กัณวีร์ เสนอแนวทางรวมผู้ลี้ภัยอย่างถูกกฎหมาย เน้นมนุษยธรรมและความร่วมมือ

สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๑๗ · ๒๒ สิงหาคม ๒๕๖๗

กัณวีร์ สืบแสง หารือปัญหาผู้ลี้ภัยจากเมียนมาที่เข้ามาในประเทศไทย โดยเสนอแนวทางการแก้ปัญหาอย่างเป็นระบบผ่านกรอบมนุษยธรรม พัฒนา และสันติภาพ เน้นการผสมผสานเข้าสู่สังคมอย่างถูกกฎหมาย และผลักดันให้ประเทศไทยรับบทบาทนำในเวทีโลกด้านมนุษยธรรมและการสร้างสันติภาพผ่านความร่วมมือระหว่างประเทศ

นายกัณวีร์ สืบแสง แบบบัญชีรายชื่อ

ขอบพระคุณครับท่านประธาน เรียนท่านประธานสภาที่เคารพ ผม นายกัณวีร์ สืบแสง สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชี รายชื่อ พรรคเปึนธรรม ท่านประธานครับ วันนี้ที่ผมลุกขึ้นมาอภิปรายก็คงจะอภิปราย เห็นชอบ เห็นด้วย และขอขอบคุณคณะกรรมาธิการความมั่นคงแห่งรัฐ และรวมถึง อนุกรรมาธิการ คณะทำงานทุกท่านที่วันนี้ได้ทำตัวรายงานผลการศึกษามาทั้ง ๒ ฉบับ ถ้าผมจะพูดสั้น ๆ ก็จะเปึนเรื่องเกี่ยวกับผู้หนีภัยการสู้รบ หรือผู้ลี้ภัยที่อยู่ในพื้นที่พักพิง ผู้หนีภัยการสู้รบชั่วคราวบริเวณชายแดนทั้งหมดทั้ง ๙ แห่ง และรวมถึงผู้หนีภัยการสู้รบ หรือผมอยากจะเรียกว่า ผู้ลี้ภัย ที่เข้ามาอยู่ในประเทศไทยหลังจากวันที่เกิดการรัฐประหารใน ประเทศเมียนมา วันที่ ๑ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๔ และรวมถึงผู้ลี้ภัยทั้งหลายที่อยู่ในประเทศไทย ที่ผมพูดอย่างนี้ก็เหมือนกับ Deja vu เหมือนสิ่งที่เกิดขึ้นมาแล้วเมื่อ ๒ อาทิตย์ที่ผ่านมา ในคณะกรรมาธิการการกฎหมาย การยุติธรรมและสิทธิมนุษยชน ซึ่งตัวผมเองและ คณะอนุกรรมาธิการซึ่งนั่งอยู่บนบัลลังก์หลาย ๆ ท่านได้ขึ้นไปชี้แจงเกี่ยวกับผลการศึกษา และรายงานเกี่ยวกับแนวทางการแก้ไขปัญหาเรื่องการโยกย้ายถิ่นฐานแบบไม่ปกติ ซึ่งเราได้มี ผลการศึกษาเข้าไป เรื่องเกี่ยวกับผู้ลี้ภัย แรงงานข้ามชาติ บุคคลไร้รัฐ ไร้สัญชาติ และบุคคล ที่เปึนเหยื่อการค้ามนุษย์ จริง ๆ แล้วในรายละเอียดต่าง ๆ ก็คงจะคล้ายคลึงกันไม่หนีกันมาก สักเท่าไรนัก เพราะว่าอันนี้จะมุ่งเน้นในเรื่องเกี่ยวกับผู้ลี้ภัยที่อยู่ในค่ายและอยู่นอกค่าย ไม่ว่าจะเปึนข้อเสนอ ข้อสังเกตที่นำไปสู่สำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ กระทรวง การต่างประเทศ กระทรวงแรงงาน สำนักงานตำรวจแห่งชาติ สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง คณะกรรมการยุทธศาสตร์ชาติ สำนักนายกรัฐมนตรี กระทรวงการคลัง จริง ๆ แล้วทุกหน่วย ราชการนี้คณะกรรมาธิการก็ได้เสนอไปว่าเราจะแก้ไขปัญหาอย่างไร แต่ผมอยากจะนำเรียน อย่างนี้ครับท่านประธาน จริง ๆ การแก้ไขปัญหา ณ ปัจจุบันนี้ที่เราเสนอไปให้กับฝ์ายบริหาร เพื่อพิจารณาปรับปรุงแก้ไข ไม่ว่าจะเปึนเรื่องเกี่ยวกับกฎหมาย ไม่ว่าจะเปึนเรื่องเกี่ยวกับ นโยบาย ไม่ว่าจะเปึนเรื่องมาตรการต่าง ๆ กลไกต่าง ๆ แห่งรัฐ ในการดูแลเรื่องผู้ลี้ภัยนั้น จะเปึนการแก้ไขปัญหาเฉพาะภายในประเทศ จะเปึนการแก้ไขปัญหาตอนปลายเหตุเท่านั้น ถ้าเราจะดูว่าต้นเหตุปัญหาของผู้ลี้ภัยเกิดจากไหน พวกเราทราบกันดีครับ ไม่ได้เกิดจาก ประเทศไทย เราทราบกันดีครับว่าปัญหาเหล่านี้เกิดขึ้นจากประเทศต้นกำเนิดของผู้ลี้ภัย ทั้งหลาย ถ้าเรามุ่งเน้นในเรื่องรายงานทั้ง ๒ ฉบับนี้ ก็จะเปึนมาจากเพื่อนบ้านของเรา ประเทศเมียนมา ซึ่งผมอาจจะไม่พูด ไม่อยากจะพูดเข้าไปกระทบต่อความสัมพันธ์ไทย กับประเทศเมียนมามากนัก แต่ถ้าไม่พูดคงไม่ได้ครับท่านประธาน เพราะว่าอันนี้คือต้นเหตุ แห่งปัญหาการประหัตประหาร การไล่ล่าฆ่าฟันพี่น้องประชาชนผู้บริสุทธิ์ของประเทศตัวเอง แล้วประเทศไทยเราเปึนประเทศผู้รับเข้ามาดูแลตามหลักมนุษยธรรม ท่านประธานครับ การแก้ไขปัญหาในเรื่องเกี่ยวกับผู้ลี้ภัยนั้น ณ ปัจจุบันนี้ในเวทีระหว่างประเทศ เราต้อง ยอมรับครับว่าเราดูแลแก้ไขปัญหาโดยใช้หลักการทางด้านมนุษยธรรม ฉันใดก็ฉันนั้น ข้อสังเกตต่าง ๆ ของคณะกรรมาธิการและคณะอนุกรรมาธิการทั้ง ๒ คณะที่ได้เสนอขึ้นมานั้น อยู่บนพื้นฐานหลักการทางด้านมนุษยธรรมทั้งสิ้น และรวมถึงหลักการทางด้านสิทธิมนุษยชน การเข้าถึงการให้บริการต่าง ๆ ซึ่งมนุษย์ทุกคนควรจะเข้าถึง อันนี้คือแนวทางการแก้ไขปัญหา แต่ในกรอบเวทีระหว่างประเทศ ณ ปัจจุบันนี้ที่เรากำลังพูดคุยกันอยู่นี้ เราพูดถึง เขาเรียกว่า Nexus หรือการเชื่อมโยงเชื่อมต่อกันเปึนสะพานระหว่าง ๓ เรื่องเข้าด้วยกัน ที่ผมอยากจะเห็น จริง ๆ แล้วก็เห็นอยู่ในรายงานทั้ง ๒ ฉบับนี้ การเชื่อมต่อนี้จะเปึนการเชื่อมต่อเรื่องการ แก้ไขปัญหาด้านมนุษยธรรม การพัฒนา และสันติภาพ หรือที่เรียกว่า Humanitarian Development Peace Nexus ซึ่งตอนนี้เราใช้กันอยู่ทั่วโลกในการแก้ไขปัญหา และถ้าเราเห็นว่าต้นเหตุแห่งปัญหานี้อยู่ที่ประเทศต้นกำเนิด คือประเทศเมียนมา เราจำเปึนต้องแก้ไขปัญหาที่ต้นเหตุ เราจำเปึนต้องแก้ไขปัญหาเชิงมนุษยธรรม และรวมไปถึง การพัฒนาให้เขาสามารถยืนด้วยขาตัวเองให้ได้ และรวมไปถึงสุดท้ายแล้วการแก้ไขปัญหา ที่รากเหง้า คือสันติภาพในประเทศต้นกำเนิดแห่งผู้ลี้ภัย การสร้างสันติภาพในประเทศผู้ลี้ภัยนี้ จริง ๆ เราหนีไม่ได้ครับ ที่ประเทศไทยเราในจุดภูมิรัฐศาสตร์ของประเทศไทยที่มีชายแดน ติดต่อกัน ๒,๔๑๖ กิโลเมตร จำเปึนจะต้องใช้จุดภูมิรัฐศาสตร์ตรงนั้น ซึ่งรายงานก็เขียนไว้ว่า เรามีชายแดนยาวมาก เพราะฉะนั้นเราจำเปึนจริง ๆ ว่าประเทศไทยต้องใช้ เขาเรียกว่า การแทรกแซงอย่างสร้างสรรค์ หรือ Constructive Intervention ซึ่งเราไม่ใช่การแทรกแซง อย่างไม่สร้างสรรค์ สิ่งต่าง ๆ เหล่านี้เราสามารถทำได้และทำให้พื้นที่บริเวณชายแดนเปึน พื้นที่ที่ปลอดภัยจริง ๆ และเปึนพื้นที่ที่สามารถเข้าไปสร้างสันติภาพในประเทศเมียนมาให้ได้ คนที่ลี้ภัยเข้ามาในประเทศไทยจะทำอย่างไรที่จะเชื่อมต่อในระหว่างการทำงานทางด้าน มนุษยธรรมและการทำงานทางด้านพัฒนา อันนี้เปึนสิ่งที่รายงานนี้ได้เสนอไว้ ไม่ว่าจะเปึน เรื่องที่เอาผู้ลี้ภัยเข้ามา และทำให้เขาสามารถที่จะมาช่วยเติมเต็มเปลี่ยนแปลงภาระให้เปึนพลัง เปลี่ยนภาระของประเทศที่เราดูแลผู้ลี้ภัยมาทั้งหมด ๔๐ ป้ ในพื้นที่พักพิงชั่วคราวบริเวณ ชายแดน ๔๐ ป้ ใน ๙ แห่ง ที่เรามีผู้ลี้ภัยชาวเมียนมาอยู่ ๘๐,๐๐๐ กว่าคน เราเปลี่ยนภาระ ตรงนั้นให้เปึนพลังเสีย เราเป่ด Camp เป่ดพื้นที่พักพิงเสียให้เขามาเปึนแรงงานตามข้อเสนอ ของคณะกรรมาธิการ ให้เขามาเปึนแรงงาน ให้เขาเสียภาษี ให้เขามาทดแทนแรงงานที่ขาด หายไปของประเทศไทย ให้เขาสามารถมาเติมเต็มสิ่งที่เรายังไม่มี สิ่งที่เราขาดหายไป รัฐสภา ทรงเกียรติแห่งนี้ ห้องสุริยันอันนี้ผมยังเชื่อมั่นครับ ยังเปึนฝ้มือของพี่น้องแรงงานข้ามชาติ เราต้องยอมรับจริง ๆ สวยงามขนาดนี้ ห้องจันทรานั้นก็เช่นกัน รัฐสภาอันทรงเกียรติแห่งนี้ ทั้งหมดแรงงานข้ามชาติเปึนหนึ่งในพลังที่สร้างขึ้นมา อันนี้เปึนแค่ส่วนเล็ก ๆ ของประเทศไทย เพราะฉะนั้นผู้ลี้ภัยที่เราเห็นอยู่ในประเทศไทย ที่อยู่ใน Camp ๘๐,๐๐๐ กว่าคน และอยู่ นอก Camp อีกประมาณ ๑๐๐,๐๐๐ กว่าคน เราสามารถดึงมาเปึนพลังให้ได้ เราอย่าทำให้ เขาเปึนภาระ เราอย่าไปย่ำยี เพราะฉะนั้นวันนี้เปึนสิ่งที่ดีที่เรานำสิ่งที่อยู่ใต้พรมของเรา อย่างยาวนานขึ้นมาปัดกวาดเช็ดถู ถึงแม้ว่าจะเปึนการแก้ไขปัญหาเพียงแค่ปลายเหตุทั้งนั้น แต่เราจำเปึนต้องยึดจุดยืนของเราให้ได้ว่าเราจะแก้ไขปลายเหตุตรงนี้ เพื่อสร้างไปสู่ Nexus ที่ผมได้เรียนไป Humanitarian Development Peace Nexus การใช้การทำงานทางด้าน มนุษยธรรมต่อเติม Development คือการพัฒนาให้ผู้ลี้ภัยที่อยู่ในค่ายพักพิง ให้ผู้ลี้ภัยที่อยู่ ในห้องกักของ สตม. ให้ผู้ลี้ภัยที่อยู่เรือนจำพิเศษต่าง ๆ เขาต้องออกมา เราต้องแยกให้ได้ว่า พวกเขาเปึนผู้ลี้ภัย พวกเขาเปึนเหยื่อของการประหัตประหาร พวกเขาเปึนเหยื่อของการ ไล่ล่าฆ่าฟันต่าง ๆ นานาของประเทศต้นกำเนิด จริง ๆ แล้วรากเหง้าปัญหามันคือปัญหา ทางด้านการเมือง พี่น้องในสภาอันทรงเกียรติแห่งนี้คือนักการเมืองทั้งนั้น เราคือผู้แทน ของปวงชน เรานี่ละจะต้องมองเห็นถึงปัญหา เราต้องแก้ไขปัญหาตรงนี้ให้ได้ แนวทาง การแก้ไขปัญหาของผู้ลี้ภัย อันนี้สุดท้ายก็จะเปึนในเรื่องเกี่ยวกับว่าเราจะทำอย่างไรต่อ กับผลรายงานทั้ง ๒ ฉบับนี้ของคณะกรรมาธิการการแก้ไขปัญหาแบบยั่งยืน หรือ Durable Solution ในเรื่องผู้ลี้ภัยที่ทุกท่านก็น่าจะทราบกันดี อันแรกเปึนสิ่งที่ดีที่สุดที่เราอยากเห็น คือการเดินทางกลับประเทศต้นกำเนิดแบบสมัครใจ Voluntary Repatriation เราจำเปึน ถ้าสมมุติว่าประเทศต้นกำเนิดคือประเทศเมียนมามีสันติภาพ มีความสงบสุข เชื่อผมเถอะ เราไม่ต้องบอกให้เขากลับหรอก เขาวิ่งกลับเอง เราไม่ต้องรอวันใดวันหนึ่งที่เขาจะกลับ เขากระโดดกลับไปทันที ไม่มีใครอยากอยู่หรอกครับบ้านเมืองคนอื่น เขาอยากกลับไป อยู่บ้านตัวเอง แต่มันเปึนไปไม่ได้ เราจะทำอย่างไรในเมื่อเขากลับไม่ได้ มันจะมี ๒ ทางเลือก ให้เขาทำ และเราต้องปฏิบัติ และเราต้องอำนวยการ

อันที่ ๒ การ Resettlement การตั้งถิ่นฐานใหม่ประเทศที่ ๓ เราทำได้ไหม ทำได้ครับ ๑ ล้านกว่าคนในสมัยอินโดจีนเราส่งไปแล้ว ๑๐๐,๐๐๐ กว่าคน เกือบ ๒๐๐,๐๐๐ คน ของผู้ลี้ภัยที่เข้ามาบริเวณชายแดน ๔๐ กว่าป้ที่ผ่านมา เราทำแล้ว ๘๐,๐๐๐ กว่าคน อยู่ใน Pipeline อีกประมาณ ๑๐,๐๐๐-๒๐,๐๐๐ คนที่จะไปประเทศสหรัฐอเมริกาเราทำอยู่ แต่เราจะทำได้หมดไหม ๑๐๐,๐๐๐ กว่าคนที่อยู่ในประเทศไทยทั้งหมดทำไม่ได้ โควตาแต่ละป้น้อยนิด ๑ เปอร์เซ็นต์ของ ๑๐๐ ล้านชีวิตที่เปึนผู้ลี้ภัย และเปึนผู้หนีภัย การสู้รบ แล้วเปึนผู้พลัดถิ่นภายในประเทศทั่วโลก มีแค่ ๑ เปอร์เซ็นต์เท่านั้น ป้ละ ๑ ล้านคน ทั่วโลก ประเทศไทยไม่ได้อยู่ในการจัดลำดับความสำคัญบนโลกนี้ เพราะฉะนั้นอย่าหวังว่า ๑๕๐,๐๐๐ กว่าคนนี้จะเดินทางไปถิ่นฐานใหม่ประเทศที่ ๓ ยังมีเศษที่หลงเหลืออยู่ใน ๑๐๐,๐๐๐ กว่าคนนี้ เราจะทำอย่างไร แนวทางการแก้ไขปัญหาที่ดีที่สุด ณ ปัจจุบันนี้ เดินทางกลับไม่ได้ ไปไหนก็ไม่ได้ Local Integration การผสมผสานกลมกลืนเข้ามาอยู่ใน ประเทศไทย เพราะฉะนั้นสิ่งนี้ละครับที่เปึนผลรายงานของคณะกรรมาธิการที่เสนอให้ผู้ลี้ภัย สามารถมีสถานะที่อยู่ในประเทศได้อย่างถูกต้องตามกฎหมาย รอจนกว่าการแก้ไขปัญหา อย่างยั่งยืนจะเกิดขึ้น เพราะฉะนั้นสิ่งต่าง ๆ เหล่านี้จำเปึนครับ เอาเขาเข้ามาเปลี่ยนภาระ ให้เปึนพลัง สร้างแรงงานในประชากรของประเทศไทยที่จะขาดหายไป ตรงนี้เปึนสิ่งจำเปึน เราสามารถที่จะคัดกรองกลุ่มคน เราสามารถพัฒนาศักยภาพของเขาตามกฎที่ผมได้เรียนไว้ เบื้องต้น คือ Nexus การเชื่อมต่อ ไม่ว่าจะเปึนเรื่องมนุษยธรรม ไม่ว่าจะเปึนเรื่องการพัฒนา และการสร้างสันติภาพ ประเทศไทยจะมีจุดยืนที่สง่าผ่าเผยในเวทีระหว่างประเทศ ถ้าเราเปึน ผู้นำใช้จุดภูมิรัฐศาสตร์ตรงนี้แก้ไขปัญหาที่ต้นเหตุ เราไม่จำเปึนจะต้องมานั่งแก้ไขที่ปลายเหตุ ตลอดเวลา ถ้าเราสามารถมีจุดยืนทางการทูตที่จะเข้าไปทำงานทางเรื่องเกี่ยวกับการ แทรกแซงอย่างสร้างสรรค์ในประเทศต้นกำเนิดนั้นได้ โดยเหตุผลและหลักการทั้งหมดครับ ท่านประธาน ก็ขอสนับสนุนเห็นด้วยและเห็นชอบผลของการศึกษาของคณะกรรมาธิการ ทั้ง ๒ รายงานนี้ ขอบคุณครับท่านประธาน