รังสิมันต์ หารือปัญหาโรฮีนจา-อุยกูร์ ย้ำสิทธิมนุษยชนและกฎหมาย

นายรังสิมันต์ โรม ประธานคณะกรรมาธิการ

เรียนท่านประธาน ผม รังสิมันต์ โรม สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน ในฐานะประธาน คณะกรรมาธิการนะครับ จะพยายามไล่เลียงตอบคำถามนะครับ ทั้งเปึนข้อเสนอแนะที่ได้ นำเสนอด้วยนะครับ

โดยเริ่มต้นที่ท่านธิษะณานะครับ ก็ขอบคุณท่านธิษะณาที่ได้ชมเชยถึง การทำงานของคณะกรรมาธิการนะครับ แล้วก็ได้หยิบยกบางประเด็นนะครับ ซึ่งจริง ๆ ก็มีความสำคัญ ไม่ว่าจะเปึนกรณีของโรฮีนจาและอุยกูร์ จริง ๆ ต้องเรียนท่านธิษะณา แล้วก็ ท่านประธานผ่านไปยังท่านธิษะณาว่า จริง ๆ กรณีนี้เปึนกรณีที่สำคัญ เปึนกรณีที่มีการหารือ หลายครั้งว่าจะมีแนวทางในการแก้ปัญหาอย่างไร ตั้งแต่สภาชุดที่แล้วถึงชุดนี้ แล้วก็เข้าใจว่า ทำโดยหลากหลายกรรมาธิการ แต่ก็ยังไม่มีแนวทางที่ชัดเจนนะครับ ผมคิดว่านี่คือโอกาส อันดีที่สภาของเรา รวมไปถึงรัฐบาลที่กำลังจะมีการตั้งขึ้นมานะครับ จะต้องสร้างความ ชัดเจนในเรื่องนี้ เนื่องจากว่าหากได้มีการไปลงพื้นที่หรือดูในสถานที่มีการกักกันชาวโรฮีนจา หรืออุยกูร์นี้ เราจะพบว่าสภาพความเปึนอยู่แย่มากนะครับ ถ้าเปรียบเทียบสภาพความ เปึนอยู่ ไม่ว่าจะเปึนเปรียบเทียบกับเรือนจำ อย่างเช่น เรือนจำพิเศษกรุงเทพมหานคร กับสถานของ ตม. เราจะพบว่าความเปึนอยู่ในเรือนจำจริง ๆ มันดีกว่าเยอะ ถ้าเทียบกันจริง ๆ แต่แน่นอนว่าปัญหาที่สำคัญก็คือว่า กรณีเช่นนี้เราไม่สามารถที่จะส่งเขากลับไปที่ประเทศ ต้นทางได้ หากทำแบบนั้นก็จะผิดต่อ พ.ร.บ. ปัองกันและปราบปรามการทรมานและการ กระทำให้บุคคลสูญหายนะครับ ซึ่งเปึนกฎหมายภายในของประเทศของเรา ซึ่งตรงนี้ละครับ คือแนวทางที่ทุกฝ์าย ไม่ว่าจะเปึนสภาความมั่นคงแห่งชาติ หรือกระทรวงการต่างประเทศจะต้อง หาทางออกเรื่องนี้ โดยตั้งอยู่บนพื้นฐานว่าเราให้ความสำคัญกับหลักสิทธิมนุษยชนนะครับ

ประเด็นถัดมาที่ท่านธิษะณาได้เสนอนะครับ ไม่ว่าจะเปึนในเรื่องของ ที่เกี่ยวข้องกับธนาคารของประเทศไทยของเราเข้าไปเกี่ยวข้องกับการซื้ออาวุธในประเทศ เมียนมา เรื่องนี้มีความสำคัญจริง ๆ คณะกรรมาธิการเราอาจจะไม่สามารถที่จะใส่เรื่องนี้ เข้าไปในรายงานฉบับนี้ได้นะครับ แต่ว่าเราได้มีการพิจารณาเรื่องนี้อยู่อย่างสม่ำเสมอนะครับ โดยกำหนดการที่จะต้องมีการรายงานกลับมาเพื่อการชี้แจงของธนาคารแห่งประเทศไทย แล้วก็รวมไปถึง ปปง. จริง ๆ มันก็เลยกำหนดแล้ว แต่เข้าใจว่าติดแค่ขั้นตอนทางธุรการ นิดหน่อยนะครับ เดี๋ยวเราคงจะได้ทราบว่าธนาคารแห่งประเทศไทยและ ปปง. จะมี ความคืบหน้าในการดำเนินการเรื่องนี้อย่างไร ซึ่งคณะกรรมาธิการความมั่นคงแห่งรัฐ กิจการ ชายแดนไทย ยุทธศาสตร์ชาติและการปฏิรูป เราเองก็ได้มีการเดินทางไปที่ธนาคาร แห่งประเทศไทย เพื่อพูดคุยเรื่องนี้ในการที่จะหาทางออก โดยได้หยิบยก Model อย่างกรณี สิงคโปร์เปึน Model ที่สำคัญที่เราจะได้มีการใช้สำหรับประเทศไทย ทุกฝ์ายก็เห็นด้วย ในหลักการนี้ ดังนั้นเราค่อนข้างได้รับการตอบรับที่เชิงบวกมาก ๆ แล้วในวันพรุ่งนี้เราจะมี การเดินทางไปที่กระทรวงการต่างประเทศ เรื่องนี้ก็จะเปึนอีก ๑ วาระที่จะได้มีการหารือ เช่นเดียวกันนะครับ เดี๋ยวคงจะได้มีการแจ้งให้ท่านธิษะณาได้ทราบต่อไปนะครับ

มาต่อที่ท่านเท่าพิภพครับ ผมคิดว่าท่านเท่าพิภพหยิบยกมาเปึนประเด็น ที่สำคัญ แล้วก็เปึนประเด็นที่เราไม่สามารถเพิกเฉยได้จริง ๆ ผมคิดว่าถ้าดูจากกรณีทางสังคม ที่มีการ Live เข้าใจว่าทางแพลตฟอร์ม TikTok ของท่านหนึ่งที่พูดในทางที่ไม่ค่อยดีจนนำ ไปสู่การมอบตัวนะครับ ซึ่งเข้าใจว่าเปึนหนึ่งในคนที่อาจจะเปึนชาวเมียนมา เข้าใจดีนะครับ ผมอยากจะใช้โอกาสนี้ในการที่จะนำเรียนต่อท่านประธานว่า คือจริง ๆ ทุกสังคม ทุกพลเมือง จะมีคนที่ดีและคนที่ไม่ดี ในสังคมเราก็มีคนในลักษณะแบบนั้นเช่นเดียว ผมคิดว่านี่คือ สิ่งที่เราจะต้องพยายาม Balance ให้มันดี ถ้าเราใช้ในเรื่องของประวัติศาสตร์ชาตินิยม แล้วเราก็ใช้ความรู้สึกจนเพิกเฉยต่อข้อเท็จจริง หมายความว่าอะไร หมายความว่าเรากำลัง จะสนับสนุนให้มีการผลักดัน เช่น ผลักดันคนเมียนมาให้กลับไปที่ประเทศ ซึ่งต้องบอกว่า เรื่องนี้มันมีความสำคัญ เพราะว่าคนเมียนมาที่มาอยู่ในประเทศไทยนี่ หลายคนเขาคือหนี ความตายมา เขาไม่อยากให้บ้านเมืองของเขาเปึนแบบนั้น ไม่มีใครที่อยากจากบ้าน ของตัวเองมาอยู่ที่ประเทศไทย หรือบางคนมาด้วยเหตุผลทางเศรษฐกิจ เขาเองก็ดิ้นรน เหมือนกับที่คนไทยจำนวนมากก็ดิ้นรนไปทำงานที่ประเทศอื่น ๆ ผมคิดว่าสิ่งเหล่านี้เปึนสิ่งที่ เราเองในฐานะเพื่อนมนุษย์ต้องเข้าใจกัน ปัญหาที่ผ่านมาก็คือว่า เราไม่ได้มีการจัดการอย่าง เปึนระบบ แล้วทำให้คนเหล่านี้หลายครั้งก็ต้องใช้วิธีการนอกกฎหมาย หลายครั้งเขาต้องอยู่ อย่างซุกซ่อน ไม่สามารถที่จะเข้ามาอยู่บนกฎหมายที่เราสามารถตรวจสอบหรือควบคุม หรือบังคับใช้กฎหมายได้อย่างถนัดนัก จึงเปึนที่มาว่าทำไมเราถึงพยายามที่จะผลักดันเรื่องนี้ โดยเราหวังว่าเราจะขึ้นทะเบียน เอาคนเหล่านี้ขึ้นมาในระบบให้มากที่สุดเท่าที่จะเปึนไปได้ แล้วเราจะสามารถที่จะแก้ปัญหาชาวเมียนมาที่ต้องการหนีมาอยู่ในประเทศไทย ผมคิดว่า เรื่องนี้เปึนเรื่องที่สำคัญ ดังนั้นจึงอยากจะใช้โอกาสนี้ในการบอกว่า ถ้าเราคิดว่าเราจะส่งเขา กลับไป ผมคิดว่าหน่วยงานของรัฐต้องพิจารณาอยู่อย่างหนึ่ง คือ เรามีกฎหมายปัองกันการ อุ้มหายและซ้อมทรมาน หากเปึนการส่งกลับที่นำไปสู่ความตายของเขา ผมคิดว่าหน่วยงาน ของรัฐจะต้องรับผิดชอบในเรื่องนี้ และเช่นเดียวกันสำหรับประชาชนที่อาจจะหยิบยกเคสใด เคสหนึ่ง แล้วก็เหมารวมกับทุกกรณี ผมคิดว่าเรื่องนี้ต้องระมัดระวังนะครับ เพราะอย่าลืมว่า ประเทศไทยเองเราก็ต้องพึ่งพาแรงงานจากต่างประเทศอยู่มากนะครับ เรากำลังอยู่ใน ช่วงเวลาที่ขาดแคลนแรงงาน

กับประการที่ ๒ ก็คือว่า หากเราผลักดันเขากลับไป สิ่งที่รอคอยเขาอยู่ คือความตาย นั่นคือสิ่งที่ผมคิดว่าก็สนับสนุนในสิ่งที่ท่านเท่าพิภพได้หยิบยกขึ้นมา

ต่อด้วยท่านจุลพงษ์ บวกด้วย ๖ ข้อที่ท่านจุลพงษ์นำเสนอนะครับ หลายส่วน เราก็น่าจะเห็นตรงกัน แต่ผมอยากจะใช้โอกาสนี้ในการอธิบายว่า ถ้าเราดูข้อสังเกต ของคณะกรรมาธิการในหน้าที่ ๓๔ จริง ๆ แล้วกรรมาธิการความมั่นคงแห่งรัฐ กิจการ ชายแดนไทย ยุทธศาสตร์ชาติและการปฏิรูปประเทศของเราก็มีข้อสังเกตว่า ควรจะมีการ พิจารณาประสานงานจัดตั้งกลไกความร่วมมือระหว่างประเทศ ทั้งในระดับอาเซียน และระหว่างประเทศ ให้ร่วมกันแบ่งปันความรับผิดชอบร่วมกันนะครับ ซึ่งจุดนี้ก็เปึนจุดที่ ผมคิดว่าเราก็เห็นตรงกันว่า ทางกรรมาธิการเองก็อยากจะให้มีการใช้กลไกของอาเซียน ในการที่จะประสานงานเพื่อที่จะแก้ไขปัญหาที่ต้นตอ ถ้าใช้คำของท่านนะครับ แล้วผมก็ต้อง นำเรียนว่า เราเองมองรายงานเรื่องนี้เปึนส่วนหนึ่งของความพยายามในการที่จะแก้ปัญหา วิกฤติที่เกิดขึ้นในเมียนมา อาจจะไม่ได้สะท้อนทั้งหมดในทุก ๆ เรื่องนะครับ เนื่องจากว่า วิกฤติในเมียนมามันมีหลากหลายมิติมากนะครับ แต่ยืนยันว่าเราให้ความสำคัญต่อการ แก้ปัญหาที่ต้นตอ แล้วเราเห็นด้วยว่าเราควรที่จะมีการใช้กลไกต่าง ๆ มากกว่าที่เรา ใช้กันมา เพื่อที่จะทำให้การแก้ปัญหาที่เกิดขึ้นในเมียนมาสามารถที่จะแก้ไขได้อย่างสำเร็จ

นอกจากนั้นในเรื่องของความเปึนห่วงของท่านที่ได้เรียน เข้าใจว่าเปึนข้อที่ ๕ ว่ามันมีการรุกล้ำในเรื่องของน่านฟัา อันนี้ผมยืนยันกับท่านว่าทางเรานี่นะครับ เราเคย เดินทางไปที่กองทัพอากาศ แล้วก็ได้มีการหยิบยกในเรื่องนี้นะครับ แล้วเราก็ได้รับคำอธิบายว่า ทางกองทัพอากาศก็จะพยายามนำเครื่องบินในการขึ้นสกัดทุกครั้งที่มีการล่วงล้ำน่านฟัานะครับ เท่าที่ติดตามมันอาจจะตอบไม่ได้ว่า มีการขึ้นทุกครั้งไหมนะครับ แต่เท่าที่ติดตามนะครับ ก็จะเห็นว่าความถี่ของการขึ้นในการสกัดกั้นเมื่อเทียบกับก่อนหน้านี้นะครับ ก็ถือว่ามีความถี่ ในการสกัดกั้นมากขึ้นอย่างแน่นอนนะครับ อันนี้ก็เปึนสิ่งที่กำลังอยู่ในสายตาของ คณะกรรมาธิการที่เราทำหน้าที่ตรงนี้นะครับ

ขอตอบท่านชลธิชานะครับ จริง ๆ ท่านชลธิชาเปึนหนึ่งในอนุกรรมาธิการ ที่ศึกษารายงานชุดนี้นะครับ ก็ขอบคุณท่านชลธิชาที่ได้ช่วยกันทำรายงานฉบับนี้ให้ประสบ ความสำเร็จอย่างมากนะครับ เสียดายคุณชลธิชาน่าจะมาพูดข้างบนบัลลังก์ด้วยกันนะครับ แต่ว่าในส่วนของเรื่องของอินเทอร์เน็ตผมต้องเรียนอย่างนี้ว่า เรื่องนี้ผมลำบากใจจริง ๆ อย่างที่ท่านชลธิชาได้นำเรียนต่อที่ประชุมนะครับว่า เรื่องอินเทอร์เน็ตนี่นะครับ มันมีทั้งคนที่ ใช้ในทางที่ดีและคนที่ใช้ในทางที่มันไม่ดี และในทางที่ไม่ดีอย่างที่เราเห็นก็คือจะเกี่ยวพันกับ เรื่องของแก๊ง Call Center เรื่องของบรรดาการ Scam ต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นในสังคมไทย ผมเชื่อว่าสิ่งเหล่านี้เปึนปัญหาที่ทุกท่านประสบพบเจอเช่นเดียวกัน แล้วหลังจากที่มีการตัด อินเทอร์เน็ต โดยเฉพาะการนำโดย กสทช. ก็พบว่าทางพวก Scammer เหล่านี้นะครับ ก็มีการใช้ในเรื่องของ Starlink เข้ามาแทน ซึ่งก็เปึนการปรับตัวของเหล่าอาชญากรรม จริง ๆ ต้องเรียนอย่างนี้ครับว่า กสทช. ได้มีการพูดคุยกับกรรมาธิการแล้วมาชี้แจงกับกรรมาธิการ หลายครั้ง แล้วหนึ่งในเรื่องที่เราพยายามผลักดันก็คือในเรื่องของการแก้ปัญหาที่จะทำให้ อินเทอร์เน็ตไม่ตกไปอยู่ในมือของบรรดาอาชญากรรมที่จะใช้ในเรื่องของการหลอกเงิน คนไทย ซึ่งตอนที่เรามีการลงพื้นที่นะครับ โดยเฉพาะในพื้นที่แม่สอด จังหวัดตากนะครับ เราก็พบว่าเสาสัญญาณอินเทอร์เน็ตมีการหันเสาไปที่ฝัืงตรงกันข้ามนะครับ ซึ่งส่วนใหญ่ เราก็จะเห็นตัวรับสัญญาณของเหล่า Scammer เหล่านี้รับกลับมาด้วยซ้ำไป แล้วเราก็เห็นว่า มีการตั้งเสาเหล่านี้ในลักษณะที่ประชิดชายแดนเลยนะครับ ซึ่งเรื่องนี้มันก็ทำให้เรากังวลว่า การที่เราปล่อยให้สัญญาณอินเทอร์เน็ตซึ่งเปึนสมบัติของชาติตกไปอยู่ในมือของ Call Center เปึนสิ่งที่ยอมรับไม่ได้นะครับ ทางกรรมาธิการเราจึงให้ข้อสังเกตไปยัง กสทช. หลายครั้งนะครับ แล้วก็รวมไปถึงผู้ให้บริการ ไม่ว่าจะเปึนบริษัททั้งสีเขียวและสีแดงนะครับว่า ควรที่จะมีการแก้ปัญหาเรื่องนี้นะครับ จึงนำไปสู่การที่จะต้องตัดในเรื่องของสัญญาณออกไป แต่ก็พยายามทำให้ประชาชนที่อยู่ตามแนวชายแดนในฝัืงไทยสามารถที่จะใช้อินเทอร์เน็ต ต่อไปได้นะครับ แต่แน่นอนว่าถ้าเปึนกลุ่มชาติพันธุ์หรือเปึนพี่น้องประชาชนที่อยู่ฝัืงเพื่อนบ้าน อันนี้ต้องยอมรับตรง ๆ ว่าเราไม่สามารถที่จะช่วยในส่วนตรงนี้ได้ เพราะเราอาจจะโฟกัสในเรื่อง ของอำนาจอธิปไตยที่เปึนของประเทศไทยนะครับ แต่เราตระหนักดีครับว่าการที่เราใช้นโยบาย ในลักษณะแบบนี้ก็ทำให้คนดี ๆ อาจจะประสบปัญหาไปด้วย แต่ยืนยันกับท่านชลธิชาว่า เจตนาของเรานะครับ เราต้องการที่จะสกัดกั้นในเรื่องของการใช้อินเทอร์เน็ตของบรรดา เหล่า Scammer ซึ่งถ้าเราไม่ใช้วิธีนี้ก็พยายามหาวิธีอื่นนะครับ จริง ๆ ก็เป่ดรับฟังนะครับว่า ถ้ามีวิธีการอย่างอื่นที่อาจจะเปึนประโยชน์กว่า หรือทำได้ดีกว่าที่อาจจะส่งผลให้บรรดา Scammer เหล่านี้ไม่สามารถใช้อินเทอร์เน็ตได้ แต่คนดี ๆ คนอื่น ๆ สามารถใช้ได้ ถ้ามี วิธีการอื่นเราก็พร้อมที่จะรับฟัง แต่เบื้องต้นจากการหารือในหลาย ๆ ครั้ง เรายังมองว่า วิธีการนี้เปึนวิธีการที่ดีที่สุดเฉพาะหน้าในการที่จะแก้ปัญหานี้ ซึ่งต้องเรียนกับท่านชลธิชาว่า เรื่องนี้ไม่ใช่ทั้งหมดนะครับ ถ้าจะทำให้ทั้งหมดต้องคิดถึงในมิติอื่น ยกตัวอย่างเช่น อย่างเรื่อง ไฟฟัานะครับ เรื่องไฟฟัาเราจะพบว่าประเทศไทยมีการขายไฟฟัาให้กับบรรดาเหล่า Scammer Call Center เยอะมาก ๆ นะครับ ไฟฟัาของเราตกอยู่ในกลุ่มพวกนี้ ไม่ว่าจะเปึนแม่สายนะครับ บางบริษัทเปึนบริษัทที่เกี่ยวข้องกับยาเสพติดด้วยซ้ำนะครับ มีคดีความขึ้นสู่ศาลแล้วด้วยซ้ำนะครับ รวมไปถึงมีการใช้บัญชีม้าในการจ่ายเงินให้กับ การไฟฟัาด้วยซ้ำ ซึ่งเรื่องนี้ก็ยังเปึนปัญหาอยู่ที่เราก็พยายามที่จะหาทางออกแล้วก็แก้ไข ปัญหา นอกจากไฟฟัา นอกจากอินเทอร์เน็ตนะครับ ก็ยังมีในเรื่องของพรมแดนที่มีการ เดินทางไปมาหาสู่กันได้ง่ายนะครับ สิ่งเหล่านี้เปึนปัญหาที่เราพยายามแก้ ถ้าเมื่อไรก็ตาม ที่เราสามารถปราบปรามในเรื่องของบรรดาแก๊งอาชญากรรมเหล่านี้ได้ ผมเชื่อว่าการที่เราจะใช้ทรัพยากรของประเทศเพื่อประโยชน์ในเรื่องของสิทธิมนุษยชน เรื่องของมนุษยธรรม ผมคิดว่าเราจะทำได้ง่าย แต่ต้องยอมรับว่ามันมีกลุ่มที่หาประโยชน์ แล้วก็อาศัยช่องว่างตรงนี้ในการที่จะมาแสวงหาประโยชน์จากทรัพยากรของประเทศไทย อยู่มากพอสมควร ด้วยความเห็นใจครับ แล้วก็ยืนยันกับท่านชลธิชาว่าตัวผมเองเราพยายาม ให้ความสำคัญกับเรื่องสิทธิมนุษยชนจริง ๆ และพยายามที่จะเป่ดกว้างให้คนที่ได้รับ ความเดือดร้อนจากสิ่งที่เกิดขึ้นในเมียนมามาที่ประเทศไทย และผมยืนยันนะครับว่าจากการที่ กรรมาธิการความมั่นคงแห่งรัฐเราไปศึกษาดูงานที่ประเทศโปแลนด์ ซึ่งการศึกษาดูงานดังกล่าว เราก็พบว่าคนยูเครนที่อพยพหนีภัยสงครามจากประเทศยูเครน ซึ่งตัวเลขการเข้าออก ที่เราได้มามันสูงถึง ๒๐ ล้านคน เขาสามารถที่จะใช้กลไกตรงนี้ในการหางานได้ แล้วสุดท้าย มันก็เติมเต็มในปัญหาที่ประเทศโปแลนด์มี คือเขาก็มีปัญหาในเรื่องของแรงงาน คนยูเครน ก็มาเติมเต็มในตรงนี้ และสุดท้ายเมื่อเอาทุกคนขึ้นมาในระบบ เราสามารถที่จะแก้ปัญหา ในเรื่องของอาชญากรรมได้ ผมคิดว่าบทเรียนที่เราไปดูงานมาในกรณีนี้สามารถที่จะเอามาใช้ กับประเทศไทย และพยายามดำเนินการในแนวทางนี้อยู่นะครับ รายงานฉบับนี้คงไม่ใช่ รายงานฉบับสุดท้าย เดี๋ยวจะมีอีกหลายฉบับที่จะตามมา ขอบคุณครับท่านประธานครับ