เรียนท่านประธานสภาผู้แทนราษฎร ที่เคารพ ผม เชตวัน เตือประโคน สส. พรรคประชาชน จังหวัดปทุมธานี พื้นที่เทศบาล เมืองคูคต เทศบาลเมืองลำสามแก้ว และเมืองลาดสวาย ผมขอร่วมอภิปรายสนับสนุน รายงานผลการพิจารณาศึกษา เรื่อง ญัตติเพื่อพิจารณาศึกษาหาและแนวทางแก้ไขปัญหา แรงงานของคณะกรรมาธิการการแรงงาน สภาผู้แทนราษฎรของเรานะครับ ท่านประธานครับ เมื่อก่อนเวลาเราพูดถึงแรงงาน พูดถึงกรรมกรเราอาจเห็นแต่ภาพของการทำงานใน Site งาน ก่อสร้าง เห็นภาพการทำงานในโรงงานอุตสาหกรรม นิคมอุตสาหกรรม หรือลึกไปกว่านั้น ก็อาจจะเปึนอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวงานบริการต่าง ๆ แต่วันนี้สภาพการณ์เปลี่ยนไป เรามีแรงงานรูปแบบใหม่ ๆ เกิดขึ้น อย่างแรงงานแพลตฟอร์มหรือพี่น้อง Rider ไม่ว่าจะค่ายไหน ไม่ว่าจะ Application ไหนก็นับเปึนแรงงานด้วยกันทั้งสิ้น แต่การดูแลสวัสดิการต่าง ๆ ของเขายังได้ไม่เทียบเท่ากับแรงงานในภาคส่วนอื่น ๆ ท่านประธานครับ ผมอยากเชิญชวน เพื่อนสมาชิกพี่น้องประชาชนดูคลิปต่อไปนี้ ฝ์ายโสตทัศนูปกรณ์ขออนุญาตเป่ดคลิปด้วยครับ โอเคไม่เปึนไรครับ คือเปึนคลิปที่ทาง Rider ท่านหนึ่งเขาจัดทำขึ้นมา เอาไปลงใน Application TikTok แล้วก็ปรากฏว่ามีผู้รับชมคลิปนี้ถึง ๓ ล้านคน
(เจ้าหน้าที่ดำเนินการเป่ดคลิปภาพ)
เปึนคลิปที่เขาช่วยผมรณรงค์ว่า อยากเห็นพรรคก้าวไกล เขามาซ่อมปัายให้กับผมตามคลิปแบบนี้นะครับ มีผู้เข้าชมมากเกือบ ๓ ล้านคน และยอดแชร์อีกมหาศาล ผมได้มีโอกาสเจอกับเจ้าตัวได้เข้าไปขอบคุณ ที่อุตส่าห์ช่วยซ่อมปัายให้ ทำคลิป Promote ให้ ช่วยเปึนหัวคะแนนธรรมชาติให้แบบนี้ก็ได้ คำอธิบายจาก Rider ท่านนี้ว่าเขามีความหวังว่าพรรคก้าวไกลในตอนนั้นหรือพรรคประชาชน ในตอนนี้จะเข้ามาแก้ปัญหาให้พี่น้อง Rider กว่า ๔๐๐,๐๐๐ คนในประเทศนี้ ผมจึงต้องขอร่วม อภิปรายในครั้งนี้ครับท่านประธาน ผมจึงต้องขอเปึนปากเสียงให้กับพี่น้อง Rider ที่ฝากความหวังมา ไม่ว่าจะเปึนกลุ่ม Rider จากตลาดกลางลาดสวาย ไม่ว่าจะเปึน กลุ่ม Rider จากตลาด AC คลองสี่ AC สายไหม หรือไม่ว่าจะเปึนกลุ่ม Rider จากตลาดนาทอง นานาเพลส และตลาดนานาเจริญในเขตของผม ปัญหา Rider มีอะไรบ้าง ทางกรรมาธิการ ท่านก็ได้ระบุไว้แล้วในรายงานเล่มนี้ ๕ เรื่องสำคัญ
เรื่องที่ ๑ ท่านบอกว่าปัญหาสภาพการจ้างงานที่คลุมเครือ ผมขอขยายความ เพิ่มเติมจากที่ท่านสรุปสั้น ๆ อย่างเรื่องที่ผ่านมา Application ต่าง ๆ บริษัทต่าง ๆ เวลา เขาจะเปลี่ยนกฎต่าง ๆ ก็ตามใจชอบเขา ลดค่ารอบ แต่ไม่เคยลดค่าบริการกับระบบ นี่ก็เปึน ตัวอย่างหนึ่ง
เรื่องที่ ๒ ท่านบอกว่าปัญหาเกี่ยวกับประเด็นสุขภาพและความปลอดภัย ในการทำงาน มองด้วยตาก็รู้ครับ เราเข้าไปสัมผัสกับพี่น้อง Rider ก็รู้ว่า Rider เปึนงานเสี่ยง อาจเกิดอุบัติเหตุได้มากกว่าอาชีพอื่น ๆ ท่านลองดูสไลด์ต่อไปนี้นะครับ นี่ก็เปึนแรงงานเสี่ยง อุบัติเหตุ เปึนภาพอุบัติเหตุที่เกิดขึ้นกับ Rider แล้วทางขวามือก็เปึนงานวิจัยที่บอกว่า Rider เปึนแรงงานเสี่ยงอย่างไร แต่ทีนี้พอเราไปดูเรื่องระบบประกันอุบัติเหตุ บางบริษัท เขาก็อาจจะเรียกเก็บจาก Rider แต่พอประกันจ่ายครับ ไม่เกิน ๕,๐๐๐ บาทต่อครั้ง ต่ออุบัติเหตุ ๑ ครั้ง และได้แค่เพียงป้ละ ๒ ครั้งเท่านั้นเอง และที่สำคัญอาชีพนี้อย่างที่ ทุกท่านทราบกันดี ไม่มีประกันสังคมด้วย อ้างว่าเปึนแรงงานอิสระ เปึน Partner กับบริษัท ไม่ต้องดูแลเรื่องประกันสังคม แต่ถามว่าอิสระแบบไหนครับ ทำไมพอพี่น้อง Rider เขาไปวิ่ง Application อื่น กลับถูกบริษัทป่ดระบบไป
เรื่องที่ ๓ ท่านบอกว่า Model ธุรกิจแพลตฟอร์มเปึน Model ธุรกิจที่มีการ แข่งขันรุนแรงมาก ท่านบอกในรายงานฉบับนี้ แต่การแข่งขันรุนแรงขนาดนี้ไม่ใช่เหตุผล ที่จะให้บริษัทมากดขี่เอาเปรียบกับ Rider อย่างเช่น ระบบรับงานพ่วงท่านก็ทราบดีใช่ไหมครับ ระบบรับงานพ่วงที่ค่ารอบของ Rider ลดลง เพราะเปึน Order พ่วง แต่อีกด้านหนึ่งที่เราไม่เคยคิดเลย นั่นก็คือว่าบริษัทยังเก็บกับร้านค้า ยังเก็บกับผู้ใช้บริการ แบบเต็มจำนวน เอาเปรียบไหมครับแบบนี้ รับงานพ่วงแน่นอนว่าย่อมทำให้ลูกค้าได้อาหาร ช้าครับ ถามว่าพอไปส่งช้าแล้วใครเปึนคนรองรับอารมณ์ลูกค้าครับ แน่นอนครับ Rider สไลด์ต่อไปนี้ครับ ตามนี้เลยครับ ทางขวาบอกว่าอะไร ผมมองไม่ค่อยชัดเหมือนกัน จุดจบ ลูกค้าขี้วีนก็ตามนี้ละครับท่านประธาน Rider บางคนเคยเล่าให้ฟังว่าระบบรับงานพ่วงแบบนี้ พอไปส่งลูกค้าช้าใช่ไหมครับ เวลามี Order ปัอนเข้ามาอีก เขาก็ต้องพยายามที่จะ ป่ดงานแรก ปฏิเสธไป ปฏิเสธงานที่เข้ามาใหม่ก็เลยกลายเปึนว่าก็ถูกบริษัทพักงานอีกครับ
ข้อที่ ๔ ท่านบอกว่ามีเรื่องของความเหลื่อมล้ำเชิงอำนาจของการจ้างงาน Platform เกิดขึ้นบ่อย ๆ Rider โดน Ban โดยที่บริษัทไม่เคยเป่ดเผยข้อมูลว่าโดน Ban เพราะอะไร เรื่องนี้เกิดขึ้นมาแล้วครับ แล้วก็ไม่เคยเป่ดเผยหลักฐานด้วยว่าเขาทำผิดอะไร
ข้อสุดท้าย ท่านบอกว่า เปึนเรื่องสำคัญด้วย เรื่องนี้คือความล้าหลังของ กฎหมายแรงงานไทยครับ เรื่องนี้แน่นอนว่าเปึนสิ่งที่ต้องปรับปรุงยกเครื่องครั้งใหญ่เลย ท่านประธานครับ ถามว่าสถานการณ์แบบนี้ความมั่นคง ความแน่นอนของบรรดาพี่น้อง Rider ที่ต้องดูแลตัวเอง ดูแลครอบครัว ดูแลลูกเด็กเล็กแดงแบบนี้อยู่ตรงไหนครับ รายงาน กรรมาธิการฉบับนี้เปึนหนึ่งในหน้าที่ของพวกเรา งานของกรรมาธิการที่จะมีการศึกษา หาแนวทางแล้วก็เสนอไปที่ฝ์ายบริหารให้พิจารณาแก้ไข แต่อีกอำนาจหน้าที่หนึ่งของเรา ในฐานะฝ์ายนิติบัญญัติ นั่นก็คือเรื่องของการแก้ไขกฎหมาย การออกกฎหมายซึ่งท่าน ก็ได้ยืนยันในรายงานนี้เองว่ายังมีความล้าหลังอยู่หลายฉบับ กฎหมายแรงงานยังมี ความล้าหลังอยู่หลายฉบับ ไม่ว่าจะเปึน พ.ร.บ. คุ้มครองแรงงาน ๒๕๔๑ โดยเฉพาะเรื่องของ ประกันสังคมที่ต้องมีเรื่องของคำจำกัดความที่ต้องเปลี่ยนสถานะของ Rider ต้องไม่ใช่ Partner ของบริษัทที่ถูกเหมาเปึนแรงงานอิสระ เพราะมันไม่อิสระจริง ๆ อย่างที่ผมได้พูด ไปแล้วครับ ไม่ว่าจะเปึน พ.ร.บ. ระบบแรงงานสัมพันธ์ ๒๕๑๘ ที่ว่าด้วยเรื่องของการกำหนด หลักเกณฑ์และวิธีการจัดทำข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้าง วิธีการระงับข้อพิพาทแรงงาน การป่ดงาน การนัดหยุดงาน หลักเกณฑ์การจัดตั้ง การดำเนินการคุ้มครอง สมาคม สหพันธ์ สหภาพ สภา คณะกรรมการต่าง ๆ ผมไม่แน่ใจว่านอกจาก ๒ ฉบับนี้แล้วทางกรรมาธิการ ทางอนุกรรมาธิการบอกผมได้อีกไหมว่ามีกฎหมายอะไรบ้าง ที่ท่านเห็นว่าเปึนกฎหมายที่ล้าหลัง และสภาผู้แทนราษฎรของเราควรที่จะต้องร่วมกันในการแก้ไขกฎหมายฉบับต่าง ๆ เหล่านี้ ท่านประธานครับ ต้องขอบคุณท่านสฤษฏ์พงษ์ เกี่ยวข้อง ประธานคณะกรรมาธิการ การแรงงาน ขอบคุณท่านเซีย จำปาทอง บองกัลเลาะ ซองสแรยิง อดีตผู้นำสหภาพ ในฐานะ ประธานคณะอนุกรรมาธิการชุดนี้ ขอบคุณที่ศึกษาเรื่องนี้เข้ามาและจัดทำเปึนรายงานเล่มนี้ เพื่อดูแลชีวิตความเปึนอยู่ของพี่น้อง Rider กว่า ๕๐๐,๐๐๐ คน ในประเทศนี้ ขอบคุณ ท่านประธานครับ