ณัฐวุฒิ แจงบทบาทผู้ตรวจการแผ่นดิน ชี้ขาดชี้แจงปมสมรสเท่าเทียม

สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๒ · ๔ กรกฎาคม ๒๕๖๗

ณัฐวุฒิ บัวประทุม กล่าวขอบคุณผู้ตรวจการแผ่นดินที่ช่วยเหลือประชาชนในจังหวัดอ่างทองในการพิสูจน์สถานะบุคคลและสนับสนุนการลงรายการสัญชาติ โดยเฉพาะในกลุ่มเด็กปฐมวัย พร้อมชื่นชมความร่วมมือที่เกิดขึ้นอย่างเป็นรูปธรรม อย่างไรก็ตาม ได้ตั้งข้อสังเกตและสอบถามเพิ่มเติมในสามประเด็นสำคัญ ได้แก่ ปัญหาการร้องเรียนที่มีต่อสำนักงานตำรวจแห่งชาติ กระทรวงมหาดไทย และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ซึ่งต้องการให้ผู้ตรวจการแผ่นดินเร่งผลักดันการปรับปรุงกระบวนการทำงานของหน่วยงานเหล่านี้ อีกทั้งหารือถึงบทบาทในการติดตามและประชาสัมพันธ์ผลการดำเนินงาน โดยเฉพาะโครงการติดตั้งเครื่อง AED ตามสถานที่สาธารณะ ซึ่งควรมีการขยายและบำรุงรักษาอย่างต่อเนื่อง เพื่อความปลอดภัยของประชาชน และได้ตั้งข้อสังเกตกรณีศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยมาตรา 1523 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ที่ก่อให้เกิดความสับสนในสังคมเกี่ยวกับกฎหมายสมรสเท่าเทียม โดยวิพากษ์การขาดการชี้แจงอย่างลึกซึ้งจากผู้ตรวจการแผ่นดิน พร้อมย้ำถึงบทบาทสำคัญของผู้ตรวจการแผ่นดินในการรักษาเสถียรภาพของระบอบประชาธิปไตย

นายณัฐวุฒิ บัวประทุม แบบบัญชีรายชื่อ

ขอบคุณครับท่านประธาน ที่เคารพ ผม ณัฐวุฒิ บัวประทุม สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อ พรรคก้าวไกล คนจังหวัดอ่างทองครับ ก่อนอื่นต้องขอบพระคุณท่านประธานที่กรุณาอนุญาตให้ผมได้มี ส่วนร่วมในการอภิปราย ความจริงไม่ได้แจ้งชื่อไว้ตั้งแต่ต้น แต่ว่าเมื่อฟังเพื่อนสมาชิก ได้อภิปราย เมื่อฟังการชี้แจงของท่านประธานผู้ตรวจการแผ่นดิน แล้วก็เมื่อได้อ่านเอกสาร ของท่านแล้ว ผมคิดว่าอาจจะมีบางประเด็นครับ ที่ต้องมีส่วนในการอภิปรายถึงแม้ว่าอาจจะ ไม่ได้มากนัก แต่ผมคิดว่าเปึนประเด็นสำคัญ แล้วก็ต้องขอประทานโทษที่อาจจะเกินเวลาที่ ผมได้ขอไปใน ๕ นาทีเบื้องต้นนะครับ ท่านประธานครับ ก่อนอื่นต้องขอบพระคุณท่าน ผู้ตรวจการแผ่นดินอยู่ ๒ เรื่องด้วยกัน

ในเรื่องที่ ๑ ก็คือขอบพระคุณผ่านท่านประธานไปยังท่านผู้ตรวจการ แล้วก็ฝากขอบพระคุณไปยังเจ้าหน้าที่ที่เมื่อป้ที่แล้วผมได้อภิปรายรายงานของท่าน และได้ขอเอกสารที่เกี่ยวข้องกับเรื่องของการดูแลเด็กในสถานศึกษา หรือเด็กปฐมวัย แล้วเจ้าหน้าที่ของท่านได้ส่งเอกสารชิ้นนั้นไปที่บ้านของผมเปึนที่เรียบร้อย แล้วผมคิดว่า ผมได้ใช้ประโยชน์จากเอกสารของท่านเปึนอย่างยิ่งในการทำงานในสภาแห่งนี้ ในการทำงาน กับพี่น้องประชาชน

ขอบพระคุณเปึนประการที่ ๒ ท่านประธานครับ อย่างเช่น กรณีของการ คุ้มครองสิทธิเสรีภาพ ซึ่งอยู่ในหน้า ๙๒ ในเอกสารของท่าน ที่ท่านได้กรุณาให้ความ ช่วยเหลือพี่น้องประชาชนที่อยู่ในอำเภอเมือง จังหวัดอ่างทอง บ้านของผมในกรณีของการ พิสูจน์สถานะบุคคล แต่เพียงแต่ว่าในรายละเอียดของการพิสูจน์สถานะบุคคลที่จะต้องมีการ ตรวจ DNA นั้น ท่านได้ดำเนินการประสานงานเปึนที่เรียบร้อย จนนำไปสู่การลงรายการ สถานะบุคคล เพียงแต่ผมไม่เห็นในรายละเอียดบางประการว่า ตกลงกรณีที่การพิสูจน์ สถานะบุคคลที่จำเปึนต้องมีเจ้าหน้าที่ หรือหน่วยงานภาครัฐเปึนผู้รับรองนั้นท่านให้ ความเห็นต่อเรื่องนั้นอย่างไร แต่ต้องขอบพระคุณแทนพี่น้องชาวจังหวัดอ่างทองครับ ที่การประสานงานของท่าน นำไปสู่การลงรายการสถานะ และการกำหนดสัญชาติให้กับ บุคคลในพื้นที่ของผมครับ

อย่างไรก็ตาม ผมมีทั้งข้อสังเกต แล้วก็มีประเด็นที่อยากจะตั้งคำถามเพื่อ สอบถามท่านเพิ่มเติมอยู่ทั้งหมดสัก ๓ ประการด้วยกัน

ประการที่ ๑ เปึนประเด็นที่เกี่ยวข้องกับที่ท่านธีระชัย แสนแก้ว ต้องขอ ประทานโทษที่เอ่ยนาม ที่ท่านได้อภิปรายไปเบื้องต้นครับ เพียงแต่ว่าผมอาจจะมีมุมมอง ที่เพิ่มเติม เมื่อพิจารณาจากจำนวนเรื่องร้องเรียนทั้งหมด แล้วก็กรณีของการจำแนกเปึน หน่วยงาน ซึ่งได้พบว่ากรณีของ ๓ หน่วยงานเบื้องต้นที่ถูกร้องเรียนหรือเมื่อนำไปสู่ การดำเนินการมากที่สุด ๑. ก็คือสำนักงานตำรวจแห่งชาติ ซึ่งคิดเปึน ๒๓.๒๕ ของจำนวน ทั้งหมดที่มีการร้องเรียน ๒. ก็คือกระทรวงมหาดไทยที่คิดเปึน ๒๑.๔๘ ของเรื่องทั้งหมด ที่มีเรื่องร้องเรียน และ ๓. ก็คือองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่คิดเปึนจำนวน ๑๓.๑๖ ของ เรื่องทั้งหมดที่มีการร้องเรียน ที่เหลือก็ไล่ลำดับตามกันลงมา ซึ่งทั้งหมดทั้งมวลนั้นก็อาจจะ หมายรวมถึงรัฐสภา ซึ่งเปึนส่วนหนึ่งของเรื่องร้องเรียนที่ผมได้เคยตั้งคำถามไปในครั้งที่แล้วด้วย เพียงแต่ว่าผมยังไม่ได้คำตอบครับ ที่ต่อเนื่องมาจากการถามในครั้งที่แล้วก็คือว่า ท่านได้มี ข้อเสนอหรือติดตามหรือไม่ว่าหน่วยงานที่มีจำนวนเรื่องร้องเรียนเปึนจำนวนมากนั้น ได้มีการปรับปรุงกระบวนการ วิธีการ การจัดบริการ การแก้ไขกฎหมาย ระเบียบ หรือใด ๆ ที่จะนำไปสู่การลดจำนวนเรื่องร้องเรียนเหล่านั้นหรือไม่ หรือท่านได้พูดถึงหรือตั้งคำถามถึง การปรับปรุงรูปแบบกระบวนการ วิธีการในการจัดการปัญหาต่าง ๆ ที่อยู่ในหน่วยงาน เหล่านั้นหรือไม่ แน่นอนครับ เวลาเราพูดถึงสภาของพวกเรา โดยเฉพาะอย่างยิ่งบทบาทของ ฝ์ายค้าน พวกผมก็พูดถึงเรื่องของบทบาทฝ์ายค้านเชิงรุก ผมก็ต้องถามท่านว่าในกรณีของ ผู้ตรวจการแผ่นดินนั้นมีกรณีผู้ตรวจการแผ่นดินเชิงรุก ที่มีทั้งข้อเสนอหรือติดตามว่าต่อไปนี้ หน่วยงานต่าง ๆ ที่มีเรื่องร้องเรียนนั้น มันมีตัวชี้วัดหรือ KPI ใด ๆ ที่นำไปสู่การลดจำนวน เรื่องร้องเรียนที่นำมาสู่ผู้ตรวจการ ไม่ใช่สิ่งที่ท่านต้องตอบคำถามเหล่านั้นเองนะครับ แต่เปึนสิ่งที่ท่านต้องตั้งคำถาม แล้วก็ Monitor ระบบในการติดตามเพื่อให้หน่วยงานที่มี อำนาจหน้าที่ที่เกี่ยวข้องโดยตรงเปึนผู้ตอบ ซึ่งผมคิดว่าประเด็นนี้ยังไม่ได้คำตอบหรือ ความคลี่คลายจากการถามครั้งก่อน แล้วก็ขออนุญาตถามในครั้งนี้อีกครั้งหนึ่ง

กรณีที่ ๒ ดังที่ผมได้เคยนำเรียนมาโดยตลอดว่า หลายเรื่องของผู้ตรวจการ ถ้าเราไม่เห็นรายงานประจำป้ ถ้าเราไม่ใช่ผู้ติดตามหรือผู้เสียหายที่ไปร้องเรียนท่านโดยตรง เราแทบไม่เห็นบทบาทของการขยายความ หรือเผยแพร่ หรือประชาสัมพันธ์เชิงรุก ผมยกตัวอย่างแค่โครงการเดียวนะครับ เช่น โครงการที่อยู่ในหน้า ๑๔๒ ในประเด็น ด้านสาธารณสุข ก็คือโครงการเสนอแนะการปรับปรุงกฎหมาย กฎ และระเบียบให้มีการ บังคับใช้เครื่องกระตุกหัวใจไฟฟัาอัตโนมัติ หรือ AED ในการช่วยเหลือฟุ๋นคืนชีพขั้นพื้นฐาน ในการปฐมพยาบาลช่วยเหลือผู้ที่หัวใจหยุดเต้นให้กลับมาหายใจ ที่เรียกว่า CPR ท่านประธาน จำได้ดี เพื่อนสมาชิกเราท่านหนึ่งก็ต้องใช้เครื่องกระตุ้นหัวใจในกรณีที่เกิดอาการในสภาแห่งนี้ สิ่งที่ผมพยายามจะอ่านรายงานของท่านนะครับ เราเห็นรายละเอียดเยอะเลยครับ แต่ก็ไม่เห็น ประเด็นว่าในท้ายที่สุดแล้ว เมื่อท่านได้มีรายงานตอบสนองต่อกระทรวงสาธารณสุข หรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องนั้น สถานะของการดำเนินการที่เกี่ยวข้องกับเรื่องของเครื่องกระตุ้น หรือเครื่องกระตุกหัวใจไฟฟัาอัตโนมัติ หรือ AED เปึนอย่างไร ท่านประธานเชื่อไหมครับว่า หลังจากเกิดเหตุการณ์ในสภาทุกครั้งที่ผมลงพื้นที่ โดยเฉพาะหน่วยราชการ เช่นล่าสุดที่ผมไป ที่ด่านศุลกากรสุไหงโก-ลก บ้านท่านประธาน ผมเห็นว่าเขาตั้งเครื่องอยู่ในบริเวณชั้น ๒ มันกลายเปึน Pattern อัตโนมัติของผมด้วย ไปเยี่ยม รพ.สต. ผมต้องถามก่อนว่าอยู่ที่ไหน ไปศาลากลางจังหวัดอ่างทองปุ็บ ผมต้องถามว่าเครื่องนี้อยู่ที่ไหน แล้วถามต่อไปด้วยว่า แล้วเคยใช้ไหม หรือใช้อย่างไร หรือต้องมีการซ่อมบำรุงอย่างไร เพราะว่าในกรณีของ การซ่อมบำรุงก็มีคำถามที่น่าสนใจบอกว่า ตัวเครื่องไม่แพง ใช้ไม่ยาก แต่ในกรณีที่มีการใช้แล้ว มันต้องเปลี่ยนแผ่น ตัวเปลี่ยนแผ่นนี้ที่มันอยู่ในหมวดซ่อมบำรุง ซึ่งหลายครั้งนี้งบประมาณ อาจจะตั้งไม่เพียงพอ ผมคิดว่าผู้ตรวจการแผ่นดินต้องขยายความครับ แล้วด้วยความเคารพ วันนี้เช่นกรณีของสถานประกอบการ หรือแม้กระทั่งสนามกีฬา ผมเชื่อมั่นว่าท่านทราบดี ล่าสุดไม่กี่เดือนที่ผ่านมาก็มีนายกองค์การบริหารส่วนตำบลในพื้นที่จังหวัดลพบุรีที่เสียชีวิต ในขณะกำลังเล่นฟุตบอลในสนามฟุตบอล มันควรจะเปึนมาตรฐานถึงขนาดนั้นด้วยซ้ำว่า ทุกสนามกีฬา หรือสวนสาธารณะ หรือที่ที่มีคนอยู่เปึนจำนวนมาก ควรจะต้องมีเครื่องกระตุ้น หัวใจอัตโนมัติ หรือ AED ซึ่งผมคิดว่าข้อเสนอท่านดีมากครับ แต่ผมอยากให้ท่าน ประชาสัมพันธ์ หรือขยายความให้พี่น้องประชาชนรับทราบ นั่นเปึนประเด็นที่ ๒ ครับ

ประเด็นที่ ๓ ครับท่านประธาน ขณะนี้เรากำลังพูดถึงรายงานของป้ ๒๕๖๖ แต่อย่างที่ผมต้องตั้งข้อสังเกตและติงท่านในเรื่องของการประชาสัมพันธ์ ผมยกตัวอย่าง เมื่อไม่กี่อาทิตย์ที่ผ่านมามีกรณีของศาลรัฐธรรมนูญที่ได้มีการวินิจฉัยจากการร้องของ ผู้ตรวจการแผ่นดินว่า ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๕๒๓ มีปัญหาเกี่ยวด้วย กับความชอบด้วยรัฐธรรมนูญหรือไม่ ท่านที่ตามอยู่ทางบ้านอาจจะงงว่าประมวลกฎหมาย แพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๕๒๓ คืออะไร เกี่ยวข้องกับสมรสเท่าเทียมที่รัฐสภาแห่งนี้ผ่านไป แล้วหรือไม่ เกี่ยวครับ เพราะว่ากรณีประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๕๒๓ นั้น แต่เดิมเขียนว่า สามีจะเรียกค่าทดแทนจากผู้ซึ่งล่วงเกินภรรยาในทำนองชู้สาวก็ได้ พูดง่าย ๆ คือมาล่วงเกินปุ็บเรียกได้ทันที แต่ภรรยาจะเรียกบ้างก็ต่อเมื่อหญิงอื่นที่แสดงตนโดยเป่ดเผย เพื่อแสดงว่าตนมีความสัมพันธ์กับสามีในทำนองชู้สาว ท่านเห็นไหมครับว่าข้อความ ไม่เหมือนกัน ซึ่งในท้ายที่สุดศาลรัฐธรรมนูญได้มีการวินิจฉัยว่า ประมวลกฎหมายแพ่ง และพาณิชย์ มาตรา ๑๕๒๓ นั้นมีปัญหาว่าด้วยความขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ แล้วมีความ จำเปึนที่จะต้องนำไปสู่การแก้ไขหรือมีผลบังคับ ๓๑๐ วันนับแต่วันที่มีคำวินิจฉัย สังคมสงสัย ทันทีครับว่า ผ่านสมรสเท่าเทียมแล้วอยู่ดี ๆ มีเรื่องนี้จะต้องแก้สมรสเท่าเทียมอีกรอบหนึ่ง หรือ สังคมสงสัยทันทีว่าปัญหาเดิมคืออะไร สังคมสงสัยทันทีว่าที่ศาลท่านเขียนมาแบบนี้ แล้วใครต้องไปทำอะไร อย่างไรต่อ ท่านเห็นไหมครับว่านี้คือเรื่องสำคัญ ซึ่งถึงแม้ในท้ายที่สุด เราเข้าใจแล้วว่า ตรงนี้ไม่ได้เกี่ยวข้องกับสมรสเท่าเทียม และเปึนตัวสนับสนุน ป.พ.พ. สมรส เท่าเทียมที่ผ่านไปด้วยซ้ำ แต่ผมกำลังคิดว่าลักษณะแบบนี้ที่ต้องตั้งคำถามว่า เมื่อมีคำวินิจฉัย เราไม่เห็นว่าผู้ตรวจการแผ่นดินได้ออกมาช่วยอธิบาย ประชาสัมพันธ์ หรือบอกข้อเท็จจริง ในเชิงลึก เชิงกว้างผมเห็นท่านออกมาพูดอยู่ แต่ในเชิงลึกเพื่อตอบสังคมว่า สิ่งที่ท่านยื่น ต่อศาลแล้วศาลวินิจฉัยมานั้นเปึนอย่างไร ซึ่งนี่เปึนเพียง ๑ ตัวอย่างที่ผมได้ยกครับ ทั้งหมดทั้งมวลนั้นผมคิดว่าสถานะของผู้ตรวจการ แผ่นดินยังเปึนสถานะที่จำเปึนและสำคัญ และในอนาคตหากจะมีการแก้ไขบทบัญญัติของ รัฐธรรมนูญก็ยังจำเปึนต้องมีผู้ตรวจการแผ่นดินอยู่ ในเรื่องของรายละเอียด ในเรื่องรูปแบบ ในเรื่องโครงสร้าง ในเรื่องกระบวนการ ในเรื่องวิธีการ ในเรื่องอำนาจหน้าที่นั้นเปึนเรื่องที่ อาจจะปรับเปลี่ยนไปได้ แต่สิ่งที่ท่านทำมาตลอดนั้นมีคุณค่ามีประโยชน์ต่อพี่น้องประชาชน ซึ่งในส่วนตัวและในนามพรรคก้าวไกลต้องขออนุญาตชื่นชมท่านและสนับสนุนการทำงาน ของท่านครับ ขอบพระคุณครับ