กมลศักดิ์ ลีวาเมาะ หารือประเด็นการละเมิดสิทธิมนุษยชนในสามจังหวัดชายแดนใต้จากรายงาน กสม. ปี 2566 ที่ยังไม่ครบถ้วน พร้อมเรียกร้องให้มีการติดตามผลการดำเนินการอย่างเปิดเผย และเน้นย้ำถึงการจำกัดเสรีภาพการแสดงออกเกี่ยวกับสถานการณ์ในปาเลสไตน์ในพื้นที่ดังกล่าว จึงเรียกร้องให้ตรวจสอบหนังสือเวียนที่สั่งห้ามกิจกรรมสนับสนุนปาเลสไตน์ และผลักดันการคุ้มครองสิทธิเสรีภาพตามรัฐธรรมนูญมาตรา 34 นอกจากนี้ยังได้หารือกรณีคดีตากใบซึ่งใกล้จะขาดอายุความ พร้อมเรียกร้องให้คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนติดตามกระบวนการยุติธรรมอย่างใกล้ชิดและเร่งเสนอข้อแนะนำเพื่อให้เกิดความเป็นธรรมต่อครอบครัวผู้เสียชีวิต
เรียนท่านประธานสภาที่เคารพ ผม กมลศักดิ์ ลีวาเมาะ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เขต ๕ จังหวัดนราธิวาส ประกอบด้วย อำเภอบาเจาะ อำเภอรือเสาะ และอำเภอศรีสาคร พรรคประชาชาติ ท่านประธานครับ ขออนุญาตมีส่วนร่วมในการแสดงความเห็นกับรายงานผลการประเมินสถานการณ์ ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ประจำป้ พ.ศ. ๒๕๖๖ ของ กสม. ที่เสนอต่อสภาภายใต้ รัฐธรรมนูญของป้ ๒๕๖๖ นี้ จริง ๆ กสม. มาชี้แจงต่อสภาผมก็มีโอกาสได้อภิปรายหลายครั้ง ทุกครั้งก็จะเป่ดดูในเล่ม ด้วยเวลาจำกัดก็เจาะจงเฉพาะในพื้นที่ ๓ จังหวัดชายแดนภาคใต้ ก็ปรากฏเห็นการประเมินสถานการณ์การละเมิดสิทธิมนุษยชนใน ๓ จังหวัดชายแดนภาคใต้ อยู่ตลอดทั้งป้ นั่นหมายความว่าการละเมิดสิทธิมนุษยชนใน ๓ จังหวัดชายแดนภาคใต้ ยังคงอยู่ เพราะหากท่านไม่ได้ทำรายงาน กสม. ไม่ได้ทำรายงานเข้ามาในเล่มนี้เกี่ยวกับ การละเมิดสิทธิมนุษยชนใน ๓ จังหวัดชายแดนภาคใต้ นั่นหมายความว่าไม่มีการละเมิด สิทธิมนุษยชนแล้ว ของป้ ๒๕๖๖ ท่านทำรายงานมาทั้งหมด ๕ บท บทสุดท้ายก็คือประเมิน สถานการณ์สิทธิมนุษยชนใน ๓ จังหวัดชายแดนภาคใต้ ท่านประธานที่เคารพครับ การทำ รายงานเสนอต่อสภาเปึนไปตามรัฐธรรมนูญ ซึ่งคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนเปึนองค์กร อิสระตามรัฐธรรมนูญ พ.ศ. ๒๕๖๐ ได้กำหนดอำนาจหน้าที่ในมาตรา ๒๔๗ ผมดูรายงาน การประเมินสิทธิมนุษยชนใน ๓ จังหวัดชายแดนภาคใต้แล้วนี้ ผมว่าท่านยังทำรายงาน ไม่ครบถ้วนตามมาตรา ๒๔๗ (๑) (๒) (๓) นี้นะครับ ซึ่งตอนท้ายท่านมีอำนาจในการ ตรวจสอบรายงาน จัดทำรายงานเสนอแนะไปยังรัฐมนตรีหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และข้อเสนอของท่านหากทางหน่วยงานหรือรัฐมนตรีไม่สามารถดำเนินการได้ต้องแจ้งเหตุ แห่งการล่าช้าตามรัฐธรรมนูญด้วย การละเมิดสิทธิมนุษยชนที่ท่านสรุปมาใน ๓ จังหวัด เกิดขึ้นจริงในหลาย ๆ ประเด็น แต่มีบางข้อบางประเด็นท่านยังต้องทำรายงานเพิ่มเติมอีก ในป้หน้าผมหวังว่าจะเห็น เดี๋ยวผมจะพูดถึงนะครับ ผมดูข้อเสนอแนะของท่านแล้ว ท่านมี หนังสือเสนอแนะรัฐมนตรี เสนอแนะ กอ.รมน. แต่ไม่มีคำตอบจากหน่วยงานว่าจะแก้ไข ประเด็นการละเมิดสิทธิมนุษยชนหรือไม่ อย่างไร หรือดำเนินการล่าช้าเพราะเหตุใด ในรายงานท่านไม่ปรากฏ ยกตัวอย่างนะครับ ท่านเสนอเกี่ยวกับการใช้กฎหมายความมั่นคง กฎหมายพิเศษ ยกเลิกกฎหมายพิเศษ หรือการใช้ พ.ร.บ. ปัองกันการซ้อมทรมาน การตรวจ DNA ท่านเสนอไปยังรัฐมนตรี รัฐบาลเสนอไปยัง กอ.รมน. ภาค ๔ แต่คำตอบของเขาล่ะครับ เขาตอบมาว่าอย่างไร เขาจะดำเนินการแก้ไขหรือไม่ ตามมาตรา ๒๔๗ ของรัฐธรรมนูญ วรรคสาม ไม่มีเลยในนี้ครับ ทุกประเด็นของสภาพปัญหาที่ท่านเสนอให้ กอ.รมน. หรือรัฐบาล แก้ไขไม่ปรากฏว่าเมื่อท่านเสนอแล้วเขาจะแก้ไขตามที่ท่านเสนอหรือไม่ หรือมีเหตุผลกลใด ท่านประธานที่เคารพ ผมเรียนไปยัง กสม. ผ่านท่านประธานว่า ผมอยากเสนอประเด็นอีก ๒ ประเด็นในป้หน้า ถ้าท่านทำรายงานของป้ ๒๕๖๗ การละเมิดสิทธิมนุษยชนตอนนี้ มันกำลังกลายพันธุ์ใน ๓ จังหวัดชายแดนภาคใต้ อยากให้ท่านตาม
ประเด็นที่ ๑ ในรายงานนี้ท่านก็บอกว่าข้อเท็จจริงมันฟังได้ว่า ไม่ใช่ฟังได้ว่า ละครับ ข้อเท็จจริงที่ท่านไปตรวจสอบมามันมีกรณีการจัดงานตาดีกา แล้วก็เดินขบวน พาเหรด ก็มีการเรียกไปสอบกรณีการเดินขบวนพาเหรดของโรงเรียนตาดีกา ท่านมองว่า ขัดต่อรัฐธรรมนูญ มาตรา ๓๔ สิทธิเสรีภาพในการแสดงออก การแสดงความคิดเห็น ท่านมองว่าการที่เจ้าหน้าที่เรียกการทำกิจกรรมของเด็กของโรงเรียนตาดีกา แล้วไปสอบสวน มองในมิติความมั่นคงเปึนการขัดต่อรัฐธรรมนูญ มาตรา ๓๔ ผมเห็นด้วยครับ แต่ตอนนี้ท่านต้องตามให้ทันกับสถานการณ์ ท่านต้องตามต่อไปในป้หน้าครับ ความรู้สึก ตอนนี้ของคน ๓ จังหวัดชายแดนภาคใต้ โดยเฉพาะคนมุสลิมนับถือศาสนาอิสลาม เขามี ความรู้สึกร่วมเกี่ยวกับสงครามที่เกิดขึ้นที่ปาเลสไตน์กับอิสราเอลในขณะนี้ เขามีความรู้สึก เจ็บปวด เพราะเปึนมุสลิมด้วยกัน พี่น้องปาเลสไตน์ที่ถูกรังแก การแสดงออกโดยการเอา ธงปาเลสไตน์มาโบกหรือมาพาดที่คอเปึนการแสดงออกร่วมไม่เห็นด้วยกับการถูกรังแกของ พี่น้องชาวปาเลสไตน์ แต่ที่น่าเปึนห่วงข้อเสนอแนะของท่าน ท่านเสนอไปยังรัฐบาล เสนอไป ยัง กอ.รมน. ผมอยากให้ท่านไปตรวจสอบกับฝ์ายปกครอง ไม่ว่าระดับผู้ว่า ระดับนายอำเภอ ตอนนี้มันเกิดเรื่องขึ้นมา มีหนังสือเวียนไปถึงนายอำเภอทุกอำเภอในบางจังหวัด ใน ๓ จังหวัด ท่านไปตรวจสอบดูนะครับ ไม่ให้ทำกิจกรรมในลักษณะการเลียนแบบถือธงปาเลสไตน์ นี่คือการจำกัดเสรีภาพในการแสดงออก ผมมองว่ามันไม่ได้เกี่ยวข้องกับมิติความมั่นคง หรือเปึนภัยกับสถานการณ์ความรุนแรงใน ๓ จังหวัดชายแดนภาคใต้ แต่มันเปึนการ แสดงออกร่วมกันกับความรู้สึก ความเจ็บปวดของพี่น้องมุสลิมที่อยู่ที่ปาเลสไตน์ที่ถูกรังแก มันผิดตรงไหนครับ การละเมิดสิทธิมนุษยชน การจำกัดเสรีภาพใน ๓ จังหวัดชายแดนภาคใต้ มันกำลังจะกลายพันธุ์ไปเรื่องอื่น ท่านต้องตามให้เท่าทันกับสถานการณ์ นักเตะดัง ๆ โรนัลโด (Cristiano Ronaldo) เขายังบริจาคเงินให้พี่น้องปาเลสไตน์ แอนเจลีนา โจลี (Angelina Jolie) ก็ยังบริจาคเงินให้กับพี่น้องปาเลสไตน์ ผิดตรงไหนครับการที่พี่น้องใน ๓ จังหวัดชายแดน ภาคใต้จะแสดงออกถือธงปาเลสไตน์แสดงความเจ็บปวด ไม่อยากให้เกิดขึ้น ไม่อยากให้ ถูกรังแก ตอนนี้ท่านไปตรวจสอบได้ครับ มีหนังสือเวียนของผู้ว่าถึงนายอำเภอว่า ถ้าการจัด กิจกรรมลักษณะอย่างนี้ไม่ให้จัดอีก แล้วก็หวังว่ารายงานป้หน้าป้ ๒๕๖๗ จะมีเรื่องนี้ที่ท่าน ตรวจสอบและเสนอแนะไปยังฝ์ายปกครอง ไม่ใช่เฉพาะ กอ.รมน. อย่างเดียว
สุดท้ายยังขาดอีกประเด็นหนึ่งที่ท่านไม่ได้ลงในเอกสารรายงานของท่าน ประเด็นคดีตากใบครับ ตอนนี้ ๒๕ ตุลาคม ๒๕๖๗ จะขาดอายุความครบ ๒๐ ป้ คดีนี้ยืดเยื้อ มานาน แม้ฝ์ายผู้เสียชีวิต ครอบครัวผู้เสียชีวิตได้รับเงินเยียวยาไปแล้ว ขออนุญาตไปต่ออีก นิดหนึ่งครับท่านประธาน เปึนประเด็นสำคัญครับ แต่ว่าผมในฐานะที่อยู่กรรมาธิการการ กฎหมายได้เรียกหน่วยงานที่เกี่ยวข้องมาชี้แจงทั้ง กอ.รมน. ทั้งตำรวจภูธร ภาค ๙ ทั้ง ศอ.บต. พนักงานอัยการ สรุปสุดท้ายทุกคนสรุปหมดเปึนข้อกฎหมายว่า คดีอาญาไม่ระงับ แม้ได้รับเงินเยียวยา ถามว่าสำนวนคดีอาญาไปถึงไหนหลังจากที่ศาลไต่สวนการตาย ป้ ๒๕๕๒ แล้วบอกว่าขาดอากาศหายใจ และใครทำให้เสียชีวิต ใครทำให้ตายไม่ปรากฏ ท่านต้อง ติดตามเรื่องนี้นะครับ ตอนนี้ญาติผู้เสียชีวิต ๔๘ ครอบครัว ยื่นฟัองเองที่ศาลนราธิวาส ไต่สวนไปแล้วสัปดาห์ที่ผ่านมา แล้วก็จะไต่สวนต่อไปวันที่ ๑๙ กรกฎาคม กับวันที่ ๒๖ กรกฎาคมนี้ โดยฟัองเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้อง ณ ขณะนั้นที่ดำรงตำแหน่ง ๙ คน กับ ๔๘ ครอบครัวที่ยังติดใจ เขาไม่สนใจหรอกว่าคดีจะชนะหรือจะแพ้ แต่เขาอยากเห็นกระบวนการ ยุติธรรมในพื้นที่ ๓ จังหวัดชายแดนภาคใต้ที่เจ้าหน้าที่กระทำความผิดเข้าสู่กระบวนการ ยุติธรรม ไม่ให้เกิดความเหลื่อมล้ำ คือความรู้สึกไม่เปึนธรรม สิ่งต่าง ๆ เหล่านี้ กสม. ต้องตามครับ และจะอยู่ในบทที่ ๕ ทุกป้ที่ท่านทำสรุปเกี่ยวกับการละเมิดสิทธิมนุษยชนใน ๓ จังหวัด ชายแดนภาคใต้ แล้วท่านต้องทำเสนอแนะแสดงความเห็น คดีนี้คดีตากใบทางตำรวจเขาตั้ง คณะกรรมการขึ้นมาชุดหนึ่ง เพิ่งไปแจ้งความร้องทุกข์กล่าวโทษ เปึนคดี ที่ ๑๓/๒๕๖๗ ของ สภ.อ. หนองจิก ท่านบันทึกไว้เลยครับ ท่านไปตามดู คดีใหญ่ลักษณะอย่างนี้ขณะนี้สอบ เดือนกว่า ๆ ก็มีคำสั่งไม่ฟัองเสนอให้พนักงานอัยการ ซึ่งผมเชื่อว่าอัยการก็คงสั่งไม่ฟัอง เหมือนกัน แต่สุดท้ายญาติครอบครัวผู้เสียชีวิตฟัองคดีเอง ท่านต้องติดตามเรื่องนี้ฝากไว้ด้วย นะครับ ท่านคณะกรรมการสิทธิมนุษยชน แล้วก็ฝากปรับปรุงแก้ไขในเรื่องของรายงาน ข้อเสนอแนะของท่าน แล้วรายงานหน่วยงานรัฐตอบมาอย่างไรในคราวหน้า ป้ ๒๕๖๗ ขอบคุณครับ