อาดิลัน สนับสนุนจ่ายค่าทดแทนจำเลยยกฟ้อง ชี้ผ่านกระบวนการพิสูจน์แล้ว

สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๒๑ · ๑๐ กันยายน ๒๕๖๘

อาดิลัน อาลีอิสเฮาะ อภิปรายเห็นด้วยกับการแก้ไขมาตรา ๒๐ ตามรัฐธรรมนูญปี ๒๕๖๐ เพื่อคุ้มครองสิทธิของผู้ถูกดำเนินคดี โดยเสนอให้แบ่งกลุ่มผู้มีสิทธิได้รับค่าทดแทนตามกระบวนการยุติธรรม และเน้นย้ำความจำเป็นของคณะกรรมการพิจารณาที่แตกต่างกันตามสถานะของคดี เพื่อยกระดับมาตรฐานการเยียวยาและการคุ้มครองสิทธิในกระบวนการยุติธรรมอย่างเป็นธรรม

นายอาดิลัน อาลีอิสเฮาะ กรรมาธิการ

เรียนท่านประธานสภาผู้แทนราษฎร ที่เคารพ ผม อาดิลัน อาลีอิสเฮาะ กรรมาธิการเสียงข้างน้อยนะครับ ต่อประเด็นตามมาตรา ที่กำลังพิจารณาอยู่นี้ซึ่งกรรมาธิการเสียงข้างมากได้มีการแก้ไขไว้ด้วย ส่วนตัวผมเองแล้วก็ ได้เห็นด้วยในส่วนที่คณะกรรมาธิการเสียงข้างมากได้เพิ่มเติมเข้าไปในมาตรา ๒๐ ของพระราชบัญญัติค่าเสียหาย ค่าทดแทน และค่าใช้จ่ายจำเลยในคดีอาญา แต่มีในส่วนที่ผม จะขอเพิ่มเติมเข้าไปในมาตรา ๒๐ ก็คือเป็นกระบวนการพิจารณาจ่ายตามมาตรา ๒๐ (๓) ในมาตรา ๒๐ (๓) เราสามารถจะแยกกลุ่มคนที่มีสิทธิที่จะได้รับค่าทดแทนและค่าใช้จ่ายได้ เป็น ๓ กลุ่ม กลุ่มที่ ๑ ก็คือกลุ่มเมื่อคดีมีการถอนฟ้องในระหว่างการดำเนินคดี กับกลุ่มที่ ๒ ก็คือเมื่อคดีศาลสั่งจำหน่ายคดี กรณี ๒ กลุ่มนี้ผมเห็นด้วยที่ต้องให้มีคณะกรรมการพิจารณา ในเนื้อหาสำนวนว่า จำเลยเป็นผู้กระทำความผิดตามที่ถูกฟ้องหรือไม่ อย่างไร หรือการ กระทำของจำเลยนั้นเป็นความผิดต่อกฎหมายหรือไม่ เหตุผลที่ต้องให้คณะกรรมการ พิจารณาก่อนจ่ายค่าทดแทนเนื่องจากว่าข้อเท็จจริงในสำนวนตามข้อกล่าวหาหรือคำฟ้อง เรายังไม่ได้รับการพิสูจน์ในกระบวนการพิจารณาของศาลแต่อย่างใด จึงเห็นสมควรที่จะต้อง ให้มีคณะกรรมการพิจารณาลงไปในเนื้อหาว่าผู้ที่ถูกกล่าวหานั้น หรือผู้ที่เป็นจำเลยนั้น เป็นผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการกระทำความผิดหรือไม่ อย่างไร แต่อีกกลุ่มหนึ่งคือกลุ่มที่จำเลย ที่เมื่อศาลมีคำพิพากษาถึงที่สุดให้ยกฟ้อง กลุ่มนี้คณะกรรมการมีหน้าที่พิจารณาเช่นเดียวกัน แต่มีหน้าที่พิจารณาว่าคนกลุ่มนี้ครบองค์ประกอบที่จะต้องจ่ายหรือไม่ อย่างไร ไม่ได้ไปพิจารณา ในเนื้อหาว่าเขามีส่วนเกี่ยวข้องกับพยานหลักฐานที่ทำให้ศาลพิพากษายกฟ้องด้วยเหตุอันควร สงสัยหรือไม่ อย่างไร แต่คณะกรรมการมีอำนาจพิจารณาเพียงว่าเขาเหล่านั้นเป็นบุคคล ตรงตามที่ระบุไว้ในมาตรา ๒๐ หรือไม่เท่านั้นเอง จำเลยกลุ่มนี้คือกลุ่มที่ศาลพิพากษายกฟ้องแล้ว มันผ่านกระบวนการสืบสวนสอบสวน ผ่านกระบวนการพิจารณาของศาลยกฟ้อง ไม่ว่า จะเป็นยกฟ้องด้วยเหตุอะไร ซึ่งกรณีดังกล่าวนี้มันสอดคล้องกับรัฐธรรมนูญปี ๒๕๖๐ ไม่ว่า จะเป็นมาตรา ๒๕ หรือมาตรา ๒๙ ซึ่งหลายท่านได้อภิปราย ไม่ว่าจะเป็นในเรื่องของบุคคล ผู้ซึ่งได้รับความเสียหายจากการถูกละเมิดสิทธิหรือเสรีภาพมีสิทธิได้รับการเยียวยาจากรัฐ หรือให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าผู้ต้องหาจำเลยไม่มีความผิด แล้วก่อนมีคำพิพากษาถึงที่สุดว่า บุคคลใดได้กระทำผิดจะปฏิบัติต่อบุคคลนั้นเสมือนเป็นผู้กระทำความผิดมิได้ การแก้ไข ในมาตรา ๒๐ (๓) นี้ถือว่าเป็นการยกระดับมาตรฐานการคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพของ ประชาชน องคาพยพต่าง ๆ ในกระบวนการยุติธรรมของไทยจะต้องมีการปรับปรุงแก้ไข เพื่อยกมาตรฐานเช่นเดียวกัน งานสืบสวน งานสอบสวน การรวบรวมพยานหลักฐาน การใช้กระบวนการทางนิติวิทยาศาสตร์ ทำให้พยานหลักฐานมีความน่าเชื่อถือ ศาลพิพากษาได้เที่ยงตรงและแม่นยำ การควบคุมตัว การคุมขัง ไม่ว่าจะเป็นผู้ต้องหาหรือจำเลยในระหว่างการพิจารณา ในระหว่างการต่อสู้คดี ให้ทำเท่าที่จำเป็นอันนี้ระบุไว้ชัดในรัฐธรรมนูญ ปี ๒๕๖๐ การไม่ให้ประกันตัวต้องเป็นไป ตามที่กฎหมายบัญญัติไว้ หลักแล้วต้องให้ได้รับการประกันตัว การไม่ให้ประกันตัว เป็นข้อยกเว้นก็ต้องไปว่ากันตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา ทั้งหมดนี้ เป็นหลักการที่บัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญ ปี ๒๕๖๐ ทั้งสิ้น แม้ว่าในอดีตอาจจะเคยมีคดีที่ศาล พิพากษายกฟ้องและคณะกรรมการเองได้รับคำร้องขอรับเงินเยียวยาค่าทดแทนค่าใช้จ่าย แต่มีการพิสูจน์ว่าคดีบางคดียังมีข้อสุ่มเสี่ยงว่าจำเลยเป็นผู้กระทำความผิดหรือไม่ ศาลพิพากษายกฟ้องเพราะเหตุอันควรสงสัยในพยานหลักฐาน ไม่ว่าจะเป็นเรื่องคดียาเสพติด มีการยกประเด็นมาในการถกเถียงกันในคณะกรรมาธิการว่า จำเลยเป็นผู้ที่กระทำความผิด คดียาเสพติด ได้ถูกลงโทษในคดีหนึ่ง แต่อีกคดีหนึ่งศาลพิพากษายกฟ้องเราจะไปเหมารวม เลยว่าคนที่กระทำความผิดในคดีอาญา ๑ คดี และอีกคดีจะต้องเป็นผู้กระทำความผิด อย่างแน่นอน อันนี้เป็นหลักการที่ไม่น่าจะถูกต้องนัก หรือกรณีที่มีการยกมา ตัวอย่าง ในกรณีศึกษาในกรรมาธิการในชั้นพิจารณาว่าในคดีลักทรัพย์มีการเก็บรวบรวม พยานหลักฐาน นิติวิทยาศาสตร์ ลายนิ้วมือแฝงในที่เกิดเหตุได้ แต่ศาลพิพากษายกฟ้อง และบุคคลดังกล่าวมาขอรับเงินเยียวยา เงินค่าทดแทนค่าใช้จ่ายจำเลยในคดีอาญา คณะกรรมการก็ไม่จ่ายให้ แต่เราไม่สามารถจะรู้ลึกลงไปได้ว่าเหตุใด อะไร ทำไมถึงให้ศาล พิพากษายกฟ้อง ยกตัวอย่าง ๒ กรณีนี้นะครับ เป็นกรณีที่ไม่ใช่เป็นกรณีปกติ มันเกิดจาก ความบกพร่องของพยานหลักฐาน เกิดจากความบกพร่องของการรวบรวมพยานหลักฐาน เกิดจากความหละหลวมในการใช้หลักการที่ถูกต้องในการรวบรวมพยานหลักฐาน แต่เราจะ เอาเหตุที่มีความบกพร่องเหล่านั้นมาทำลายหลักการใหญ่ในการคุ้มครองสิทธิของ พี่น้องประชาชนผมยังมองว่าเป็นสิ่งที่ไม่ถูกต้องนัก ประเด็นเหล่านี้ผมเชื่อว่าท่านที่เป็น สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรคงได้รับเรื่องร้องเรียนจากพี่น้องประชาชนตลอดระยะเวลาที่ พระราชบัญญัติฉบับนี้ได้มีการบังคับใช้นะครับ คดีที่ศาลพิพากษายกฟ้อง ไปขอรับเงิน เยียวยาก็ไม่ได้รับการเยียวยาเพราะคณะกรรมการไม่จ่ายให้ โดยเฉพาะท่านสมาชิก สภาผู้แทนราษฎรในจังหวัดชายแดนภาคใต้ ๓ จังหวัด ยะลา ปัตตานี นราธิวาสและ ๔ อำเภอในจังหวัดสงขลา ผมเชื่อว่าตลอด ๒๐ ปีที่ผ่านมาท่านได้รับเรื่องร้องเรียน โดยเฉพาะคดีความมั่นคง ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา ๙๙ เปอร์เซ็นต์ผมว่าได้ ไม่เคยได้รับการ เยียวยาตาม พ.ร.บ. ฉบับนี้เลย กฎหมายฉบับนี้เราแก้ไขเพื่อให้คนทั้งประเทศได้รับความ เป็นธรรม ได้รับการอำนวยความยุติธรรมอย่างแท้จริงตามกฎหมาย แต่เนื่องจากคำสงวน ของผมนี้มีเนื้อหาสอดคล้องกับที่ท่านคณะกรรมาธิการ ท่านธนะชัย แสวงศิริผล ได้ขอสงวน ไว้แล้วก็ได้อภิปรายไปเมื่อสักครู่นี้แล้ว ผมถือว่าเนื้อหาของผมในมาตรา ๒๐ (๓) สอดคล้องกัน เป็นเนื้อหาเดียวกัน จึงขอถือตามร่างที่ท่านธนะชัยได้ขอสงวนไว้ ในส่วนของผมนี้ผมไม่ติดใจ ขอบพระคุณท่านประธานครับ