารพครับ ๑๔ พฤษภาคม ๒๕๖๖ จะสิ้นสุดปี ๒๕๗๐ ขณะนี้ก็อยู่กันมาได้ประมาณ ๒ ปีเศษ ในท้ายที่สุดก็หมายความว่าเราก็ตกลงกันจะยุบสภาหลังจากสภานี้เดินมาได้ ประมาณ ๒ ปีเศษ ๆ แน่นอนที่สุดผมก็ขออนุญาตกราบเรียนเป็นการเบื้องต้นว่าครั้งนี้เราก็ ลงทุนสูง ลงทุนสูงในประการแรกก็คือว่าเราลดอายุของสภาผู้แทนราษฎรของเราเองซึ่งควร จะอยู่ได้ถึง ๔ ปี เหลือถึง ๒ ปี ข้อ ๒ เราก็ผูกพันว่าเราจะต้องมีการจัดทำรัฐธรรมนูญ ฉบับใหม่โดยที่เราก็ยังไม่รู้เลยว่ารัฐธรรมนูญฉบับใหม่นั้นหน้าตาเป็นอย่างไร และท้ายที่สุดจะ ประสบความสำเร็จหรือไม่ แต่ที่สำคัญที่สุดเราจะต้องทำร่างรัฐธรรมนูญแก้ไขเพิ่มเติมให้เสร็จ ภายใน ๔ เดือน เพราะถ้าทำไม่เสร็จถึงวาระที่สามภายใน ๔ เดือนนี้ ร่างรัฐธรรมนูญแก้ไข เพิ่มเติมนั้นจะตกไปไม่ทันกับการยุบสภาผู้แทนราษฎร ผมจึงตั้งความหวังว่าเราตั้งความหวังกัน ทั้ง ๓ พรรคการเมืองว่าอยากจะมีรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ การลงทุนครั้งนี้เป็นการลงทุน มหาศาลแล้วความสำเร็จก็ยังไม่แน่ใจว่าจะเกิดขึ้นได้ ๑๐๐ เปอร์เซ็นต์หรือไม่ ท่านประธาน รัฐสภาที่เคารพครับ ความพยายามในการแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญเพื่อที่จัดทำฉบับใหม่ของ พรรคเพื่อไทยเราก็ดำเนินมาโดยตลอด เราถือได้ว่าพรรคเพื่อไทยนั้นเป็นพรรคหนึ่งที่มีความ พยายามจะแก้ไขรัฐธรรมนูญให้เป็นประชาธิปไตย ความจริงก็เรียนให้ทราบเบื้องต้นว่า ต้นแบบของเราก็คือการยึดถือเอาการแก้ไขรัฐธรรมนูญเพื่อนำไปสู่รัฐธรรมนูญ ปี ๒๕๔๐ ในสมัยท่านอดีตนายกบรรหาร ศิลปอาชา ที่ทำมาแล้ว เราได้ยินคำว่า สสร. ในครั้งนั้น เรา ได้ยินคำว่ารัฐธรรมนูญของประชาชนในครั้งนั้น ผมเองนั้นก็เชื่อมั่น พรรคเพื่อไทยนั้น ก็เชื่อมั่นว่าอำนาจสูงสุดในการตรากฎหมายนั้นเป็นของรัฐสภา อำนาจสูงสุดในที่นี้ก็เป็นไป ตามสุภาษิตที่เราพูดกันติดปากถ้อยคำภาษาอังกฤษว่าเป็น Supremacy Of Parliament อำนาจนิติบัญญัติ อำนาจสูงสุดของรัฐสภานั้นในการตรากฎหมายมี ผมได้นำเสนอแก้ไข รัฐธรรมนูญ ปี ๒๕๕๐ มาครั้งหนึ่ง ในขณะนั้นมีมาตรา ๒๙๑ ว่าด้วยการจัดทำเพิ่มเติมแก้ไข รัฐธรรมนูญเพิ่มเติมเหมือนกับมาตรา ๒๕๖ ในปัจจุบันนี้ละครับ มาตรา ๒๙๑ เราก็ขอแก้ไข พอยื่นคำร้องขอแก้ไขต่อรัฐสภาก็มีสมาชิกรัฐสภาไปยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญว่า กระผมและพรรคพวกล้มล้างการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็น ประมุข ที่ผมพูดคำนี้ขึ้นมาก็หมายความว่าเราเอาอำนาจของเราที่มีอยู่ เราชอบเอาอำนาจ ของเราที่มีอยู่นั้นไปยกให้องค์กรอื่น ๆ เข้ามาวินิจฉัย เป็นจุดเริ่มต้นครั้งแรกที่ว่าเอาอำนาจ นิติบัญญัติไปให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัย ในคดีนั้นเมื่อปี ๒๕๕๐ ผมเป็นทนายไปซักค้านเอง ในศาลรัฐธรรมนูญ โต้แย้งคัดค้าน ท้ายที่สุดซักไปซักมาจนทำให้ตุลาการท่านหนึ่งต้องขอ ออกจากหน้าที่ ขอไม่เป็นองค์คณะ และท้ายที่สุดศาลรัฐธรรมนูญก็วินิจฉัยว่าการแก้ไข เพิ่มเติมรัฐธรรมนูญนั้นไม่ใช่การล้มล้างการปกครองระบอบประชาธิปไตย เรามีความพยายามที่จะแก้ไขมาตรา ๒๕๖ และท้ายสุดไปถึงวาระที่สองแล้วในรัฐธรรมนูญ ปี ๒๕๖๐ จะเข้าสู่วาระที่สาม ก็แน่นอนพวกเรากันเองนี่ละท้ายที่สุดก็ไปยื่นคำร้องต่อ ศาลรัฐธรรมนูญ จึงกลายเป็นที่ไปที่มาของคำวินิจฉัย ที่ ๔/๒๕๖๔ ที่ว่าเกิดจากรัฐธรรมนูญ ฉบับปี ๒๕๖๐ เกิดจากการออกเสียงประชามติของพี่น้องประชาชน การจัดทำรัฐธรรมนูญ ฉบับใหม่ต้องถามประชาชนเสียก่อนว่าจะเห็นชอบให้มีการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่หรือไม่ ในที่สุดก็มีข้อสงสัยจากรัฐสภาแห่งนี้อีกเหมือนกันว่าการถามประชามตินั้นจะมีการถาม ประชาชนกี่ครั้งกันแน่ ท้ายที่สุดรัฐสภาแห่งนี้ก็ได้มีมติส่งเรื่องไปที่ศาลรัฐธรรมนูญ เป็นที่มา ของคำวินิจฉัย ที่ ๑๘/๒๕๖๘ ตอบพวกเราว่าการถามประชามตินั้นให้ถาม ๓ ครั้ง ครั้งที่ ๑ สมควรให้มีรัฐธรรมนูญฉบับใหม่หรือไม่ ครั้งที่ ๒ ถามว่าวิธีการและเนื้อหาในการจัดทำ รัฐธรรมนูญฉบับใหม่นั้นเห็นชอบหรือไม่ ครั้งที่ ๓ ก็คือภายหลังจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ แล้วให้ถามพี่น้องประชาชนว่าจะเห็นชอบด้วยหรือไม่ โดยสามารถที่จะถามคำถามครั้งที่ ๑ ครั้งที่ ๒ รวมกันไปพร้อมกันไปทีเดียวได้ เป็นที่ไปที่มาของการที่เรามาประชุมปรึกษาหารือ กันในวันนี้ และเป็นที่ไปที่มาของการที่เราพรรคการเมือง ๓ พรรค เสนอร่างรัฐธรรมนูญ แก้ไขเพิ่มเติมตามที่ปรากฏในที่ประชุมแห่งนี้

ท่านประธานครับ ทั้ง ๓ ร่างนี้มีหลักการทำนองเดียวกัน คือการจัดทำ รัฐธรรมนูญฉบับใหม่โดยเพิ่มหมวด ๑๕ การแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญให้มีการจัดทำ รัฐธรรมนูญฉบับใหม่ พูดง่าย ๆ คือเพิ่มหมวด ๑๕/๑ เป็นรายละเอียดที่แตกต่างกันไปบ้าง ในแต่ละของพรรค เช่น ของพรรคเพื่อไทยกับพรรคประชาชนนั้นมีการเพิ่มเติมแก้ไข มาตรา ๑๕๖ อำนาจหน้าที่ของรัฐสภา แต่ของพรรคภูมิใจไทยนั้นไม่มี แต่ไปแก้ไขมาตรา ๒๕๖ ว่าด้วยการแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญ เราได้มีความพยายามจะแก้ไขรัฐธรรมนูญกันมาแล้ว หลายครั้งแต่ไม่ประสบความสำเร็จ ท่านประธานครับ ถ้าคำถามว่าทำไมจะต้องไปแก้ทั้งฉบับ ก็แก้เป็นรายมาตรารายประเด็นไม่ได้หรือ ท้ายสุดก็ตอบได้ว่าเรามีความพยายามจะแก้ไข รัฐธรรมนูญเป็นรายประเด็นมาแล้วหลายครั้งหลายหนแต่ทุกครั้งไม่ประสบความสำเร็จ เหตุผลสำคัญก็เพราะว่าการแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญที่ผู้ร่างกำหนดไว้ในรัฐธรรมนูญฉบับนี้ นั้นเป็นไปด้วยความยากเย็นแสนเข็ญ มีสำเร็จมาครั้งหนึ่ง ในครั้งหนึ่งนั้นก็คือว่าการที่ ร่างรัฐธรรมนูญออกมาให้มี สส. ๒ ประเภท ประเภทที่ ๑ สส. เขต ประเภทที่ ๒ สส. แบบบัญชีรายชื่อ แต่มีบัตรเลือกตั้งใบเดียว อันนี้ก็เป็นผลงานชิ้นโบแดงสำคัญของ ผู้ร่างรัฐธรรมนูญในขณะนั้นว่าเอาอะไรคิดก็ไม่ทราบ แล้วมีเจตนารมณ์ในการคิดอย่างไร ซึ่งในท้ายที่สุดก็ชัดเจนที่สุดในภายหลังว่าต้องการจะลดคะแนนเสียงของพรรคการเมือง ใหญ่ ๆ ลง เลยเหลือบัตรเลือกตั้งใบเดียว ครั้งนั้นสำเร็จ สำเร็จเพราะว่าทุกฝ่ายทุกคนเห็น ต้องกันว่ารัฐธรรมนูญฉบับนี้มีปัญหา เพราะฉะนั้นผมจึงหวังว่าความพยายามของพวกเรา ๓ พรรคการเมืองในขณะนี้ที่จะแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญนำไปสู่การจัดทำรัฐธรรมนูญ ฉบับใหม่นั้นน่าจะประสบความสำเร็จ อย่างน้อยก็มุ่งหวังไปถึงความสำเร็จภายใน ๔ เดือนนี้ น่าจะมีร่างรัฐธรรมนูญแก้ไขเพิ่มเติมเกิดขึ้นเพื่อนำไปสู่การทำประชามติเมื่อมีการยุบ สภาผู้แทนราษฎร ท่านประธานครับ ก็ต้องถามย้อนกันไปนิดหนึ่งเพื่อย้อนความทรงจำ ให้เห็นว่าถามว่าทำไมเราจำเป็นจะต้องแก้ไขเพื่อจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ รัฐธรรมนูญ ปี ๒๕๖๐ มันไม่ดีตรงไหน คำตอบก็คือว่ารัฐธรรมนูญ ปี ๒๕๖๐ เรารับทราบกันดีว่าเป็นผลพวงจากการรัฐประหาร เมื่อมีการรัฐประหาร ปี ๒๕๕๗ มีการตั้งคณะกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญ ๒ ชุด ชุดแรก ก็คือท่านรองนายกรัฐมนตรีของรัฐบาลชุดนี้ไปเป็นประธาน ใช้เวลาไปประมาณ ๖-๘ เดือน ประมาณนั้น แต่ว่าท้ายที่สุดรัฐธรรมนูญนั้นผู้ยึดอำนาจเขาไม่เห็นชอบก็ตั้งกรรมาธิการยกร่าง ชุดใหม่ กรรมาธิการชุดใหม่ก็ให้ฉายารัฐธรรมนูญฉบับนี้ว่าเป็นรัฐธรรมนูญปราบโกง แล้วก็ มีบทบัญญัติว่าด้วยการปราบโกงกันเยอะแยะหมด เรียกกันว่ารัฐธรรมนูญฉบับปราบโกง แล้วก็พยายามจะใส่ไคล้ว่าใครที่ไม่เห็นด้วยกับรัฐธรรมนูญฉบับนี้แปลว่าคนนี้คิดจะปกป้อง คนโกง คิดจะปกป้องนักการเมืองที่มีพฤติกรรมไม่ดีอย่างโน้นอย่างนี้ ซึ่งความจริงก็เป็นการพูด ที่เกินกว่าเหตุ ผมเรียนท่านประธานว่าเราไม่ปฏิเสธที่จะเอาคนไม่ดีออกจากการเมือง แต่การ ที่จะมีรัฐธรรมนูญปราบโกงและการที่จะมีบทบัญญัติใด ๆ ก็ตามที่จะมีมาตรการต่อผู้ที่เป็น นักการเมืองเหล่านี้ บทบัญญัติโดยเฉพาะอย่างยิ่งการลงโทษนักการเมืองนั้น การลงโทษ บุคคลนั้นจะต้องมีความชัดเจนแน่นอน ไม่ใช่จะไปเกิดจากการตีความ เช่น ตีความกันว่า วิญญูชนทั่วไปเข้าใจได้ว่าอันนี้ผิดจริยธรรมอย่างร้ายแรง เพราะฉะนั้นคุณต้องพ้นหน้าที่ การที่เราไปมอบอำนาจให้ศาลรัฐธรรมนูญลงมติ ๕ ต่อ ๔ ลงมติ ๖ ต่อ ๓ เอานายกรัฐมนตรี ที่มาจากการเลือกตั้งออกจากตำแหน่ง ผมคิดว่าสัดส่วนโดยเหตุโดยผลนั้นเป็นเรื่องที่ไม่น่าจะ เกิดขึ้นในสังคมประชาธิปไตย เพราะฉะนั้นอย่าไปหลงประเด็นว่าพวกเราปฏิเสธการปราบ โกง เราปฏิเสธรัฐธรรมนูญที่มีมาตรการเหล่านี้ บางท่านก็ไปพูดว่าใครที่ไม่พร้อมจะให้ ถูกตรวจสอบก็ไปนอนเลี้ยงลูกเลี้ยงหลานอยู่ที่บ้านแล้วกันอย่ามาเป็นนักการเมืองเลย ซึ่งผม คิดว่าเป็นคำพูดที่เกินเลยไป รัฐธรรมนูญฉบับนี้ต้องการสืบทอดอำนาจให้แก่ คสช. ก็เป็น ครั้งแรกที่นายกรัฐมนตรีไม่จำเป็นต้องเป็นสมาชิกพรรค นายกรัฐมนตรีไม่จำเป็นต้องเป็น สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ไม่จำเป็นต้องเป็นสมาชิกพรรค ลอยมาจากไหนก็ได้มาเป็น นายกรัฐมนตรี เพราะอะไรครับ เรื่องนี้วัตถุประสงค์ก็คือต้องการจะสืบอำนาจ ก็เขียน กฎหมายกันให้มันเลยเถิดไปว่าเอาละครับ หลักการประชาธิปไตยเป็นอย่างไรไม่ต้องสนใจ

ท่านประธานครับ เราเข้าใจกันว่าในอดีตที่ผ่านมามีผู้นำพรรคการเมือง หลาย ๆ พรรค มีบุคคลที่มีชื่อเสียง เป็นผู้นำในทางประวัติศาสตร์ ผู้นำทางจิตวิญญาณ ผู้ร่างรัฐธรรมนูญก็คิดขึ้นมาว่าอย่างนั้นต้องมีบทบัญญัติว่าด้วยการครอบงำพรรคการเมือง แล้วก็เขียนบทบัญญัติว่าด้วยการครอบงำพรรคการเมืองขึ้น เอาไปร้องกัน มีบทบัญญัติถึง ขั้นยุบพรรคการเมืองนั้น ๆ เมื่อไม่นานมานี้พรรคการเมืองหลาย ๆ พรรคไปรวมกัน ที่บ้านหลังหนึ่งหลังจากที่นายกรัฐมนตรีคนหนึ่งพ้นจากตำแหน่งไปเพื่อจะหารือกันว่า จะทำอย่างไรต่อไป ก็มีคนไปร้องว่าเป็นการครอบงำพรรคการเมืองทุกพรรคเลย ร้องไปที่ กกต. ท้ายที่สุด กกต. ก็วินิจฉัยมาเมื่อเร็ว ๆ นี้ว่าไม่เข้าองค์ประกอบของการครอบงำ รัฐธรรมนูญฉบับนี้จึงเป็นรัฐธรรมนูญที่กำหนดให้เกิดนิติสงครามที่เราเข้าใจกันในขณะนี้ว่า ยื่นคำร้องต่อองค์กรนั้นองค์กรนี้กันเต็มไปหมดเพื่อให้เกิดปัญหา ผู้ร่างรัฐธรรมนูญคิดว่า รัฐธรรมนูญฉบับนี้ต้องการจะปราบโกง เพราะฉะนั้นต้องตัดสิทธินักการเมืองตลอดชีวิต ท่านประธานรัฐสภาที่เคารพครับ บุคคลที่ต้องหาว่ากระทำความผิดเป็นจำเลยในความผิด บางประเภท ท้ายสุดถ้าศาลพิพากษาว่ามีความผิด แม้จะถูกรอลงอาญาถ้าเป็นความผิดตาม มาตรา ๑๕๗ คนเหล่านั้นถูกเว้นวรรคทางการเมือง ถูกห้ามลงเล่นการเมืองตลอดชีวิต ลง สส. ก็ไม่ได้ เป็นรัฐมนตรีก็ไม่ได้ ดำรงตำแหน่งทางการเมืองก็ไม่ได้ ปกติก็ ๕ ปี ๑๐ ปี ๒๐ ปี นี่ปาเข้าไปตลอดชีวิต ถ้าไม่แก้รัฐธรรมนูญ ไม่ยกเลิกรัฐธรรมนูญคนเหล่านั้นก็ถูกอเปหิ ออกไปจากพรรคการเมือง โดยไม่คำนึงเลยว่าองค์ประกอบของมาตรา ๑๕๗ ของประมวล กฎหมายอาญานั้นมันมีหลายองค์ประกอบ บางคนถูกรอลงอาญา ไม่ได้ไปจำคุกอะไรต่าง ๆ แต่ว่าข้อหามาตรา ๑๕๗ เขาถูกห้ามลงเล่นการเมืองตลอดชีวิต เราจึงเห็นว่าโดยสรุปแล้ว เป็นเรื่องที่จำเป็นต้องแก้ไขจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่

ร่างของพรรคเพื่อไทยที่นำเสนอในวันนี้ เมื่อสักครู่นี้หลายท่านก็มีการนำร่าง ของพรรคเพื่อไทยไปวิพากษ์วิจารณ์อยู่พอสมควร ผมขอใช้เวลานี้อธิบายให้ท่านประธานและ ที่ประชุมฟังพอสังเขปดังต่อไปนี้ เราคำนึงถึงคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญที่ ๑๘/๒๕๖๘ ชัดเจน ร่างของพรรคเพื่อไทย การจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่นั้นให้ดำเนินการตามหมวด ๑๕ คำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญ หมายความว่าการที่นำเสนอร่างรัฐธรรมนูญแก้ไขเพิ่มเติม ในครั้งนี้ก็ต้องดำเนินการตามหมวด ๑๕ หมวด ๑๕ ก็คือมาตรา ๒๕๖ ก็ต้องนำสู่รัฐสภา แห่งนี้ตามวาระ วาระที่หนึ่ง รัฐสภาแห่งนี้รับหลักการ ต้องมีเสียงสมาชิกวุฒิสภาเห็นด้วย ไม่น้อยกว่า ๑ ใน ๓ อะไรก็ว่ากันไปเป็น ๓ วาระ เหตุนี้พรรคเพื่อไทยจึงไม่ได้ไปแก้ มาตรา ๒๕๖ เหมือนกับร่างของพรรคภูมิใจไทย เหตุที่ไม่แก้เพราะว่าศาลรัฐธรรมนูญพูดไว้ ชัดเจนว่าต้องดำเนินการตามหมวด ๑๕ ประการที่ ๒ รัฐสภามีอำนาจริเริ่มแสดงความ ต้องการที่จะจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ได้แต่ต้องให้ประชาชนเห็นชอบว่าสมควร มีรัฐธรรมนูญฉบับใหม่หรือไม่เสียก่อน พรรคเพื่อไทยเชื่อว่าการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ นั้นเป็นคนละขั้นตอนกับการเสนอร่างรัฐธรรมนูญแก้ไขเพิ่มเติมในครั้งนี้ การเสนอ ร่างรัฐธรรมนูญแก้ไขเพิ่มเติมในครั้งนี้เป็นเพียงกระบวนการในการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ เมื่อร่างรัฐธรรมนูญแก้ไขเพิ่มเติมผ่านประชามติ ประกาศใช้ลงพระปรมาภิไธยเสร็จสิ้น เรียบร้อยแล้วเป็นร่างรัฐธรรมนูญแก้ไขเพิ่มเติม นั่นละกระบวนการริเริ่มจัดทำรัฐธรรมนูญ ฉบับใหม่จึงจะเริ่มขึ้น เราเห็นว่ากระบวนการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่นั้นต้องทำประชามติ ๓ ครั้งตามคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญ โดยบอกว่าครั้งที่ ๑ ครั้งที่ ๒ นั้นสามารถ กระทำรวมกันได้ พร้อมกันได้ เราก็คิดว่าก็แปลว่าคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญนั้นรัฐสภา แห่งนี้สามารถพิจารณาร่างรัฐธรรมนูญแก้ไขเพิ่มเติมกันไปในวันนี้ได้ จนท้ายสุดพอ ร่างรัฐธรรมนูญแก้ไขเพิ่มเติมนี้ผ่านรัฐสภาเป็น ๓ วาระแล้วก็ต้องไปทำประชามติ โดยถาม พี่น้องประชาชนเป็น ๒ คำถามพร้อมกันไป คำถามที่ ๑ เห็นชอบกับรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ หรือไม่ คำถามที่ ๒ เห็นชอบกับวิธีการสาระสำคัญของร่างรัฐธรรมนูญแก้ไขเพิ่มเติมที่ นำเสนอหรือไม่ อันนี้ก็เป็นคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญ พรรคเพื่อไทยยึดมั่นว่าเข้าใจว่า รัฐสภานั้นไม่มีอำนาจที่จะไปเลือกผู้ร่างรัฐธรรมนูญได้โดยตรง ไม่เห็นชอบให้ประชาชน เลือกได้โดยตรง เราจึงเข้าใจในคำวินิจฉัยส่วนนี้ แล้วก็ไม่มีการเลือกโดยตรง เพียงแต่ว่า เราคิดว่าการยึดโยงกับพี่น้องประชาชนเป็นเรื่องที่มีความสำคัญพอสมควร ก็ให้ประชาชนเลือกมา ๓๐๐ คนในชั้นแรก แล้วให้รัฐสภามาเลือกให้เหลือ ๑๐๐ คนในชั้นที่ ๒ การเลือกเหลือ ๑๐๐ คน มีหลักประกันว่าอย่างน้อยต้องมีจังหวัดละ ๑ คน อันนี้ไม่ใช่ไปให้ ประชาชนเลือกโดยตรงเพราะเลือกมา ๓๐๐ คนนั้นก็ไม่รู้ว่าใครจะได้เป็น สสร. หรือไม่ อีกส่วนหนึ่งก็ ๕๑ คนมาจากการมีส่วนร่วมของภาคต่าง ๆ เช่น รัฐสภาเลือกมาเท่านั้นคน วุฒิสภาเลือกมาเท่านั้นคน สภาผู้แทนราษฎรเลือกมาเท่านั้นคน เสร็จแล้วองค์กรทั้งหลาย องค์กรเอกชน สภาวิชาชีพทั้งหลาย ก็รวมตัวกันแล้วท้ายที่สุดก็เลือกมาแล้วท้ายที่สุด ให้รัฐสภาแต่งตั้ง ๕๑ คน เมื่อสักครู่มีคำถามว่ามาอย่างไร คำตอบก็คือต้องไปออกระเบียบ คณะกรรมการการเลือกตั้งว่าด้วยการได้มาซึ่งตัวแทนเหล่านี้ว่าจะได้มาอย่างไร ที่ประชุม อธิการบดีมหาวิทยาลัยทั่วประเทศ ที่ประชุมคณบดี คณะนิติศาสตร์ คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยทั่วประเทศจะมีวิธีการเลือกอย่างไรก็ไปกำหนดในนั้น ข้อสำคัญที่สุดก็คือ ร่างของพรรคเพื่อไทยนั้นมีการตั้งกรรมาธิการ จำนวน ๒๗ คน จากผู้มีวิชาชีพทั้งหลาย มีความเชี่ยวชาญทั้งหลาย ใครตั้ง ก็คือ สสร. ที่ได้มา ๑๕๐ คนเป็นคนตั้งมาจาก สสร. ส่วนหนึ่ง ท่านประธานครับ โดยสรุปศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยว่าอำนาจหน้าที่ในการตรา รัฐธรรมนูญฉบับใหม่ในการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่นั้นเป็นของรัฐสภา จะไปมอบให้ใคร เป็นคนทำไม่ได้ เราจึงเห็นว่าเมื่อ สสร. ยกร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่แล้วต้องเอากลับมาให้ รัฐสภาแห่งนี้เห็นชอบหรือไม่เห็นชอบ รัฐสภาแห่งนี้มีสิทธิที่จะให้แก้ไขเพิ่มเติมตรงนั้นตรงนี้ ซึ่ง สสร. ต้องไปทำ ในท้ายที่สุดถ้ารัฐสภาไม่ให้ความเห็นชอบ ร่างรัฐธรรมนูญนั้นก็ตกไป เพื่อเป็นการยืนยันว่าอำนาจหน้าที่ในการตรารัฐธรรมนูญฉบับนี้เป็นของรัฐสภา ท่านประธาน รัฐสภาที่เคารพ ความจริงผมก็คิดว่าจะมอบหมายให้ใครหลาย ๆ ท่านไปพูดในเรื่องนี้ เมื่อสักครู่พรรคภูมิใจไทยก็เสนอขึ้นมา ยกประเด็นหมวด ๑ หมวด ๒ ขึ้นมา เหตุผลเพราะว่า ร่างของพรรคประชาชนกับพรรคเพื่อไทยไม่มีตรงนี้แล้วจะคิดอย่างไร ท่านประธานครับ พรรคเพื่อไทยไม่มีเจตนาจะแก้หมวด ๑ หมวด ๒ แต่ในชั้นกรรมการจัดทำร่างรัฐธรรมนูญ ฉบับใหม่ เราถกเถียงประเด็นนี้กันมาเพราะในอดีตเราก็เคยบอกว่าแก้หมวด ๑ หมวด ๒ ไม่ได้ แล้วที่เสนอในครั้งนี้ก็ไม่ได้หมายความว่าเราจะแก้หมวด ๑ หมวด ๒ แต่เหตุผลสำคัญ ที่เราคิดว่าเป็นเหตุผลที่เรารับฟังได้ก็คือว่าเรามีมาตรา ๒๕๕ เขียนไว้แล้วว่า การแก้ไข เพิ่มเติมรัฐธรรมนูญที่เป็นการเปลี่ยนแปลงการปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมี พระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข หรือเปลี่ยนแปลงรูปแบบของรัฐ จะกระทำมิได้ ผมคิดว่า มาตรา ๒๕๕ เป็นมาตราครอบคลุมแล้วว่าคุณจะไปเปลี่ยนแปลงรูปแบบของรัฐ เปลี่ยนแปลง ระบอบประชาธิปไตยที่มีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุขไม่ได้ สาระสำคัญมันมีอยู่แล้ว แต่ว่าข้อสำคัญที่อยากเรียนให้ที่ประชุมแห่งนี้ทราบก็คือว่าเราไปค้นเหตุผล พบเหตุผล ในทางการร่างกฎหมาย ในการร่างรัฐธรรมนูญที่เป็นเหตุผลที่สำคัญและน่าจะรับฟังได้ เหตุผลอะไรครับท่านประธาน เรามีมาตรา ๒๕๖ (๘) ที่อนุญาตให้แก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญได้ แล้วก็บอกว่าหมวด ๑ หมวด ๒ แก้ได้ แต่ถ้าจะแก้ต้องไปทำประชามติ นี่คือมาตรา ๒๕๖ (๘) ถ้าเราไปเขียนรัฐธรรมนูญแก้ไขเพิ่มเติมบอกว่าห้ามแก้หมวด ๑ หมวด ๒ ก็แปลว่ากฎหมาย มันจะขัดกันเองระหว่างมาตรา ๒๕๗ แก้ไขเพิ่มเติม กับมาตรา ๒๕๖ (๘) เดิม (๘) แก้ไขได้ เพียงแต่ไปทำประชามติ แต่มาตรา ๒๕๖ ที่ท่านแก้ไขเพิ่มเติมห้ามหมวด ๑ หมวด ๒ ท่านประธาน ยังมีเหตุผล มากไปกว่านั้น เหตุผลอะไรครับ ในอดีตที่ผ่านมาหมวด ๑ แก้กันมาแล้วหลายครั้ง เช่น เคยแก้หมวด ๑ ในเรื่องอำนาจอธิปไตย จากคำว่า มาจากปวงชนชาวไทย แก้เป็น เป็นของ ปวงชนชาวไทย เคยแก้มาแล้ว ท่านประธานครับ รัฐธรรมนูญ ปี ๒๕๖๐ เองเมื่อคราวที่แล้ว ท่านจำได้ไหมครับ ไปค้นดูเลยครับ รัฐธรรมนูญผ่านประชามติแล้ว รัฐธรรมนูญของคุณมีชัย ผ่านประชามติ นำขึ้นทูลเกล้าฯ เพื่อลงปรมาภิไธย ทั้ง ๆ ที่ผ่านประชามติแล้ว มีความคิดเห็น ว่าในกรณีพระมหากษัตริย์ไม่อยู่ในราชอาณาจักร เสด็จไปต่างประเทศ รัฐธรรมนูญเก่า บอกว่าต้องตั้งผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ ในท้ายที่สุดก็บอกว่าจำเป็นด้วยหรือในขณะนี้ เช่นเสด็จไปประเทศข้างเคียง ๒ วัน เดี๋ยวนี้เทคโนโลยีก็เจริญก้าวหน้า ท้ายสุดเขาบอกว่า น่าจะต้องแก้นะอันนี้ ไม่อย่างนั้นต้องตั้งผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ตลอด ก็เลยเอากลับมา แก้ทั้ง ๆ ที่ผ่านประชามติแล้วว่าจะตั้งผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์หรือไม่ก็ได้ ที่ปรากฏอยู่ ในรัฐธรรมนูญฉบับนี้ มาตรา ๑๖ ไปเปิดดูเลยครับ แก้หลังจากทำประชามติแล้ว ท่านประธาน ผู้ร่างรัฐธรรมนูญเขาบอกว่าต่อไปนี้ไม่ควรจะมีวุฒิสมาชิกหรอก วุฒิสมาชิก ไม่จำเป็นหรอก มีสภาเดียวพอ ถ้าเป็นอย่างนั้นท่านต้องไปแก้หมวด ๒ ในเรื่ององคมนตรี เพราะอะไรครับ เขาบอกว่าองคมนตรีห้ามเป็นวุฒิสภา ห้ามเป็นวุฒิสมาชิก เมื่อวุฒิสมาชิก ไม่มีแล้วก็ต้องแก้ นี่คือเหตุผลในการร่างกฎหมายที่คนร่าง คนเสนอเขาคิดว่าการไปห้ามไว้ น่าจะมีผลเสียกว่าการไม่ห้าม แต่ทั้งนี้ทั้งนั้นต้องเรียนว่าร่างของพรรคเพื่อไทยเมื่อยกร่างแล้ว กลับมารัฐสภา ถ้ารัฐสภาเห็นไม่ชอบ คุณไปแก้ในสาระสำคัญเราก็ไม่เห็นชอบกับ ร่างรัฐธรรมนูญแก้ไขเพิ่มเติมได้ เพราะฉะนั้นโดยรวมถ้าเอาประเด็นนี้มาพูดกันผมก็อธิบาย เหตุผล เป็นเหตุผลในแง่ของหลักการแต่ไม่ได้หมายความว่าเราจะไปแก้หมวด ๑ หมวด ๒ แต่ในเหตุผลในการยกร่างกฎหมาย สิ่งนี้น่าจะดีกว่า ท่านประธานครับ ก็ขออนุญาตใช้เวลา อธิบายท่านประธานที่เคารพว่าร่างของพรรคเพื่อไทยสาระสำคัญเป็นอย่างไร และท้ายสุดผม หวังว่าร่างรัฐธรรมนูญแก้ไขเพิ่มเติมของทั้ง ๓ พรรคการเมืองจะได้มีการพิจารณาในชั้นรับ หลักการ ผมเห็นว่ารัฐสภาแห่งนี้ควรจะให้ความเห็นชอบ ส่วนรายละเอียดไปว่ากันในชั้น กรรมาธิการว่าควรจะเป็นอย่างไร กราบขอบพระคุณท่านประธานครับ ขอบพระคุณครับ

นายมงคล สุระสัจจะ รองประธานรัฐสภา

ต่อไปผมจะให้ท่านสมาชิก ได้อภิปรายตามลำดับ ท่านแรกเชิญท่านจุรินทร์ ลักษณวิศิษฏ์ เชิญครับ

นายจุรินทร์ ลักษณวิศิษฏ์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 🔗

ท่านประธาน ที่เคารพ กระผม จุรินทร์ ลักษณวิศิษฏ์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อ พรรคประชาธิปัตย์ สมาชิกรัฐสภา ขออนุญาตใช้เวลาสั้น ๆ จริง ๆ สักประมาณ ๑๐ นาที บวกลบนิดหน่อยเท่านั้น เพื่อสะท้อนความเห็นในฐานะสมาชิกคนหนึ่งของรัฐสภาแห่งนี้ ในเรื่องการแก้ไขรัฐธรรมนูญ ความจริงตั้งแต่มีรัฐธรรมนูญฉบับปี ๒๕๖๐ ฉบับปัจจุบันนี้ บังคับใช้เมื่อวันที่ ๖ เมษายน ๒๕๖๐ จนถึงปัจจุบัน กินระยะเวลา ๘ ปีเศษ ได้มีความพยายาม ที่จะแก้ไขรัฐธรรมนูญหลายครั้ง ทั้งแก้รายมาตราแล้วก็แก้ทั้งฉบับ ปี ๒๕๖๔ โดยประมาณ กระผมและพรรคประชาธิปัตย์พร้อมกับพรรคร่วมรัฐบาลขณะนั้นก็ได้มีการเสนอร่างแก้ไข รัฐธรรมนูญ ๖ ฉบับ เช่น แก้มาตรา ๒๕๖ เพื่อให้การแก้ไขรัฐธรรมนูญกระทำได้ง่ายขึ้น ให้สอดคล้องกับ สถานการณ์ประเทศและโลกที่เปลี่ยนแปลงไป หรือว่าแก้มาตรา ๒๗๒ ยกเลิกอำนาจ วุฒิสมาชิกที่จะลงคะแนนเลือกนายกรัฐมนตรีได้ รวมทั้งขยายสิทธิ เสรีภาพของประชาชน ไปสู่สิทธิชุมชนและการกระจายอำนาจ เป็นต้น แต่ว่าในบรรดาร่างแก้รัฐธรรมนูญทั้งหมด ประสบความสำเร็จบังคับใช้เพียงร่างเดียวคือการแก้ไขรูปแบบการเลือกตั้ง จากบัตรใบเดียว เป็นบัตร ๒ ใบที่ใช้อยู่จนถึงวันนี้ แล้วก็บังคับใช้มาตั้งแต่วันที่ ๒๒ พฤศจิกายน ๒๕๖๔

เหตุผลที่การแก้ไขรัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบันไม่ประสบความสำเร็จเป็นส่วนใหญ่ ก็เพราะว่ารัฐธรรมนูญฉบับนี้เขียนไว้ให้แก้ยาก ที่บอกแก้ยากก็คือโดยปกติการแก้รัฐธรรมนูญ ถ้าเสียงข้างมากของที่ประชุมร่วมกันระหว่างสภาผู้แทนราษฎรกับวุฒิสภา หรือที่เรียกว่า รัฐสภา เห็นชอบเกินกึ่งหนึ่งก็แก้ได้แล้ว แต่รัฐธรรมนูญฉบับนี้มีเงื่อนไขเพิ่มเติม นอกจาก จะต้องใช้เสียงเกินกึ่งหนึ่งของรัฐสภาแล้วยังจะต้องประกอบด้วยเสียงของฝ่ายค้านไม่น้อยกว่า ร้อยละ ๒๐ และเพิ่มเติมด้วยเสียงของวุฒิสมาชิกไม่ต่ำกว่า ๑ ใน ๓ รวมทั้งบางมาตรา ถ้าจะแก้ต้องไปทำประชามติถามความเห็นประชาชนอีกด้วย อันนี้จึงเป็นเงื่อนไขที่ทำให้การ แก้รัฐธรรมนูญกระทำได้ยากยิ่งสำหรับฉบับนี้

อย่างไรก็ตามถ้าท่านประธานได้ติดตามสถานการณ์ในทางการเมืองมาโดย ลำดับจะเห็นว่าหลายพรรคการเมืองได้กำหนดเรื่องการแก้ไขรัฐธรรมนูญไว้ในนโยบายหาเสียง ความจริงพรรคประชาธิปัตย์ที่ผมสังกัดก็เป็นพรรคหนึ่งที่สนับสนุนการแก้ไขรัฐธรรมนูญ ให้เป็นประชาธิปไตยยิ่งขึ้น ความจริงถ้าจะเท้าความสั้น ๆ นิดเดียว ขอเรียนกับท่านประธาน ว่าพรรคประชาธิปัตย์เป็นพรรคหนึ่งที่ไม่ให้ความเห็นชอบกับรัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบัน โดยเฉพาะไม่เห็นด้วยกับบทเฉพาะกาล ที่กำหนดเงื่อนไขไว้ในเรื่องของการดำเนินการที่จะให้ วุฒิสมาชิกสามารถที่จะลงคะแนนเลือกนายกรัฐมนตรีได้ทั้งที่ไม่ได้มาจากการเลือกตั้งโดยตรง จากประชาชนในขณะนั้นเป็นต้น แต่อย่างไรก็ตามเมื่อประชาชนได้ลงประชามติเห็นชอบกับ รัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบัน กระผมและพรรคประชาธิปัตย์ก็ยอมรับสิ่งที่ประชาชนเป็นผู้ตัดสิน ก่อนร่วมรัฐบาล พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา ท่านประธานคงจำได้ ก่อนพรรคประชาธิปัตย์ จะเข้าร่วมรัฐบาลตอนนั้นผมเป็นหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ ไม่ได้แปลว่าอยู่ ๆ ก็เข้าไป ร่วมรัฐบาล แต่ได้กำหนดเงื่อนไขไว้ ๓ ข้อครับว่าถ้ายอมรับเงื่อนไข ๓ ข้อของพรรค ประชาธิปัตย์ก็ยินดีที่จะเข้าร่วมรัฐบาล พลเอก ประยุทธ์ เงื่อนไขข้อที่ ๑ ก็คือรัฐบาลต้องยึด ความซื่อสัตย์สุจริตในการบริหารราชการแผ่นดิน เงื่อนไขข้อที่ ๒ ก็คือจะต้องนำนโยบาย ประกันรายได้เกษตรกรหรือเงินส่วนต่างที่จะช่วยเกษตรกรถ้าราคาพืชผลการเกษตรตกต่ำ เช่น ข้าว มัน ยาง ปาล์ม ข้าวโพด เป็นต้น ไปบรรจุเป็นนโยบายรัฐบาล เงื่อนไขข้อที่ ๓ ก็คือ สิ่งที่เรากำลังพูดกันเดี๋ยวนี้ครับ ต้องสนับสนุนการแก้ไขรัฐธรรมนูญให้เป็นประชาธิปไตย ยิ่งขึ้น โดย ขีดเส้นใต้ครับ ต้องไม่แตะหมวด ๑ หมวด ๒ นี่คือสิ่งที่ได้ดำเนินการมาเป็น เงื่อนไข และรัฐบาลชุดนั้นก็ยอมรับเงื่อนไขนี้ จึงเป็นที่มาที่พรรคประชาธิปัตย์เข้าร่วมรัฐบาล ในขณะนั้น

วันนี้เป็นอีกครั้งหนึ่งที่มีการเสนอร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญเข้าสู่ที่ประชุมรัฐสภา เหตุผลก็เป็นที่ทราบกันและเป็นที่ยอมรับกันอยู่แล้วว่าเพื่อสนองตอบต่อ MOA อันเป็น ข้อตกลงระหว่าง ๒ พรรคการเมืองที่ไปตกลงกัน แม้ประชาชนส่วนใหญ่อาจจะมีความรู้สึก หรือประชาชนจำนวนไม่น้อยทีเดียวเห็นว่าการแก้ปัญหาปากท้องสำคัญมากกว่าการแก้ รัฐธรรมนูญในปัจจุบัน แต่ว่าเมื่อประธานรัฐสภาและพรรคการเมืองได้ยื่นร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญ เข้าสู่การพิจารณาและมีการบรรจุระเบียบวาระแล้ว ก็เป็นหน้าที่ของสมาชิกรัฐสภาทุกคนที่จะต้องพิจารณาในเรื่องร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญทั้ง ๓ ร่างนี้ เพื่อแก้มาตรา ๒๕๖ และเพิ่มเติมหมวด ๑๕/๑ เปิดทางให้มี สสร. ขึ้นมายกร่างรัฐธรรมนูญ ฉบับใหม่ได้ วันนี้รัฐสภามีหน้าที่พิจารณา ๓ ร่างที่พวกเรากำลังพูดกัน ซึ่งเป็นร่างของ พรรคประชาชน ๑ ร่าง ร่างของพรรคเพื่อไทย แล้วก็ร่างของพรรคภูมิใจไทยบวกกับ พรรคร่วมรัฐบาลในปัจจุบัน เรามีหน้าที่พิจารณา ๓ ร่างนี้เท่านั้นนะครับ ซึ่งสำหรับกระผม ก็ขออนุญาตที่จะกราบเรียนว่าจุดยืนต่อการแก้ไขรัฐธรรมนูญไม่มีอะไรเปลี่ยน นั่นคือเห็นว่า การที่จะมีการยกร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่นั้นจะต้องไม่แตะหมวด ๑ หมวด ๒ หมวด ๑ หมวด ๒ สำคัญอย่างไร สำคัญก็คือว่าหมวด ๑ ถ้าท่านประธานพลิกไปดูรัฐธรรมนูญจะเห็น ว่าหมวด ๑ เป็นบททั่วไปและมีด้วยกันแค่ ๕ มาตรา ที่สำคัญยิ่งที่ขออนุญาตนำมากราบเรียน ตรงนี้มี ๓ มาตรา สำคัญทั้ง ๕ มาตรา แต่ขอใช้เวลาสั้น ๆ ก็คือมาตรา ๑ ระบุไว้ชัดเจนครับ ประเทศไทยเป็นราชอาณาจักรอันหนึ่งอันเดียวจะแบ่งแยกมิได้ ตรงนี้ละครับที่ทำไมกระผม มีความเห็นว่าห้ามแตะหมวด ๑ รวมทั้งมาตรา ๒ ที่อยู่ในหมวด ๑ ประเทศไทยมีการ ปกครองด้วยระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข นี่ก็อีกมาตราหนึ่ง ที่อยู่ในหมวด ๑ ที่ห้ามแตะในจุดยืนของกระผม และมาตรา ๕ หลายท่านอาจจะไม่ได้มีใคร หยิบยกขึ้นมาพูดในที่ประชุมนี้บ่อยนัก ผมก็ขออนุญาตที่จะหยิบยกขึ้นมาพูด มันมีมาตรา ๕ ที่สำคัญอีกเช่นกันที่ระบุไว้ด้วยข้อความวรรคท้ายว่า เมื่อไม่มีบทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญนี้ บังคับแก่กรณีใด ให้กระทำการนั้นหรือวินิจฉัยกรณีนั้นไปตามประเพณีการปกครองประเทศ ไทยในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข ข้อความตรงนี้ที่ปรากฏอยู่ ในมาตรา ๕ วรรคท้าย หมวด ๑ ที่บอกว่าต้องห้ามแตะ มีปรากฏมาไม่ใช่เฉพาะ ในรัฐธรรมนูญ ปี ๒๕๖๐ ปัจจุบันนี้เท่านั้น แต่มีต่อเนื่องมาเท่าที่ผมค้นได้ทันเวลาที่จะมา อภิปราย มีมาตั้งแต่รัฐธรรมนูญฉบับปี ๒๔๙๒ แล้วก็สืบเนื่องมาถึงปี ๒๕๑๑ สืบเนื่องมาถึง ปี ๒๕๑๗ ปี ๒๕๒๑ ปี ๒๕๓๔ ปี ๒๕๔๐ ปี ๒๕๕๐ แล้วก็มาถึงรัฐธรรมนูญปัจจุบัน ปี ๒๕๖๐ เพียงแต่ปี ๒๕๕๐ ระบุไว้ในมาตรา ๗ แต่ฉบับนี้ระบุไว้ในมาตรา ๕ ซึ่งจะเห็น ชัดเจนว่าเนื้อหาในมาตรา ๕ หมวด ๑ นี้ปรากฏอยู่ในรัฐธรรมนูญของประเทศไทยมา โดยต่อเนื่องเป็นลำดับ ทั้งในมิติของความต่อเนื่องทางประวัติศาสตร์ การปกครองระบอบ ประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข มิติทางกฎหมาย หากไม่มีบทบัญญัติใด รองรับไว้ในรัฐธรรมนูญ และมิติทางการเมืองการปกครองที่ยึดหลักประชาธิปไตยคู่กับ องค์พระมหากษัตริย์อย่างสมดุล นี่จึงเป็นเหตุผลที่กระผมเห็นว่าควรจะคงหมวด ๑ โดยมีมาตรา ๕ ปรากฏอยู่ในนั้นด้วยเอาไว้ และในการดำเนินการจัดตั้ง สสร. ในอนาคต ถ้าประสบความสำเร็จมีการยกร่างก็ไม่ควรไปแตะหมวด ๑ อย่างที่กราบเรียน และหมวด ๒ ล่ะครับ หมวด ๒ มีด้วยกัน ๑๙ มาตรา ตั้งแต่มาตรา ๖ ถึงมาตรา ๒๔ เป็นหมวด พระมหากษัตริย์ ตรงนี้จึงเป็นเหตุผลว่าทำไมกระผมและพรรคประชาธิปัตย์ได้แสดงจุดยืนมาโดยลำดับว่า ถ้าจะมีการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่จะต้องไม่แตะ หมวด ๑ หมวด ๒ หรือแปลง่าย ๆ ว่า ห้ามเปลี่ยนแปลงแก้ไขเพิ่มเติมหมวด ๑ หมวด ๒ โดยเด็ดขาด อันนั้นเป็นความเห็นของ กระผมที่แสดงจุดยืนมาโดยลำดับ แต่ว่าเมื่อมาพิจารณา ๓ ร่าง ที่สภากำลังพิจารณาอยู่ใน ขณะนี้จะเห็นว่าทุกร่างมีหลักการใกล้เคียงกัน แตกต่างกันบ้างก็ในรายละเอียดไม่มาก หลักใหญ่ก็คือแก้ไขรัฐธรรมนูญ มาตรา ๑๕๖ กับแก้มาตรา ๒๕๖ ซึ่งเกี่ยวข้องกับการแก้ไข รัฐธรรมนูญให้ง่ายขึ้น แล้วก็เพิ่มหมวด ๑๕/๑ เพื่อเปิดทางให้มี สสร. ขึ้นมายกร่าง รัฐธรรมนูญฉบับใหม่เหมือน ๆ กัน แต่ที่เป็นข้อแตกต่างชัดเจนก็มีอยู่ด้วยกัน ๒ ข้อที่ ขอหยิบยกขึ้นมาในที่นี้ก็คือว่า ข้อ ๑ เรื่อง สสร. แต่ละร่างจะมีจำนวนและที่มาที่มีความ แตกต่างกัน เช่น ร่างของพรรคเพื่อไทยมี ๑๕๑ คน ร่างพรรคประชาชนมี ๑๓๕ คน ร่างภูมิใจไทยกับพรรคร่วมมี ๙๙ คน เป็นต้น ข้อ ๒ ที่เป็นความแตกต่างก็คือว่าความ แตกต่างในเรื่องของ หมวด ๑ หมวด ๒ ที่มีทั้งร่างที่ห้ามแตะหมวด ๑ หมวด ๒ และมีทั้งร่าง ที่ไม่ได้มีข้อห้ามแตะหมวด ๑ หมวด ๒ ไว้ ซึ่งก็ปรากฏชัดเจน แล้วก็สมาชิกจากแต่ละพรรคก็ ได้ดำเนินการอภิปรายไปแล้ว ก็สรุปแต่เพียงว่าสำหรับร่างของพรรคเพื่อไทย ขออภัยนะครับ ที่เอ่ยนาม ไม่ได้ทำให้ท่านเสียหายอะไรเพราะว่าพูดไปตามข้อเท็จจริงที่ผมได้ศึกษามาจาก ร่างและไม่ได้ตำหนิอะไรท่านนะครับ ระบุว่าห้ามเปลี่ยนแปลงการปกครองระบอบ ประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข และห้ามเปลี่ยนแปลงรูปแบบของรัฐ ซึ่งอันนี้เป็นข้อห้ามที่รัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบันห้ามอยู่แล้ว ระบุไว้ในมาตรา ๒๕๕ บังคับใช้อยู่ แล้วว่าอันนี้ไม่ว่าใครก็แก้ไม่ได้ ไม่ห้ามไม่ได้ อันนี้ต้องห้ามโดยข้อบังคับของรัฐธรรมนูญ แต่ร่างนี้ ไม่มีบทบัญญัติห้ามแตะหมวด ๑ หมวด ๒ ระบุไว้ อันนี้ก็คือสิ่งที่ขออนุญาตกราบเรียน ท่านประธาน สำหรับร่างของพรรคประชาชนก็ไม่มีเจตนาจะไปตำหนิอะไรท่านนะครับ และไม่พาดพิงให้ท่านเสียหาย ก็เช่นเดียวกันครับไม่มีบทบัญญัติห้ามแตะหรือ ห้ามเปลี่ยนแปลงแก้ไขเพิ่มเติมหมวด ๑ หมวด ๒ เช่นเดียวกับพรรคเพื่อไทย แต่ว่าร่างที่ ๓ คือพรรคภูมิใจไทยกับพรรคร่วมรัฐบาลระบุว่าการแก้ไขหมวด ๑ หมวด ๒ จะกระทำมิได้ หากรัฐสภาวินิจฉัยร่างรัฐธรรมนูญมีลักษณะเป็นการแก้หมวด ๑ หมวด ๒ ให้ร่างรัฐธรรมนูญ ฉบับนั้นตกไป เพราะฉะนั้นนี่คือความแตกต่างสำหรับ ๓ ร่างที่เราต้องพิจารณาตัดสินใจ

วันนี้รัฐสภาจะต้องพิจารณาลงมติใน ๒ ประเด็นหลัก ประเด็นที่ ๑ ก็คือ จะเห็นชอบกับร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญฉบับใดบ้างถ้าแยกลงมติ ถ้ารวมลงมติก็จะกลายเป็นว่า จะเห็นชอบหรือไม่เห็นชอบกับร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญที่เสนอต่อที่ประชุมรัฐสภา กับการลงมติ อีกเรื่องหนึ่งก็คือจะใช้ร่างใดเป็นหลักในการพิจารณาในวาระที่สองในขั้นเรียงลำดับมาตรา สำหรับกระผมในฐานะสมาชิกรัฐสภาคนหนึ่งต้องขออนุญาตที่จะเรียนว่ากระผมขอยืนยัน จุดที่เคยยึดมั่นมาโดยตลอด แล้วก็ขอเพิ่มความเห็นและข้อเสนอแนะรวมทั้งหมดเป็น ๔ ข้อ ดังต่อไปนี้ครับ เป็นประการสุดท้ายที่จะอภิปราย นั่นก็คือ ประการที่ ๑ กระผมพร้อม สนับสนุนร่างแก้รัฐธรรมนูญที่เปิดทางให้มี สสร. ขึ้นมายกร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ แต่ต้อง ไม่แตะหมวด ๑ หมวด ๒ ประการที่ ๒ หากจะต้องลงมติว่าจะใช้ร่างใดเป็นหลักในการ พิจารณาวาระที่สอง กระผมก็ขออนุญาตท่านประธานว่าจะลงมติใช้เงื่อนไขเดิมคือต้องใช้ร่าง ที่ไม่แตะหมวด ๑ หมวด ๒ เป็นหลัก เพราะเป็นห่วงว่าถ้าเราไม่ใช้ร่างที่ห้ามแตะหมวด ๑ หมวด ๒ เป็นหลัก อาจจะกลายเป็นหัวเชื้อนำไปสู่การยกร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ แบบปลายเปิด แล้วในที่สุดอาจจะนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงแก้ไขหมวด ๑ หมวด ๒ ได้ต่อไป ในอนาคต ประการที่ ๓ ก็คือว่า การยกร่างและการดำเนินการแก้ไขรัฐธรรมนูญเที่ยวนี้จะต้องไม่ขัดกับ คำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญในเรื่องที่มาของ สสร. เพื่อจะทำให้การแก้รัฐธรรมนูญเที่ยวนี้ ไม่เป็นหมันต่อไปในอนาคต และประการสุดท้ายก็คือรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ที่ สสร. ถ้ามี จะต้องยกร่างขึ้น ควรที่จะมีเจตจำนงในการที่จะส่งเสริมคนดีให้ปกครองบ้านเมืองตามที่ระบุ ไว้ในรัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบัน มาตรา ๑๖๐ (๔) (๕) ที่ระบุไว้ว่าผู้ที่จะเข้าสู่อำนาจสำคัญ ๆ รวมทั้งรัฐมนตรี นอกจากจะต้องมีวัยวุฒิและคุณวุฒิตามที่กำหนดแล้วยังจะต้องมี ความซื่อสัตย์สุจริตเป็นที่ประจักษ์และไม่มีพฤติกรรมฝ่าฝืนมาตรฐานจริยธรรมอย่างร้ายแรง อีกด้วย เพื่อให้การจัดทำรัฐธรรมนูญใหม่ทั้งฉบับสามารถสนองตอบและคงมาตรฐานของ ผู้ที่จะเข้าสู่อำนาจทางการเมืองและตำแหน่งสำคัญ ๆ ของประเทศไว้ได้ต่อไปเพื่อประโยชน์ ของบ้านเมืองและประชาชนโดยรวม ขอบคุณครับท่านประธานครับ