ศักดินัย ชี้ร่าง พ.ร.บ.ประมงใหม่ คืนความเป็นธรรมให้ชาวบ้าน

สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๒๓ · ๑๗ กันยายน ๒๕๖๘

ศักดินัย นุ่มหนู ชี้แจงร่างพ.ร.บ.แก้ไขเพิ่มเติมพระราชกำหนดการประมง พ.ศ. 2558 โดยนำเสนอภาพประกอบเพื่อแสดงความทุกข์ทรมานของชาวประมงที่ได้รับผลกระทบจากกฎหมายฉบับเดิมที่ถูกผลักดันภายใต้แรงกดดันภายนอก โดยขาดการมีส่วนร่วมของผู้ประกอบอาชีพจริง จนนำไปสู่การถูกยึดเรือ ปรับหนัก สูญเสียอาชีพ และเกิดภาระหนี้สิน ขณะที่ขั้นตอนการอนุญาตซับซ้อนและบทลงโทษรุนแรงทำให้วิถีชีวิตและเศรษฐกิจชุมชนชายฝั่งเสื่อมถอย จึงเรียกร้องให้ผ่านร่างกฎหมายใหม่ที่มุ่งแก้ปัญหาอย่างเป็นธรรม มีความสมดุลระหว่างการอนุรักษ์ทรัพยากรและการดำรงชีพ มีส่วนร่วมจากผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย และสอดคล้องทั้งมาตรฐานสากลและบริบทของชาวประมงไทย เพื่อฟื้นฟูศักดิ์ศรีและคืนโอกาสให้พวกเขาได้ประกอบอาชีพอย่างมั่นคง พร้อมวอนสมาชิกสภาให้สนับสนุนร่างกฎหมายดังกล่าว

นายศักดินัย นุ่มหนู ตราด

กราบเรียนท่านประธานสภาที่เคารพ ผม ศักดินัย นุ่มหนู สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดตราด พรรคประชาชน วันนี้สภาแห่งนี้ จะได้พิจารณากฎหมายประมงกันอีกครั้งหนึ่งในประเด็นร่างพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติม พระราชกำหนดการประมง พ.ศ. ๒๕๕๘ พ.ศ. .... ซึ่งผ่านการพิจารณาจากคณะกรรมาธิการ ร่วมกันของ ๒ สภา แล้วก็กำลังเข้าสู่การพิจารณาตัดสินใจครั้งสำคัญของสภาแห่งนี้ แต่ก่อนอื่น ผมขออนุญาตที่จะให้เพื่อนสมาชิกได้ชมภาพต่าง ๆ เหล่านี้สักเล็กน้อยก่อน ขอสไลด์ภาพ ด้วยครับ

(เจ้าหน้าที่ดำเนินการเปิดคลิปภาพ)

เป็นภาพเรือของพี่น้องชาวประมงไทยของเรา ที่จอดนิ่งสนิทกันอยู่อย่างนี้นะครับ เป็นเรือที่ถูกยึด ถูกตรึง แล้วก็จอดพังกันแบบนี้เลย นี่คือ ชีวิตที่เจ็บปวดของพี่น้องชาวประมง มีอยู่ตลอดแนวชายฝั่งทะเล ๒๒ จังหวัดของประเทศไทย เราจะเห็นอยู่กันมากมาย อันนี้เป็นท่าสำหรับการที่จะขึ้นปลามาจับจ่ายตลาดปลาก็ซบเซา เงียบเหงา และนี่จึงเป็นเหตุผลว่าวันนี้ทำไมที่ประชุมสภาแห่งนี้จำเป็นที่จะต้องโหวตรับร่าง เพื่อให้กฎหมายประมงนี้ได้ผ่านสภานะครับ ท่านประธานที่เคารพครับ จากภาพทั้งหมดที่เราเห็นกฎหมายประมงที่มีการประกาศใช้ เมื่อปี ๒๕๕๘ เป็นกฎหมายที่มีเจตนาที่ดีเพื่อที่จะรักษาทรัพยากร เพื่อเป็นการแก้ไขปัญหา การทำประมงที่ผิดกฎหมาย หรืออย่างที่เราเรียกกันว่า IUU Fishing ที่จะรักษาทรัพยากร สมบัติของชาติ แต่กฎหมายฉบับนี้ไม่ได้เกิดจากเสียงของพี่น้องที่ออกเรือ ไม่ได้เกิดจากคน ที่มีส่วนร่วมในการที่ออกทำการประมงที่เขาต้องเจอกับคลื่นลมในทุกวัน แต่มันถูกเขียนขึ้น จากแรงกดดันจากภายนอกจากคนที่ไม่รู้เรื่องของทะเล ไม่มีความเข้าใจที่ลึกซึ้ง ไม่รู้เรื่องของ การทำประมง กฎหมาย พ.ร.ก. ประมง พ.ศ. ๒๕๕๘ ฉบับนี้จึงไม่ได้สอดคล้องกับวิถีชีวิต ของการทำประมงที่แท้จริง ผลที่ตามมาเกิดอะไรขึ้น จากภาพที่ผมได้นำมาให้ดู ๘ ภาพ เมื่อสักครู่นี้จะเห็นถึงความเดือดร้อนที่แสนสาหัสของกฎหมายดังกล่าวได้สร้างผลกระทบ อย่างใหญ่หลวงให้กับพี่น้องชาวประมง พี่น้องชาวประมงจำนวนมากต้องเผชิญกับโทษ ที่รุนแรงเกินกว่าเหตุ ถูกปรับในอัตราที่สูง สูญเสียเรือ สูญเสียอาชีพ ทั้งที่เป็นความผิด ที่เกิดขึ้นหลายครั้งเป็นความผิดเพียงเล็กน้อย เช่น เอกสารไม่ครบบ้าง ไม่เข้าใจขั้นตอน ของการขึ้นทะเบียน หรือการใช้เครื่องมือที่ไม่ตรงตามข้อกำหนดที่ซับซ้อน ท่านประธานครับ ลองนึกภาพว่าชาวประมงพื้นบ้านที่เคยออกทำการประมงเวลาตีสี่ ตีห้า ก็เอาเรือเล็ก เป็นเรือไม้ เรือหางยาวก็ออกทะเลเพื่อที่จะไปจับปู จับปลามาเลี้ยงครอบครัว กลับถูกกล่าวหาว่า เครื่องมือที่เคยใช้กันมาแต่ดั้งเดิมรุ่นปู่ย่า รุ่นตา รุ่นยายนั้นเป็นเครื่องมือที่ผิดกฎหมาย หรือเมื่อมีการตรวจพบข้อบกพร่องเพียงเล็กน้อยก็ถูกปรับเป็นแสน ถูกยึดเรือ และถูกมองว่า เป็นผู้กระทำความผิด ทั้ง ๆ ที่เจตนาเขาก็เพียงแค่ออกไปทำมาหากินเพื่อที่จะได้เลี้ยง ครอบครัว

ทีนี้พอมาดูเรื่องของประมงพาณิชย์ อย่างที่เราเห็นว่าครอบครัว หรืออุตสาหกรรมประมงพาณิชย์เขาดูแลกันเป็นครอบครัว อยู่กัน ๑๐ ชีวิต ๒๐ ชีวิต ก็ต้อง แบกหนี้สินมหาศาลครับ จากการติดตั้งอุปกรณ์ที่มีราคาแพง ต้องเจอกับขั้นตอนใบอนุญาต ที่วุ่นวาย และที่ร้ายสุด ๆ ก็คือในเรื่องของการลงโทษที่รุนแรงทั้งโทษปรับที่สูงที่สุดในโลก ก็ว่าได้ มีการยึดเรือ ยึดใบอนุญาต แล้วนี่คือสิ่งที่สะท้อนให้เราเห็นว่าเกิดความไม่สมดุลของ กฎหมายก็คือ พ.ร.ก. ประมง ๒๕๕๘ ที่ได้รับการพิจารณาแก้ไขโดยคณะกรรมาธิการชุดนี้ นี่จึงไม่ใช่เรื่องเล็กเมื่อเศรษฐกิจของชาวประมงล่มสลาย โรงน้ำแข็ง โรงตลาดปลาที่ไร้คน เข้ามาจับจ่าย ร้านอวนที่ต้องปิดกิจการ ลูกจ้างตกงาน อุตสาหกรรมเกี่ยวกับเรื่องของ การซ่อมคานเรือ ทั้งหมดนี้คือห่วงโซ่ชีวิตที่ถูกกระทบ ซึ่งไม่ใช่เพียงแค่คนจับปลา แต่มัน หมายถึงชุมชนชายฝั่งที่กำลังล่มสลาย ทั้ง ๆ ที่พวกเขาเองควรที่จะมีความเติบโตก้าวหน้า ลูกหลานชาวประมงก็เลยต้องเลิกอาชีพ หันไปทำงานรับจ้าง บางคนไปทำงานก่อสร้าง ไปเปิดร้านขายก๋วยเตี๋ยว อะไรต่าง ๆ ก็มีเยอะที่เกิดขึ้น ทิ้งวิถีดั้งเดิมที่ผูกพันกับทะเลที่ทำกัน มาหลายชั่วคน เพราะฉะนั้นการแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายในครั้งนี้จึงไม่ใช่เรื่องเล็ก แต่เป็นเรื่อง ของชีวิตและศักดิ์ศรีของผู้คนจำนวนมาก ท่านประธานครับ เราต้องยอมรับความเป็นจริง อันปฏิเสธไม่ได้ว่าการผลักดันการแก้ไขกฎหมายประมงในครั้งนี้ส่วนหนึ่งมาจากการพร้อมใจกัน ลุกขึ้นสู้ของพี่น้องชาวประมงที่เดินทางเข้ามาในกรุงเทพฯ พวกเขาต้องออกมาที่กรุงเทพฯ มายื่นหนังสือ มาส่งเสียง มายกป้าย เขาเดินทางกันมาเป็นจำนวนมากครับ ชาวประมงเดินทางเข้ามาสู่สภาอันทรงเกียรติของเรา แห่งนี้ละครับ พี่น้องเราเดินทางกันมาหลายต่อหลายครั้งครับ ไปที่กระทรวง ไปที่ทำเนียบ แล้วก็มาที่สภาผู้แทนราษฎร และวันนี้เขาก็ยังนั่งอยู่ข้างบนนี้ครับ เขาเคยมานั่งอยู่บนนี้แล้ว ครั้งหนึ่ง นี่คือผู้แทนของชาวประมง เขาต้องมาที่นี่ มาที่สภา เป็นศูนย์กลางอำนาจของ ประชาชนที่อยากจะให้มาสู่การแก้ไขปัญหาและมาส่งเสียงให้สภาเราได้ยินเสียงของพวกเขา และขอมีส่วนร่วมในการที่จะแก้ไขกฎหมายครั้งนี้ ดังนั้นร่างกฎหมายฉบับนี้ได้ผ่าน การพิจารณากลั่นกรองที่มีตัวแทนจากพี่น้องชาวประมงทั้งประมงพาณิชย์และประมง พื้นบ้าน ที่มีสาระสำคัญในการช่วยบรรเทาความเดือดร้อนของพี่น้องชาวประมง โดยเฉพาะ เรื่องของบทลงโทษหรือในเรื่องของการปรับโทษให้เหมาะสมกับสภาพของการทำความผิด ให้มีความสมดุล พร้อมกับมีการวางมาตรฐานใหม่ที่เป็นการปกป้องทั้งทรัพยากรและปกป้อง ชีวิตของประมงชาวไทย ของคนไทยด้วยกัน ที่สำคัญกฎหมายใหม่ฉบับนี้ยังรักษาความเป็น มาตรฐานสากลไม่เฉพาะเพื่อที่จะไม่ให้ประเทศของเรานั้นถูกมองว่าเราละเลยเรื่องของ การอนุรักษ์ทรัพยากร แต่ในขณะเดียวกันก็ไม่ได้บังคับจนชาวประมงอยู่ไม่ได้ เราต้องการ กฎหมายที่เป็นธรรมครับ กฎหมายที่เดินคู่ไปกับชีวิตจริง

ท่านประธานที่เคารพและเพื่อนสมาชิกผู้ทรงเกียรติในสภาแห่งนี้ วันนี้ ผมจึงอยากให้เพื่อนสมาชิกทุกท่านได้โหวตเห็นชอบกับร่างกฎหมายฉบับนี้ที่ไม่ใช่เพียงแต่ เป็นการปรับปรุงบทบัญญัติให้เหมาะสม แต่ยังเป็นการคืนโอกาส คืนชีวิต คืนความหวังให้กับ พวกเขาพี่น้องชาวประมงไทย ให้เขากลับมาได้ใช้ชีวิตและทำอาชีพอย่างมีศักดิ์ศรีอีกครั้ง และผมเชื่อว่าการโหวตให้ความเห็นชอบของทุกท่าน ของสมาชิกผู้ทรงเกียรติในวันนี้ จะเป็นมากกว่าการโหวตกฎหมาย แต่มันคือการยืนยันว่าสภาแห่งนี้ยืนเคียงข้างประชาชน อย่างแท้จริงครับ ขอขอบคุณครับ