ภคมน หนุนอนันต์ อภิปรายการจัดสรรงบประมาณรายจังหวัดและกลุ่มจังหวัดในปี 2568 ที่แม้อ้างหลักเกณฑ์พิจารณาจากความยากจน แต่สัดส่วนเพียง 10 เปอร์เซ็นต์ทำให้จังหวัดใหญ่และร่ำรวยได้รับส่วนแบ่งมากกว่า โดยงบกว่า 24,000 ล้านบาทส่วนใหญ่ถูกใช้ไปกับการก่อสร้างถนน สะพาน และโครงสร้างพื้นฐานที่เน้นการพัฒนาเชิงกายภาพมากกว่าการแก้ปัญหาความเหลื่อมล้ำด้านการศึกษา สุขภาพ และความยากจน จึงเรียกร้องให้มีการปรับการจัดสรรงบประมาณให้สอดคล้องกับความต้องการของพื้นที่อย่างแท้จริง และผลักดันให้มีการถ่ายโอนอำนาจการตัดสินใจด้านงบประมาณไปยังองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเพื่อให้เกิดการพัฒนาที่ยั่งยืนและเป็นธรรมมากขึ้น
เรียนประธานสภาค่ะ ดิฉัน ภคมน หนุนอนันต์ ผู้แทนราษฎร พรรคประชาชนค่ะ ท่านประธานคะ ดิฉันขออภิปราย เพื่อปรับลดงบประมาณตามที่ได้สงวนความเห็นเอาไว้ในส่วนของจังหวัดและกลุ่มจังหวัดค่ะ
(เจ้าหน้าที่ดำเนินการเปิด Presentation)
ดิฉันขอเริ่มต้นแบบนี้ค่ะ จังหวัดและกลุ่มจังหวัดในปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๘ ได้รับงบจัดสรรจำนวน ๒๔,๐๔๒ ล้านบาท และในปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๗ ดิฉันได้ทำการวิเคราะห์งบประมาณในส่วนนี้เอาไว้ สรุปให้เข้าใจแบบง่าย ๆ ค่ะ จังหวัดที่ใหญ่และรวยจะได้รับงบประมาณก่อน ถึงแม้ท่าน จะอ้างหลักเกณฑ์ว่าการจัดสรรงบประมาณมันมีสัดส่วนของความยากจนรวมอยู่ แต่สัดส่วน เพียง ๑๐ เปอร์เซ็นต์เท่านั้นมันน้อยมาก ๆ ค่ะ และงบประมาณจำนวน ๒๐,๐๐๐ กว่าล้านบาท ของจังหวัดและกลุ่มจังหวัด ดิฉันได้ทำการแยกหมวดหมู่การใช้เอาไว้ แบ่งออกได้ ๕ หมวดค่ะ หมวดแรก งบสร้างถนน สะพาน ไฟฟ้าส่องสว่าง ไฟสัญญาณจราจร เป็นเงินประมาณ ๑๒,๐๐๐ ล้านบาท โดยประมาณนะคะ หมวดที่ ๒ งบสร้างแหล่งน้ำ ๔,๙๐๐ ล้านบาท และงบประมาณที่ไม่มีรายละเอียดเป็นสิ่งปลูกสร้างที่น้อยกว่า ๑๐ ล้านบาท เป็นเงิน ประมาณ ๙๐๐ กว่าล้านบาท ต่อมาเป็นงบจัดอบรมสัมมนา ๕๐๐ กว่าล้านบาท นอกนั้น เป็นงบอื่น ๆ ที่จะมาในรูปแบบของงบของความมั่นคง และดิฉันย้ำตรงนี้นะคะ ย้ำนะคะว่า ดิฉันเห็นความสำคัญของแหล่งน้ำ ถนนหนทาง ไฟส่องสว่าง ทุกพื้นที่มีความจำเป็นทั้งสิ้น แต่ถนนบางสายทำทุกปีทำทั้งปีแบบนี้ก็น่าตั้งคำถามเหมือนกันค่ะ ยกตัวอย่าง งบประมาณ ของจังหวัดและกลุ่มจังหวัดอ่าวไทยบ้านดิฉันเอง ได้รับงบประมาณจำนวน ๑,๖๓๕ ล้านบาท สูงสุดในกลุ่มค่ะ โครงการส่วนใหญ่ระบุออกมาว่า เป็นโครงการการท่องเที่ยว ดูเหมือนจะ สนับสนุนศักยภาพของพื้นที่นะคะ แต่พอไปดูในรายละเอียดปุ๊บก็เป็นการทำถนนและทำ สะพานทั้งสิ้น เช่นเดียวกับกลุ่มจังหวัดภาคเหนือตอนล่างค่ะ ได้รับการจัดสรรงบประมาณ จำนวน ๑,๔๙๗ ล้านบาท โครงการส่วนใหญ่ที่ระบุมาคือเศรษฐกิจ อุตสาหกรรม การค้า และการลงทุน แต่พอไปดูไส้ในรายละเอียดปุ๊บก็เป็นถนนและสะพานเหมือนกันค่ะ สรุปแล้ว งบจังหวัดและกลุ่มจังหวัดไม่ว่าท่านพยายามจะตั้งโครงการมาให้ครอบคลุมทุกมิติอย่างไร ก็ตาม หักกลบลบหนี้แล้วเป็นถนนและสะพานทั้งหมดค่ะ ท่านประธานคะ เราต้องพูดกัน อย่างตรงไปตรงมาวันนี้ว่า การพัฒนาท้องถิ่นมันมีมิติความเหลื่อมล้ำที่มันใหญ่มาก ๆ ไม่ว่าจะเป็นความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา ไม่ว่าจะเป็นการเข้าถึงสาธารณสุข ความยากจน ในครัวเรือน แต่โครงการที่ตั้งมาทั้งหมดทั้งมวลนี้ไม่เข้าใกล้โจทย์ใหญ่เหล่านั้นเลยนะคะ และภายใน งบประมาณ ๒๐,๐๐๐ กว่าล้านบาทนี้ยังมีงบที่ซ่อนอยู่เล็ก ๆ จำนวน ๗๐๐ กว่าล้านบาท เป็นงบบริหารจังหวัดและกลุ่มจังหวัดแบบบูรณาการ เรียกชื่อเล่น ๆ ง่าย ๆ งบผู้ว่า CEO ลักษณะงบก้อนนี้เป็นงบประมาณที่ให้ผู้ว่าใส่กระเป๋าเอาไว้ อาจจะไม่มีรายละเอียดตั้งไว้ ในรายจ่ายงบจัดสรรอื่นให้กับผู้ว่าราชการจังหวัด จังหวัดเล็กได้ ๘ ล้านบาท จังหวัดกลางได้ ๙ ล้านบาท จังหวัดใหญ่ได้ ๑๐ ล้านบาท บางจังหวัดผู้ว่าเป็นหัวหน้ากลุ่มจังหวัดก็ได้เพิ่มอีก ๔-๖ ล้านบาท รวมเป็นเงิน ๗๘๓ ล้านบาท ดิฉันถามว่าเราจะมีงบประมาณก้อนนี้ไว้ทำไม ถ้าไม่ใช่การเพิ่มอำนาจให้กับผู้ว่า งบก้อนนี้มันสะท้อนการกระชับอำนาจให้กับผู้ว่าราชการ จังหวัด ตาม Concept ผู้ว่า CEO เป๊ะ ดังนั้นดิฉันจึงขอตัดงบประมาณผู้ว่า CEO ออกทั้งหมด ในเมื่อมันมีโครงการตามแผนพัฒนาจังหวัดอยู่แล้วเงินขวัญถุงแบบนี้ไม่ต้องมีค่ะ ใช้จ่ายตาม โครงการที่ตั้งมาให้บรรลุวัตถุประสงค์เท่านั้นก็เพียงพอ
สุดท้ายแล้วค่ะ ดิฉันคาดหวังเป็นอย่างยิ่งค่ะว่างบจังหวัดและกลุ่มจังหวัด จะถูกใช้เพื่อพัฒนาศักยภาพในพื้นที่ในมิติอื่น ๆ บ้าง ไม่ใช่แค่สร้างถนน ไม่ใช่แค่ทำสะพาน เพียงอย่างเดียว แต่ควรสร้างสมดุลการพัฒนา การคมนาคม การพัฒนาการศึกษา การพัฒนา ระบบสาธารณสุข การพัฒนาขนส่งสาธารณะ หรือการพัฒนาเครื่องไม้เครื่องมือเทคโนโลยี เพื่อเพิ่มมูลค่าทางการเกษตรให้กับเกษตรกร ท่านคะ เราต้องเปลี่ยนสูตรการจัดสรร งบประมาณใหม่ แทนที่จะจัดสรรกันเป็นเค้กอำนาจแบบนี้ เราต้องจัดสรรตามความต้องการ ของพื้นที่ ซึ่งแน่นอนจังหวัดไหนที่เจริญไม่เท่าเพื่อน จังหวัดไหนที่มีปัญหามากก็ต้องได้รับ งบประมาณมาก แล้วก็กำหนดยุทธศาสตร์เลยค่ะแก้ปัญหา กำหนดยุทธศาสตร์ไปเลยว่า งบก้อนนี้จะใช้เพื่อแก้ปัญหาอะไร จะแก้การศึกษา จะแก้ความยากจน การเข้าถึงบริการ สาธารณสุข หรือปัญหาสิ่งแวดล้อมก็ว่ากันไป แม้วันนี้จะมีการแก้ระเบียบให้ท้องถิ่นสามารถ ของบประมาณของจังหวัดและกลุ่มจังหวัดได้แล้วนะคะ แต่เราก็คงยังอยากเห็นเงินถูกใช้กับ ท้องถิ่นจริง ๆ ไม่ใช่จากราชการส่วนภูมิภาคหรือส่วนกลางเป็นคนตัดสินใจให้ ในเมื่อเรามี แผนพัฒนาภาค เรามีแผนพัฒนาจังหวัดอยู่แล้วค่ะ ก็ถ่ายโอนอำนาจและงบประมาณทั้งหมด ให้กับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นตัดสินใจกำหนดภารกิจบริการประชาชน ให้เขากำหนด เส้นทางการพัฒนาพื้นที่ของเขาด้วยตัวของเขาเอง นี่ต่างหากละคะที่จะเป็นกุญแจสำคัญ ในการแก้ไขท้องถิ่นที่ตรงจุดและยั่งยืน ขอบคุณค่ะ