อังคณา นีละไพจิตร เสนอแปรญัตติ เพื่อแก้ไขมาตราเกี่ยวกับคุณสมบัติผู้มีสิทธิสมัครรับเลือกตั้งเป็นกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญ โดยตัดคำว่า "โดยการเกิด" และ "เป็นหรือเคยเป็นผู้สอน" เพื่อเปิดโอกาสให้บุคคลทุกกลุ่มได้รับสิทธิในการเสนอตัวและเข้าร่วมในการเขียนรัฐธรรมนูญ นอกจากนี้ยังหารือเรื่องการเปลี่ยนคำว่า "ผู้ที่มีประสบการณ์ในการทำงานด้านสิทธิมนุษยชน" แทนคำว่า "ผู้ที่เคยทำงานด้านสิทธิมนุษยชน" เพื่อให้มีความสมบูรณ์ในการเขียนรัฐธรรมนูญ
เรียนท่านประธาน อังคณา นีละไพจิตร สมาชิกวุฒิสภา ในฐานะสมาชิกรัฐสภา ท่านประธานคะ ดิฉันขอแปรญัตติ โดยในเรื่องคุณสมบัติของผู้มีสิทธิสมัครรับเลือกตั้งเป็นบุคคลที่จะได้รับการคัดเลือก เป็นกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญ ใน (๑) เรื่องของสัญชาติไทย โดยขอให้ตัดคำว่า โดยการเกิด ออก ท่านประธานคะ เหตุผลที่ดิฉันเสนอให้ตัดคำว่า โดยการเกิด ออก เนื่องจากว่าประเทศไทยได้ถือหลักสัญชาติโดยใช้หลักการสืบสายโลหิต แล้วก็หลักดินแดน อย่างไรก็ดีก็มีคนในประเทศไทยจำนวนไม่น้อยที่เกิดมาแล้วโดยที่ไม่ได้มีสัญชาติ คนเหล่านี้ รวมถึงคนไทยพลัดถิ่นด้วยนะคะ หลายคนที่บิดามารดาอาศัยอยู่ในพื้นที่มาช้านาน แล้วก็เด็ก ที่เกิดมาอาจจะไม่ได้ไปแจ้งเกิดจึงทำให้ไม่ได้รับสัญชาติ ในกรณีของคนไทยพลัดถิ่นที่อยู่ในบังคับของประเทศอื่นจากการเปลี่ยนแปลงพรมแดน ตามสนธิสัญญาในอดีต แต่ว่าปัจจุบันนี้คนเหล่านี้ก็ได้อพยพเข้ามาอาศัยในประเทศไทย พูดภาษาไทย มีชีวิตแบบคนไทย แล้วก็ได้รับการสำรวจและจัดทำทะเบียนประวัติ หลายคน มีจำนวนไม่น้อยที่ได้รับสัญชาติตาม พ.ร.บ. สัญชาติที่ได้ปรับปรุงหลายฉบับเพื่อทำหน้าที่ ของพลเมือง ท่านประธานคะ มีคนจำนวนไม่น้อยที่แม้จะเกิดในแผ่นดินไทย แต่เกิดมา ในฐานะคนไร้รัฐ ไร้สัญชาติ จนเมื่อเขาได้พิสูจน์แล้วว่าเขาเป็นผู้ที่สืบสัญชาติไทย ได้รับ การคืนสัญชาติ ดิฉันจึงเห็นว่าบุคคลเหล่านี้สมควรที่จะได้รับสิทธิในการมีส่วนร่วม ทางการเมืองในฐานะพลเมืองเช่นเดียวกับคนไทยทั่ว ๆ ไป การตัดคำว่า โดยการเกิด ในมาตรานี้ จึงเป็นการเปิดโอกาสให้บุคคลทุกกลุ่มได้รับสิทธิในการเสนอตัวเพื่อให้ได้รับ การคัดเลือกเป็นกรรมาธิการร่างรัฐธรรมนูญ มีสิทธิในการเสนอความคิดเห็นและการออกแบบ รัฐธรรมนูญซึ่งเป็นกฎหมายสูงสุดที่ใช้บังคับกับบุคคลทุกคนในประเทศไทย เช่นเดียวกับผู้ที่ มีสิทธิเลือกตั้งที่ให้เป็นผู้มีสัญชาติไทยโดยไม่จำเป็นต้องเขียนว่าโดยการเกิด ทั้งนี้ ตามกฎหมายสิทธิมนุษยชนสากลได้รับรองไว้ว่า บุคคลมีสิทธิในการเลือกผู้แทนของตนย่อมมี สิทธิได้รับการเลือกให้เป็นผู้แทนด้วยค่ะ นอกจากนั้นท่านประธานคะ ดิฉันได้แปรญัตติใน (ก) กรณีที่เป็นผู้เคยสอน เป็นหรือเคยเป็นผู้สอนในวิชาสาขาต่าง ๆ นิติศาสตร์ รัฐศาสตร์ รัฐประศาสนศาสตร์ เศรษฐศาสตร์ สังคมศาสตร์ เหตุที่ดิฉันเสนอให้ตัดคำว่า เป็นหรือเคย เป็นผู้สอน ก็เพื่อเปิดกว้างให้มีผู้เชี่ยวชาญในด้านนิติศาสตร์ รัฐศาสตร์ รัฐประศาสนศาสตร์ เศรษฐศาสตร์ สังคมศาสตร์ ที่ไม่ได้จำกัดเฉพาะแค่นักวิชาการในแต่ละสาขา ได้มีโอกาสร่วม ในการเขียนรัฐธรรมนูญ เนื่องจากรัฐธรรมนูญเป็นกฎหมายมหาชน ซึ่งเกี่ยวพันกับชีวิตมนุษย์ จึงควรเปิดโอกาสให้ผู้มีความเชี่ยวชาญในศาสตร์ต่าง ๆ ที่ไม่จำเป็นต้องเป็นครู หรือนักวิชาการในสถาบันการศึกษา ได้มีโอกาสเข้าร่วมในการเขียนรัฐธรรมนูญ ซึ่งผู้เชี่ยวชาญเหล่านี้อาจเป็นปราชญ์ชาวบ้าน หรือบุคคลที่มีประสบการณ์ด้านต่าง ๆ เป็นที่ประจักษ์ ซึ่งก็จะรวมถึงผู้ที่เคยสอนในสถาบันการศึกษาด้วย
อีกข้อหนึ่งที่ดิฉันได้แปรญัตติไว้ก็คือข้อ (ฉ) ดิฉันขอตัดคำว่า ทำงานหรือเคย และเปลี่ยนเป็น ผู้ที่มีประสบการณ์ในการทำงานด้านสิทธิมนุษยชน สื่อมวลชน ภาคประชาสังคม หรือองค์กรเอกชนที่ไม่แสวงหาผลกำไร ที่ทำงานเกี่ยวกับสิทธิเสรีภาพของประชาชน เป็นเวลาไม่น้อยกว่า ๕ ปี ท่านประธานคะ เหตุที่ดิฉันเสนอให้มีผู้ให้ใช้คำว่า ผู้มีประสบการณ์ ด้านสิทธิมนุษยชนหรือสื่อมวลชน แทนคำว่า ผู้ทำงานหรือเคย ก็เนื่องจากว่าบุคคลที่มี ประสบการณ์เหล่านี้จะทำงานสัมผัสกับปัญหาของประชาชนโดยตรง จึงจะเป็นประโยชน์ ในการเสนอความคิดเห็นในการเขียนรัฐธรรมนูญเพื่อคุ้มครองประชาชน อีกทั้งรัฐธรรมนูญ เป็นกฎหมายที่จะกำหนดโครงสร้างในการใช้อำนาจของรัฐ รวมทั้งคุ้มครองสิทธิ ศักดิ์ศรี เสรีภาพของประชาชน ซึ่งเป็นลักษณะสำคัญของกฎหมายมหาชน รวมถึงการวางรากฐาน ต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นหลักนิติธรรม หลักการแบ่งแยกอำนาจ หรือการกำหนดกลไก การตรวจสอบถ่วงดุล นอกจากนั้นเนื่องจากรัฐธรรมนูญได้กำหนดสิทธิเสรีภาพที่รัฐ ต้องเคารพและคุ้มครองประชาชน เช่น สิทธิมนุษยชน เสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น สิทธิความเป็นส่วนตัว สิทธิในกระบวนการยุติธรรม สิทธิชุมชน รวมถึงรัฐสวัสดิการ ดิฉันจึงเห็นว่าการเปิดโอกาสให้ผู้มีประสบการณ์ในด้านต่าง ๆ มีโอกาสร่วมในการเขียน รัฐธรรมนูญ จึงเป็นเรื่องสำคัญที่จะทำให้กรรมาธิการร่างรัฐธรรมนูญที่จะตั้งขึ้นสามารถที่จะ เสนอความคิดเห็นอย่างครบถ้วนและรอบด้าน ไม่ว่าจะเป็นด้านสิทธิมนุษยชน ด้านสิทธิ เสรีภาพ ด้านเสรีภาพสื่อ ซึ่งถือเป็นหัวใจสำคัญของรัฐธรรมนูญ แล้วก็เพื่อให้รัฐธรรมนูญ ฉบับนี้มีความครบถ้วน ครอบคลุมทุกมิติของการคุ้มครองสิทธิเสรีภาพของประชาชน ขอบพระคุณค่ะ