ชูชีพ ยันรัฐธรรมนูญใหม่ต้องโปร่งใส มีส่วนร่วมทุกขั้นตอน

รัฐสภา · ครั้งที่ ๒ · ๑๕ ตุลาคม ๒๕๖๘

ชูชีพ เอื้อการณ์ หารือร่างรัฐธรรมนูญทั้งสามฉบับ โดยวิเคราะห์ข้อดีข้อเสียของกลไกการแต่งตั้ง สสร. และเน้นย้ำความสำคัญของการรักษาหลักนิติธรรม ความชอบธรรมทางประชาธิปไตย เสถียรภาพของสถาบันชาติ รวมถึงความโปร่งใสและความเป็นอิสระขององค์กรตรวจสอบการทุจริต เสนอให้รัฐธรรมนูญใหม่กำหนดกลไกป้องกันการคอร์รัปชันอย่างมีประสิทธิภาพ และต้องได้รับความชอบธรรมจากการมีส่วนร่วมของประชาชนทุกขั้นตอน ตั้งแต่การร่างจนถึงการทำประชามติ โดยยืนยันให้ สสร. มาจากการเลือกตั้งโดยตรง และองค์กรอิสระไม่ขึ้นอยู่กับการเมือง เพื่อให้ได้รัฐธรรมนูญที่แท้จริงของทุกคน โดยทุกคน สำหรับทุกคน

นายชูชีพ เอื้อการณ์ สมาชิกวุฒิสภา

กราบเรียนท่านประธาน เพื่อนสมาชิก รัฐสภาผู้ทรงเกียรติทุกท่านครับ กระผม นายชูชีพ เอื้อการณ์ สมาชิกวุฒิสภา ในฐานะสมาชิก รัฐสภา ร่างรัฐธรรมนูญทั้ง ๓ ร่างถือเป็นเจตจำนงร่วมกันในการเปิดทางให้ประเทศไทย มีรัฐธรรมนูญฉบับใหม่เพื่อให้ประชาชนมีส่วนร่วม การเปิดทางเช่นนี้เป็นก้าวสำคัญในการคืน อำนาจให้กับประชาชนและเสริมความชอบธรรมในการจัดทำกฎหมายสูงสุดของประเทศ สิ่งที่ต้องพิจารณาจะทำอย่างไรให้รัฐธรรมนูญฉบับใหม่เป็นของประชาชนอย่างแท้จริง ไม่ใช่ของฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งหรือฝ่ายการเมืองฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง ต้องไม่ทำลายหลักนิติธรรม และสถาบันหลักของชาติครับ หลังจากที่มีโอกาสได้ตรวจร่างทั้ง ๓ ร่างแล้วผมมีข้อสังเกต เพื่อให้กระบวนการนี้บรรลุเป้าหมายโดยไม่ทำลายหลักนิติธรรมและความมั่นคงของสถาบัน ใน ๓-๔ ประเด็นด้วยกันครับ

ประเด็นแรก ที่มาของ สสร. ไม่ว่าจะเป็นร่างของพรรคเพื่อไทยก็ดี พรรคประชาชนก็ดี ส่วนหนึ่งกำหนดให้ สสร. มาจากการเลือกตั้ง สอดคล้องกับหลัก ประชาธิปไตย ซึ่งจะให้ความชอบธรรมสูงสุดทางประชาธิปไตย นั่นคือข้อดี ส่วนร่างของ พรรคภูมิใจไทยเปิดช่องให้มีการแต่งตั้งบางส่วน กลไกทางอ้อมนะครับ อาจทำให้ความ ชอบธรรมอาจถูกลิดรอนได้ แต่ข้อเสนอนี้ก็มีข้อดีเป็นการสร้างทางออกทางกฎหมายเพื่อหลีกเลี่ยงไม่ให้ผิดจากคำวินิจฉัย ของศาลรัฐธรรมนูญ ดังนั้นการตัดสินใจจึงอยู่ระหว่างความชอบธรรมสูงสุดทางประชาธิปไตย กับการสร้างทางออกทางกฎหมายเพื่อความราบรื่นในการจัดทำรัฐธรรมนูญ ต้องได้รับการ พิจารณาอย่างรอบคอบครับ

ประเด็นต่อมาในส่วนขององค์กรอิสระระบบการตรวจสอบ การจัดการกับ ปัญหาคอร์รัปชันถือเป็นเรื่องใหญ่ของประเทศ ทั้ง ๓ ร่างยังไม่เห็นความชัดเจนอย่างเพียงพอ ที่จะทำให้มั่นใจได้ว่ารัฐธรรมนูญฉบับใหม่ที่มาขององค์กรอิสระอิสระอย่างแท้จริงหรือไม่ ระบบการตรวจสอบต้องโปร่งใส เป็นกลาง มีประสิทธิภาพ และมีระบบถ่วงดุลที่ดี ที่สำคัญ ต้องปราศจากการครอบงำทางการเมืองครับ ระบบอุปถัมภ์ที่มีอยู่ในประเทศไทย ต้องไม่เป็นไปเพื่อประโยชน์ของตนเองและพวกพ้อง ระบบอุปถัมภ์ในประเทศไทยทุกท่าน ทราบดีว่าเป็นการบ่อนทำลายสร้างเครือข่ายเพื่อประโยชน์ตนเองเสียเป็นส่วนใหญ่ต้องได้รับ การแก้ไขปูรากฐานไหมครับ ปัญหาเรื่องคอร์รัปชันถือเป็นปัญหาใหญ่และปัญหาหลัก ของชาติ ต้องมีความชัดเจนว่าจะออกแบบรัฐธรรมนูญอย่างไรให้สามารถจัดการปัญหา คอร์รัปชันให้สิ้นซากเสียที ปัญหาคอร์รัปชันที่ผ่านมาทุกท่านทราบดีมีการคอร์รัปชัน ในทุกระดับของสังคม การคอร์รัปชันหรือปัญหาต่าง ๆ เกิดขึ้นมาไม่ว่า Call Center Scammer หรือปัญหาคอร์รัปชัน ปัญหาทุจริตต่าง ๆ เกิดจากการมีส่วนร่วมของเจ้าหน้าที่ รู้เห็นด้วยกันทั้งสิ้นนะครับ ที่ผ่านมาเรามีหน่วยงานจัดการกับคอร์รัปชันมากมาย หลายหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ไม่ว่าจะเป็น ปปง. ป.ป.ช. ดีเอสไอ ตำรวจ สตง. แต่ดัชนี CPI ที่เพื่อนสมาชิกนำเสนอของประเทศไทยกลับถดถอยลง เราใช้งบประมาณจำนวนมากจัดการ กับคอร์รัปชัน งบประมาณจำนวนมากเพื่อมีบุคลากรในหน่วยงานต่าง ๆ เพิ่มขึ้นทุกปี แต่ปัญหาคอร์รัปชันบ้านเราน่าตกใจครับ ไม่ลดลงแต่กลับเพิ่มขึ้น เราจะปล่อยให้ประเทศ ไทยเราติดกับดักของคอร์รัปชันต่อไปใช่ไหมครับ

ประการที่ ๓ ในส่วนของประเด็นประชามติการมีส่วนร่วมของประชาชน รัฐธรรมนูญฉบับใหม่ต้องมีความชอบธรรม ต้องผ่านการมีส่วนร่วมของประชาชน ในทุกขั้นตอนโดยผ่านการลงประชามติครับ เพราะอำนาจอธิปไตยของประชาชน ประชาชน จึงเป็นเจ้าของรัฐธรรมนูญที่แท้จริง ดังนั้นประชาชนจึงต้องมีส่วนเลือกผู้ยกร่างด้วยตัวเอง ผลของการทำประชามติที่โปร่งใสจะเป็นรากฐานในระบบประชาธิปไตย

ประการที่ ๔ การรักษาหลักการพื้นฐานและความมั่นคงแห่งรัฐ ทั้งหมวด ๑ ก็ดีรูปแบบการปกครอง หมวด ๒ ว่าด้วยสถาบันพระมหากษัตริย์ เห็นด้วยว่าต้องไม่ถูกแก้ไข หรือแตะต้องนะครับ แต่ควรชัดเจนว่าการเขียนรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ต้องไม่กระทบหลักการ พื้นฐานเพื่อคงไว้ซึ่งเอกภาพความมั่นคงและความสงบสุขในชาติร่วมกันครับ ข้อเสนอที่สำคัญ โดยสรุปที่มาของ สสร. ต้องมาจากการมีส่วนร่วมของประชาชนโดยตรง สนับสนุนให้ ประชาชนร่วมออกแบบรัฐธรรมนูญภายใต้หลักการพื้นฐานความมั่นคงแห่งรัฐ ถือเป็นการ คืนอำนาจให้ประชาชนให้มีส่วนร่วมอย่างแท้จริง ก่อร่างสร้างกระบวนการทางรัฐธรรมนูญ องค์กรอิสระต้องอิสระจากฝ่ายการเมือง การออกแบบรัฐธรรมนูญต้องมั่นใจว่าจะจัดการ ปัญหาคอร์รัปชันได้ การทำประชามติควรให้ประชาชนมีส่วนร่วมในทุกขั้นตอนทั้งก่อนร่าง และหลังร่างครับ ก่อนทำประชามติที่ผ่านมาเราเป็นปัญหา ขอให้รับ ๆ ไปเถอะ ปี ๒๕๖๐ เพราะฉะนั้นมันสร้างบาดแผลไว้แล้ว เรานักประชาธิปไตยด้วยกันทั้งหมดควรให้ประชาชน ต้องสร้างการมีส่วนร่วมด้วยการสื่อสารสร้างความรู้ความเข้าใจในประเด็นสำคัญ ตามร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่อย่างทั่วถึงครับ ไม่ใช่ทำเป็นเพียงพิธีกรรมเช่นที่ผ่านมาครับ จำเป็นต้องกำหนดกรอบเวลาและเป้าหมายของร่างให้ชัดเจนครับ ท่านประธานครับ การอภิปรายครั้งนี้ไม่ได้อภิปรายเพื่อชี้ว่าร่างของใครถูกหรือผิดครับ แต่เป้าหมายประเทศ ต้องเดินหน้าอย่างมั่นคง รัฐธรรมนูญต้องยึดโยงประชาชนและเป็นของประชาชน อย่างแท้จริง ที่ผ่านมาการฉีกรัฐธรรมนูญด้วยการปฏิวัติทำได้ง่ายมาก แต่การแก้ไขรัฐธรรมนูญด้วยวิธีทาง ประชาธิปไตยกลับกลายเป็นเรื่องยากอย่างนั้นหรือครับ ท่านสมาชิกทุกท่านครับ เราต้อง ช่วยกันแก้ให้ผ่านไปให้ได้ ช่วยกันรับร่างทั้ง ๓ ร่างนะครับ แล้วไปพิจารณากันต่อไปนะครับ รัฐธรรมนูญที่ดีไม่ใช่ของฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง แต่ต้องเป็นรัฐธรรมนูญของประชาชน โดยประชาชน เพื่อประชาชน กราบขอบพระคุณครับ ท่านประธานครับ