ปรีติ วิจารณ์รัฐธรรมนูญปี 60 ชี้ปิดทางแก้ทุจริต-เร่งเรียกร้องปรับปรุง

รัฐสภา · ครั้งที่ ๒ · ๑๕ ตุลาคม ๒๕๖๘

ปรีติ เจริญศิลป์ อภิปรายถึงความจำเป็นเร่งด่วนในการแก้ไขรัฐธรรมนูญปี 2560 โดยเฉพาะมาตราที่เกี่ยวข้องกับการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พร้อมตั้งคำถามถึงประสิทธิภาพขององค์กรอิสระ โดยเฉพาะ ป.ป.ช. ที่ถูกชี้ว่ามีภารกิจคลาดเคลื่อน เน้นตรวจสอบจริยธรรมมากเกินไป ขณะที่การทุจริตในภาครัฐยังเพิ่มสูงขึ้น รวมถึงวิพากษ์กรอบกฎหมายที่ให้อำนาจกว้างโดยไม่มีกรอบเวลาชัดเจนในการไต่สวน ทำให้การปราบปรามล่าช้า ขาดมาตรฐาน และเปิดช่องให้เกิดการเลือกปฏิบัติ โดยเฉพาะมาตรา 235 ที่ให้ศาลตัดสินว่าจะให้ผู้ถูกกล่าวหาหยุดปฏิบัติหน้าที่หรือไม่ จึงเรียกร้องให้แก้ไขรัฐธรรมนูญโดยเร็วเพื่อให้การต่อต้านทุจริตมีประสิทธิภาพและเป็นธรรมมากขึ้น

นายปรีติ เจริญศิลป์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร

ขอบคุณครับ ท่านประธาน กระผม ปรีติ เจริญศิลป์ สมาชิกผู้แทนราษฎรจังหวัดนนทบุรี พรรคประชาชน วันนี้ผมขอร่วมอภิปรายในเรื่องของการแก้ไขรัฐธรรมนูญซึ่งผมเห็นว่าในรายละเอียด ในรัฐธรรมนูญนี้มีความจำเป็นที่ต้องแก้ไขโดยด่วนเลยครับ รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักร ไทย พ.ศ. ๒๕๖๐ หรือที่คณะกรรมการร่างรัฐธรรมนูญได้พูดไว้ว่าเป็นรัฐธรรมนูญปราบโกง ซึ่งเราใช้กันมามากกว่า ๘ ปีแล้วครับ ซึ่งหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก็คือองค์กรอิสระตาม รัฐธรรมนูญ มี ป.ป.ช. คตง. เกี่ยวข้องหลัก แต่ในหมวดของคณะกรรมการป้องกันและ ปราบปรามการทุจริตมีการระบุไว้เพียง ๖ มาตรา ในเล่มนี้ครับ ผมก็ยังไม่คิดว่า ๖ มาตรานี้ จะเป็นทำให้รัฐธรรมนูญฉบับนี้ปราบโกงได้อย่างไร ขอสไลด์ครับ

(เจ้าหน้าที่ดำเนินการเปิด Presentation)

ข้อมูลจาก ป.ป.ช. รายงานผลสำรวจดัชนีการรับรู้การทุจริต หรือ Corruption Perception Index (CPI) ปี ๒๕๖๗ ที่องค์กรความโปร่งใสนานาชาติกว่า ๑๘๐ ประเทศจัดลำดับมา ซึ่งดัชนีตัวนี้ จะมีความสำคัญมากที่นักลงทุนจากต่างชาติจะนำมาดูเพื่อประเมินความเสี่ยงในการที่คิดว่า จะไปลงทุนในประเทศไหน อย่างไร ปรากฏว่าอันดับ ๑ ของโลกคือประเทศเดนมาร์กที่มี ความโปร่งใสมากที่สุดมี ๙๐ คะแนน อันดับ ๒ ฟินแลนด์ ๘๘ คะแนน อันดับ ๓ ประเทศ ใกล้เคียงเรา สิงคโปร์ ๘๔ คะแนน แต่ดูในอาเซียนมี ๑๐ ประเทศ ประเทศไทยอยู่อันดับ ๕ เราดีกว่าฟิลิปปินส์ ลาว กัมพูชา พม่า แค่นั้นเอง ส่วนบรูไนไม่มี Rate ด้วยครับ นี่หรือรัฐธรรมนูญที่บอกว่าเป็นรัฐธรรมนูญฉบับปราบโกงของประเทศไทย ถัดมาครับ ดัชนี CPI เราตกต่ำมาต่อเนื่อง ผมชี้ให้เห็นเมื่อปี ๒๕๖๐ ตั้งแต่มีรัฐธรรมนูญฉบับนี้ รัฐธรรมนูญปราบโกงนี้ดัชนีเราคะแนนเราจาก ๓๘ ลดเหลือ ๓๔ ในปี ๒๕๖๗ แสดงให้เห็น ว่ารัฐธรรมนูญฉบับนี้ไม่ได้ส่งเสริมให้มีการปราบโกงอย่างที่มีการกล่าวอ้างจริง ๆ ข้อมูลจาก ป.ป.ช. ยังชี้ให้เห็นอีกเมื่อปี ๒๕๖๖ มีเรื่องร้องเรียนในการทุจริตกว่า ๓,๘๖๘ เรื่อง และมากขึ้นในทุก ๆ ปี หน่วยงาน อปท. องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมากที่สุด ๔๐ กว่าเปอร์เซ็นต์ รองลงมาเป็นกระทรวงมหาดไทย และกระทรวงศึกษาธิการ ท่านลองดูสิครับ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมากจริง ๆ และมูลค่าในการร้องเรียนที่ว่ามีความเสียหายรวมกัน กว่า ๒.๖ หมื่นล้านบาท นี่แค่ปีเดียว การทุจริตมีมากมายในประเทศไทยไม่มีการลดลงเลย หน้าถัดไปครับ มันจึงเกิดคำถามว่าทำไมรัฐธรรมนูญฉบับปราบโกงนี้ไม่ได้ช่วยอะไรเลย การทุจริตยังเพิ่มขึ้นมากมายกว่าที่คิดในทุกปี ผมเห็นข้อบกพร่อง ๕ ประการในรัฐธรรมนูญ ฉบับนี้ของการปราบปรามการทุจริตคอร์รัปชัน อย่างแรกคือภารกิจผิดครับ ต้องบอกก่อนว่า ภารกิจของ ป.ป.ช. ปัจจุบันผมลองไปอ่านดูใน ๖ มาตรา สรุปมาให้สั้น ๆ ว่า ป.ป.ช. ดูเรื่อง การปราบปรามทุจริตคอร์รัปชัน ตรวจสอบบัญชีทรัพย์สินนักการเมือง อีกเรื่องหนึ่งที่ แปลกใจมาตรวจสอบเรื่องมาตรฐานจริยธรรมครับ นี่อาจจะเป็นเหตุผลหนึ่งที่ทำให้คะแนน ปราบทุจริตของประเทศไทยยังล้มเหลวอย่างต่อเนื่องครับ เรื่องสุดท้ายนี้มาตรฐานจริยธรรม ว่าร้ายแรงหรือไม่ ผิดอย่างไร มันเป็นขอบเขตที่กว้างมาก ไม่ชัดเจน ไม่เหมาะสม ไม่สอดคล้องกับหลักสากลเลยครับ แต่ ป.ป.ช. มาโฟกัสงานด้านนี้เยอะมากครับ

เรื่องที่ ๒ เรื่องการผูกขาดอำนาจ กฎหมายรัฐธรรมนูญฉบับนี้ ฉบับปราบโกง นี้ให้ ป.ป.ช. มีอำนาจผูกขาดในการดูเรื่องการทุจริตทั้งหมดเลยครับ ใน พ.ร.ป. ป.ป.ช. คือกฎหมายลูกของรัฐธรรมนูญฉบับนี้ ให้ ป.ป.ช. มีอำนาจล้นฟ้าในการสอบสวนเอง หรือจะ ให้ ป.ป.ท. สอบสวน หรือตำรวจก็ได้ ยิ่งไปกว่านั้นการสอบสวนเสร็จแล้ว ป.ป.ช. มีสิทธิเรียกมากลับสอบสวนใหม่เองก็ได้ ระบุไว้ใน พ.ร.ป. ป.ป.ช. มาตรา ๖๑ มาตรา ๖๒ มาตรา ๖๓ ลองไปเปิดดูได้

เรื่องถัดไป ความบกพร่องอันหนึ่งของรัฐธรรมนูญฉบับนี้คือเรื่องของ ความล่าช้าในการพิจารณา ขั้นตอนมีจำนวนมากไม่ได้มีการกำหนดกรอบเวลาในรัฐธรรมนูญ ไว้เลย ตั้งแต่มีการร้องเรียนเรื่องทุจริต ไม่มีกรอบเวลาในการรับเรื่องเพื่อไต่สวน หลังจาก ป.ป.ช. รับไต่สวนเสร็จแล้วก็มีการขยายเวลาได้อีก ป.ป.ช. ต้องไต่สวนให้เสร็จภายใน ๒ ปี ต่อได้อีก ๑ ปี และยังมีมาตราในวรรคสุดท้าย ตาม พ.ร.ป. ป.ป.ช. มาตรา ๔๘ ซึ่งสามารถขยายเวลาได้อีก ไม่มีกำหนด นั่นหมายความว่าไม่มีการกำหนดกรอบเวลาไว้อย่างชัดเจน นี่แค่ขั้นตอนของ ส่วน ป.ป.ช. ยังไม่รวมกรณีที่อัยการเห็นไม่ตรงกับ ป.ป.ช. อีกนะครับ แล้วกว่าจะถึงศาล บางคดีกว่าจะจบสิ้น ตั้งแต่ทุจริตมา ๑๐ ปี ๑๕ ปีครับ หลักฐานหายไปหมดแล้ว ผู้ต้องหา เสียชีวิตไปแล้วก็มี นี่หรือครับรัฐธรรมนูญที่บอกว่าเป็นรัฐธรรมนูญปราบโกง

ถัดไปครับ ความไม่มีมาตรฐานคือขาดมาตรฐานในการเปิดเผยข้อมูล ทุกท่าน ทราบครับ ข้อมูลกรณีนาฬิกาเพื่อนเป็นอย่างไรครับ ต้องฟ้องถึงศาลปกครองให้เปิดเผย แล้วเปิดเผยก็ไม่ครบอีก ปกปิดบางอย่าง เลขาธิการ ป.ป.ช. เคยมาที่สภาแห่งนี้มารายงาน ความคืบหน้าการดำเนินงานประจำปี ผมเคยถามเลขาธิการ ป.ป.ช. ว่าทำไมไม่เคยเปิดเผย ข้อมูลการชี้มูลการทุจริต เลขาธิการ ป.ป.ช. คนเก่านะครับเคยบอกว่าเปิดเผยแล้วทาง เว็บไซต์ด้วย ผมไป Check ดูเปิดเผยจริงแต่ไม่ทุกกรณี เลือกเปิดเผยบางเฉพาะกรณีครับ บางกรณีก็ไม่เปิดเผย จะมาอ้างเหตุผล PDPA กฎหมายอะไรก็ตามครับ แต่มันควรต้อง เปิดเผยให้มีมาตรฐานเดียวกัน ไม่ใช่เลือกปฏิบัติแล้วก็ขาดมาตรฐานแบบนี้ครับ

ข้อสุดท้าย เรื่องการเลือกปฏิบัติ ผมขอบอกอย่างนี้ว่ามาตรา ๒๓๕ ในรัฐธรรมนูญเขากำหนดไว้ว่ากระบวนการตรวจสอบการทุจริตของนักการเมือง เมื่อ ป.ป.ช. ไต่สวนข้อเท็จจริงในกรณีที่ไม่ใช่มาตรฐานจริยธรรม มีมติแล้วว่ามีความผิดต้องส่งสำนวน ไปยังอัยการสูงสุดเพื่อฟ้องต่อศาลแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง เมื่อศาล ประทับรับฟ้องแล้วให้ผู้ถูกกล่าวหาหยุดปฏิบัติหน้าที่จนกว่าจะมีคำพิพากษา ทุกคนเห็นว่า ดีแน่นอนครับ แต่สุดท้ายมันมีประโยคบางประโยคที่ทำให้เกิดการเลือกปฏิบัติ เว้นวรรคอีก ก็ถือว่า เว้นแต่ศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองจะมีคำสั่ง เป็นอย่างอื่น นั่นหมายความว่าเกิดมาตรฐานใหม่ขึ้นมาว่าศาลมีสิทธิที่จะให้ใครหยุดปฏิบัติ หน้าที่หรือไม่ก็ได้ ที่ผ่านมาคดีใหญ่ ๆ ศาลจะสั่งให้หยุดปฏิบัติหน้าที่ครับ แต่คดีเล็ก ๆ หรือ นายกท้องถิ่นลอยนวลเยอะมากที่ไม่ถูกหยุดปฏิบัติหน้าที่ครับ ถูกฟ้องศาลคดีอาญาทุจริต แล้วยังทำงานต่อก็มีครับ สุดท้ายนี้ผมเห็นว่ารัฐบาลฉบับนี้ไม่ใช่รัฐธรรมนูญที่ปราบโกงอย่างที่ มีการกล่าวอ้างกันมาตั้งแต่ต้น เราควรต้องแก้ไขรัฐธรรมนูญนี้โดยเร็วและหวังว่ารัฐสภาแห่งนี้ จะต้องรับหลักการในการแก้ไขรัฐธรรมนูญให้เร็วที่สุด ขอบพระคุณครับ