อิทธิ แจงแนวทางปรับกฎหมายที่ดิน ส.ป.ก. หวังแก้ปัญหาค้างเก่า

สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๓๔ · ๒๔ ตุลาคม ๒๕๖๗

อิทธิ ศิริลัทธยากร ชี้แจงแนวทางการปรับปรุงกฎหมายที่ดินและเขตปฏิรูปที่ดินของ ส.ป.ก. เพื่อแก้ปัญหาที่ค้างมานานและรองรับสถานการณ์ปัจจุบัน โดยเน้นการยกเลิกเขตที่ไม่เหมาะสมและการปรับแนวเขตให้สอดคล้องกับสิทธิของประชาชน พร้อมย้ำความจำเป็นในการเร่งรัดการปรับปรุงเขตที่ดินในจังหวัดกาฬสินธุ์และอำนาจเจริญผ่านโครงการ One Map เพื่อคลี่คลายปัญหาอย่างเป็นธรรมและสอดคล้องกับกฎกระทรวงและกฎหมายที่เกี่ยวข้อง

นายอิทธิ ศิริลัทธยากร รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์

กราบท่านประธานสภาผู้แทนราษฎรที่เคารพ กระผม อิทธิ ศิริลัทธยากร รัฐมนตรีช่วยว่าการ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ วันนี้ได้รับมอบหมายจากท่านรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตร และสหกรณ์ ศาสตราจารย์ ดอกเตอร์นฤมล ภิญโญสินวัฒน์ ให้มาตอบกระทู้ของท่าน สส. ประเสริฐ บุญเรือง พรรคเพื่อไทย จากจังหวัดกาฬสินธุ์ ท่านได้พูดว่า กระทู้ของท่านนั้น ได้ยื่นมาตั้งแต่สมัยที่ท่านเศรษฐา ทวีสิน เปึนนายกรัฐมนตรี แล้วท่านก็ติดตามมาตลอด จนตกมาถึงรัฐบาลของท่านนายกรัฐมนตรีแพทองธาร ชินวัตร ผมต้องขอโทษท่านนะครับ จริง ๆ แล้วผมตั้งใจที่จะมาตอบกระทู้ของท่าน เพราะว่ากระทู้ของท่านนั้นมีประโยชน์ ไม่ใช่เฉพาะจังหวัดกาฬสินธุ์เท่านั้น สส. ทุกจังหวัด พี่น้องประชาชน เกษตรกรทุกคน อยากจะทราบถึงแนวทางในการปฏิบัติ วันนี้ถือว่าผมได้รับโอกาสนี้ดีครับ ที่จะได้มาตอบ เพื่อให้ท่านผู้แทนผู้ทรงเกียรติทุกท่านสามารถเข้าใจถึงนโยบายของ ส.ป.ก. ได้ ตามที่ท่าน สส. ประเสริฐ บุญเรือง ได้อภิปรายและตั้งคำถามต่อที่ประชุม ถูกต้องครับ ว่าสถานการณ์ ในปัจจุบันบริบทมีการเปลี่ยนแปลงไป กฎหมายต่าง ๆ ที่มีความเกี่ยวข้องกับที่ดินทำกิน โดยเฉพาะกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับสำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม เราใช้มาหลายป้แล้ว จึงมีความจำเปึนที่ต้องพิจารณาถึงการปรับปรุงกฎหมายให้มีความชัดเจนขึ้น ต้องแก้ไข จุดบกพร่องที่นำมาซึ่งปัญหาที่คาราคาซังมาหลายสิบป้ เพื่อหาทางออกให้กับพี่น้องประชาชน ที่อาจจะไม่ได้มีความสะดวกสบายในการดำเนินธุรกรรมที่เกี่ยวกับที่ดิน กระผมขอนำเรียนท่านประธานที่เคารพ ไปยังท่าน สส. ประเสริฐว่า ในสมัยก่อน ส.ป.ก. ได้ประกาศเขตปฏิรูปที่ดินทั้งอำเภอ และมีการตราเปึนพระราชกฤษฎีกาให้เปึนเขตปฏิรูปที่ดิน ครอบคลุมทั้งอำเภอ หรือหลายอำเภอก็มี เพื่อจะทำให้การสำรวจที่ดินของ ส.ป.ก. นั้น สามารถทำได้ง่าย คล่องตัว และครอบคลุมพื้นที่ สำหรับราษฎรที่มีเอกสารสิทธิในที่ดินที่ออก ตามประมวลกฎหมายที่ดิน ส.ป.ก. ก็จะไม่เข้าไปดำเนินการในที่ดินแปลงดังกล่าวของราษฎร และ ส.ป.ก. ยังมีหน้าที่จะต้องดำเนินการปรับปรุงแนวเขตพระราชกฤษฎีกาให้เปึนเขต ดำเนินการปฏิรูปที่ดิน และจะเปึนการปรับปรุงข้อมูลที่ดินบางส่วนที่ไม่สามารถดำเนินการ ปฏิรูปที่ดินได้ เช่น ที่ดินที่มีโฉนด ที่ดิน น.ส. ๓ ส.ค. ๑ หรือ น.ส.ล. หรือแม้กระทั่งภูเขา ที่มีความลาดชัน คงเหลือไว้เพียงที่ดินที่สามารถเข้าไปดำเนินการที่ดินได้เท่านั้น ซึ่งจะมีผล เปึนการปรับปรุงเขตดำเนินการของ ส.ป.ก. และเปึนการยกเลิกพระราชกฤษฎีกาเดิม

(เจ้าหน้าที่ดำเนินการเป่ด Presentation)

ผมขออนุญาตขยายความเพิ่มเติมให้กระจ่าง กล่าวคือ ที่ดินในเขตปฏิรูปที่ดินถือเปึนที่ดิน ที่สงวนหวงห้ามไม่ให้ออกโฉนดที่ดินตามกฎกระทรวง ฉบับที่ ๔๓ โดยออกตามความ ในพระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายที่ดิน พ.ศ. ๒๔๙๗ ซึ่งคณะกรรมการกฤษฎีกา ได้ให้ความเห็นว่า เมื่อได้มีการตราพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตปฏิรูปที่ดินแล้ว พนักงาน เจ้าหน้าที่ หมายถึงกรมที่ดิน จะออกหนังสือแสดงสิทธิในที่ดินให้แก่ราษฎรที่ครอบครอง และทำประโยชน์อยู่ ก่อนวันที่ประมวลกฎหมายที่ดินใช้บังคับไม่ได้ ถ้าราษฎรดังกล่าว ไม่ได้แจ้งการครอบครองตามมาตรา ๕ แห่งพระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายที่ดิน พ.ศ. ๒๔๙๗ หรือมิได้แจ้งความประสงค์จะได้สิทธิในที่ดินตามมาตรา ๒๗ ตรี แห่งประมวล กฎหมายที่ดินไว้ก่อนมีการกำหนดเขตปฏิรูปที่ดิน ดังนั้น เจ้าของที่ดินที่ได้ครอบครอง และทำประโยชน์ในที่ดินอยู่ก่อนการประกาศเขตปฏิรูปที่ดิน สามารถทำการครอบครอง และทำประโยชน์ในที่ดินต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ในการออกโฉนดที่ดินได้ และการออกโฉนด ที่ดินในเขตปฏิรูปที่ดินต้องเปึนไปตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดตามกฎกระทรวง ฉบับที่ ๔๓ ข้อ ๑๔ และเปึนที่ดินที่สามารถออกโฉนดที่ดินได้ตามกฎหมาย โดยมีหลักการสำคัญ คือ ไม่เปึนที่ดินต้องห้ามมิให้ออกหนังสือแสดงสิทธิในที่ดิน ๕ ประเภท ดังนี้

๑. ที่ดินที่ราษฎรใช้ประโยชน์ร่วมกัน เช่น ทางน้ำ ทางหลวง ทะเลสาบ หรือที่ชายตลิ่ง

๒. ที่เขา ที่ภูเขา และพื้นที่ที่รัฐมนตรีประกาศหวงห้ามตามมาตรา ๑๙ (๒) แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน

๓. ที่เกาะ ยกเว้นที่ดินของผู้ซึ่งมีหลักฐานแจ้งการครอบครองที่ดิน มีใบจอง ใบเหยียบย่ำ หนังสือรับรองการทำประโยชน์

๔. พื้นที่สงวนหวงห้ามตามมาตรา ๑๐ แห่งพระราชบัญญัติให้ใช้ประมวล กฎหมายที่ดิน หรือกฎหมายอื่น ได้แก่ ที่ดินที่มีการสงวนหวงห้ามต่าง ๆ เช่น ป์าสงวน แห่งชาติ อุทยานแห่งชาติ พื้นที่รักษาพันธุ์สัตว์ป์า พื้นที่ห้ามล่าสัตว์ป์า เขตหวงห้าม ของทหาร

๕. ที่ดินที่คณะรัฐมนตรีสงวนไว้เพื่อรักษาทรัพยากรธรรมชาติ หรือเพื่อ ประโยชน์สาธารณะอย่างอื่น

กราบเรียนท่านประธานที่เคารพ ผมเข้าใจท่าน สส. ประเสริฐ บุญเรือง ที่ท่านเปึน สส. แบบแบ่งเขตจากจังหวัดกาฬสินธุ์ว่าทำไมท่านจึงเดือดเนื้อร้อนใจแทน พี่น้องประชาชนในอำเภอที่ท่านได้กรุณาถามกระทู้ในวันนี้ ผมต้องขอเรียนว่า ผมก็เคยเปึน สส. แบบแบ่งเขตเหมือนท่านมา ๕ สมัย จึงเข้าใจหัวอกของการเปึนผู้แทนอย่างดี จากกรณีที่ ท่านยกตัวอย่างปัญหาที่อำเภอกุฉินารายณ์ อำเภอเมืองกาฬสินธุ์ อำเภอคำม่วง ซึ่งมีพื้นที่ ที่ดินอยู่ในเขตปฏิรูปที่ดิน ต่อมามีหน่วยงานรัฐเข้ามาบอกว่ามีการรุกล้ำที่ของราษฎร ก็ย่อมเกิด ความไม่สบายใจ ท่านจึงอยากขอความเปึนธรรมในเรื่องที่ดินทำกินให้กับพี่น้องเกษตรกร ของท่าน ผมขอกราบเรียนว่า โดยส่วนตัวแล้วผมกับท่านรู้จักกันมานานครับ และเรื่องนี้ หน่วยงานของรัฐที่เกี่ยวข้อง ไม่ว่าจะเปึนกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ หรือกระทรวงที่มี ความเกี่ยวข้องกับพื้นที่ที่กล่าวมา จำเปึนจะต้องทำงานร่วมกัน ดังนั้น ผมจะเร่งมอบหมายให้ ส.ป.ก. ซึ่งสังกัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เร่งประสานหน่วยงานรัฐที่สังกัดกระทรวงอื่น เร่งหาข้อสรุปโดยเร็ว โดยผมต้องนำเรียนว่า ที่ผ่านมานั้นเราประสบปัญหาการจำแนกที่ดิน ของพี่น้องประชาชนจริงตามที่ท่านตั้งกระทู้ไว้ เนื่องจากการจัดทำแผนที่ในรุ่นเก่าโบราณ ในการใช้อัตราส่วนในสมัยก่อนนั้น หากมีความคลาดเคลื่อนเพียงเล็กน้อย ก็ทำให้แนวเขต ที่ดินคลาดเคลื่อนไปเปึนหลักกิโล ซึ่งขณะนี้ รัฐบาลกำลังเร่งทำการปรับปรุงแผนที่แนวเขต ที่ดินของรัฐ และบูรณาการในมาตราส่วน ๑:๔๐๐๐ ที่เรียกกันว่า โครงการ One Map โดยปัจจุบันโครงการดังกล่าวได้ผ่านคณะรัฐมนตรีแล้ว จำนวน ๓ กลุ่ม สำหรับจังหวัดที่มี การประกาศเขตปฏิรูปทั้งอำเภอ รายละเอียดตามสไลด์ที่ท่านเสนอมานั้น ในกลุ่มที่ ๔ ประกอบด้วย จังหวัดอำนาจเจริญ และจังหวัดกาฬสินธุ์บ้านของท่าน สส. ประเสริฐ ก็ดำเนินการสำรวจเสร็จแล้ว อยู่ในระหว่างการเสนอให้ ครม. เห็นชอบการปรับปรุงแผนที่ แนวเขตที่ดินของรัฐแบบบูรณาการ ในกลุ่มจังหวัดที่ ๔ หาก ครม. เห็นชอบเรียบร้อยแล้ว หลังจากนั้นก็จะเร่งเสนอพระราชกฤษฎีกาฉบับใหม่ ที่มีผลในการปรับปรุงแนวเขต การดำเนินงานปฏิรูปที่ดินและยกเลิกพระราชกฤษฎีกาฉบับเก่า ที่อ้างอิงจากที่ท่านถาม กระทู้ ซึ่งมีผลทำให้แนวเขตดำเนินการของ ส.ป.ก. จะลดลง ชาวบ้านที่มีเอกสารสิทธิในที่ดิน ตามประมวลกฎหมายที่ดิน ก็จะสามารถเข้าไปดำเนินการกับกรมที่ดินต่อไปได้ จะไม่ติด ปัญหาว่าพระราชกฤษฎีกาของ ส.ป.ก. เข้าไปควบคุมเหมือนในอดีต ผมขอตอบคำถาม ข้อแรกของท่านเพียงเท่านี้ก่อนครับ