นายเชตวัน เตือประโคน ปทุมธานี

เรียนประธานสภาผู้แทนราษฎร ที่เคารพ ผม เชตวัน เตือประโคน สส. พรรคก้าวไกล จังหวัดปทุมธานี พื้นที่เทศบาล เมืองคูคต เทศบาลเมืองลำสามแก้ว และเทศบาลเมืองลาดสวายครับ ท่านประธานครับ ผมขอร่วมอภิปรายร่างพระราชบัญญัติการออกเสียงประชามติเพื่อให้มีการแก้ไขกฎหมาย ในครั้งนี้ โดยหัวข้อที่ผมจะขอพูดนะครับ เปึนปัญหาของเสียงข้างมาก ๒ ชั้น หรือ Double Majority ที่ขัดขวางประเด็นก้าวหน้าแบบสากลโลกครับ ท่านประธานครับ ปัญหาสำคัญ อย่างหนึ่งที่ต้องแก้ไขที่ผมจะพูดเพียงเรื่องนี้เรื่องเดียว นั่นก็คือเรื่อง Double Majority หรือที่ภาษาไทยใช้คำยาก ๆ ว่า เสียงข้างมาก ๒ ชั้น โดยหลักการแล้วดีครับ โดยอุดมคติแล้ว น่าสนใจ แต่พอใช้จริงกลับมีปัญหามากมาย โดยผมจะขอพาไปดูตัวอย่างประเทศที่เขาใช้ เสียงข้างมาก ๒ ชั้นนี้ใน ๒ มุมโลก ๑. ก็คือที่ออสเตรเลีย ซึ่งเมื่อสักครู่เพื่อนสมาชิก หลายท่านก็ได้พูดไปแล้ว อีก ๑ คือที่ประเทศโคลัมเบีย ทวีปอเมริกาใต้นะครับ บ้านเขาเมืองเขา ทำประชามติที่จะผ่านเรื่องก้าวหน้าพวกนี้ละครับ แต่ก็ไม่สามารถผ่านได้ เพราะไปติด เรื่องของเสียงข้างมาก ๒ ชั้น ไปกันครับประเทศแรก ออสเตรเลีย ธันวาคม ๑๙๘๔ ที่ออสเตรเลียเขาทำประชามติเพื่อแก้ไขให้ สว. มีวาระเท่ากับ สส. และเลือกตั้งในวันเดียวกัน กับ สส. ด้วย ทำประชามติแบบนี้ละครับ เสียงข้างมาก ๒ ชั้นนี้ละครับ ชั้นที่ ๑ คือจะผ่าน ได้ต้อง ๕๐ เปอร์เซ็นต์ของผู้มาใช้สิทธิ ชั้นที่ ๒ คือต้องได้เสียงข้างมาก ๔ รัฐ จากใน ๖ รัฐ ซึ่งเมื่อสักครู่ท่านเพื่อนสมาชิกของผมนะครับ ท่านจุลพงศ์ อยู่เกษ ก็พูดไปแล้วว่าหลักคิด เรื่องของการผ่านในรัฐเหล่านี้นะครับ เปึนเรื่องของการปัองกันไม่ให้รัฐที่มีประชากรเยอะ สามารถแก้รัฐธรรมนูญได้โดยไม่จำเปึนต้องได้รับเสียงเห็นชอบจากรัฐเล็กนะครับ หลักการดี ทำให้ไม่เกิดการผูกขาด แต่ก็แลกมาด้วยข้อเสียคือ ขับเคลื่อนความเปลี่ยนแปลงได้ยากยิ่ง ท่านประธานครับ ประชามติในครั้งนั้นมีคะแนนรวมทั้งประเทศ ๕๐.๖๔ เปอร์เซ็นต์ หมายความว่าคนส่วนใหญ่เห็นด้วยกับการผ่านประชามติ ประชามติในเรื่องนี้ใช่ไหมครับ แต่พอมาดูในชั้นที่ ๒ ปรากฏว่ามีเพียงแค่ ๒ รัฐ จาก ๖ รัฐที่ได้เสียงข้างมาก ก็เลยทำให้ ประชามติครั้งนั้นไม่ผ่าน หรือประชามติล่าสุดของออสเตรเลียเมื่อตุลาคมป้ที่แล้วนี้เองครับ เรื่องการตั้งสภาชนเผ่าพื้นเมืองและช่องแคบ Torres นะครับ นี่ก็เปึนเรื่องที่ก้าวหน้า แต่ก็ไม่สามารถผ่านเพราะการทำประชามติ ๒ ชั้นนะครับ ไม่สามารถแก้รัฐธรรมนูญรับรอง เรื่องสภาชนเผ่าพื้นเมืองซึ่งเปึนเรื่องที่ก้าวหน้าได้ สำหรับออสเตรเลียช่วง ๑๐๐ กว่าป้ ที่ผ่านมา มีประชามติที่ผ่านเพียง ๘ ครั้ง หรือ ๑๘ เปอร์เซ็นต์เท่านั้น แต่ถ้าเราตัดเงื่อนไข ชั้นที่ ๒ ออกนะครับ ถ้าเราตัดชั้นที่ว่าต้องได้เสียงข้างมาก ๔ รัฐ จากใน ๖ รัฐออกไป จะมีประชามติอีก ๕ ครั้งที่ผ่าน หรือ ๑๑ เปอร์เซ็นต์ที่ผ่านครับ ท่านประธานครับ ข้ามไปอีก ซีกโลกหนึ่งไปยังดินแดนอเมริกาใต้ ไปที่โคลัมเบีย ๒๐๑๘ หรือ ๒๕๖๑ ครับ มีการทำ ประชามติเกี่ยวกับการต่อต้านคอร์รัปชันนะครับ เรื่องก้าวหน้าไหมครับ เรื่องพวกนี้ เรื่องก้าวหน้าทั้งนั้น ผมขออนุญาตอ่านนะครับ หัวข้อที่เขาทำประชามติ เรื่องการตรวจสอบ ทรัพย์สินคนที่จะมาดำรงตำแหน่งทางการเมือง เรื่องการปรับลดเงินเดือนข้าราชการ และนักการเมือง อันนี้เราอาจไม่ชอบนะครับ เรื่องการเป่ดโอกาสให้ประชาชนมีส่วนร่วม ในการใช้งบประมาณ เรื่องการยกเลิกอภัยโทษคดีทุจริต เรื่องการกำหนดให้เป่ดเผยสัญญาประมูลจัดซื้อจัดจ้าง เรื่องการจำกัดวาระการดำรงตำแหน่ง ของ สส. และ สว. มีใครปฏิเสธไหมครับว่า เรื่องที่ผมพูดมาหัวข้อที่ทางโคลัมเบียเขากำลัง จะทำประชามตินั้นเปึนเรื่องที่ก้าวหน้า เปึนเรื่องที่ไม่ควรทำ เปึนเรื่องที่ก้าวหน้าทั้งนั้นครับ แต่ก็เนื่องจากเสียงข้างมาก ๒ ชั้นนี้ของโคลัมเบียนี่ละที่ไปกำหนดว่า ชั้นที่ ๑ ต้องมีผู้ออกมา ใช้สิทธิอย่างน้อย ๑ ใน ๓ ของผู้มีสิทธิเลือกตั้งครับ ชั้นที่ ๒ ชนะในเสียงข้างมากจากการ ลงประชามติทั้งประเทศ ซึ่งผลลัพธ์สุดท้ายของการทำประชามติครั้งนี้ปรากฏว่าไม่ผ่าน ทุกหัวข้อครับ เรื่องที่ทำประชามติ ย้ำอีกครั้งเปึนประเด็นก้าวหน้า เปึนประเด็นที่สากลโลก ให้การรับรองทั้งสิ้นแต่ก็ไม่ผ่าน ทีนี้พอเราไปดูผลคะแนนปรากฏว่า มีผู้ลงคะแนนให้ ความเห็นชอบในแต่ละคำถามสูงถึง ๙๙ เปอร์เซ็นต์ ไม่เห็นชอบแค่ ๑ เปอร์เซ็นต์เท่านั้นครับ แต่ทีนี้พอย้อนกลับมาดูเงื่อนไขอีกข้อที่ทำให้ประชามติไม่ผ่าน นั่นก็คือต้องมีผู้ออกมาใช้สิทธิ ออกเสียงอย่างน้อย ๑ ใน ๓ ปรากฏว่าชาวโคลัมเบียออกมาใช้สิทธิไม่ถึงเกณฑ์นี้ครับ ขาดไปนิดเดียวเท่านั้นนะครับ ขาดประชากรโคลัมเบียผู้มีสิทธิเลือกตั้งออกไปอีกแค่ ๔๗๐,๐๐๐ คนเท่านั้น ด้วยเกณฑ์แบบนี้มันทำให้คนที่เห็นด้วยออกมาใช้สิทธิออกเสียง ขณะที่คนไม่เห็นด้วยเลือกที่จะนอนหลับอยู่ที่บ้าน ซึ่งเราตอบไม่ได้ว่าการที่เขาไม่มาใช้สิทธินั้น เพราะว่าเขาไม่สนใจ เพราะว่าเขาติดธุระ หรือเพราะว่าเขาไม่เห็นด้วยกับคำถามประชามตินั้น จริง ๆ เราตีความเจตนารมณ์คนกลุ่มนี้ยากครับ และไม่สะท้อนเจตนาของประชาชน ที่ไม่ออกมาใช้สิทธิกลุ่มนี้ด้วย

ท่านประธานครับ ทีนี้กลับมาที่ปัญหา พ.ร.บ. ประชามติ พ.ศ. ๒๕๖๔ ของประเทศเรา ก็มีหลักเรื่อง Double Majority หรือเสียงข้างมาก ๒ ชั้นนี้อยู่ ข้อที่ ๑ เรื่องผู้มาใช้สิทธิอย่างน้อย ๕๐ เปอร์เซ็นต์ของผู้มีสิทธิเลือกตั้ง ข้อที่ ๒ ได้คะแนนมากกว่า ๕๐ เปอร์เซ็นต์ของผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้ง ท่านประธานครับ ประสบการณ์ต่างประเทศแบบ ที่เขาเปึนสหพันธรัฐด้วยนะครับ บอกเราแล้วครับว่าจะทำให้ประชามติต่าง ๆ ผ่านได้ยาก ท่านประธานครับ การทำประชามติไม่ได้ใช้แต่กับเรื่องการจัดทำรัฐธรรมนูญเท่านั้น ประเทศไทยเรายังจะต้องมีการทำประชามติเรื่องสำคัญอีกเยอะแยะมากมายครับ ตามที่ พ.ร.บ. ประชามติฉบับปัจจุบันนี้กำหนด ๕ เรื่อง นอกจากเรื่องการแก้รัฐธรรมนูญ เรื่องที่ ครม. เห็นว่ามีเหตุอันควรต้องทำประชามติ กรณีที่มีกฎหมายอื่นกำหนดว่าเรื่องนั้น ๆ ต้องทำ ประชามติ รัฐสภามีมติเห็นสมควรว่าให้ทำประชามติในเรื่องใดเรื่องหนึ่ง และประชาชน เข้าชื่อ ๕๐,๐๐๐ คน เสนอ ครม. ให้ความเห็นชอบประชามติเรื่องนั้น ซึ่งพรรคก้าวไกลเรา เสนอให้เข้าชื่อทาง Online ได้ด้วยนะครับสำหรับร่างฉบับนี้ ทั้ง ๕ เรื่องนี้คือหลักการ กว้าง ๆ ซึ่งครอบคลุมเรื่องสำคัญที่จะต้องมีการทำประชามติกันอีกเยอะแยะมากมาย ในอนาคต ไม่ว่าจะเปึนเรื่องการกระจายอำนาจให้จังหวัดจัดการตนเอง เรื่องทิศทาง ความก้าวหน้า จะนะเมืองต้นแบบอุตสาหกรรมแห่งอนาคต เพื่อให้ประชาชนได้กำหนด อนาคตตนเอง สามารถทำได้ทั้งสิ้นครับสำหรับการจัดทำประชามติที่เรากำลังจะแก้กฎหมายนี้ ดังนั้นกฎหมายเกี่ยวกับการทำประชามติต้องออกแบบให้เอื้อต่อการเปลี่ยนแปลงได้ไม่ยากครับ ไม่ยากจนขวางประเด็นที่ก้าวหน้าแบบที่สากลโลกให้การรับรอง ขอบคุณครับ