ณัฐวุฒิ ชี้ปัญหาด้อยโอกาส หนุนนโยบายคุ้มครองทุกกลุ่มเป้าหมาย

รัฐสภา · ครั้งที่ ๔ · ๒๖ กรกฎาคม ๒๕๖๒

ณัฐวุฒิ บัวประทุม อภิปรายประเด็นสิทธิของผู้ด้อยโอกาสในหลายมิติ ทั้งกลุ่มชาติพันธุ์ ผู้พิการ เด็กและเยาวชน กลุ่มผู้มีความหลากหลายทางเพศ และแรงงานข้ามชาติ เรียกร้องให้รัฐบาลชี้แจงนโยบายอย่างเป็นรูปธรรม กำหนดนิยามชัดเจน คุ้มครองสิทธิอย่างเท่าเทียม และดำเนินการคัดกรองและคุ้มครองผู้เสี่ยงทั้งในระบบการศึกษา การแพทย์ และสังคม โดยเน้นย้ำความจำเป็นในการออกแบบนโยบายที่เคารพศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์และส่งเสริมความเสมอภาคอย่างแท้จริง

นายณัฐวุฒิ บัวประทุม สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร แบบบัญชีรายชื่อ

ขอบคุณครับ ท่านประธานครับ ผม ณัฐวุฒิ บัวประทุม สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชี รายชื่อ พรรคอนาคตใหม่ คนจังหวัดอ่างทองครับ ท่านประธานครับ ผมขออนุญาต ท่านประธานในการอภิปรายในการแถลงนโยบายของรัฐบาล ในส่วนที่เกี่ยวข้องกับผู้ด้อยโอกาส ต่าง ๆ แน่นอนครับ ท่านประธานครับ ถ้าดูจากรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยบวกกับ คำแถลงนโยบายของรัฐบาล ผมพบว่ามีการใช้คำหลายคำที่อาจจะมีความหมายนัยที่อาจจะ ไม่เหมือนกันครับท่านประธาน มีบางครั้งใช้คำว่า ผู้ด้อยโอกาส มีบางครั้งใช้คำว่า ผู้ยากไร้ มีบางครั้งใช้คำว่า ผู้ประสบปัญหาทางสังคม เฉพาะในนโยบายนะครับท่านประธาน ผมใช้เวลา ๓ วัน ท่านดูนะครับ ผมติดสติ๊กเกอร์ (Sticker) เยอะเลยครับ อ่านมาทั้งหมด พบว่ามีคำว่า ผู้ด้อยโอกาส อยู่ทั้งหมด ๕ หน้าด้วยกัน ก็คือในหน้า ๒๑ ในหน้า ๒๒ ในหน้า ๒๔ ในหน้า ๓๐ ๒ แห่งด้วยกันครับ ที่ผมต้องเริ่มจากตรงนี้เพราะผมอยากให้ท่านนายกรัฐมนตรี ได้กรุณาอธิบายว่า ความหมายของคำว่าผู้ด้อยโอกาสของท่านเหมือนกับที่พวกผมให้คำ นิยามหรือไม่ครับ ถ้าเป็นพวกผมให้คำนิยาม ผมไม่ได้มองว่าเขาคือคนที่ด้อยสิทธิ ด้อยโอกาส ในความหมายที่ต้องให้การสงเคราะห์ครับ แต่ผมมองว่าเขาคือคนที่เป็น เจ้าของสิทธิของตนเอง เป็นประธานแห่งสิทธิ มีศักดิ์และศรี มีศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ เท่าเทียมกัน ฉะนั้นถ้ามองจากจุดนี้ก่อนเราก็จะเกิดความชัดเจนที่มากขึ้นครับท่านประธาน ท่านประธานครับ ในคำแถลงนโยบายหลัก ๑๒ ข้อ นโยบายเร่งด่วน ๑๒ ข้อ ผมขออนุญาต ไม่ลงรายละเอียดทุกข้อ แต่ผมดูแล้วทั้งหมดมาจากรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย มาตรา ๕๔ มาตรา ๕๕ มาตรา ๗๑ มีข้อที่เกี่ยวข้อง อย่างเช่น ในข้อ ๓.๔ เรื่องชาติพันธุ์ มีข้อ ๗.๒ เรื่องความเข้มแข็งของชุมชน มีข้อ ๘.๑ เรื่องการพัฒนาเด็กปฐมวัย และที่สำคัญ คือนโยบายเร่งด่วนในข้อ ๒ เรื่องระบบสวัสดิการต่าง ๆ ผมขออนุญาตชื่นชมเป็นพิเศษต่อคำ แถลงนโยบายในหน้า ๒ ท่านมาถูกทางแล้วครับ ท่านเริ่มจากการบอกว่าประเทศไทยเรา เข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ ท่านมาถูกทางแล้วครับ ท่านบอกว่าประเทศไทยมีประเด็นเรื่องของ ความเหลื่อมล้ำที่ชัดเจนที่สุด ๔ เรื่องด้วยกัน ก็คือเรื่องการศึกษา ก็คือเรื่องรายได้ และทรัพย์สิน ก็คือเรื่องโอกาส ถูกทางหมดเลยครับ ท่านประธานครับ แต่ผมคิดว่า ทั้งหมดแล้วยังมีอีก ๕ กลุ่มเป้าหมายด้วยกันครับ เสียดายว่าท่านรัฐมนตรีว่าการกระทรวง การพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ไม่อยู่ในที่ประชุม เสียดายว่ารัฐมนตรีว่าการ กระทรวงสาธารณสุขไม่อยู่ในที่ประชุม แต่เดี๋ยวผมฝากท่านประธานไปยังท่านรัฐมนตรี ทั้ง ๒ ท่านครับ

ประการที่ ๑ คือกลุ่มเด็กและเยาวชน ถ้าพูดถึงการพัฒนาเด็ก เยาวชน ในลักษณะเรื่องของการพัฒนาเด็กปฐมวัยในข้อ ๘.๑ เท่านั้นนะครับ ผมดูทั้งหมดครับ เด็กและเยาวชนวันนี้ในประเทศไทย ๐-๒๕ ปีมีทั้งหมดอย่างน้อย ๒๒ ล้านคน แน่นอนครับ ท่านพูดถึงแต่เรื่องของการส่งเสริม ผมเห็นด้วยหมด ผมเรียนจบธรรมศาสตร์ อ่านจากปฏิทิน แห่งความหวังจากครรภ์มารดาถึงเชิงตะกอน เข้าใจทั้งหมดเลยครับท่านประธาน แต่มีกลุ่ม อีกกลุ่มหนึ่งที่ไม่ถูกเอ่ยถึงเลยครับ คือกลุ่มเด็กที่ถูกละเมิดสิทธิในรูปแบบต่าง ๆ ท่านรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ท่านนั่งอยู่ข้างบนท่านทราบหรือไม่ว่าในปีที่แล้ว กระทรวงสาธารณสุขของประเทศไทยยอมรับมาเป็นทางการที่สุดเลยบอกว่าเรามีอัตรา การรังแกกันในโรงเรียนสูงเป็นอันดับ ๒ ของโลก ภาษาอังกฤษเขาเรียก บูลลีอิง (Bullying) หรือการรังแกกัน เดือนทั้งเดือนที่ผ่านมาท่านเห็นข่าวเต็มไปหมดเลยครับ ครูละเมิดเด็ก ท่านเห็นข่าวเด็กละเมิดกันเอง ท่านเห็นข่าวภารโรงผูกคอตายเพราะละเมิดเด็ก เห็นบุคคลภายนอกเข้าไปทำร้ายร่างกาย ละเมิดทางเพศต่อเด็กในโรงเรียน ตกลงมาตรการ ในแง่ของเชิงนโยบายที่ท่านจะป้องกันปัญหาเหล่านี้คืออะไรครับ มีงานวิจัยยืนยันว่า มีเด็กที่อยู่ในอัตราเสี่ยงแบบนี้ทั้งหมดในประเทศไทย ๒.๗ ล้านคน อะไรคือเครื่องมือ ในการคัดกรองหรือการเข้าถึงเด็กเหล่านั้น ผมขออนุญาตยกตัวอย่างครับ ผมขึ้นไปที่ ตำบลปรังเผล อำเภอสังขละบุรี จังหวัดกาญจนบุรี เด็กหญิงอายุ ๒ ขวบ เป็นชาติพันธุ์ กะเหรี่ยง มาอาศัยอยู่ในแผ่นดินไทย เมื่อ ๒ ปีที่แล้ว ตอน ๒ ขวบ น้องคนนี้มีสายตาพร่าเลือนมองเห็น ก็ไม่ชัด เดินทางมารักษาก็ลำบากครับ เพราะต้องขออนุญาตนายอำเภอเป็นครั้ง ๆ ไป พอมารักษาก็ต้องมีค่าใช้จ่ายในการเดินทาง ปรากฏรอบแรกมาที่โรงพยาบาลในส่วนกลาง คุณหมอบอกต้องนัดผ่าตัดอีกรอบหนึ่ง เด็กหายไปเลย ๒ ปี พวกผมไปเจอตอนนี้น้องอายุ ๔ ขวบ ระบบดีมากเลย คัดกรองมีการให้ความช่วยเหลือจากกระทรวงมหาดไทย โดยท่าน นายอำเภอสังขละบุรีลงรายการทะเบียนราษฎรให้ เด็กคนนี้ได้รับการซื้อบัตรประกันสุขภาพ ดีทั้งหมดเลยครับ พ่อเด็กและครอบครัวพาเขาเดินทางมาโรงพยาบาลในส่วนกลาง รับการรักษา ๒ ปีที่ผ่านไปเด็กคนนี้ตาบอดครับ สิ่งเหล่านี้ท่านประธานเป็นความที่เรา ไม่เห็นถึงเด็กกลุ่มเหล่านี้ ซึ่งมีไม่น้อยกว่า ๒.๗ ล้านคน ในประเทศไทยนั่นคือประการที่ ๑

ประการที่ ๒ ผมอยากจะพูดถึงกลุ่มเรื่องของความหลากหลาย แล้วก็ ความเสมอภาคทางเพศ ทั้งผู้หญิง ทั้งผู้ชาย ทั้งกลุ่มที่มีความหลากหลาย ประชากรกลุ่ม ที่มีความหลากหลายทางเพศในประเทศไทยมีตัวเลขยืนยันว่าไม่น้อยกว่า ๔.๓ ล้านคน หรืออาจจะถึง ๗,๐๐๐,๐๐๐ คนด้วยซ้ำ เรารับข้อแนะนำจากกลไกลที่เรียกว่า ยูพีอาร์ (UPR) คือ คณะมนตรีสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ ท่านรับมา ๑๘๗ ข้อ ผมไม่พูด ทั้งหมด แต่มีหลายข้อที่พูดถึงความหลากหลายทางเพศ ไม่มีคำว่า ความหลากหลายทางเพศ ในคำแถลงนโยบายของรัฐบาล ท่านมองเขาอย่างไรครับ ท่านจะมองเรื่องของการสมรส ท่านจะมองเรื่องสิทธิของการใช้ชีวิตคู่ร่วมกันของเขา ท่านจะมองเรื่องของทรัพย์สิน ท่านจะมองเรื่องของการไม่เลือกปฏิบัติต่อผู้มีความหลากหลายทางเพศอย่างไร เช่นเดียวกับ กรณีของผู้หญิงนะครับ เมื่อสักครู่ท่าน ส.ส. วรรณวิภาท่านพูดไปบ้างแล้วครับ ผมว่า ยกตัวอย่างง่าย ๆ วันนี้นี่เรามีปัญหาที่เขาเรียกกันเล่น ๆ นะครับท่านประธาน คือ ท้องไม่พร้อม แต่พร้อมไม่ท้อง ท่านเข้าใจความหมายทั้ง ๒ อย่างนะครับ แน่นอนครับ ท่านประธานครับในกลุ่มที่ท้องไม่พร้อม ผมยกตัวอย่างฝากท่านรัฐมนตรีกระทรวงมหาดไทย ขอบพระคุณท่านนายกรัฐมนตรีสมัยที่แล้วท่านผ่านกฎหมายเรียกว่า พ.ร.บ. ป้องกัน และแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น มีกระทรวงทั้งหมด ๕ กระทรวงรับผิดชอบครับ ออกกฎกระทรวงไปแล้ว ๔ ครับ ที่ต้องบอกว่าฝากรัฐมนตรีกระทรวงมหาดไทยท่านคง ทราบว่ากระทรวงใดที่ยังไม่ออกกฎกระทรวง ท่านเห็นไหมครับนั่นคือการให้ความสำคัญ มีประเด็นเรื่องของผู้หญิงที่เป็นผู้ต้องขังในเรือนจำครับ ประเทศไทยมีตัวเลขอัตราผู้ต้องขังหญิง ในเรือนจำสูงที่สุดในโลกวันนี้มีถึง ๔๐,๐๐๐ กว่าคน ผมเป็นกรรมาธิการกฎหมายราชทัณฑ์ ได้มีโอกาสร่วมงานกับผู้อาวุโสหลายท่านใน ส.ว. เห็นปัญหาเลยครับ แต่พอเราจะเขียน กฎหมายบอกว่าจะดูแลผู้ต้องขังหญิงเป็นพิเศษ ท่านทราบไหมครับ มีบางท่านบอกว่า เขียนแบบนั้นไม่ได้ ชายและหญิงเท่าเทียมกัน ถ้าเขียนแบบนี้แสดงว่าเลือกปฏิบัติต่อผู้ชาย นี่หรือครับวิธีคิดของคนที่เป็นผู้หลักผู้ใหญ่ในประเทศไทย นั่นคือกลุ่มที่ ๒ ครับท่านประธาน

กลุ่มที่ ๓ คือผู้สูงอายุและผู้พิการ ผมไม่อยากลงรายละเอียดครับ เพราะเห็นว่าเวลาผมมีไม่มากพอ แต่ผมคิดว่าวันนี้เอาง่าย ๆ เลยครับ มีผู้พิการทั้งหมด ๓.๗ ล้านคน ๕๐ เปอร์เซ็นต์ของผู้พิการยังไม่ได้รับการขึ้นทะเบียน ผมมีโอกาสไปเดินสำรวจ ในที่ประชุมทีโอทีนะครับ สัปปายะสภาสถานผมยังไม่มีโอกาสได้เห็น ทางรถเข็นที่ขึ้นมา ทางวีลแชร์ (Wheelchair) ถ้าพูดกันง่าย ๆ เข็นด้วยตนเองขึ้นไม่ได้นะครับ อันนี้เอาง่าย ๆ เลยครับ ในแง่ของความเป็นผู้พิการ ฉะนั้นวันนี้ประเด็นเรื่องการมองมุมมองของผู้พิการ คือการเรียกร้องให้มีเขาเรียกว่า ซีบีอาร์ : คอมมูนิตี เบส รีแฮบบิลิเทชัน (CBR : Community based Rehabilitation) ก็คือการส่งเสริมให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นให้ อสม. อพม. มีบทบาทอย่างไร นั่นกลุ่มที่ ๓ นะครับ

กลุ่มที่ ๔ ครับท่านประธาน กลุ่มชาติพันธุ์ เขาเรียกร้องผ่านมาครับ ขอบพระคุณท่านนายกรัฐมนตรีท่านได้ระบุว่าจะมีการแก้กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับประเด็น เรื่องชาติพันธุ์ ถามท่านนิดเดียวว่า กฎหมายในความหมายที่ท่านพูดถึงนั้นใช่กฎหมาย ที่เกี่ยวข้องกับการส่งเสริมสภาชนเผ่าพื้นเมืองหรือไม่ ใช่กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับเขต วัฒนธรรมพิเศษซึ่งพวกเขารอกันมาโดยตลอดหรือไม่ ใช่กฎหมายที่จะให้เขาดำรงอยู่ ใช้ชีวิตอยู่ในป่าอันเป็นวิถีชีวิตของเขา ใช่หรือไม่ ใช่กฎหมายที่พูดถึงการให้สถานะบุคคล ใช่หรือไม่ พวกเราทุกคนมีเลขประจำตัว ๑๓ หลักครับ ไม่แปลกอะไรครับ เราใช้ชีวิต เหมือนคนโดยทั่วไป แต่พวกเขาเหล่านั้นหลายคนมีเลข ๐ จำนวนมากไม่มีแม้กระทั่ง เลขตัวใดตัวหนึ่งครับท่านประธาน นั่นคือกลุ่มที่ ๔ ครับ ท่านนายกรัฐมนตรีได้พูดในขณะที่ท่าน ส.ส. พรรณิการ์ วานิช ผมขออนุญาตเอ่ยชื่อนะครับ มีการพูดถึงประเด็นเรื่องของชาวโรฮีนจา ท่านใช้คำแบบนี้ครับ ปล่อยให้คนที่ต่างจากเรา เข้ามาอยู่ในประเทศเราจะมีปัญหา ผมไม่มั่นใจว่าผมอาจจะจดบันทึกผิดนะครับ หรืออาจจะ จำผิดพลาดไป แต่ท่านตรวจสอบย้อนหลังกับเทปการประชุมได้ครับ ถ้าท่านจะกรุณาอธิบาย ว่าท่านไม่ได้พูดแบบนั้น หรือท่านเข้าใจคลาดเคลื่อน หรือผมเข้าใจผิดไปก็จะเป็นประโยชน์ ที่ทำให้เราเห็นว่าในฐานะประชาคมอาเซียน เราไม่ได้มองคนอื่นที่อยู่ในประเทศเราแบบนั้น ที่ต้องฝากไปยังกระทรวงสาธารณสุข เพราะว่าวันนี้ลูกหลานแรงงานข้ามชาติมาเจ็บป่วย รักษาในประเทศไทย เสียเงินเป็นล้านบาททุกคนครับ ถ้าเป็นไปได้ตั้งอาเซียน เฮลท์ ฟันด์ (ASEAN Health fund) ได้หรือไม่ครับ เพื่อจะได้มาแชร์กันในเรื่องของค่าใช้จ่ายครับ ๑๒ วินาทีสุดท้ายครับ บวกลบนิดหน่อยนะครับท่านประธาน เขามีบทเพลงอยู่บทหนึ่ง ผมแต่งเพลงไม่เก่งครับ แต่ผมทำตามสัญญาแน่นอนครับ บทเพลงเขาบอกแบบนี้ครับ เขาดูถูกนักการเมืองบอกว่า คุณไม่เคยลำบากจนยากไร้ แต่ปากคุณเอาใจคนยากจน พูดง่าย ๆ ก็คือพวกเราพูดแบบนักการเมือง ประชาชนฟังนึกว่าเราเข้าใจเขา แต่จริง ๆ เราไม่เข้าใจครับ ผมขออนุญาตเรียกร้องฝากท่านประธานไปยังท่านนายกรัฐมนตรี แล้วก็ คณะรัฐมนตรีทั้งหมด รวมถึงพวกเราทุกคนครับ พิสูจน์ให้เห็นครับว่าวันนี้เวลาเรามองกลุ่ม ผู้ด้อยโอกาสทั้งหมด เรามองเขาอย่างเคารพถึงความแตกต่าง เรามองเขาอย่างคนที่มีศักดิ์ศรี เท่าเทียมเราหรือไม่ ถ้าท่านทำได้เช่นนั้นผมเองพร้อมให้กำลังใจสนับสนุนงานของท่าน และเดินร่วมงานไปกับท่านครับ ขอบพระคุณครับท่านประธานครับ