จิรพงษ์ ค้านจำกัดวาระผู้บริหารท้องถิ่น ชี้ถ่วงดุล-ขัดตรวจสอบได้

สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๓๔ · ๒๙ ตุลาคม ๒๕๖๘

จิรพงษ์ ทรงวัชราภรณ์ แสดงความเห็นคัดค้านการจำกัดวาระผู้บริหารท้องถิ่นไว้ไม่เกินสองวาระ โดยชี้ว่าควรเปิดโอกาสให้ดำรงตำแหน่งต่อได้ภายใต้เงื่อนไขการประเมินผลจากองค์กรอิสระ เพื่อส่งเสริมการถ่วงดุลอำนาจ การป้องกันการผูกขาด และเสริมกลไกตรวจสอบที่เข้มแข็งขึ้น พร้อมเสนอให้ปฏิรูปโครงสร้างท้องถิ่นให้เน้นผลประโยชน์ของประชาชนเป็นศูนย์กลาง รวมถึงเรียกร้องแก้ไข พ.ร.บ. เพื่อเพิ่มอำนาจให้ท้องถิ่นสามารถจัดซื้อวัคซีนและช่วยเหลือผู้ประสบภัยน้ำท่วมได้อย่างทันท่วงที

นายจิรพงษ์ ทรงวัชราภรณ์ กรรมาธิการ

กราบเรียนท่านประธาน สภาผู้แทนราษฎรที่เคารพ กระผม นายจิรพงษ์ ทรงวัชราภรณ์ อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร จังหวัดนนทบุรี พรรคเพื่อไทย ในฐานะกรรมาธิการ ท่านประธานครับ ผมได้ขอสงวน ความเห็นใน พ.ร.บ. อบจ. มาตรา ๓๕/๒ และขณะเดียวกันผมได้ขอสงวนความเห็น พ.ร.บ. เทศบาล มาตรา ๔๘ สัตต และ พ.ร.บ. อบต. มาตรา ๕๘/๒ ซึ่งเป็นเรื่องเกี่ยวกับวาระดำรง ตำแหน่งของนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัด นายกเทศมนตรี นายกองค์การบริหาร ส่วนตำบล กระผมขออนุญาตท่านประธานใช้เหตุผลเดียวกันนี้เพื่อไม่ให้เสียเวลาสภาแห่งนี้ ท่านประธานครับ ปฐมเหตุเจตนารมณ์ของ พ.ร.บ. อบจ. พ.ร.บ. เทศบาล และ พ.ร.บ. อบต. ได้กำหนดให้ผู้บริหารท้องถิ่นมีวาระดำรงตำแหน่ง ๒ วาระไม่ได้ เนื่องจากเห็นว่าระบบถ่วงดุลอำนาจและกลไกการตรวจสอบไม่แข็งแรงพอที่จะทำให้เกิด การสะสมอำนาจในรูปแบบใหม่ เป็นการสืบอำนาจผูกขาด เปิดช่องให้ระบบอุปถัมภ์ ฝังรากลึก รวมถึงการพัฒนาท้องถิ่นไม่สอดคล้องกับเทคโนโลยีที่เปลี่ยนแปลงไปตามยุคสมัย ท่านประธานครับ ในปัจจุบันผมเห็นว่าระบบการตรวจสอบและการมีส่วนร่วมของ ภาคประชาชนเพื่อกำหนดทิศทางการบริหารงานท้องถิ่นนั้น ๆ ซึ่งเห็นได้จากการทำแผน ข้อบัญญัติต่าง ๆ ของท้องถิ่นได้กำหนดทำประชาพิจารณ์จากภาคประชาชน และการบังคับ ให้ภาครัฐจะต้องเปิดเผยข้อมูล ซึ่งทำให้ประชาชนสามารถตรวจสอบความโปร่งใส ของท้องถิ่นนั้นได้

ประการที่ ๒ ยังมีองค์กรอิสระ เช่น ป.ป.ช. ป.ป.ท. สตง. ร่วมกันป้องกัน ปราบปรามทุจริตมิชอบ ซึ่งในปัจจุบันเห็นว่าบุคลากรเหล่านั้นมีอำนาจเพียงพอ ในการตรวจสอบทุจริตมิชอบ ซึ่งในปัจจุบันมีการตรวจสอบกันอย่างเข้มข้น ไม่ว่าจะเป็น การดำเนินคดีกับผู้บริหาร สมาชิก รวมถึงข้าราชการในท้องถิ่นนั้น ซึ่งเป็นการยากที่ผู้บริหาร ท้องถิ่นเหล่านั้นจะใช้อำนาจโดยมิชอบ ไม่ว่าจะเป็นการจัดซื้อจัดจ้างทางภาครัฐ การกระทำ ใด ๆ ที่เอื้อให้กับพวกพ้อง รวมถึงมากไปกว่านั้น การบังคับใช้มาตรฐานทางจริยธรรม ที่กำหนดไว้ตามรัฐธรรมนูญปี ๒๕๖๐ กระผมจึงเห็นสมควรว่าการดำรงวาระของผู้บริหาร ท้องถิ่นนั้นสามารถกระทำได้เกิน ๒ วาระ ท่านประธานครับ ในปัจจุบันนั้นยังมีเหรียญอีก ๒ ด้าน การเลือกตั้งท้องถิ่นในปัจจุบันยังมีการซื้อสิทธิขายเสียงเป็นจำนวนมาก ซึ่งไม่อาจ สามารถสะท้อนความโปร่งใสของผู้บริหารเดิมได้ การเลือกตั้งไม่ได้พิสูจน์ว่าผู้บริหารชุดเดิม มีการบริหารงานที่มีธรรมาภิบาลมากน้อยเพียงใด กระผมจึงขอบัญญัติเพิ่มเติมให้ผู้ดำรง ตำแหน่งผู้บริหารท้องถิ่นที่ประสงค์จะดำรงตำแหน่งเกินวาระ ๒ วาระติดต่อกันต้องผ่าน การประเมินผลโดยคณะกรรมการการเลือกตั้งหรือองค์กรอิสระตามที่กฎหมายกำหนด ซึ่งเป็นไปตามหลักสากลทั่วไปของการประเมินผลของหน่วยงานของรัฐ รวมถึงการเลื่อนขั้น เงินเดือน การขึ้นเงินเดือนของเจ้าหน้าที่รัฐอีกด้วย ท่านประธานครับ ในการปฏิรูปท้องถิ่น ไม่อาจจะจำกัดอยู่ในของวาระเท่านั้น แต่ยังต้องมาพร้อมกับการเปลี่ยนแปลงระบบ โครงสร้าง และยึดโยงกับผลประโยชน์ของประชาชน ซึ่งการแก้ไข พ.ร.บ. อบจ. การแก้ไข พ.ร.บ. เทศบาล การแก้ไข พ.ร.บ. อบต. ครั้งนี้ถือว่าเป็นการเสียของครับ มุ่งเน้นแต่ การหาเสียงเพียงอย่างเดียว ไม่ยึดโยงผลประโยชน์ต่อประชาชนที่จะได้รับ ในคณะกรรมาธิการ มีการพูดคุยถึงเรื่องการบังคับกฎหมายว่าไม่สามารถบังคับกฎหมายร่างฉบับนี้ทัน ในการเลือกตั้ง อบต. ที่จะมาถึงนี้ ซึ่งเป็นหัวใจของการกระจายอำนาจที่ยึดโยงกับประโยชน์ ของประชาชน ในปัจจุบันถึงแม้ว่าเราจะมี พ.ร.บ. กระจายอำนาจ แต่ผู้บริหารท้องถิ่น ไม่สามารถพัฒนาแก้ไขให้กับประชาชนได้อย่างครอบคลุม ยังติดกฎระเบียบ ยังติด ข้อกฎหมายและผลประโยชน์เชิงงบประมาณที่เหมือนเป็นกะลาครอบท้องถิ่น ท่านประธานครับ สุดท้ายผมจะขอยกตัวอย่างให้ท่านประธานเห็นในเรื่องของการที่เราไม่ได้ แก้หมวดอำนาจหน้าที่ ขอสไลด์ครับ

(เจ้าหน้าที่ดำเนินการเปิด Presentation)

ในสมัยที่แล้วกระผมกับ ท่านประธานเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรในสภาชุดที่แล้ว เมื่อปลายปี ๒๕๖๒ มีการเกิด การแพร่ระบาดของโรคโควิด-๑๙ ประชาชนเจ็บป่วยล้มตายเป็นจำนวนมาก ท่านประธานครับ ทางเทศบาลนครนนทบุรี โดยท่านนายกสมนึก ธนเดชากุล ได้ขอให้ทางกระทรวงมหาดไทย อนุญาตให้ทางเทศบาลนครนนทบุรีจัดซื้อวัคซีนป้องกันโควิด-๑๙ ให้กับประชาชน ตัวผมเอง ในฐานะสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรในสมัยนั้นได้นำเรื่องเข้าสู่สภาผู้แทนราษฎร แต่กลับเป็นว่า เกือบปีกว่าจะได้อนุมัติ มันเป็นสิ่งที่น่าน้อยใจครับท่านประธาน จนมีคำถามว่าทางเทศบาล สามารถจัดซื้อวัคซีนป้องกันพิษสุนัขบ้าให้กับสุนัขได้ แต่ทำไมละครับ การจัดซื้อวัคซีน ของประชาชนไม่สามารถทำได้

สิ่งสุดท้าย ล่าสุดได้เกิดอุทกภัยน้ำท่วมในเขตจังหวัดนนทบุรี เทศบาล เทศบาลตำบล รวมถึง อบต. หลายเขต ในเขตจังหวัดนนทบุรีน้ำเอ่อล้นท่วมจังหวัดนนทบุรี ในแนวนอกเขตคันกั้นน้ำ กระผมเองในฐานะผู้แทนเก่าต้องลงพื้นที่ช่วยเหลือเยียวยา ประชาชน ซึ่งท้องถิ่นไม่สามารถที่จะใช้งบประมาณของตนเองได้ เพราะว่ากระทรวงมหาดไทย ไม่ได้ประกาศเป็นพื้นที่อุทกภัยครับ นี่ละคือสิ่งต่าง ๆ ที่หัวใจของ พ.ร.บ. ฉบับนี้ไม่ได้ถูก แก้ไข เที่ยวหน้าถ้าผมได้กลับมาเป็นผู้แทนอีกครั้งหนึ่งอำนาจหน้าที่นี้จะต้องถูกเปลี่ยนแปลง โดยอย่างแน่นอน แก้ง่าย ๆ วรรคเดียวครับ ท้องถิ่นสามารถกระทำการใด ๆ ที่เป็นประโยชน์ ต่อประชาชน ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อสาธารณะ ขอบคุณท่านประธานครับ