สมศักดิ์ ชี้แก้รธน. แก้ปัญหาองค์กรอิสระ ยันโครงการหนองบัวลำภูเป็นต้นแบบ

สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๒ · ๔ กรกฎาคม ๒๕๖๗

สมศักดิ์ สุวรรณสุจริต อธิบายปัญหาการสรรหากรรมการในองค์กรอิสระว่ากฎหมายกำหนดคุณสมบัติสูงและเงื่อนไขต้องลาออก ทำให้ยากต่อการหาบุคคลที่มีความพร้อม พร้อมเสนอให้พิจารณาปรับปรุงรัฐธรรมนูญในอนาคตเพื่อแก้ไขข้อจำกัดดังกล่าว โดยหารือเรื่องการส่งเสริมธรรมาภิบาลต่อต้านทุจริตโดยเน้นการปลูกฝังคุณธรรมจริยธรรมเพื่อลดความขัดแย้งและร้องเรียน และขอบคุณนายธีระชัย แสนแก้วสำหรับการช่วยเหลือเกษตรกรในจังหวัดหนองบัวลำภู พร้อมทั้งชี้แจงว่าโครงการนี้มุ่งเน้นการทำตำบลต้นแบบเพื่อถอดบทเรียนและเผยแพร่แนวทางปฏิบัติ ไม่ใช่การดำเนินการทั่วประเทศทั้งหมดเนื่องจากข้อจำกัดด้านบุคลากรและงบประมาณ โดยมีสำนักงาน ป.ป.ช. เป็นหน่วยงานหลักในการสนับสนุนงบประมาณ นอกจากนี้ยังขอบคุณสมาชิกสภาและชี้แจงความคืบหน้าการติดตามผลการปฏิบัติตามคำวินิจฉัยของสำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดิน โดยยอมรับข้อจำกัดด้านบุคลากรและการสื่อสาร พร้อมเสนอแผนจัดตั้งหน่วยงานเฉพาะเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการแก้ไขปัญหาประชาชน

นายสมศักดิ์ สุวรรณสุจริต ประธานผู้ตรวจการแผ่นดิน

กราบเรียน ท่านประธานที่เคารพ ขออนุญาตกราบเรียนผ่านท่านประธานไปยังท่านสมาชิกสภา ผู้แทนราษฎรผู้ทรงเกียรติทั้ง ๓ ท่าน ในประเด็นที่เกี่ยวข้องกับผู้ตรวจการแผ่นดินนะครับ

ท่านแรกท่านอดิศร เพียงเกษ จากจังหวัดขอนแก่น พรรคเพื่อไทย ก่อนอื่น ต้องขออนุญาตกราบขอบคุณผ่านท่านประธานไปยังท่านอดิศร เพียงเกษ สำหรับความกรุณา ความร่วมมือเมื่อครั้งที่ได้มีโอกาสปฏิบัติหน้าที่ร่วมกันที่จังหวัดขอนแก่น ท่านอดิศร เพียงเกษ ก็ได้ช่วยสนับสนุนงานของหน่วยงานภาครัฐเพื่อแก้ไขปัญหา สร้างความเปึนอยู่คุณภาพชีวิตที่ ดีของพี่น้องประชาชนมาโดยตลอด สำหรับประเด็นคำถามข้อสงสัยของท่านอดิศรนะครับ ทำไมมีท่านผู้ตรวจการแผ่นดินท่านหนึ่ง ขออนุญาตเอ่ยนาม ท่านผู้ช่วยศาสตราจารย์อิสสรีย์ หรรษาจรูญโรจน์ ได้ลาออก ขออนุญาตกราบเรียนครับ ท่านผู้ตรวจอิสสรีย์ หรรษาจรูญโรจน์ จะครบวาระการดำรงตำแหน่งอายุ ๗๐ ป้ วันที่ ๒๖ กรกฎาคม ในโอกาสที่มีการเป่ดรับสมัคร การเลือก สว. ท่านมีความประสงค์ที่จะไปรับใช้สังคม ประเทศชาติต่อ วัตถุประสงค์ของท่าน คือลาออกก่อนครบวาระประมาณ ๓ เดือน เพื่อที่จะไปสมัครรับเลือกเปึน สว. ไม่ได้ มีเหตุขัดข้อง หรือได้รับการกดดันอย่างไร

ประเด็นที่ ๒ กรณีที่มีการสรรหาผู้ดำรงตำแหน่งในองค์กรอิสระที่ว่างลง รอบใหม่ ก็จะมีองค์กรอิสระ ๒ หน่วยงานที่ไม่ส่งตัวแทนเข้าไปเปึนกรรมการสรรหา ผมขออนุญาตกราบเรียนเปึนข้อมูลของท่านสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรผู้ทรงเกียรติว่า ที่ผ่านมาองค์กรอิสระจะมีปัญหาในทางปฏิบัติค่อนข้างมากในการที่จะหาผู้แทนไปร่วม ในคณะกรรมการสรรหา เนื่องจากว่าในกฎหมายประกอบรัฐธรรมนูญได้กำหนดเงื่อนไข คุณสมบัติของผู้ที่จะเปึนกรรมการสรรหาไว้ค่อนข้างสูง ก็จะหาบุคคลที่เข้าคุณสมบัติได้ยาก ถัดมาที่สำคัญ ก็จะมีหลักเกณฑ์ เงื่อนไขว่าก่อนที่จะปฏิบัติหน้าที่กรรมการสรรหาจะต้อง ลาออก ต้องไม่ดำรงตำแหน่งในกรรมการใด ๆ คณะกรรมการชุดใด ๆ ทั้งในหน่วยงานของรัฐ หรือภาคเอกชน เพราะฉะนั้นมันก็จะเปึนภาระเขาที่จะต้องลาออกจากการเปึนกรรมการ บริษัท ที่ปรึกษาบริษัท หรือผู้ทรงคุณวุฒิหน่วยงาน เพราะว่าการมาเปึนกรรมการสรรหา องค์กรอิสระมันเปึนเฉพาะกิจ เขาก็จะเสียสิทธิประโยชน์ที่เขาดำรงอยู่ ก็ค่อนข้างจะเปึน ปัญหา เหตุที่องค์กรอิสระบางครั้งบางองค์กรอิสระไม่ได้ส่งผู้แทนเข้าไปเปึนกรรมการสรรหา ก็จะเปึนสาเหตุหลักในลักษณะเช่นนี้ ตรงนี้ถ้าในโอกาสต่อไปถ้ามีการปรับปรุง แก้ไข รัฐธรรมนูญอาจจะเปึนประเด็นพิจารณาในเรื่องของคุณสมบัติของผู้ที่จะเข้ามาเปึนกรรมการ สรรหากรรมการในองค์กรอิสระก็จะเปึนประโยชน์ในการขับเคลื่อนเรื่องนี้ ท่านอดิศรพอ ชัดเจนไหมครับ ไม่ได้มีเหตุทางการเมืองอะไรทั้งสิ้น เพียงแต่ว่าหาบุคคลมายาก เพราะว่าเขาต้องสมัครใจที่จะมาทำหน้าที่นี้ด้วย ที่สำคัญก็ ๑. เรื่องคุณสมบัติ เช่น ต้องดำรงตำแหน่ง ถ้ารับราชการต้องรับราชการในตำแหน่งอธิบดี หรือเทียบเท่าไม่น้อยกว่า ๕ ป้ ที่สำคัญจะต้องไม่เปึนผู้ดำรงตำแหน่งในกรรมการใด ๆ ตรงนี้ จะเปึนปัญหาหลักที่จะไปกระทบกับชีวิตประจำวันของเขาที่จะมาปฏิบัติภารกิจนี้เฉพาะ ชั่วครั้งชั่วคราวนะครับ

สำหรับท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติ ท่านธีระชัย แสนแก้ว เช่นเดียวกันครับ ต้องขอขอบคุณ ฝากผ่านท่านประธานไปยังท่านธีระชัย แสนแก้ว ในช่วงที่ปฏิบัติหน้าที่ อยู่ในพื้นที่ที่จังหวัดหนองบัวลำภู ก็ได้รับความร่วมไม้ร่วมมือจากท่านธีระชัย แสนแก้ว ในการช่วยกันดูแลแก้ไขปัญหาให้กับพี่น้องเกษตรกรชาวไร่อ้อย พี่น้องเกษตรกรชาวสวนยาง เปึนอย่างดี ขอขอบพระคุณครับ สำหรับประเด็นของท่านธีระชัย ท่านบอกว่าไม่ต้องตอบก็ได้ แต่ผมขออนุญาตใช้เวลาของที่ประชุมเพื่อจะเปึนประโยชน์ เพื่อเปึนความเข้าใจครับว่า ในการที่ผู้ตรวจการแผ่นดินทำกิจกรรมเกี่ยวกับการส่งเสริมธรรมาภิบาลต่อต้านทุจริต จริง ๆ เราไปส่งเสริมเรื่องการเปึนตำบลคุณธรรม องค์กรคุณธรรมครับ เหตุที่ผู้ตรวจการแผ่นดิน มาทำในเรื่องนี้ เพราะเราพิจารณาเห็นว่าการแก้ไขความเดือดร้อนของพี่น้องประชาชน ของผู้ตรวจการแผ่นดิน ที่ผ่านมามันเปึนการแก้ไขในเชิงตั้งรับ ก็คือชาวบ้านเดือดร้อนแล้วยื่น เรื่องร้องเรียนมา แล้วเราก็แก้ไขให้ เปึนการแก้ไขที่ปลายทาง เราก็คิดว่าสิ่งที่จะต้องทำควบคู่กัน กับการแก้ไขปัญหาเรื่องร้องเรียน ก็คือการทำอย่างไรที่จะให้ปัญหาความขัดแย้ง การเอารัด เอาเปรียบพี่น้องประชาชน ความไม่รับผิดชอบต่อพี่น้องประชาชนของหน่วยงานของรัฐ มันลดลงหรือหมดไป เราก็มองว่าการเอาหลักธรรมาภิบาล เอาหลักคุณธรรมจริยธรรมมาใช้ ในวิถีชีวิตประจำวันของพี่น้องประชาชนก็ดี ในวิถีของผู้ปฏิบัติงานในหน่วยงานของรัฐ มันก็ จะช่วยให้เกิดความรับผิดชอบต่อพี่น้องประชาชน ช่วยให้การที่จะไปสร้างความไม่เปึนธรรม กับพี่น้องประชาชนมันก็ลดลง เรื่องร้องเรียนก็จะลดลง แล้วก็ในประเด็นนี้ด้วยข้อจำกัดของ บุคลากร แล้วก็งบประมาณ เราได้รับการสนับสนุนงบประมาณ ซึ่งผู้เปึนหน่วยบริหาร งบประมาณหลักคือสำนักงาน ป.ป.ช. เลยไปใช้ชื่องานส่งเสริมธรรมาภิบาลต่อต้านทุจริต แต่จริง ๆ เราเน้นเรื่องคุณธรรมจริยธรรม แล้วเราไม่ได้ไปทำเองทั้งหมดทั่วประเทศ เราไปทำ ตำบลต้นแบบ หน่วยงานต้นแบบ แล้วจะถอดบทเรียน แล้วก็จะเผยแพร่ไปให้ในระดับกว้าง ต่อไปครับ อันนี้ก็ข้อกังวล ข้อห่วงใยของท่านก็ตรงกันครับ เราคงจะไม่ไปทำทั้งหมด แต่เราจะทำเพื่อถอดบทเรียน แล้วก็เผยแพร่เปึนคู่มือ เปึนแนวทางการปฏิบัติของตำบล ของอำเภอ ของจังหวัด แล้วก็ขององค์กรของรัฐต่อไปครับ

ในส่วนของท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติ ท่านณัฐวุฒิ บัวประทุม พรรคก้าวไกล อ่างทอง ต้องขอขอบคุณผ่านท่านประธานไปยังท่านณัฐวุฒิเช่นเดียวกันนะครับ ท่านกรุณา ให้ความสนใจ ให้ความสำคัญ แล้วก็ให้กำลังใจ ให้คำแนะนำกับการปฏิบัติหน้าที่ของ ผู้ตรวจการแผ่นดินทุกป้ และเปึนข้อคิดเห็น ข้อเสนอแนะเชิงสร้างสรรค์ทั้งสิ้น สำนักงาน ผู้ตรวจการแผ่นดินก็ได้นำเอาข้อแนะนำ ข้อเสนอแนะของท่านไปปรับใช้ในการพัฒนางาน ทุกป้ แล้วก็เปึนส่วนหนึ่งที่ทำให้ความพึงพอใจที่ได้รับการประเมินจากผู้มารับบริการสูงขึ้น ทุกป้นะครับ ในประเด็นของท่านณัฐวุฒิเน้นในเรื่องของการติดตามผลการปฏิบัติตามคำวินิจฉัยและ ข้อเสนอแนะของผู้ตรวจการแผ่นดิน สิ่งนี้เปึนสิ่งที่ทางคณะผู้ตรวจการแผ่นดินให้ความสำคัญ ว่า ในคำวินิจฉัยที่ออกไปในข้อเสนอแนะที่ให้หน่วยงานปฏิบัติ ถ้าหน่วยงานไม่ไปปฏิบัติ ปัญหาความเดือดร้อนมันก็ไม่ได้รับการแก้ไขอย่างแท้จริง เราได้ใช้ความพยายามที่จะติดตาม ในประเด็นนี้ ได้ทำในสิ่งนี้ แต่ที่ผ่านมายังมีข้อจำกัดในเรื่องของบุคลากร อัตรากำลัง เจ้าหน้าที่ ในปัจจุบันเฉพาะที่รับผิดชอบเรื่องร้องเรียนก็ยัง Overload ยังเกินอัตรากำลังขีด ความสามารถที่จะมีอยู่นะครับ แต่ขณะนี้ทางสำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดินอยู่ระหว่างที่จะ กำหนดหน่วยงานที่มารับผิดชอบงานนี้โดยเฉพาะ เดิมการติดตามผลการปฏิบัติตามคำ วินิจฉัยของผู้ตรวจการแผ่นดินจะอยู่ที่เจ้าหน้าที่สอบสวนเจ้าของสำนวน เจ้าหน้าที่สอบสวน เจ้าของสำนวน เมื่อผู้ตรวจการแผ่นดินมีคำวินิจฉัยไปแล้วมันก็จะมีเรื่องร้องเรียนใหม่ที่ เร่งด่วนที่จะต้องทำ เพราะฉะนั้นการติดตามผลการปฏิบัติตามคำวินิจฉัยก็อาจจะด้อยไป ในอนาคตถ้าเราได้มีหน่วยงานรับผิดชอบติดตามผลการปฏิบัติตามคำวินิจฉัยและ ข้อเสนอแนะของผู้ตรวจการแผ่นดิน แล้วก็มีอัตรากำลังเจ้าหน้าที่โดยเฉพาะแล้ว ก็คิดว่า ประเด็นนี้ก็จะมีความชัดเจนขึ้น ปัญหาความเดือดร้อนที่เกิดขึ้น และผู้ตรวจการแผ่นดินมี ข้อเสนอแนะให้หน่วยงานรับไปปฏิบัติจะได้มีการติดตามให้มีการปฏิบัติได้มากขึ้น ขอน้อมรับ ในเรื่องของการประชาสัมพันธ์ผลงาน โดยเฉพาะอย่างยิ่งผลงานในเชิงระบบที่มีผลกระทบ ต่อพี่น้องประชาชนและเปึนประโยชน์ของพี่น้องประชาชน ตรงนี้สำนักงานผู้ตรวจการ แผ่นดินอาจจะด้อยไปในเรื่องของการประชาสัมพันธ์ เพื่อที่จะขยายผลให้พี่น้องประชาชนได้ ทราบในรายละเอียด ก็ขอน้อมรับในประเด็นนี้ไปครับ ขอกราบขอบพระคุณเปึนอย่างสูงกับ ท่านสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรผู้ทรงเกียรติทั้ง ๓ ท่าน ไว้ ณ โอกาสนี้ครับ ขอบพระคุณครับ