พิชัย ชี้รูปแบบการลงทุนต่างประเทศเปลี่ยน ห่วงแรงงานฝีมือ-พลังงานสีเขียว

สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๑๒ · ๘ สิงหาคม ๒๕๖๗

พิชัย ชุณหวชิร หารือถึงผลกระทบและการรับรู้จากประชาชนต่อการลงทุนจากต่างประเทศที่เปลี่ยนแปลงไป โดยเน้นความสำคัญของห่วงโซ่อุปทานในอุตสาหกรรมต่าง ๆ พร้อมชี้ให้เห็นถึงความจำเป็นในการรองรับการลงทุนที่เกี่ยวข้องกับพลังงานสีเขียวและโครงสร้างพื้นฐานที่เหมาะสมเพื่อส่งเสริมเศรษฐกิจอย่างยั่งยืน รวมถึงเสนอแนวทางแก้ปัญหาการขาดแคลนแรงงานฝีมือผ่านการส่งเสริมการร่วมทุนกับภาคเอกชนไทยและเร่งรัดการลงทุนอย่างต่อเนื่องเพื่อเพิ่มขีดความสามารถการผลิตและสร้างโอกาสในการจ้างงานในระยะยาว

นายพิชัย ชุณหวชิร รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง

กราบเรียนท่านประธานที่เคารพ แล้วก็สมาชิกผู้ทรงเกียรติที่กรุณาถามคำถามมา สิ่งนั้น เปึนสิ่งที่ท่านเห็นแล้วก็สัมผัสได้ ผมคิดว่าไม่ใช่คนเฉพาะในสภาแห่งนี้สัมผัสได้ ผมคิดว่า คนทั่วประเทศโดยทั่ว ๆ ไปก็สัมผัสได้ แต่ผมอยากจะเรียนอย่างนี้ว่าการลงทุนที่เปึนประเภท จากต่างประเทศจะมีรูปแบบ ดังต่อไปนี้

เรื่องที่ ๑ ปกติแล้วในต่างประเทศเวลาเขามาลงทุนเขาก็จะเข้ามาว่า เขาสามารถ จะลงทุนแล้วตลาดอยู่ที่ไหน โดยทั่ว ๆ ไปแล้วที่มาลงทุนในเมืองไทยเขาก็จะมุ่งว่าเรามีกำลังซื้อ เท่าไรในประเทศ แล้วเรามีกำลังซื้อนอกประเทศเท่าไรที่เขาสามารถส่งออกได้ในหมวก ของคนไทย โดยเฉพาะอย่างยิ่งปัญหาเรื่อง Political ทางการเมืองที่เกิดขึ้นในขณะนี้ต้องมีการ ย้ายฐานผลิต ดังนั้นผมอยากจะเรียนว่า Pattern แม้กระทั่งของเดิมก่อนที่เราจะมีคลื่นลูกใหม่ เที่ยวนี้ แล้วเดี๋ยวผมจะเรียนให้ทราบว่ามาจากไหนบ้าง ในอดีตเวลาการลงทุนเข้ามาที่ต้นน้ำ ท่านจะเห็นว่าไม่ว่าจะเปึนเรื่องอิเล็กทรอนิกส์หรือยานยนต์ก็ตาม คนที่เข้ามาลงทุนจาก ต่างชาติก็จะดูที่ Brand ไม่ว่าจะเปึนรถยนต์ยี่ห้อนั้นยี่ห้อนี้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งของจาก ประเทศญี่ปุ์นนะครับ แต่ว่าใน Second Tier มันจะเกิดขึ้นหลังจากโรงงานสร้างเสร็จ ช่วงแรกอาจจะต้องนำเข้ามาเพื่อสร้างโรงงาน เพื่อความรวดเร็ว เสร็จแล้วหลังจากนั้น Second Tier ก็จะมาดูว่าตามที่ตกลงกันเรื่อง Local Content ทำได้แค่ไหน ก็ดูจาก ความสามารถ และจาก Second Tier ก็จะไปสู่รายย่อย SMEs ที่ส่งให้กับ Second Tier หรือ Level ที่ ๒ หรือส่งขึ้นไปตรงให้กับ Level ที่ ๑ ซึ่งอยากจะเรียนว่าในอดีตนี่การลงทุน ที่มาจากต่างประเทศจริง ๆ ผ่าน FDI ๑๕ เปอร์เซ็นต์เท่านั้นเองของยอดการลงทุนทั้งหมด แต่ถ้าเรามาดูแล้วหลังจากเสร็จแล้วมี Second Tier First Tier แล้ว เกิดขึ้นแล้วหมายความว่า การลงทุนครบ Loop แล้ว การส่งออกเปึนเท่าไร สิ่งที่มาลงทุนประมาณ ๑๕ เปอร์เซ็นต์นี้ มีผลต่อเนื่องไปถึงยอดการส่งออกประมาณ ๗๐-๘๐ เปอร์เซ็นต์ของประเทศ ดังนั้นก็มาถาม ต่อไปว่า แล้วที่มาลงทุนนี้เปึนอย่างไร จะออกผลสัมฤทธิ์เมื่อไร ผมอยากจะเรียนอย่างนี้ ท่านพูดถูกแล้วครับ การลงทุนป้ที่ผ่านมา ๒๕๖๖ ทั้งป้ก็ ๔๐๐,๐๐๐ กว่าล้านบาทเอง ป้นี้เฉพาะครึ่งป้ก็ ๔๐๐,๐๐๐ กว่าล้านบาทแล้ว แล้วผมคาดว่ามาถึงวันนี้ผมได้ยอดแล้วเกือบ ๖๐๐,๐๐๐ ล้านบาทเท่าที่ถามตัวเลขดู แล้วก็ถ้าจะมองไปอีกหน่อยหนึ่งก็คือว่า น่าจะได้เห็น ตัวเลขถ้าเปึนไปตามนี้ เพราะว่ามีใบคำขอที่อยู่ระหว่างการพิจารณาอยู่นี้ แล้วเรากำลังจะอนุมัติ น่าจะเห็นตัวเลข ๘๐๐,๐๐๐ ล้านบาท บวกลบได้เปึนอย่างน้อย และเมื่อดูแรงต่อเนื่องที่เขา เข้ามาอยู่ระหว่างเจรจาป้ต่อไปก็น่าจะสูงกว่าป้ ๒๕๖๗ ก็คือแปลว่ายอดต่อเนื่อง ผมก็เลยเอา ประมาณการมาดูเล่น ๆ ก็จะเห็นว่า ๓ ป้รวมกันแล้วยอดที่มาของคำขอน่าจะประมาณ ๒ ล้านล้านบาทบวกขึ้นไป ทีนี้สิ่งต่าง ๆ เหล่านี้เข้ามาปกติเขาจะเข้ามาเปึนเฟส เข้ามาทีแรก เขาเข้ามาตรงต้นน้ำก่อนที่ Brand แล้วในการต้นน้ำเพื่อทำการตลาดอาจจะต้องขอนำเข้าก่อน โดยมีคำมั่นสัญญาว่าจะลงทุนให้ครบถ้วนอย่างไรภายใน ๓ ป้ เพราะฉะนั้นคำขอที่เราเห็นนี้ โดยทั่วไปแล้วเราจะให้เวลาเขาไม่เกิน ๓ ป้ ในการที่จะเอาการลงทุนเข้ามาจริง ๆ เพราะฉะนั้นยอดที่เห็นตัวนี้ก็จะออกเห็นผลใน ๓ ป้ข้างหน้า และจาก ๓ ป้ข้างหน้าก็จะเปึน เรื่องที่จะต้องตัดสินใจแล้วว่า สิ่งที่จะส่งให้ใน Second Tier Third Tier แต่ก็เกิดเหตุการณ์ อย่างนี้ครับว่า รูปแบบของการลงทุนผมอยากจะให้ตัวเลข รุ่นใหม่ที่เข้ามาส่วนใหญ่แล้ว จะอยู่ในเรื่องอาหาร เทคโนโลยีชีวภาพ เรื่องการแพทย์ เรื่องยานยนต์เครื่องจักร เรื่องเครื่องใช้ไฟฟัาอิเล็กทรอนิกส์ โลหะ วัสดุ เคมี ป่โตรเคมี สาธารณูปโภค ดิจิทัล อุตสาหกรรมสร้างสรรค์ บริการที่มีมูลค่าสูง พวกนี้จะมีปัญหาอย่างหนึ่งว่าทุกคนที่เข้ามานี่ ต้องการ ๓ อย่าง อย่างที่ ๑ ความพร้อมของเราเรื่องพลังงานสีเขียว ซึ่งวันนี้เราต้องเร่งแล้ว แล้วก็ขอให้เปึนสายส่งส่งเข้าตรงในระยะยาว ระยะนี้ใช้คนไปธรรมดาได้

เรื่องที่ ๒ ก็คือเรื่อง High Skill คนที่จะสามารถที่จะมารองรับอันนี้ เพราะฉะนั้นในช่วงนี้เราจะเห็นว่าในช่วงของการก่อสร้างโรงงาน การติดตั้งเครื่องจักร เขาต้องการคนที่มีความเข้าใจตรงนั้น ดังนั้นจริง ๆ แล้ว BOI เวลาอนุมัติให้ก็จะมีกำหนดว่า ใครเปึนคนที่มีคุณสมบัติเหล่านี้เข้ามาให้ แน่นอนการก่อสร้างครั้งต่อไปที่อาจจะเปึนงาน Civil Work เช่น ก่อสร้างโรงอาคารเขาก็ทำได้เร็วเพราะเอาสำเร็จรูปมา แต่อย่างไรก็ตาม ในตัวนี้เรายอมรับว่าวันนี้มีขั้นตอนซึ่งบริษัทไทยเปึนคนทำอยู่ แต่อาจจะใช้ภาษาว่า Nominee ผสมมาค่อนข้างเยอะ เมื่อเปึนอย่างนั้นก็สามารถทำได้ ก็สามารถจะใช้แรงงานได้ ดังนั้นสิ่งที่ทำตรงนี้ ขั้นต้นเดี๋ยวผมก็จะเล่าให้ฟังอีกทีว่าเราจะแก้ไขอย่างไร ถ้าไปสัมผัสเรื่อง แรงงาน แต่เพื่อจะให้เห็นว่าทำไมการจ้างแรงงานยังไม่เกิดขึ้น เพราะฉะนั้นในช่วงแรกนี้ก็จะ ไม่เยอะ อย่างไรก็ตามในช่วงแรกเนื่องจากประเภทของอุตสาหกรรมจะต่างกับเมื่อก่อนแล้ว ชิ้นส่วนของยานยนต์ก็น้อยลงอะไรก็น้อยลง เพราะฉะนั้นจริง ๆ แล้วในแง่ของจำนวนคน ที่จะใช้ก็จะไม่เยอะ ไม่เหมือนกับเมื่อก่อน เพราะฉะนั้นในเรื่องการจัดแรงงานก็เปึนเรื่อง ที่เราจะต้องคุยกัน ผมอาจจะบอกข้ามไปก่อนเลยก็ได้ ในขณะที่เขาจะต้อง Commit เรื่อง Local เราก็จะขอร้องเขาว่า Local Content ขอให้เอาบริษัทไทยร่วมทุนได้ไหม วันนี้ก็มีการคุยกันว่าจะได้ไหมประมาณสัก ๗๐:๓๐ หรือ ๓๕:๖๕ มีบริษัทไทยร่วมทุนในสิ่งที่ จะผลิตอุปกรณ์หรืออะไหล่เพื่อส่งตัวข้างบนด้วย อันนี้ก็เปึนเรื่องการที่จะคุยกันเพื่อขอความ ร่วมมือ ดังนั้นผมก็อยากจะเรียนว่าสิ่งที่ท่านเห็นตัวนี้มันเปึนตัวที่ Commit มันจะค่อย ๆ เกิดขึ้นใน ๓ ป้ แต่ถ้าเรามองย้อนหลังไปในสิ่งที่เราเคยดี ถ้าเราไปมองตั้งต้นตั้งแต่ก่อนป้โชติช่วง ชัชวาล เราจะเห็นว่ากว่าจะเข้ามานี่มันเกิน ๓ ป้ ทุก ๆ อย่างมันรอ Infrastructure ต่าง ๆ ดังนั้น ผมก็จะเรียนว่ายอดทั้งหมดวันนี้มันเข้ามาเยอะ แต่ว่าเปึนช่วงแรกของการ ก่อสร้างโรงงาน การติดตั้งเครื่องจักร เพราะฉะนั้นการจ้างแรงงานจริง ๆ ก็ยังไม่เกิด สิ่งที่เรา จะต้องรู้ดูว่าสิ่งที่เขาผลิตนี่ แน่นอนครับ เพื่อ Economy Scale ให้ขนาดใหญ่ ผมเชื่อว่าทุกคน มุ่งไปสู่ตลาดการส่งออกเพื่อมาชดเชยการส่งออกที่เราต่ำ ดังนั้นเราจะเห็นว่ายอดการส่งออก เราก็ยังต่ำอยู่ในเวลานี้ ทั้งหมดนี้มันจะไม่สามารถจะเสร็จสิ้นใน ๑-๒ ป้ แต่ว่าเมื่อมีการเร่ง สิ่งหนึ่งที่เราได้กำชับลงไปว่า ขอให้เงินที่เข้ามาใน ๓ ป้ขอให้เข้าตามเปัา ขอให้มีการรายงาน เพื่อเราจะได้ติดตามผลว่าเมื่อมีตัวเลขการลงทุนแล้วมีการลงทุนจริง แล้วในส่วนของขั้นตอน ต่อไปข้างล่างนี้จะต้องมีการจ้างงาน หรือว่ามีบริษัทไทยร่วมเปึน Partner ด้วยหรือหุ้นส่วนด้วย อันนั้นคือสิ่งที่เราตั้งใจจะทำ เพราะฉะนั้นคำตอบก็คือว่าเข้ามาเยอะ แต่ว่าเปึนช่วงเฟสแรก ของการทำงาน เพราะฉะนั้นมันก็จะไม่ออกผลทางด้าน Export ไม่ออกผลทางด้าน การจ้างแรงงานเสียทีเดียว ขอบคุณครับ