พชร จันทรรวงทอง เสนอญัตติด่วนเพื่อตั้งคณะกรรมาธิการวิสามัญศึกษายกระดับมาตรฐานการก่อสร้างและเยียวยาผู้ได้รับผลกระทบ โดยชี้ให้เห็นความเสียหายจากแผ่นดินไหวและการก่อสร้างที่ไม่ปลอดภัย เช่น สะพานพระราม ๒ และอุโมงค์รถไฟความเร็วสูง เพื่อเรียกร้องให้ตรวจสอบกระบวนการออกแบบ การรับเหมา และการตรวจสอบของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง พชร จันทรรวงทอง หารือปัญหาการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ ระบบราคาต่ำสุด และข้อควรปรับปรุงด้านคุณภาพก่อสร้าง การตรวจสอบวัสดุก่อสร้าง และการควบคุมการร่วมค้า พชร จันทรรวงทอง ระบุปัญหาการประมูลงานโดยเน้นตรวจสอบกรรมการผู้จัดการและเจ้าของบริษัทเพื่อป้องกันการใช้ตัวแทนปลอม พร้อมเสนอให้ปรับโครงสร้างแผนกความปลอดภัยให้อยู่เหนือโครงการก่อสร้าง และเตือนถึงความเสี่ยงจากการรับเหมาหลายโครงการพร้อมกันโดยไม่คำนึงถึงกำลังคนและกระแสเงินสด พชร จันทรรวงทอง เสนอตั้งคณะกรรมาธิการวิสามัญเพื่อศึกษาระบบการยกระดับมาตรฐาน
ขอบคุณครับท่านประธาน ผม พชร จันทรรวงทอง สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดนครราชสีมา เขต ๑๓ อำเภอสีคิ้ว อำเภอปากช่อง พรรคเพื่อไทยนะครับ วันนี้นะครับ ผมขอเสนอญัตติด่วนด้วยวาจาเรื่องขอให้ สภาผู้แทนราษฎรตั้งคณะกรรมาธิการวิสามัญศึกษายกระดับมาตรฐานการก่อสร้างและ เยียวยาผู้ได้รับผลกระทบจากการก่อสร้างอย่างเป็นระบบ ก่อนอื่นผมต้องขอแสดงความ เสียใจกับผู้ได้รับผลกระทบและผู้ที่สูญเสียในเหตุการณ์แผ่นดินไหวเมื่อวันที่ ๒๘ มีนาคม ที่ผ่านมาด้วยนะครับ ท่านประธานครับ จากเหตุการณ์แผ่นดินไหวที่ผ่านมากินวงกว้าง ทั้งภาคเหนือ ภาคกลาง ภาคตะวันตก สร้างความเสียหายมหาศาลไม่ว่าจะเป็นคอนโดมิเนียม ตึกสูง เรียกว่าได้สั่นกันทั่วเมือง สร้างความหวาดกลัว หวาดระแวงให้กับพี่น้องประชาชนเป็น อย่างมาก บางคนถึงขนาดว่ายังไม่กล้ากลับเข้าไปนอนในคอนโดมิเนียมเลยนะครับ สูญเสีย ความเชื่อมั่น แต่จริง ๆ แล้วผมอยากให้พี่น้องประชาชนทุกคนนะครับ อยากให้แยกความรู้สึก จากตึก สตง. ที่ถล่มกับตึกอื่น ๆ นะครับ เพราะว่ามีเพียงตึก สตง. ตึกเดียวที่ถล่มพังทลาย ลงมานะครับ ส่วนตึกอื่นที่ขนาดใหญ่ก็มีเพียงความเสียหายในงานก่อฉาบกระเบื้องหรืองาน Built in เสียหายนะครับ ซึ่งไม่เกี่ยวกับความแข็งแรงของอาคาร หรือจะมีเพียงบางตึก นะครับที่มีเสาชั้น ๑ แตกร้าวจนเห็นเหล็กเสริม ก็ถือว่าอยู่ในระดับที่สามารถแก้ไขได้นะครับ ซึ่งในรายละเอียดของเรื่องแผ่นดินไหวผมจะไม่ขอลงรายละเอียด เพราะผมเชื่อว่ามี หลายท่านได้เสนอญัตติแล้วก็รวมถึงเพื่อนสมาชิกก็ได้เตรียมตัวอภิปรายกันมาอย่าง พอสมควร เพราะฉะนั้นจึงไม่ลงรายละเอียดในการแผ่นดินไหวนะครับ แต่ยังมีเหตุการณ์ อุบัติเหตุหลายอย่างในการก่อสร้าง ไม่ว่าจะเป็นสะพานพระราม ๒ ที่ถล่มเมื่อเร็ว ๆ นี้ หรือจะเป็นอุโมงค์รถไฟความเร็วสูงที่อำเภอปากช่องนะครับ หรือจะเป็น Crane ถล่ม ที่ระยองปี ๒๕๖๗ นะครับ หรือจะไม่เป็นอุบัติเหตุแต่เป็นความล่าช้าของการก่อสร้างที่ไม่ เสร็จเสียทีและไม่เคยโดนค่าปรับนะครับ สร้างความเดือดร้อนให้กับพี่น้องประชาชนเป็น อย่างมากในทุกมิติ จนเกิดเป็นคำถามในประเทศไทยนะครับว่าการก่อสร้างในไทยได้ มาตรฐานหรือไม่ ท่านประธานครับ ก่อนที่ผมจะได้กล่าวถึงปัญหาของมาตรฐานการก่อสร้าง ผมอยากจะขออธิบายองค์ประกอบและขั้นตอนของการก่อสร้างครับ องค์ประกอบของการ ก่อสร้างประกอบไปด้วย ๓ Party หลัก ๆ นะครับ ไม่ว่าจะเป็นผู้ออกแบบ แล้วก็ผู้รับเหมา แล้วก็ผู้ตรวจสอบหรือที่เรียกว่า Consult นะครับ โดยผู้ออกแบบก็จะประกอบไปด้วยวิศวกร สถาปนิก ซึ่งต้องออกแบบตามหลักวิศวกรรมหรือตาม พ.ร.บ. ควบคุมอาคาร หรือไม่ว่าจะ เป็นกฎหมายที่เกี่ยวข้องตัวอื่น ๆ ในส่วนของผู้รับเหมาก็ต้องทำหน้าที่ดำเนินการก่อสร้าง เพื่อให้เป็นไปตามแบบของผู้ออกแบบนะครับ ส่วนในส่วนของผู้ตรวจสอบ หรือ Consult ก็จะเป็นวิศวกรหรือสถาปนิกที่ทำหน้าที่เป็นที่ปรึกษาให้กับ Owner หรือเจ้าของโครงการ อาจจะเป็นตั้งแต่ช่วงออกแบบตลอดจนก่อสร้างแล้วเสร็จนะครับ ซึ่งโครงการรัฐส่วนใหญ่ ถ้าเป็นหน่วยงานเล็ก ๆ ผู้ตรวจสอบจะเป็นคนเดียวกับเจ้าของหน่วยงาน แต่ในโครงการ ขนาดใหญ่รัฐจะจ้างบริษัทเอกชนมาเป็น Consult หรือมาเป็นผู้ตรวจสอบที่เปรียบเสมือน เป็นที่ปรึกษาของเจ้าของนะครับ ต่อมาในส่วนของขั้นตอนการก่อสร้างนะครับ จริง ๆ แล้ว ขั้นตอนมันผ่านมาหลายขั้นตอนนะครับกว่าจะก่อสร้างแล้วเสร็จ เริ่มตั้งแต่การจัดซื้อจัดจ้าง เพื่อหาผู้ออกแบบ แล้วก็ต้องจัดซื้อจัดจ้างเพื่อหา Consult นะครับ แล้วพอได้ทั้งผู้ออกแบบ แล้วก็ Consult นะครับ ผู้ออกแบบก็ต้องออกแบบ ส่งแบบ Detail Design ให้กับ Consult เพื่อตรวจสอบความถูกต้องของแบบ พอแบบเสร็จปุ๊บเราก็ต้องเอาแบบมาจัดซื้อจัดจ้างประมูลงานเพื่อหาผู้รับเหมาครับ พอได้ ผู้รับเหมานะครับ ผู้รับเหมาก็ต้องนำแบบ Detail Design ของผู้ออกแบบนี้มาทำแบบสำหรับ ก่อสร้างหรือเรียกว่า Shop Drawing นะครับ ก็ต้องได้รับการ Approve จาก Consult อีก เช่นกันครับ หรือไม่ว่าจะเป็นระหว่างที่ผู้รับเหมาต้องจัดเหล็กเสริมเข้าแบบเหล็กเทปูน นะครับก็ต้องมี Consult ในการ Approve เหล็กว่าเหล็กได้มีคุณสมบัติเป็นไปตามมาตรฐาน หรือไม่ หรือการคำนวณนั่งร้านค้ำยัน หรืองาน Temporary ได้มีรายการคำนวณที่แข็งแรง เพียงพอต่อการทำงานชั่วคราวหรือไม่นะครับ ทำไมต้องตรวจสอบนะครับ เพราะว่า ถ้าปูนแข็งไปแล้วก็จะไม่สามารถตรวจสอบอะไรได้เลยตลอดจนแล้วเสร็จนะครับ ฉะนั้น สาเหตุจากที่ตึก สตง. ถล่มเพียงตึกเดียวในเหตุการณ์แผ่นดินไหวในครั้งนี้นะครับ ผมมั่นใจว่า ต้องมีสิ่งที่ผิดมาตรฐานการก่อสร้างอย่างแน่นอน ก็อยากจะขอให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ช่วยตรวจสอบ ไม่ว่าจะเป็นในส่วนของแบบก่อสร้างว่าถูกต้องตามหลักวิศวกรรมหรือไม่ รองรับแผ่นดินไหวตามที่กฎหมายกำหนดหรือไม่ ผมทราบมาว่ามีการขอ Redesign จากผู้รับเหมา ไม่แน่ใจว่าในส่วนนี้มีการตรวจสอบกลับไปที่ Design ไหมครับ ในส่วนของ ผู้รับเหมาอยากให้ตรวจสอบว่าได้ก่อสร้างเป็นไปตามมาตรฐานหรือไม่ ได้ใช้วัสดุที่มีมาตรฐาน หรือไม่ หรืออาจจะเป็นการคำนวณงาน Temporary เพื่อการก่อสร้างฐานราก Tower Crane ยึดกับเสาในช่องลิฟต์อะไรอย่างไรนะครับ หรือส่วนของผู้ตรวจสอบ ไม่ว่าจะเป็น ความผิดในส่วนของผู้ออกแบบผิดหรือผู้รับเหมาผิด หรือวัสดุไม่ได้มาตรฐานคุณภาพนะครับ อยากสอบถามทาง Consult หรือผู้ตรวจสอบว่ามันผ่านการอนุมัติของ Consult ไปได้ อย่างไรนะครับ ซึ่งจากที่ผมเห็นในข่าวไม่ค่อยเห็นการพูดถึง Consult ว่าคือใคร แต่จริง ๆ แล้ว ทุกการอนุมัติไม่ว่าตั้งแต่ในส่วน Part ของออกแบบ ตลอดจนมาก่อสร้างจนแล้วเสร็จนะครับ ทุกกระบวนการแทบทั้งสิ้นต้องผ่านการ Approve จากผู้ตรวจสอบ หรือ Consult นะครับ แต่อย่างไรก็ดีครับญัตติที่ผมเสนอผมจะขอพูดถึงภาพรวมปัญหาของการก่อสร้างทั้งประเทศ นะครับ ดังนั้นผมจะสรุปปัญหาของการก่อสร้างในประเทศไทยทั้งหมดดังนี้ครับ
ปัญหาแรก ผมมองว่าเป็นการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐนะครับ ก็คือระบบจัดซื้อ จัดจ้างของบ้านเราใช้ระบบราคาต่ำสุดเป็นผู้ชนะประมูลครับ ซึ่งมีหลายเคสแล้วนะครับ ท่านประธาน ที่ผู้รับเหมาสร้างไม่ไหว ได้ราคาชนะมาต่ำเพราะว่าฟันเพื่ออยากได้งาน สุดท้าย ขาดทุนต้องทำการลดสเปกหรือไม่ก็สร้างล่าช้า อย่างที่เห็นในข่าว ๒ บริษัทรับเหมาก่อสร้าง ไม่สนใจงานรัฐเป็นบริษัทเอกชน คุณภาพก่อสร้างดีเป็นอย่างมากทำไมเราไม่เอามาก่อสร้าง นะครับ ด้วยความเคารพครับท่านประธาน ราคาของ ๒ บริษัทเอกชนในข่าวเป็นราคาที่ ไม่สามารถมาประมูลงานรัฐได้อย่างแน่นอน ด้วยการประมูลงานที่ต้องราคาต่ำเป็นผู้ชนะ ก็อยากให้ทางรัฐบาลมีการพิจารณานอกจากระบบราคาต่ำสุดแล้วอยากให้มีการพิจารณา ด้านอื่น ๆ ด้วยครับ อย่างที่เพื่อนสมาชิกได้กล่าวนะครับ Time Cost Quality มันเป็น สามเหลี่ยมที่ไม่มีทางได้ทุกอย่าง ต้องเลือก ๒ ใน ๓ ครับ
ปัญหาที่ ๒ วัสดุก่อสร้างที่ไม่ได้มาตรฐานนะครับ ต้องมีการตรวจสอบ คุณภาพตั้งแต่ที่มา โรงงานที่ผลิตว่าได้มาตรฐานหรือไม่นะครับ ไม่ใช่ว่าจะให้นำเข้ามา เพราะว่าราคาถูกอย่างเดียวนะครับ อยากให้มีหน่วยงานที่เกี่ยวข้องตรวจสอบอย่างจริงจัง นะครับ
ปัญหาที่ ๓ พบว่าการ Joint Venture หรือการร่วมค้าเกิดจากการที่ บริษัทเล็กไม่มีผลงานแต่อยากได้งานครับ จึงต้องหาบริษัทที่มีผลงานมากกว่ามาเพื่อร่วมค้า เพื่อให้เรามีสิทธิประมูลงาน ซึ่งส่วนใหญ่นะครับผู้รับเหมาตัวจริงจะเป็นบริษัทเล็กที่มาขอ ร่วมทุน ซึ่งจริง ๆ แล้วควรต้องมีเกณฑ์ในการพิจารณาคุณสมบัติด้วยครับ ไม่ใช่ว่าพอมา Joint กันแล้วก็สามารถมาประมูลงานได้เลย แล้วพอก่อสร้างก็เกิดความเสียหาย
ปัญหาที่ ๔ การเข้าร่วมงานรัฐจะพิจารณาเพียงผลงานที่ผ่านมาครับ กล่าวคือ ก็คือการจะประมูลงานเขาก็จะดูทุนจดทะเบียน แล้วก็ผลงานการก่อสร้างในอดีตนะครับ แต่ขาดการตรวจสอบกรรมการผู้จัดการหรือเจ้าของบริษัทนะครับว่าเป็นตัวแทนหรือ Nominee หรือไม่นะครับ เรื่องนี้สำคัญมากอย่างที่เป็นข่าวนะครับ ก็กรณี China Railway ที่พังลงมาก็พบว่า Nominee กรรมการผู้จัดการเป็นใครก็ไม่รู้นะครับ ซึ่งตรงนี้ผมมองว่า ถ้าพิสูจน์ออกมาแล้วเป็นความผิดของผู้ออกแบบหรือผู้รับเหมานะครับ ตรงนี้ก็ยากมาก ที่จะเอาผิดกับตัวแทนของเจ้าของนะครับ
ปัญหาที่ ๕ เรื่องโครงสร้างบริษัทนะครับก็คือ ส่วนตัวผมก็เป็นวิศวกร เคยฝึกงานอยู่ที่บริษัทญี่ปุ่นแห่งหนึ่งนะครับ ก็ปรากฏว่าในบริษัทที่ผมเคยอยู่มันมีแผนก ที่เรียกว่า Safety หรือว่า จป. เจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยนะครับ โครงสร้างของบริษัทนี้ เขาก็จะนำส่วนของ Safety อยู่ในระนาบเดียวกับ Project Site ซึ่งมีอำนาจที่จะมองว่า ถ้าการก่อสร้างมันไม่ปลอดภัยมีอำนาจที่จะสั่งหยุดการก่อสร้างทันทีนะครับ แต่ในขณะที่ ผมเห็นหลาย ๆ บริษัทในประเทศไทยที่แผนก Safety เขาเรียกว่าอยู่ Under Project Site อีกทีหนึ่งทำให้เวลาที่แผนก Safety อาจจะมองเห็นว่าการก่อสร้างไม่ปลอดภัย แต่ก็ต้องไปอยู่ Under Project Site ตรงนี้ผมก็มองว่าเป็นอีก ๑ ปัญหา
ปัญหาที่ ๖ ผู้รับเหมารับงานพร้อมกันหลายตัวครับ ท่านประธานครับ ไม่ว่า ผู้รับเหมาจะผ่านคุณสมบัติทั้งหมดมาก็ตามแต่ผู้รับเหมาชอบรับงานพร้อมกันหลายตัว โดยไม่คำนึงถึงบุคลากรแล้วก็กระแสเงินสดว่าเพียงพอที่จะรับงานพร้อมกันหลายตัวหรือไม่ หลายต่อหลายครั้งที่ประเทศเราต้องมาล่าช้ากับการก่อสร้างที่ล่าช้า ถือว่าสูญเสีย ผลประโยชน์เป็นอย่างมากนะครับ
ปัญหาที่ ๗ ปัญหาสุดท้าย ผู้รับเหมา Sub งานต่อหลายช่วงครับ เป็นที่เข้าใจ ได้นะครับว่าในโครงการก่อสร้างขนาดใหญ่อาจจะต้องมีผู้รับเหมาช่วงบ้าง แต่ในความเป็นจริง ที่ผมได้พบเจอปรากฏว่าบางโครงการมีการรับเหมาช่วงถึง ๓ ๔ ๕ ช่วงนะครับ ซึ่งต้อง ยอมรับจริง ๆ ครับว่าผู้รับเหมาช่วงที่ ๔ ที่ ๕ แล้วมันแบ่งกำไรตัดกันจนแทบไม่เหลือ อะไรแล้ว สุดท้ายพอขาดทุนก็จะกลับไปที่การลดสเปกครับ ก็เมื่ออุบัติเหตุได้เกิดขึ้นแล้ว ก็ต้องมีเรื่องของการเยียวยา ไม่ว่าจะเป็นการเยียวยาเงินให้กับผู้เสียหาย หรือจะเป็นสินเชื่อ ที่ไม่มีดอกเบี้ยหรือดอกเบี้ยต่ำ หรือจะมีมาตรการที่บางบริษัทประกันภัยเลี่ยงที่จะรับผิดชอบ อย่างที่เป็นในข่าวนะครับ ผมจึงอยากให้การเยียวยาเป็นระบบ เป็นระเบียบ เป็นแนวทาง ปฏิบัติที่พึงกระทำที่อาจจะไม่ต้องมานั่งประชุมหรือหารือกันทุกครั้งเมื่อเกิดความเสียหาย ดังนั้นครับท่านประธาน จากเหตุผลที่ผมได้อภิปรายมาทั้งหมดนี้ผมมองว่าเราต้องยกระดับ มาตรฐานการก่อสร้างของประเทศเพื่อไม่ให้เกิดอุบัติเหตุหรือได้มีผู้รับเหมาที่ไม่มีศักยภาพ จนมาก่อสร้างงานล่าช้า จึงขอเสนอตั้งคณะกรรมาธิการวิสามัญศึกษายกระดับมาตรฐาน การก่อสร้างและการเยียวยาผู้ได้รับผลกระทบจากการก่อสร้างอย่างเป็นระบบ และขอความร่วมมือ เพื่อนสมาชิกทุกท่านร่วมสนับสนุนญัตตินี้เพื่อประโยชน์ของพี่น้องคนไทยทุกคนครับ ขอบคุณครับ