สมศักดิ์ ชี้แจงยกระดับบทบาท อสม. รับมือโรคเรื้อรัง หนุนใช้ดิจิทัลสนับสนุนงาน

นายสมศักดิ์ เทพสุทิน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข

ท่านประธานที่เคารพ อสม. จะได้ประโยชน์อะไรบ้างในการตั้งกองทุน ผมขออนุญาต อธิบายตรงนี้เพิ่มเติมนิดหนึ่งจะได้เห็นชัดเจนว่า ไม่ใช่อยู่ ๆ ก็จะคิดใช้เงินเพื่อให้บุคลากร ทางการแพทย์ คือ อสม. ได้รับประโยชน์ ผมต้องให้ อสม. ได้ทำงานมากขึ้นด้วย และลดหย่อนเรื่องค่าใช้จ่ายภาครัฐ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องสำนักงานหลักประกันสุขภาพ แห่งชาติ ซึ่งใช้เงินป้หนึ่ง ๑๕๐,๐๐๐ ล้านบาท หรือ ๑๖๐,๐๐๐ ล้านบาท แล้วก็เพิ่มขึ้น ไปเรื่อย ๆ ถ้าหากว่าเราไม่สามารถหยุดให้ผู้ป์วยน้อยลงได้ เงินดังกล่าวจะต้องเพิ่มขึ้นทุกป้ ทุกป้ ทุกป้ ซึ่งในขณะนี้ตัวเลขของการที่ผู้ป์วยเข้าโรงพยาบาล โดยนับจากหลักประกัน สุขภาพแห่งชาติ หรือ ๓๐ บาทรักษาทุกที่ ป้หนึ่ง ๓๐๔ ล้านคนครั้ง จนโรงพยาบาล แน่นไปหมด แล้วก็ค่าใช้จ่ายที่ผ่านหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ครึ่งหนึ่งมันจะเปึนโรค ที่ไม่ติดต่อเรื้อรัง โดยเฉพาะอย่างยิ่งโรคหลอดเลือดหัวใจ โรคมะเร็ง โรคปอดติดเชื้อ ถุงลมโป์งพอง เบาหวาน หรือโรคจิตเวช จิตเวชซึ่งมาจากยาเสพติดด้วย ก็เปึนโรคที่เกี่ยวข้อง กับโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง หรือ NCDs ผมจะเรียนอย่างนี้ว่า ถ้าเรามี พ.ร.บ. ยกระดับ อสม. สามารถให้ อสม. มีคุณภาพชีวิตที่ดี ความก้าวหน้า ความมั่นคง อสม. ก็จะช่วยงาน ในด้านสาธารณสุขต่าง ๆ เพื่อส่งเสริมและสร้างคุณภาพชีวิตที่ดีของประชาชนได้เช่นกัน ตัวอย่างโครงการตัวนี้กระทรวงสาธารณสุขกำลังเร่งดำเนินการ คือส่งเสริมการปัองกัน โรค NCDs ด้วยกลไกของ อสม. โรคที่ไม่ติดต่อ หรือ Non-Communicable Diseases คือ โรคที่เกิดจากพฤติกรรม เช่น โรคเบาหวาน โรคไต โรคมะเร็ง โรคหัวใจ หลอดเลือด โรคทางเดินหายใจเรื้อรัง และโรคจิตเวช หรือจิตเวชที่มาจากยาเสพติดด้วย คนไทยเสียชีวิต เพราะ NCDs ป้ละ ๔๐๐,๐๐๐ คน ทำให้คนไทยสูญเสียต้นทุนทางเศรษฐกิจอีก ๑.๖ หรือ ๑,๖๐๐,๐๐๐ ล้านล้านบาทต่อป้ แบ่งเปึนค่ารักษาพยาบาลที่จ่ายโดยตรง ทั้ง ๓ กองทุน กองทุนแรงงาน กองทุนในส่วนของราชการที่มาเสียค่ารักษา และกองทุนหลักประกันสุขภาพ แห่งชาติ รวมแล้ว ๑๓๙,๐๐๐ ล้านบาท ความสูญเสียทางเศรษฐกิจทางอ้อม จำนวน ๑,๕๐๐,๐๐๐ ล้านล้านบาท คนเสียชีวิตก่อนวัยอันควร การขาดงานบ่อย หรือทำงาน ไม่เต็ม อันนี้คือเปึนการสูญเสียทางเศรษฐกิจทางอ้อม คนเข้าโรงพยาบาลป้หนึ่ง ๓๐๔,๐๐๐,๐๐๐ ล้านคนครั้ง ถ้าเราหยุดไม่ได้ หรือเพิ่มเติมไปเรื่อย ๆ เงินส่วนใหญ่ มันจะเปึนตรงนี้ และโดยเฉพาะอย่างยิ่งถ้าเราดูจากเรื่องของโรคเบาหวาน หรือฟอกไต เราจะต้องเพิ่มเงินป้หนึ่ง ๓,๐๐๐-๔,๐๐๐ ล้านบาทต่อป้ เพิ่มมาอยู่เรื่อย ๆ ในป้ ๒๕๖๐ ผมมีตัวเลขที่ได้รับการจัดสรรงบประมาณ ๑๒๗,๖๕๑ ล้านบาท เฉพาะค่าใช้จ่าย NCDs ถึง ๖๒,๑๓๘ ล้านบาท อสม. จะช่วยทำงานสร้างการรับรู้ เพื่อให้ผู้คนปรับเปลี่ยนวิถีชีวิต ในการบริโภคได้อย่างเหมาะสม ปัองกันให้การเกิดและการลดจำนวนผู้ป์วยโรคนี้ เพราะโรคนี้ เกิดจากพฤติกรรม การใช้เครือข่าย อสม. จะช่วยสนับสนุนการทำงานของแพทย์และพยาบาล เพื่อลดจำนวนผู้ป์วย NCDs สิ่งที่ประชาชนได้รับ คือความรู้ในการดูแลสุขภาพ ทั้งการกิน การออกกำลังกาย และการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการดูแลตัวเองอย่างเหมาะสม ประชาชน จะมีสุขภาพที่ดี แข็งแรง นอกจากนี้ อสม. จะได้รับการฝ๊กฝนให้นำเทคโนโลยีใช้เปึน ระบบสุขภาพดิจิทัลปฐมภูมิให้กับ อสม. ช่วยดูแลกลุ่มเปราะบาง ดูแลผู้ป์วยและประชาชน อย่างทั่วถึง มีหมอคนหนึ่งที่อยู่ใกล้บ้าน ใกล้ใจ ปรึกษาดูแลในเบื้องต้น ลดการเจ็บป์วย ลดการเข้าโรงพยาบาล

เรื่องของโรคไม่ติดต่อสำคัญ ท่านลองดูอย่างนี้นะครับ วันหนึ่งถ้าเรา เกิดเรียนรู้ไปมาก ๆ ขึ้น ผมขอเพิ่มเวลาท่านประธานนิดหนึ่ง ชดเชยกระทู้ที่ไม่ได้มาตอบ คือพลังงานที่ใช้ต่อวัน ถ้าเรารับประทานอาหารใน ๓ กลุ่ม กลุ่มที่ ๑ คาร์โบไฮเดรต กลุ่มที่ ๒ โปรตีน กลุ่มที่ ๓ เกลือแร่ ไขมัน และผักต่าง ๆ เหล่านี้ ถ้าเราใช้พลังงานจากคาร์โบไฮเดรต มากเกินกว่า ๒๐ เปอร์เซ็นต์ สิ่งนี้เปึนสิ่งที่ทำให้เกิดโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ถ้าหากว่าเราจะดูเปึนภาควิชาการ เม็ดเลือดแดงทั้งหลายถูกสร้างขึ้นมาจากไขกระดูก และมีอายุเวลาประมาณ ๑๒ สัปดาห์ ในเม็ดเลือดแดงนี้ประกอบไปด้วยธาตุเหล็ก แล้วก็โปรตีนที่เรียกว่า เฮโมโกลบิน ส่วนโกลบินนี่คือโปรตีน โปรตีนตรงนี้ถ้าคนบริโภค คาร์โบไฮเดรตเกิน ๒๐ เปอร์เซ็นต์ มันจะแปรสภาพเปึนน้ำตาลที่เหลือ น้ำตาลก็จะไปจับกับ โปรตีนในเม็ดเลือด และจะทำให้เกิดเปึนโปรตีนที่เสีย โปรตีนที่เสียนี้มันก็จะไหลไปตาม ร่างกาย เส้นเลือดตลอด มันเกิดการอักเสบทั้งเนื้อทั้งตัวทั้งหมด การอักเสบตรงนี้ละครับคือ การเกิดโรค โรคที่จะต้องเกิดเปึนทั้งมะเร็ง เปึนทั้งเบาหวานต่าง ๆ และในส่วนนี้ร่างกาย ก็จะผลิตตัวแคลเซียมไปรักษา แคลเซียมตัวนี้มันคือ โรคภัยไข้เจ็บที่จะตามมา แม้แต่ ในเส้นเลือดหรือเส้นเอ็นของคน พอแคลเซียมไปแปะแล้วมันจะกลายเปึนกระดูก เส้นเลือดมันก็ตีบตัน เมื่อตีบตันมันก็เสียชีวิตได้โดยง่าย ซึ่งเปึนกันอย่างมากมายในขณะนี้ เราต้องหยุดโรคนี้ให้ได้ และผมก็มั่นใจว่า ในระยะเวลา ๑ ป้ ๒ ป้ ๓ ป้นี้ อสม. ขับเคลื่อน เต็มที่ เราจะให้หมอหรือแพทย์ดูแลพี่น้องประชาชนในการรักษาได้ แต่จะให้แพทย์ พยาบาล ใช้เวลาไปกับการบอกเล่า หรือพูดคุยกับพี่น้องประชาชนคนทั้งประเทศ ๖๐ ล้านคน ๗๐ ล้านคน หมอ แพทย์ พยาบาลไม่มีเวลาที่จะไปบอก เราต้องใช้ในส่วนที่ อสม. ทำได้ การทานอาหารใน ๓ กลุ่มที่ผมเรียนแล้ว เราก็ไม่ต้องไปรู้ทั้งหมดว่า ไขมันมันต้องเปึนอะไร หรือว่าโปรตีนที่จะต้องไม่น้อยกว่า ๓๐ เปอร์เซ็นต์ ต้องเปึนอะไร อย่างไร เราเริ่มในเรื่องของ คาร์โบไฮเดต คือข้าว ข้าวเหนียว และในส่วนอื่น ๆ ของน้ำตาลนี่เราทำให้น้ำตาลหรือข้าว มันไม่เกินเลยนี่ มันก็จะเปึนส่วนหนึ่งของการลดการใช้จ่ายงบประมาณ และลดการสูญเสีย ชีวิตก่อนวัยอันควร ผมไปดูหลักการของ WTO เขามีเปัาหมายในข้อ ๓.๔ ว่า คนที่ตาย จากโรค NCDs ก่อนวัยอันควร คือ ๗๐ ป้ ต้องลดให้ได้ภายใน ๖ ป้นี้ ๑ ใน ๓ ตัวเลขที่ผม เรียนไปเมื่อสักครู่นี้ ทั้งหมดมันคือ ๔๐๐,๐๐๐ คน ถ้า ๑ ใน ๓ ของ ๔๐๐,๐๐๐ คน ท่านก็หาร ดูว่ามันควรเปึนเท่าไร ก็เรียนอีกนิดหนึ่งว่าในเรื่องของกองทุนฌาปนกิจสงเคราะห์จะให้กู้ สักเท่าไร ผมดูแล้วตามความรู้สึกของผมนี่ กู้มันก็ต้องเสียดอกเบี้ย ถ้า อสม. อายุน้อยก็กู้ สักแสนหนึ่ง ถ้าอายุมากแล้ว ๗๐ ป้แล้ว ๘๐ ป้แล้ว จะกู้ ๒๐๐,๐๐๐ บาท ๓๐๐,๐๐๐ บาท ก็คงไม่เปึนไร เพราะว่าอายุมันใกล้แล้วนะครับ ไม่ต้องเสียดอกเบี้ยเยอะ ก็สุดแท้แต่ จะพิจารณา เรื่องเหล่านี้เดี๋ยวก็คงเข้าสู่สภาผู้แทนราษฎร ผู้แทนราษฎรก็ช่วยกันดู วิเคราะห์ และให้ความเห็นในเมื่อกฎหมายผ่านมา ในส่วนของผม ผมคิดว่าที่ผมร่างรอจ่อเข้า ครม. ถ้าผ่านจากกระทรวงการคลังแล้ว มันก็จบหน้าที่ผมแล้วนะครับ อาจจะตามมาเปึน คณะกรรมาธิการด้วยหรืออย่างไรก็สุดแท้แต่ ก็ต้องขอขอบพระคุณท่านประธานนะครับ ที่แถมเวลาให้ ขอบคุณท่าน สส. ชนก จันทาทอง ที่เอาคำถามเหล่านี้มาถาม ก็จะได้รับทราบ กันไปทั่วประเทศ ขอบคุณครับ