ธีรัจชัย ชี้ผังเมืองไร้ทิศทาง ขอเร่งทำผังประเทศ-ผังภาคอย่างเป็นระบบ

สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๑๗ · ๒๒ สิงหาคม ๒๕๖๗

ธีรัจชัย พันธุมาศ หารือปัญหาการจัดทำผังเมืองที่ไร้ทิศทาง พร้อมเรียกร้องให้มีการจัดทำผังประเทศและผังภาคอย่างเป็นระบบเพื่อรองรับการพัฒนาอย่างยั่งยืน พร้อมตั้งคำถามถึงความเป็นไปได้ในการจัดทำผังเมืองเฉพาะในขณะที่ผังเมืองรวมยังไม่คืบหน้า และวิพากษ์การจัดทำผังเมืองรวมกรุงเทพมหานครที่ขาดการมีส่วนร่วมของประชาชนอย่างแท้จริง ตามเจตนารมณ์ของกฎหมายผังเมือง จึงเรียกร้องให้ปรับกระบวนการให้โปร่งใสและเป็นธรรมมากขึ้น

นายธีรัจชัย พันธุมาศ กรุงเทพมหานคร

ท่านประธานที่เคารพครับ ผม ธีรัจชัย พันธุมาศ ผู้แทนราษฎรกรุงเทพมหานคร เขตหนองจอก มีนบุรี ลาดกระบัง พรรคประชาชน ท่านประธานครับ เกี่ยวกับเรื่องของรายงานประจำป้ การปฏิบัติตาม พระราชบัญญัติการผังเมือง พ.ศ. ๒๕๖๒ คือของป้ ๒๕๖๔ และป้ ๒๕๖๕ เรื่องนี้เปึนเรื่องที่ สำคัญ เนื่องจากว่าผังเมืองบางครั้งเราอาจจะมองเปึนเรื่องไกลตัว แต่ผังเมืองเปึนเรื่องที่ ใกล้ตัวอย่างมาก ผังเมืองคือเขาเรียกว่าในส่วนของแผนทางกายภาพในการชี้นำการพัฒนา ประเทศ ถ้าเกิดว่าเราไม่มีแผนการพัฒนาประเทศทางกายภาพแล้ว ทำให้ทิศทางการพัฒนา นั้นค่อนข้างที่จะสับสน ยกตัวอย่างเช่น ถ้าเกิดเราออกแบบผังเมืองแบบกระจุกเฉพาะ ในตัวเมืองสำคัญ และตรงชนบทก็ปล่อยทิ้งร้างไม่มีการดูแล นั่นคือมีปัญหาอย่างมาก ยกตัวอย่างเช่น ถ้าสมมุติว่าเราวางผังเมืองไปแล้วทำให้กองขยะ หรือโรงงานขยะอยู่ตรงกลางผังเมืองก็จะ ลำบาก ถ้าเรากำหนดผังเมืองเปึนปล่อยให้บางพื้นที่นั้นเปึนที่รับน้ำ แต่อีกทีหนึ่งเปึนที่เจริญ ก็จะทำให้ผังเมืองเรานั้นมีปัญหา ถ้าเราจัดเขตเศรษฐกิจไม่ดี หรือเขตพื้นที่เกษตรกรรม เขตอนุรักษ์ไม่ดี ทั้งอนุรักษ์เมืองเก่า และอนุรักษ์ธรรมชาติไม่ดี ทำให้เราไม่มีที่อนุรักษ์ของเรา และไม่มีที่ของการทำให้การเกษตร และทำให้พื้นที่พักผ่อนหย่อนใจคงไม่ดี ในผังเมือง หลายประเทศที่พัฒนาแล้ว ๘ หลักของประเทศ ไม่ว่าจะเปึนบาร์เซโลนา หรือประเทศอื่น ๆ อีกหลายประเทศเขาได้ทำผังเมืองแบบเปึนบล็อก แล้วก็แบ่งเปึนโซน อย่างชัดเจนเชื่อมโยง แต่เปรียบเทียบผังเมืองประเทศไทยนั้นค่อนข้างไร้ทิศทาง ผังเมืองประเทศไทยนั้นค่อนข้าง ที่จะกำหนดเปึนผังพัฒนาตามการเจริญเติบโตขยายเปึนผังสีขึ้นมา กำหนดสีเปึนสีส้ม สีแดง สีน้ำตาล สีเหลือง สีเขียว สีเขียวลาย ทั้งหมดเหล่านี้มันขยายไร้ทิศทาง และผังเมืองนั้น คือทำตาม ขยายไปอย่างไรตามที่เราคุมไม่ได้แล้วขยายตามนั้นขึ้นไป ทำให้ผังเมืองของ ประเทศเรานั้นไม่ได้ตอบโจทย์ของการพัฒนาอย่างการทำสร้างเมืองน่าอยู่ และเมืองที่เน้น ในการเจริญเติบโตเศรษฐกิจที่ได้ขึ้นมา เอาล่ะ ในส่วนของรายงานประจำป้ตรงนี้สิ่งที่ผม อยากจะขอฝากทางคณะกรรมการขึ้นไป สิ่งที่ยังไม่มีรายละเอียดที่ชัดเจน ก็คือในเรื่องของ ตัวผังประเทศและผังภาคครับ ผังประเทศและผังภาคตอนนี้ยังทำไม่เสร็จ ปกติแล้วเราจะทำ ผังประเทศก่อนว่าประเทศควรมีผังอะไรทั้งหมดทั้งประเทศ แล้วก็ผังภาค บางคนเขาบอกว่า ไม่สนใจแต่ทำผังเมืองรวมเลย ในแต่ละจังหวัดเลย มันทำให้ทำแต่ละจังหวัด แต่ตัวเชื่อมต่อ ระหว่างจังหวัด ยกตัวอย่างเช่น กรุงเทพมหานคร ตรงเขตหนองจอกของผมติดจังหวัด ฉะเชิงเทรา ติดจังหวัดสมุทรปราการ ติดจังหวัดปทุมธานีตรงนี้ขึ้นไป ตรงรอยต่อระหว่าง หนองจอกกับจังหวัดปทุมธานี แล้วก็จังหวัดฉะเชิงเทรา และจังหวัดสมุทรปราการไม่มี การวางแผนร่วมกัน น้ำท่วมต่าง ๆ เวลามาปัูบเขาทิ้งน้ำที่กรุงเทพมหานคร จะระบายทาง จังหวัดสมุทรปราการระบายไม่ได้ น้ำก็ท่วมแถบหนองจอกขึ้นมา ตรงนี้ทำไมไม่ทำแผนผังภาค ให้ดีละครับ กรมโยธาธิการและผังเมืองควรจะทำแผนผังภาคและแผนผังประเทศให้ชัดเจน ขึ้นมา เพราะว่าถ้าไม่ทำแล้วไปทำแผนผังเมืองรวมเลยก็ไม่ได้

นอกจากนั้นในส่วนของผังเมืองเฉพาะ ตอนนี้ยังไม่เคยมีแนวโน้มว่าจะเกิดขึ้น ผังเมืองเฉพาะคือลงรายละเอียดมากกว่าผังเมืองรวม ตรงนี้รายละเอียดผมถามนักผังเมือง หลาย ๆ ท่านที่เขาได้มีการจัดผังเมือง เขาบอกว่า โอกาสจะเกิดขึ้นแทบไม่มีหรือแทบจะเปึน ศูนย์เลย อันนี้จริงหรือไม่ ผมถามท่านในป้ ๒๕๖๔ ป้ ๒๕๖๕ มันเปึนจริงหรือไม่

ถัดมาเปึนเรื่องของการรับฟังความคิดเห็น ซึ่ง พ.ร.บ. ผังเมืองต้องการให้รับ ฟังความคิดเห็นของประชาชน แต่ในการทำผังเมืองระเบียบที่ออกมานั้นไม่ได้เอื้อประกาศ ของผังเมือง ที่จะทำนั้นไม่ได้เอื้อต่อการที่จะฟังความคิดเห็นเลย ผมยกตัวอย่าง อย่างนี้ การฟังความคิดเห็นนั้นเน้นการฟังความเห็นแบบ คือทำสำเร็จรูปมาแล้วให้ฟัง ยกตัวอย่างการทำผังเมืองรวมกรุงเทพมหานคร ฉบับที่กำลังทำอยู่นั้น เอาผังเมืองตาม พ.ร.บ. ผังเมือง ป้ ๒๕๑๘ ที่ทำไม่เสร็จ และ พ.ร.บ. ผังเมือง ป้ ๒๕๖๒ ทำเสร็จขึ้นมา เสร็จแล้วเอาสิ่งที่เดิมไม่ได้มีผังน้ำ ไม่มีผังขนส่ง ไม่ได้มีผังอื่น ๆ ตาม พ.ร.บ. ป้ ๒๕๖๒ แต่เอา อันเดิมมา แล้วเอามาให้ฟังความคิดเห็นเลย มันต่างกัน ผังทั้งเมือง ป้ ๒๕๖๒ เขาระบุไว้ชัดว่าให้ฟังความคิดเห็นก่อน แล้วค่อยเอาไปสร้างทำผัง แล้วค่อยกลับมาให้ฟัง ความคิดเห็นอีกทีหนึ่ง แต่การทำผังเมืองของกรุงเทพมหานครตอนนี้เอาผังเมืองเดิมทำตาม พ.ร.บ. ผังเมืองป้ก่อนหน้านั้น เอามาเสร็จแล้วมาให้ฟังเลย นี่ก็คือเท่ากับป่ดประตูตีแมว ไม่ได้ทำมาเลย ในประเทศพัฒนาแล้ว ยกตัวอย่างเช่น ในรัฐวิกตอเรีย ประเทศออสเตรเลีย เขาเป่ดโอกาสให้ประชาชนนั้นทำเปึนผัง ๆ แนวคิดของการทำผังเมืองเปึนผัง ๆ ออกมาเลย ๑ ๒ ๓ รูปแบบจะให้เมืองพัฒนาทิศทางไหน แล้วประกวดกันให้ประชาชนลงมติ พอเสร็จแล้ว ก็เลือกผังเมืองแนวคิดแบบนี้ เสร็จแล้วก็มาลงรายละเอียด แล้วมาฟังอีกที จึงเกิดผังเมือง ที่มีส่วนร่วมของประชาชนอย่างแท้จริง แต่ผังเมืองของไทยเวลาฟังการมีส่วนร่วมที่ กรุงเทพมหานครกำลังทำอยู่ในขณะนี้ คือท้องถิ่นในการทำ เขาไปเชิญ คือไม่ได้มีการให้ ความรู้อะไรทางผังเมืองเลย แต่ไปเกณฑ์ผู้นำชุมชนเข้ามาในแต่ละเขต ไม่เคย มีความรู้ ไม่เคยให้ความรู้เบื้องต้นว่าผังเมืองคืออะไร ประโยชน์ของผังเมือง ข้อดี ข้อเสีย ของผังเมืองที่ออกมานั้นดีอย่างไรบ้าง ผังเมืองที่ดีคืออะไรไม่เคยอธิบายให้ฟังก่อนเลย ไปเกณฑ์มาแล้วก็มานั่งฟังว่าที่ทำเสร็จแล้วนี้ ผังเมืองสรุปขึ้นมานี้ ที่เขาทำสำเร็จรูปมาแล้วนี้ มีข้อดีอย่างไร นั่นก็คือการทำแบบเปึนพิธีกรรมเท่านั้นเอง มันไม่ได้เกิดประโยชน์ในการที่จะรับฟัง ความคิดเห็นอย่างแท้จริงเลยนั่นแสดงว่าความคิดเห็นตาม พ.ร.บ. ผังเมือง ป้ ๒๕๖๒ นั้น ค่อนข้างเปึนเพียงแค่ตัวหนังสือ ลายลักษณ์อักษรเท่านั้น เปึนเพียงพิธีกรรมและที่เอามาทำ การมีส่วนร่วมคือต้องเข้าใจด้วยว่าผังเมืองที่ดีคืออะไร ผังเมืองที่ไม่ดีคืออะไร ผลกระทบ เขาคืออะไร ประชาชนไม่เคยได้รับความรู้ตรงนี้เลย กลไกของ พ.ร.บ. ป้ ๒๕๖๒ ที่กำหนดไว้ ไม่ได้ใช้ ทางกรมโยธาธิการและผังเมืองควรจะไปปรับปรุงตรงนี้ว่า ทำอย่างไรให้ประชาชน เข้าใจถึงความรู้ถึงผังเมืองที่ดีของโลกเขาเปึนอย่างไรบ้าง ที่ดีที่ควรจะเปึนเปึนอย่างไร ที่ไม่ดี มันเปึนอย่างไรและที่ผลกระทบถ้าทำแบบแล้วเปึนอย่างไรบ้าง ตอนนี้ผังเมืองรวม กรุงเทพมหานครนั้นค่อนข้างออกแบบแบบกระจุก เน้นแต่ส่วนกลางกระจุกขึ้นไป เน้นแต่ การสร้างตึกสูงให้สูงขึ้นเปึนแนวตั้ง การที่ตึกสูงขึ้นมาก ๆ แล้วมีหินมีดินขึ้นไป ตึกสูงขึ้นไป มีเหล็กขึ้นไปสร้างตึกสูง ๆ ขึ้นไปน้ำหนักมันเยอะ กรุงเทพมหานครต่ำ มันจะทำให้เพิ่ม การทรุดขึ้นไปป้หนึ่งไม่น้อยกว่า ๒ เซนติเมตร และอีกหน่อยกรุงเทพมหานครก็จะจมออกไป การสร้างตึกสูงถามว่าประชาชนต่าง ๆ นั้นสามารถที่จะมาซื้อได้ไหม เพราะว่าคอนโดมิเนียม มันแพง แต่เราควรจะทำทางราบให้คนไหม เมืองเราควรจะออกแบบอย่างไร แต่ตอนนี้ เมื่อผังเมืองไม่ได้ทำแบบตามที่ พ.ร.บ. ป้ ๒๕๖๒ ตามเจตนารมณ์ที่ทำไว้ ทำให้รูปแบบ การออกผังเมืองตอนนี้ขณะนี้กำลังออกแบบมา เน้นกระจุกและสร้างตึกสูง แต่คนรากหญ้า คนชั้นกลางต่าง ๆ ไม่มีโอกาสเข้ามาใช้และไม่กระจุก คนอยู่ชายขอบไม่มีโอกาสได้รับเมืองที่ดี สาธารณูปโภคสาธารณูปการ โรงพยาบาลดี ๆ โรงเรียนดี ๆ ส่วนราชการที่อยู่ใกล้ไม่เกิดครับ กระจุกอยู่ส่วนกลางทั้งหมด ผมอยู่เห็นเขตหนองจอก มีนบุรี ลาดกระบัง เปึนเขตที่ชายขอบ ๒๗๐ กว่าตารางกิโลเมตร ต้องอยู่ที่เมืองที่เปึนชนบท ถูกเปึนที่ทิ้งน้ำมาตั้ง ๓๐-๔๐ ป้แล้ว ไม่เคยมีการเหลียวแล ถ้าผังเมืองดี ๆ เขตผมไม่เปึนอย่างนั้น แต่นี่ผังเมืองป้ ๒๕๖๒ ที่ท่าน ทำไว้ กำลังทำไม่ได้เปึนไปตามนั้นเลย ขอฝากด้วยครับ ขอบคุณมากครับ