วลัยรัตน์ แจงความคืบหน้าปฏิรูปเตรียมรับสังคมผู้สูงอายุ

ขอบพระคุณมากค่ะ ต่อไปนะคะ ก็เป็นท่าน พลตํารวจโท อํานวย นิ่มมะโน อดีตผู้บัญชาการตํารวจภูธรภาค ๑ รองผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร เรียนเชิญค่ะ

พลตํารวจโท อํานวย นิ่มมะโน : กราบเรียนประธานสภาขับเคลื่อน การปฏิรูปประเทศที่เคารพอย่างสูง ต้องขอขอบพระคุณคณะกรรมาธิการขับเคลื่อน การปฏิรูปประเทศด้านสังคมคณะนี้อีกครั้งหนึ่ง คําว่า อีกครั้งหนึ่ง ก็แปลว่าเคยได้รับ คําขอบคุณจากผมมาแล้ว วันที่ ๑๑ มีนาคม ๒๕๕๙ เรื่องนี้ได้เข้าสู่การพิจารณาของสภานี้ แล้วสภานี้ก็ได้รับความเห็นชอบ เรื่องการปฏิรูปในหัวข้อการเตรียมการผู้สูงอายุ เป็นหัวข้อ ที่มีความสําคัญยิ่ง วันนี้คงไม่พูดในรายละเอียด เพราะผมจําได้ว่าผมได้อภิปรายเรื่องนี้ไปแล้ว ครั้งนี้คณะกรรมาธิการมารายงานความคืบหน้าของการขับเคลื่อน การอภิปรายก็คงไป ในแนวของการบอกทิศทางการขับเคลื่อนอย่าให้หลงทางเท่านั้น คงเป็นเรื่องของการขัดสี แรเงาให้สวยงามขึ้น ต้องยอมรับว่าไทยแลนด์ ๔.๐ (Thailand 4.0) ใกล้เข้ามาแล้วครับ สําหรับประเทศไทยก็คือการก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงวัยอย่างสมบูรณ์ในไม่ช้านี้ สมัยก่อนเวลาเรา อวยพรคู่บ่าวสาวก็จะบอกว่าให้เป็นทองแผ่นเดียวกัน ให้มีลูกเต็มบ้านหลานเต็มเมือง เดี๋ยวนี้เมื่อใดที่เราอวยพรอย่างนี้คู่บ่าวสาวก็จะแลบลิ้นใส่เรา ผมกําลังพูดว่าหนุ่มสาว ในยุคปัจจุบันนี้ปฏิเสธการมีบุตรหรือการมีบุตรจํานวนมาก ต่างกับคนสมัยก่อน ประกอบกับ ด้านการแพทย์ ด้านสาธารณสุขเจริญก้าวหน้าไปมาก แก่ง่ายตายยาก ก็แปลว่าต่อไปนี้ สัดส่วนของผู้สูงวัยจะมากขึ้นเรื่อย ๆ เราเป็นอันดับ ๒ ของอาเซียน (ASEAN) รองจาก สิงคโปร์เท่านั้นเอง อีกไม่นานไทยแลนด์ ๔.๐ (Thailand 4.0) เป็นด้านสังคมผู้สูงวัย จะมาถึงประเทศไทยของเราอย่างแน่นอนครับ

(เจ้าหน้าที่ได้ดําเนินการเปิดพรีเซนเทชัน (Presentation))

พลตํารวจโท อํานวย นิ่มมะโน : ประเด็นนี้ผมอยากจะขัดสี จะแรเงา ประเด็นแรก ท่านอาจจะมองว่าเป็นเรื่องเล็กน้อย แต่ไม่ควรจะมองข้ามในการที่จะตั้งชื่อ ท่านตั้งชื่อว่าการเตรียมการผู้สูงอายุ ในการตั้งชื่อ ท่านต้องตั้งชื่อให้สื่อความหมาย ได้ใจความตรงตามเนื้อเรื่อง ถ้าท่านตั้งชื่อว่าการเตรียมการผู้สูงอายุ ผมไม่ได้ความหมายว่า ให้ผู้สูงอายุไปเตรียมการ เตรียมการเพื่อคุณจะเป็นผู้สูงอายุหรือรัฐจะเตรียมการเพื่อรองรับ ผู้สูงอายุที่จะมากขึ้น ก็เสนอแนะให้กรรมาธิการตั้งชื่อเสียใหม่ ไม่ต้องไปดูฤกษ์ ท่านอาจจะ ตั้งชื่อให้ครอบคลุมว่าการเตรียมความพร้อมเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ อย่างนี้ชัดเลยครับ พร้อมทั้งตัวผู้สูงอายุเอง พร้อมทั้งภาครัฐที่จะต้องเตรียมการให้เขา ท่านประธานที่เคารพครับ ผมดูไปที่แผนการปฏิรูปตามรายงาน ในหน้า ๔ ผมใช้เวลาไม่มากครับ เพราะเป็นเรื่องเก่า มาหักพวงมาลัยให้ตรงเท่านั้นเอง หน้า ๔ บอกว่าการขับเคลื่อนในขณะนี้มีเจ้าภาพ ๒ กระทรวง ก็คือกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ และกระทรวงมหาดไทย ในหน้า ๔ ของแผนแรกนะครับ ทีนี้เมื่อเป็นอย่างนี้มิติของการขับเคลื่อนจะไม่ครอบคลุม เพราะในการที่จะ ขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศในเรื่องของการเตรียมความพร้อมเข้าสู่สังคมผู้สูงวัย เมื่อสักครู่คณะกรรมาธิการก็ชี้แจงไปแล้วจะต้องครบทุกมิติ ก็คือในเรื่องของด้านสุขภาพ ในเรื่องของด้านเศรษฐกิจ และในเรื่องของด้านสังคม ในด้านสุขภาพยังไม่มี กระทรวงสาธารณสุข เข้ามาในแผนในรายงานของท่านนะครับ ท่านยังไม่มีกระทรวงสาธารณสุขเข้ามาดูแล เรื่องสุขภาพ จะมาสร้างการรับรู้ให้ผู้สูงวัยได้เตรียมความพร้อมให้กับตัวเอง ๕ อ อาหาร อากาศ ออกกําลังกาย อารมณ์ การขับถ่าย ในเรื่องของการที่จะมีโรงพยาบาลสําหรับ ผู้สูงวัยเป็นการเฉพาะหรือเป็นโรงพยาบาลปกติแต่มีแผนกผู้สูงวัย นําเรียนนะครับ ไม่ใช่เป็นการหาเสียง ขณะนี้กรุงเทพมหานครกําลังสร้างโรงพยาบาลสําหรับผู้สูงวัย เป็นการเฉพาะที่บางขุนเทียน เป็นโรงพยาบาลขนาดใหญ่ ๓๐๐ เตียง กรุงเทพมหานคร ได้นําแผนการปฏิรูปประเทศไปทําแล้วครับ กําลังสร้างอยู่ ท่านไปดูทะเลกรุงเทพฯ ท่านขับเส้นตรงไปท่าข้ามที่จะลงไปบางขุนเทียน ทะเลกรุงเทพฯ ตรงนั้นละครับ ซ้ายมือ กําลังสร้างโรงพยาบาลสําหรับผู้สูงวัยเป็นการเฉพาะ ในทางด้านเศรษฐกิจ ท่านมีกระทรวง ที่เกี่ยวข้องเข้ามาครบแล้วหรือยัง ถ้าท่านจะตั้ง จะขับรถคันนี้ ขับเคลื่อนไปที่กระทรวง การพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ กระทรวง พม. และกระทรวงมหาดไทยเท่านั้น กระทรวงแรงงานล่ะครับ การใช้แรงงานผู้สูงวัยในอนาคต การจัดงานให้กับผู้สูงวัย อย่างเหมาะสมในอนาคตเป็นเรื่องจําเป็นครับ เราต้องสร้างผู้สูงวัยให้เป็นพลังของชาติ ไม่ใช่เราเอาผู้สูงวัยมาเพื่อทําการสงเคราะห์เท่านั้น เพราะต่อไปนี้เราจะขาดแคลนแรงงาน ในส่วนของกรุงเทพมหานคร ผมให้ดูตัวอย่างเล็ก ๆ ที่เรานําไปใช้ครับ กรุงเทพมหานคร ยังไม่ทิ้งผู้สูงวัย สัดส่วนของเจ้าหน้าที่ ของพนักงาน ของลูกจ้างกรุงเทพมหานคร เราจะให้โควตาผู้สูงวัย เจ้าหน้าที่สาธารณสุข พยาบาล เกษียณแล้วอายุ ๗๐ ปียังฉีดยา อยู่ที่สํานักงานสาธารณสุขเขต อายุ ๗๐ ปี เพราะเขาไม่ต้องออกแรงเหมือนถือค้อน ไปตอกตะปู แค่ปักเข็มฉีดยาเรายังใช้เขาอยู่ กระทรวงแรงงาน กระทรวงที่เกี่ยวข้องกับ การจัดหางานจะต้องมาดูเรื่องนี้ครับ ด้านสังคม กระทรวง ทบวง กรม ที่รับผิดชอบ เข้ามาเป็นเจ้าภาพครบแล้วหรือยัง ผมให้ดูตัวอย่างอีกครับ ของกรุงเทพมหานคร ได้เตรียมความพร้อมในเรื่องนี้สังคมผู้สูงวัย เรามีโรงเรียนสอนลีลาศสําหรับผู้สูงวัย กระจายอยู่ทั่วกรุงเทพมหานครมีห้องสมุดผู้สูงวัย กําลังจะมีห้องสมุดศาสตร์พระราชา สิ่งเหล่านี้เป็นสิ่งเล็กน้อยที่กรุงเทพมหานครถือเป็นเรื่องใหญ่ที่จะต้องเตรียมความพร้อม ไทยแลนด์ ๔.๐ (Thailand 4.0) เพื่อเตรียมความพร้อมให้กับผู้สูงวัยให้ทันกันกับสังคม ที่เปลี่ยนแปลงไป ไม่ใช่รอให้ผู้สูงวัยมากองอยู่ข้างหน้าแล้วแก้ปัญหาตามหลัง ท่านประธาน ที่เคารพครับ สิ่งหนึ่งที่ผมพูดไว้เมื่อคราวที่แล้วตอนอภิปรายเมื่อวันที่ ๑๑ มีนาคม ๒๕๕๙ ในที่ประชุมนี้ในเรื่องผู้สูงวัย แต่ในรายงานไม่ปรากฏครับ ผมขอทวงครับ ขอทวงถามก็คือ ผมอภิปรายในประเด็นว่าจะต้องมีเจ้าภาพที่มีฐานข้อมูลของผู้สูงวัยอย่างเป็นเอกภาพ ไม่อย่างนั้นท่านแก้ปัญหาไม่ได้ ใครจะเป็นเจ้าภาพ เจ้าภาพจะต้องมีฐานข้อมูลของผู้สูงวัย อย่างครบถ้วนในทุกด้าน ในทุกมิติอย่างเป็นเอกภาพ เช่นยอดผู้สูงวัยทั้งหมด กระทรวงแรงงาน ก็ไปอย่างหนึ่ง กระทรวงสาธารณสุขก็อย่างหนึ่ง กระทรวง พม. ก็อย่างหนึ่ง กระทรวงมหาดไทยก็อีกอย่างหนึ่ง กทม. ก็อีกอย่างหนึ่ง สํานักงานสถิติก็อีกอย่างหนึ่ง ตกลงท้ายที่สุดผมดูในกูเกิล (Google) มันต้องมีครับ ฐานข้อมูลนี้จะต้องครอบคลุม ยอดผู้สูงวัยทั้งหมด แยกชาย หญิง ผมย้ําอีกครั้งหนึ่งนะครับ ผมอภิปรายไปแล้วเปิดดูได้ แยกตามกลุ่มอายุ แยกตามสุขภาพ ทํางานได้ ทํางานไม่ได้ ติดเตียง นอนเตียง คุณวุฒิ ประสบการณ์ในการทํางาน สถานภาพทางสังคม อื่น ๆ ดูแลตัวเองได้ ยังทํางานได้ ยังต้องการที่จะทํางาน สิ่งเหล่านี้จะต้องเป็นข้อมูลดิบ แล้วกระทรวง ทบวง กรมที่เป็นเจ้าภาพ อย่างครบทุกมิติเอาข้อมูลนี้ไปเพื่อการปฏิรูป เพราะถ้าข้อมูลยังกระจัดกระจายอยู่อย่างนี้ ผมทวงอีกครั้งหนึ่งครับ ท่านไม่มีทางปฏิรูปสําเร็จ นั่นคือการที่ผมขึ้นมานั่งรถคนนี้ ท่านกําลัง ขับเคลื่อนและผมกําลังบอกทางกับท่าน เราต้องไปกันให้ถูกทางครับ ผมฝากตัวอย่างหนึ่งครับ ตัวอย่างเล็ก ๆ แต่เชื่อว่าเป็นตัวอย่างหนึ่งที่น่าจะสะท้อนให้เห็นถึงความไม่พร้อมหรือความพร้อม ของเรา ต้องยอมรับว่าผู้สูงวัยส่วนหนึ่งยังทํางานได้ ผู้สูงวัยอีกส่วนหนึ่งทํางานได้เพียงเล็กน้อย อีกส่วนหนึ่งทํางานไม่ได้ แถมจะดูแลตัวเองไม่ได้เสียด้วยซ้ําก็ตกเป็นภาระของลูกหลาน ตกเป็นภาระของลูกหลานจนกระทั่งบริษัทประกันเอาไปขายประกันว่าจะได้ไม่เป็นภาระ ของลูกหลาน การตกเป็นภาระของลูกหลานนี้เป็นปัญหาสังคมอย่างหนึ่ง ปัจจุบันนี้ลูกหลาน ที่พอจะมีกินไม่มีเวลาดูหรอกครับเพราะออกไปหากิน จําเป็นจะต้องจ้างคนมาดูแล น่าจะต้องเป็นกระทรวง พม. กระมังครับ ศูนย์บริการต่าง ๆ ที่ดูแลผู้สูงวัยหรือผู้ป่วย ท่านไปดูแลศูนย์เหล่านั้นบ้างไหม มาตรฐานเป็นอย่างไร ใช่หรือเปล่าครับ ผ่านการฝึก มาเป็นอย่างดีอย่างนั้นอย่างนี้ ผมมีประสบการณ์ตรง จ้างมาดูแลคุณแม่ผม ๒ วัน ๓ วัน ตามผู้ชายไปไม่เคยผ่านการฝึกอบรมอะไรมาเลย ฉะนั้นท่านต้องไปดูแลศูนย์นี้ก่อนครับ ในสังคมที่ลูกออกไปหากิน ลูกออกไปทํางาน ดูแลผู้สูงวัยไม่ได้ จ้างคนมาดูแลแทน เขาต้องดูแลแทนอย่างมีคุณภาพ ท่านเพียงดูแลตรงนี้ก่อนเท่านั้นเองครับ ส่วนหนึ่ง ของผู้สูงวัยที่ลูกหลานดูแลได้ก็ยังอยู่ในความเป็นระเบียบเรียบร้อย เป็นผู้สูงวัยที่ไม่เครียด ยังมีความอบอุ่นจากลูกหลานที่ดูแล จะไม่เป็นโรคซึมเศร้าแล้วฆ่าตัวตาย ผมฝากแค่ศูนย์นี้ ศูนย์เดียวท่านไปดูให้หน่อยครับ มีหลายศูนย์ มีเบอร์โทรศัพท์จะมาเอาที่ผมก็ได้ ผมรวบรวมไว้ทั้งหมด ท่านโทรไปศูนย์ลาดพร้าว ท่านโทรศูนย์ตลิ่งชัน ท่านโทรไปศูนย์พรานนก มีครบหมด แล้วศูนย์นี้ท่านไปดูเถอะสภาพเป็นอย่างไร อย่าให้เหมือนโชกุนแล้วกันครับ ขอบคุณครับ

ผู้อภิปรายท่านต่อไปนะคะ คือท่านถวิลวดี บุรีกุล ผู้อํานวยการสํานักวิจัย และพัฒนา สถาบันพระปกเกล้า อดีตสมาชิกสภาปฏิรูปแห่งชาติ อดีตกรรมาธิการ ยกร่างรัฐธรรมนูญ เรียนเชิญค่ะ