ธิษะณา เปิดปัญหานักโทษล้น-ผู้ข้ามเพศถูกกด-คอร์รัปชัน-ฝิ่นชายแดน

สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๑๗ · ๒๒ สิงหาคม ๒๕๖๗

ธิษะณา ชุณหะวัณ หารือปัญหานักโทษล้นเรือนจำ โดยเฉพาะจากคดียาเสพติด พร้อมเปิดเผยปัญหาความแออัด ความไม่เป็นธรรมต่อผู้ต้องขังหญิงและผู้ข้ามเพศ การคอร์รัปชันในกระบวนการยุติธรรม และผลกระทบจากวัฒนธรรมการปลูกฝิ่นในพื้นที่ชายแดน พร้อมเรียกร้องการแก้ไขเชิงโครงสร้างและการพัฒนาทักษะแรงงานให้ผู้ต้องขังผ่านการศึกษาและฝึกอบรมอาชีพเพื่อส่งเสริมการคิดวิเคราะห์และลดการกระทำผิดซ้ำอย่างเท่าเทียม

นางสาวธิษะณา ชุณหะวัณ กรุงเทพมหานคร

เรียนท่านประธานที่เคารพ ดิฉัน ธิษะณา ชุณหะวัณ สส. แบบแบ่งเขต กรุงเทพมหานคร เขต ๒ หรือปทุมวัน สาทร และราชเทวี วันนี้ดิฉันมาอภิปรายสนับสนุนรายงานแก้ไขปัญหาเรื่องนักโทษล้นเรือนจำค่ะ ท่านประธาน จากที่ทางกรรมาธิการได้ชี้แจงไปว่าขณะนี้มีผู้ต้องขังทั้งหมด ๒๙๘,๐๐๐ คน และคดียาเสพติดมีมากที่สุดถึง ๒๐๐,๐๐๐ คน ดิฉันขอเน้นย้ำไปยังกรณีของผู้ต้องขัง คดียาเสพติดค่ะ แม้จะมีประชากรเพียง ๗๐ ล้านคนในประเทศเรานะคะ แต่มีประชากร ในเรือนจำมากเปึนอันดับ ๖ ของโลกค่ะท่านประธาน อัตราการคุมขังของเพศหญิง ในประเทศไทยสูงที่สุดในโลก มีนักโทษหญิง ๖๖.๔ คนต่อประชากร ๑๐๐,๐๐๐ คน ทั่วประเทศเรา กรมบริหารจัดการเรือนจำกลาง เรือนจำจังหวัด เรือนจำอำเภอ และทัณฑสถาน อื่น ๆ ทั่วประเทศไทย จำนวน ๑๔๔ แห่ง มีผู้ต้องขังหญิงทั้งหมด ๔๕,๗๙๖ คน คิดเปึน ร้อยละ ๑๓.๗ และชาย ๒๘๘,๔๘๓ มีรายงานความแออัดยัดเยียดในเรือนจำทั้ง ๑๑๔ แห่ง และความสามารถอย่างเปึนทางการของเรือนจำอยู่ที่ ๒๑๗,๐๐๐ แห่ง ณ เดือนกันยายน ๒๕๕๘ ภายในต้นป้ ค.ศ. ๒๐๒๐ ที่ผ่านมาจำนวนนักโทษในเรือนจำเพิ่มเปึน ๓๗๔,๐๕๒ คน โดยในจำนวนนี้ ๒๘๘,๐๐๐ คน เปึนผู้ต้องขังคดียาเสพติดทั้งสิ้น มีการเยียวยาหลายอย่าง เพื่อลดจำนวนประชากรในเรือนจำ หนึ่งในนั้นได้แก่ค่าปรับ หรือโปรแกรมการฟุ๋นฟู สมรรถภาพ หรือเขาเรียกว่า Rehabilitation แทนโทษจำคุก และบริการชุมชนแทนค่าปรับ การคุมขังในบ้านด้วยการติดตามข้อเท้า และลดทอนความเปึนอาชญากรรมของพืชกัญชา ล่าสุด และโทษจำคุกอื่น ๆ อีกมากมาย อย่างไรก็ดีค่ะเรือนจำก็ยังมีความแออัดยัดเยียด ที่ส่งผลให้ผู้ต้องขังได้รับอาหารไม่เพียงพอ งบประมาณอาหาร ก๊าซหุงต้มในเรือนจำ ตั้งแต่ ป้ ๒๕๕๖ ๔๙ บาทไม่ขึ้นค่ะ ตั้งแต่นักโทษ ๑ คน จำกัดไว้ที่จำนวนประชากรโดยเฉลี่ย ๑๙๐,๒๐๐ คน ซึ่งน้อยกว่างบประมาณนักโทษมากกว่า ๓๕๐,๐๐๐ คน ในเดือนมิถุนายน ๒๕๖๑ ผู้ต้องขังจำนวนมากพบว่า มีวิถีชีวิตที่ยากลำบาก เฉพาะอาหารที่รัฐจัดหาให้เท่านั้น หากสามารถซื้อได้ก็จะรับอนุญาตให้ใช้จ่ายในร้านค้าในเรือนจำได้ถึงแค่ ๓๐๐ บาทต่อวัน เท่านั้นค่ะท่านประธาน เรือนจำทั้ง ๘ แห่งของประเทศไทย มีผู้ต้องขังหญิงเยอะที่สุด เรือนจำที่เหลือมีผู้ต้องขังทั้งชายและหญิง โดยแยกเปึนโซนบุคคลข้ามเพศ มีจำนวน ๔,๕๐๐ คนในเรือนจำค่ะ แต่เขาต้องพักร่วมกับนักโทษชาย ซึ่งเปึนการละเมิดสิทธิมนุษยชน เพราะเพศสภาพของเขาไม่ได้เหมือนกับเพศชายทั่วไปค่ะ แต่บางคนก็มีห้องนอนแยกกันค่ะ ท่านประธาน การค้ายาเสพติดในประเทศไทยจากรายงานของ UNODC หรือสหประชาชาติ มี ๗๑ พันล้าน U.S. Dollar หรือ ๒.๒ ล้านล้านบาทต่อป้ เพิ่มขึ้นจาก ๔ เท่าเมื่อป้ ๒๕๖๓ แต่นอกเหนือจากนั้นจำนวนการผลิตวัตถุดิบที่ทำเปึนยาเสพติดเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว ในภูมิภาคนี้ ต้นทุนด้านมนุษย์ หรือทรัพยากรมนุษย์ก็มักไม่ได้รับการรายงานค่ะท่านประธาน และวัฒนธรรมของการลอยนวลพ้นผิดของเจ้าหน้าที่รัฐในการค้ายาเสพติดก็ดำเนินการต่อไป การคอร์รัปชันในพื้นที่สีเทาอย่างพื้นที่ตามชายแดน ที่กระตุ้นให้เกิดการค้ายาเสพติด และผลักดันให้การค้ายาเสพติดนั้นอยู่เพียงใต้ดินค่ะท่านประธาน แนวทางของรัฐบาลไทย ในการดูอาชญากรรมที่เกี่ยวข้องกับยาเสพติด และระบบยุติธรรมยังสร้างวัฒนธรรมที่กระตุ้น ให้ก่อการเกิดดำเนินคดีการจำคุก การคอร์รัปชันอย่างไม่สิ้นสุดเปึนวงจรอุบาทว์ ตามชายแดนค่ะท่านประธาน ภาคเหนือของประเทศไทยที่มีพรมแดนติดกับพม่า เปึนศูนย์กลางของการผลิตยาบ้า สำหรับเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ทั่วโลกค่ะ รายงานของ สหประชาชาติชี้ชัดว่า เราเปึนผู้ส่งออกยาบ้ารายใหญ่ที่สุดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ค่ะ ท่านประธาน เปึนเรื่องที่ก็ Fair หรือว่าก็สามารถที่จะกล่าวได้ว่ายาบ้าเปึนกระดูกสันหลัง ทางการเงินของกลุ่มอาชญากรข้ามชาติในประเทศเรา และกลุ่มชาติพันธุ์ที่ติดอาวุธ ในภูมิภาค และมูลค่าการค้ายามูลค่ากว่า ๗๑ หมื่นล้าน U.S. Dollar คิดเปึนมูลค่า ๖๑ หมื่นล้าน U.S. Dollar หรือ ๑.๙ ล้านล้านบาทไทยค่ะท่านประธาน แต่สิ่งที่มักพลาดไปก็คือสำหรับกลุ่มคนที่ไร้สัญชาติจำนวนมากที่อยู่รอบ ๆ ภูมิภาคทาง ภาคเหนือของเราและปลูกฝ่ืนเปึนหนทาง เปึนวิถีชีวิตในการอยู่รอดค่ะท่านประธาน สำหรับ หลาย ๆ คนปลูกฝ่ืนเปึนพืชเศรษฐกิจค่ะ สถิติล่าสุดราคาฝ่ืนดิบกิโลกรัมละ ๘๐๐ บาท เจ้าหน้าที่ประเมินว่ามีคนประมาณ ๑๑๓,๕๕๐ คนจากภูมิภาคนี้ ปลูกฝ่ืนเปึนพืชเศรษฐกิจ ค่ะท่านประธาน พวกเขากำลังมีการผลิตฝ่ืนดิบรวม ๗๕,๗๐๐ กิโลกรัม แม้ว่าประเทศไทย ได้ยกเลิกโทษทางอาญาเกี่ยวกับยาเสพติดมากกว่า ๑๐๐ รายการ รวมถึงโคเคน มอร์ฟ้น ฝ่ืน Oxytocin Fentanyl Codeine เพื่อใช้ทางการแพทย์และการวิจัยในเดือนกรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๖๔ แต่การครอบครองและมอบให้กับองค์กรภาครัฐ ร้านขายยาที่ได้รับอนุญาต และพนักงานสาธารณสุขค่ะ นั่นหมายความว่าสำหรับครอบครัวในพื้นที่ที่ทำการเกษตรกรรม ทางด้านการปลูกฝ่ืน ไม่เพียงแต่พวกเขาประกอบอาชีพเกษตรกรรมเพื่อยังชีพและปลูกพืช ที่ดูเหมือนผิดกฎหมายเท่านั้น แต่พวกเขายังถูกบังคับภายใต้การคุ้มครองและกำกับดูแล ของเจ้าหน้าที่รัฐที่ทุจริตหรือเปึนแก๊งค้ายา หรือที่เขาเรียกว่าเปึนพ่อค้าคิงพิน (Kingpin) การโฆษณาชวนเชื่อและตีตราค่ะท่านประธานเปึนอีกหนึ่งปัญหาค่ะ นักวิชาการยังโต้แย้งว่า มีวัฒนธรรมของการตีตราบาปผู้กระทำผิดด้านยาเสพติดค่ะ และผู้ต้องสงสัยเกี่ยวกับคดี ยาเสพติดค่ะท่านประธาน วัฒนธรรมแห่งการไม่ต้องรับโทษของเจ้าหน้าที่รัฐที่ร่วมค้าขายยา เสพติดค่ะและวัฒนธรรมแห่งการตีตราบาปให้กับเด็กส่งยาหรือว่าคนที่เปึนพ่อค้ารายย่อย แม่ค้ารายย่อยค้ายาเสพติด มีการตีตราบาปที่มีส่วนให้เกิดบรรยากาศที่ชีวิตของผู้กระทำผิด เกี่ยวกับยาเสพติดไร้ความหมายและไม่มีใครเหลียวแลค่ะท่านประธาน เจ้าหน้าที่รักษา ความปลอดภัยแทบจะสั่งความยุติธรรมตามที่เห็นสมควรค่ะ การยกเลิกโทษจำคุกข้อหา ยาเสพติดสำหรับกลุ่มผู้เสพเพื่อลดความแออัดของเรือนจำ เน้นการ Rehabilitation หรือ การฟุ๋นฟูสมรรถภาพสำหรับผู้ติดยาเสพติด การฝ๊กอาชีพ การศึกษา การแทนที่การจำคุก ด้วยระบบ Day-fine หรือการจำคุกด้วยการลงโทษทางการเงินตามรายได้และความมั่งคั่ง ของบุคคลนั้น หรือปรับตามฐานานุรูปค่ะท่านประธาน การจัดตั้งศาลยาเสพติด หรือที่ เรียกว่า Drug Court สำหรับผู้ติดยาเสพติดโดยเฉพาะ จะไม่มีโทษจำคุกค่ะท่านประธาน แต่เน้นไปที่การฟุ๋นฟูสมรรถภาพและสุขภาพจิตเท่านั้น ใช้วิธีการเข้าหาเหยื่อแทนที่จะปฏิบัติ กับเขาเหมือนอาชญากรค่ะ ยกตัวอย่าง Model สารเสพติดของนิวซีแลนด์ ออสเตรเลีย และ สหรัฐอเมริกาค่ะท่านประธาน กระบวนการที่สะอาดสำหรับอดีตนักโทษที่ไม่เคยกระทำผิดซ้ำ ในช่วงเวลา ๗ ป้ควรจะล้างมลทินให้เขาค่ะ ไม่ต้องไปตีตราบาปเขา ไม่ให้เขามีประวัติ ทางอาชญากรรมที่จะมาหางานทำไม่ได้ เพราะส่วนมากผู้ค้ายาเสพติดรายย่อยเปึนคนยาก คนจน เขายากลำบาก ไม่มีใครเกิดมาแล้วคิดว่าชาตินี้อยากจะค้ายาเสพติดไปจนตัวตาย หรอกค่ะท่านประธาน หยุดการตีตราสังคมต่อผู้กระทำความผิดเกี่ยวกับยาเสพติด หรืออดีต นักโทษคนเคยกระทำผิดแล้วก็สามารถที่จะให้อภัยได้ เมื่อเขาได้รับโทษไปแล้วค่ะ ท่านประธาน

และสุดท้ายการยกระดับทักษะแรงงาน หรือ Upskill Reskill ให้กับผู้ต้องขัง ค่ะท่านประธาน ควรให้มีการศึกษา ไม่ว่าจะเปึนระดับอาชีวศึกษา ระดับมัธยมศึกษา ตอนปลาย การศึกษาเปึนประเด็นสำคัญ วิธีการสอนในการคิดเชิงวิเคราะห์ที่ไม่ได้เปึนการ ล้างสมองของผู้คนในเรือนจำ นักเรียนควรได้รับการส่งเสริมให้อภิปรายและแสดงทักษะทาง คิดเชิงวิเคราะห์ การคิดเชิงวิพากษ์ในเรือนจำ เพราะนั่นคือจุดที่คุณพัฒนาทักษะเหล่านี้ ผู้ต้องขังควรเข้าถึงกองทุนการศึกษาที่เท่าเทียม และการพัฒนาการฝ๊กอบรมสายอาชีพ เพื่อประกอบอาชีพในอนาคต จะได้ไม่ต้องไปทำอาชีพเดิมค่ะท่านประธาน ขอบพระคุณค่ะ