เรียนท่านประธานสภาผู้แทนราษฎร ที่เคารพ ผม ธนะชัย แสวงศิริพล ในฐานะคณะกรรมาธิการเสียงข้างน้อยที่ได้สงวนความเห็น ในร่างพระราชบัญญัติค่าตอบแทนผู้เสียหาย และค่าทดแทนและค่าใช้จ่ายแก่จำเลย ในคดีอาญา (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... โดยในมาตรา ๙ เป็นการเพิ่มหมวด ๔/๑ การจ่ายค่าทดแทน และค่าใช้จ่ายให้แก่บุคคลที่เป็นผู้ต้องหาในคดีอาญาซึ่งในอดีตกฎหมายฉบับเดิมไม่มีการ เขียนถึงผู้ต้องหาในคดีอาญาไว้ว่าให้เป็นผู้ที่มีสิทธิได้รับค่าทดแทนในอาญาด้วย ในส่วนของ ในหมวด ๔/๑ นั้นมีอยู่ ๒ มาตรา มีอยู่ในมาตรา ๑๙/๑ และมาตรา ๑๙/๒ อันเป็นการเพิ่ม สิทธิให้แก่บุคคลที่ยังอยู่ในสถานะเป็นผู้ต้องหาให้มีสิทธิในการได้รับค่าทดแทนและค่าใช้จ่าย ในคดีอาญาด้วย ซึ่งเป็นการเพิ่มเติมหลักการของพระราชบัญญัติค่าตอบแทนผู้เสียหาย และค่าตอบแทนและค่าใช้จ่ายแก่จำเลยในคดีอาญา ในส่วนที่ผมได้มีการแปรญัตติ ในมาตรา ๑๙/๑ นั้นเป็นบทบัญญัติที่เขียนเกี่ยวกับบุคคลที่เป็นผู้ต้องหาในลักษณะใดบ้างที่ จะมีสิทธิได้รับค่าตอบแทนและค่าใช้จ่ายในคดีอาญา ซึ่งมีการเขียนไว้ทั้งหมด ๓ วรรค ๒ อนุมาตรา ในส่วนที่ผมมีความเห็นแตกต่างจากกรรมาธิการเสียงข้างมาก และอยู่ใน (๒) ของมาตรา ๑๙/๑ ซึ่งในร่างของกรรมาธิการเสียงข้างมากนั้นมีการบัญญัติว่า (๒) พนักงาน อัยการมีคำสั่งเด็ดขาดไม่ฟ้องคดีหรือมีคำสั่งยุติคดี และคณะกรรมการพิจารณาแล้วปรากฏว่า ผู้ต้องหามิได้กระทำความผิดหรือการกระทำของผู้ต้องหาไม่เป็นความผิด ซึ่งสามารถตีความ ได้ว่าผู้ต้องหาที่จะมีสิทธิได้รับค่าทดแทน ค่าใช้จ่ายในคดีอาญานั้นหากพนักงานอัยการมี คำสั่งเด็ดขาดไม่ฟ้องคดี หรือมีคำสั่งยุติการดำเนินคดีในทุกกรณีจะต้องผ่านด่านอรหันต์ ที่ชื่อว่าคณะกรรมการ จะต้องมีการพิจารณาแล้วว่าบุคคลนั้นไม่ได้ทำผิดหรือการกระทำนั้น ไม่เป็นความผิดก่อนถึงจะมีสิทธิได้รับค่าทดแทนในคดีอาญา เห็นไหมครับว่ามันมีองค์กร องค์กรหนึ่งที่ชื่อว่าคณะกรรมการใหญ่กว่าคำสั่งของพนักงานอัยการ ผมจึงเรียกองค์กรนี้ว่า อรหันต์ มาตรวจสอบว่าคำสั่งของพนักงานอัยการที่มีคำสั่งเด็ดขาดไม่ฟ้องนั้นถูกต้องหรือไม่ หากพนักงานอัยการมีคำสั่งเด็ดขาดไม่ฟ้องคดีแต่คณะกรรมการพิจารณาเห็นว่าคำสั่งเด็ดขาด ไม่ฟ้องคดีนั้นไม่จริง ก็จะมีการพิจารณาว่าผู้ต้องหานั้นเป็นผู้กระทำความผิด หรือการกระทำ ของผู้ต้องหาเป็นความผิด จึงไม่เข้าหลักเกณฑ์ที่จะเป็นผู้ต้องหาที่มีสิทธิได้รับค่าทดแทนตาม มาตรา ๑๙/๑ นอกจากเป็นการเขียนกฎหมายที่ย้อนแย้ง หน่วยงานรัฐด้วยกันยังไม่เชื่อเลยว่า คำสั่งของพนักงานอัยการที่มีคำสั่งเด็ดขาดไม่ฟ้องถูกต้องหรือไม่ แล้วประชาชนแบบผม จะเชื่อในระบบกระบวนการยุติธรรมได้อย่างไร ซึ่งในห้องกรรมาธิการก็มีการถกเถียงกันถึง ประเด็นนี้ว่าคำสั่งของพนักงานอัยการบางท่านที่เป็นเนื้อร้ายในองค์กรจนไปถึงพนักงาน สอบสวนบางท่านที่เป็นเนื้อร้ายในองค์กร ที่อาจทำสำนวนในลักษณะที่แบบพึ่งพาอาศัยกัน จะทำให้รัฐต้องมาจ่ายค่าทดแทนเป็นจำนวนมาก ซึ่งยังมีความจำเป็นต้องผ่านคณะกรรมการ ในการพิจารณาในทุกกรณี ซึ่งผมไม่เห็นด้วยในประเด็นนี้ ซึ่งจากข้อกังวลดังกล่าวนั้น เป็นข้อกังวลที่ผมก็เชื่อว่ามีอยู่จริง แต่ก่อนอื่นพระราชบัญญัติที่เรากำลังพูดคุยกันในสภา ในครั้งนี้เป็นปลายทางของระบบกระบวนการยุติธรรม เราจะต้องทำให้ดีที่สุดครับ ตั้งแต่ เริ่มต้นเราต้องไม่นำตัวผู้บริสุทธิ์เข้ามาสู่กระบวนการยุติธรรมทางอาญา และการที่จะแก้ ระบบกระบวนการยุติธรรมอาญาได้นั้นจะต้องทำตั้งแต่ต้นน้ำ จะต้องมีการปฏิรูปองค์กร ต่าง ๆ ปฏิรูปการปล่อยตัวชั่วคราว ปฏิรูประบบการคุ้มครองพยาน ปฏิรูประบบการบังคับใช้ กฎหมาย ถ้าผมจะอภิปรายในประเด็นดังกล่าวนี้จะเป็นการเกินหลักการมากเกินไป แต่ในส่วน กรณีที่พนักงานอัยการมีคำสั่งยุติการดำเนินคดีนั้น ต้องมีการผ่านคณะกรรมการ ผมเห็นด้วย เพราะคำสั่งยุติการดำเนินคดีจะเกิดได้ในกรณีที่ผู้กระทำความผิดถึงแก่ความตาย หรือในกรณีที่คดีขาดอายุความ หรือในกรณีที่มีการถอนฟ้องยอมความ ซึ่งเป็นกรณีที่ยังไม่มี การพิจารณาว่าผู้ต้องหาเป็นผู้กระทำความผิดแล้วหรือไม่ เราจึงควรจะต้องมีการพิจารณา เป็นราย ๆ ไปว่าควรได้รับค่าทดแทนหรือไม่ ผมจึงขอสงวนคำแปรญัตติดังนี้ ใน (๒) พนักงาน อัยการมีคำสั่งยุติการดำเนินคดี เมื่อคณะกรรมการพิจารณาแล้วข้อเท็จจริงว่าผู้ต้องหาไม่ได้ กระทำความผิดหรือการกระทำของผู้ต้องหาไม่เป็นความผิด แต่ในกรณีที่พนักงานอัยการ มีคำสั่งเด็ดขาดไม่ฟ้องคดีแล้วหาจำต้องผ่านคณะกรรมการที่จะต้องมานั่งวินิจฉัยว่าคำสั่ง เด็ดขาดไม่ฟ้องคดีนั้นชอบหรือไม่ชอบ ขอบคุณครับ