เลิศรัตน์ ชี้ปัญหาแรงงานต่างด้าวซับซ้อน วอนเร่งแก้จุดอ่อนการจดทะเบียน

สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ · ครั้งที่ ๙ · ๑๘ เมษายน ๒๕๖๐

เลิศรัตน์ รัตนวานิช หารือปัญหาแรงงานต่างด้าวที่เข้าเมืองผิดกฎหมายอย่างต่อเนื่อง ระบุเป็นปัญหาเรื้อรังที่ต้องแก้ไขด้วยการจดทะเบียนถูกกฎหมาย สนับสนุนการจดทะเบียนที่ด่านชายแดนถาวร พร้อมเน้นย้ำความจำเป็นในการร่วมมือระหว่างประเทศภายใต้กรอบเออีซีและป้องกันการค้ามนุษย์และการละเมิดแรงงาน

พลเอก เลิศรัตน์ รัตนวานิช

กราบเรียนท่านประธานสภาขับเคลื่อน การปฏิรูปประเทศที่เคารพ กระผม พลเอก เลิศรัตน์ รัตนวานิช สมาชิกสภาขับเคลื่อน การปฏิรูปประเทศ ขอขอบพระคุณท่านประธานที่ให้โอกาสในการอภิปรายเรื่องการจดทะเบียน แรงงานต่างด้าว ซึ่งเพื่อนสมาชิกได้อภิปรายมาหลายท่าน ให้ข้อสังเกตเพิ่มเติมเกี่ยวกับเรื่อง การปฏิรูปในด้านแรงงาน ก็ต้องยอมรับว่าปัญหาแรงงานเป็นปัญหาที่สําคัญและเป็นปัญหา ที่สลับซับซ้อนยืดเยื้อมายาวนาน ผมเองในสมัยดํารงตําแหน่งเป็นเสนาธิการทหาร เมื่อ ๑๒ ปีที่แล้วนี้ก็ทํางานในเรื่องนี้ เป็นประธาน เป็นผู้อํานวยการศูนย์แก้ไขปัญหาแรงงาน เข้าเมืองผิดกฎหมายตามแนวชายแดน ผ่านกองกําลังทั้ง ๗ กองกําลังที่มีทั้งพลเรือน ตํารวจ ทหาร เป็นเจ้าหน้าที่ในการร่วมกันแก้ไข หลายครั้งที่ได้ไปตรวจเยี่ยมการทํางานของเจ้าหน้าที่ ก็พบว่าการเข้าเมืองโดยผิดกฎหมายนั้นเป็นเรื่องปกติ เกิดขึ้นทุกวัน ทุกชั่วโมง เกิดขึ้นทุกด่าน ทุกแห่ง ทั้งตามแนวชายแดนของเราหลายพันกิโลเมตรกับเพื่อนบ้าน ๓ ประเทศ ที่สําคัญคือ เมื่อเขาเข้ามาเราจับกุมได้ไปปล่อยอีกที่หนึ่งเดี๋ยวเขาก็กลับเข้ามาอีกที่หนึ่ง ก็หมุนเวียนไปมา อย่างนี้ เพราะฉะนั้นการเข้ามาทํางานของแรงงานข้ามชาติจากเพื่อนบ้านเราก็เป็นปัญหา ที่วนเวียน รัฐบาลแต่ละรัฐบาลที่เข้ามารวมถึงรัฐบาลปัจจุบันก็พยายามแก้ไขกัน อย่างสุดความสามารถ ก็วนอยู่ในเรื่องของการให้ขึ้นทะเบียนเพื่อผ่อนผันแรงงานข้ามชาติ ได้อยู่ต่อไปอย่างถูกกฎหมาย การปรับสถานะแรงงานข้ามชาติให้เป็นผู้เข้าเมืองที่ถูกกฎหมาย แล้วก็การนําเข้าแรงงานข้ามชาติอย่างถูกกฎหมายจากประเทศต้นทาง ซึ่งก็เห็นได้จาก การที่เราได้ทําเอ็มโอยู (MOU) กับเมียนมา กับหลายประเทศในการที่จะให้มีการคัดกรอง แรงงานที่จะเข้ามาสู่ประเทศเรา แต่ทั้งนี้ทั้งนั้นที่เพื่อนสมาชิกได้อภิปราย อย่างเช่น ท่านอนุสิษฐ ขออนุญาตเอ่ยนามท่าน ซึ่งรู้เรื่องนี้ดีที่สุดคนหนึ่งก็ยืนยันว่าเป็นปัญหาของคน ของผู้ปฏิบัติ ของอามิสสินจ้าง ของการค้ามนุษย์ซึ่งมีรางวัลค่อนข้างสูงไม่ต่างจากการค้ายาบ้า ค้ายาเสพติดตามแนวชายแดน ที่ก็ไม่มีใครแก้ไขได้จนถึงทุกวันนี้ เพราะฉะนั้นอันนี้ก็เป็น ปัญหาที่สําคัญที่สุด ถ้าตราบใดที่เจ้าหน้าที่บางส่วนผู้ที่หากินกับเรื่องนี้ยังไม่ยอมถอยกลับมา ยังไม่ยอมทําให้ถูกต้องแล้ว ก็ไม่มีทางที่จะแก้ไขปัญหาได้อย่างมีประสิทธิภาพ เพราะฉะนั้น แนวความคิดของคณะกรรมาธิการที่ให้จดทะเบียนที่จุดผ่านแดนถาวรผมก็สนับสนุน ก็เป็น หนทางหนึ่งในการที่จะลดปัญหาการเข้ามาของแรงงานอย่างไม่ถูกกฎหมาย เราต้องมองไป ในอนาคตว่าขณะนี้เราเข้าสู่เออีซี (AEC) นะครับ ถึงแม้จะดูเงียบ ๆ ไป จนคนเลิกพูดถึงแล้ว ตอนก่อนจะเข้าเออีซี (AEC) นั้นก็พูดกัน เตรียมการกันอย่างเข้มข้น วันนี้ผมนั่งอยู่ในสภานี้ ได้ยินเออีซี (AEC) ไม่กี่ครั้งเอง ทั้งที่เป็นสภาที่ควรจะพูดถึงเรื่องนี้ค่อนข้างมากคือประชาคม เศรษฐกิจอาเซียน ซึ่งในนั้นก็จะมีข้อกําหนดของเลเบอร์โฟลว์ (Labour Flow) ของการเคลื่อนไหว ของการที่จะเข้ามาทํางานในประเทศไทยได้อย่างถูกต้องในสาขาวิชาชีพต่าง ๆ ที่เปิดขึ้น ในแต่ละปี ปีแรกก็เปิด ๘-๙ อาชีพ อันนี้ไม่ใช่งานของเลเบอร์ (Labour) แต่ก็เป็นงาน อีกระดับหนึ่ง ก็มาเกี่ยวข้องกับการเข้ามาทํางานเช่นกัน ซึ่งเราก็ต้องเตรียมการรองรับ ในเรื่องเหล่านี้ สําหรับแรงงานที่เข้ามาทํางานในบ้านเราก็อย่างที่หลาย ๆ ท่านได้พูดว่า เรามีการตอบแทนที่ดีกว่า อาจจะมีสวัสดิการที่ดีกว่าด้วย แล้วก็มีซัปพลาย (Supply) ก็เป็นเรื่องของดีมานด์ (Demand) และซัปพลาย (Supply) ในเรื่องแรงงานที่คนไทยเอง ไม่อยากทํา ไม่ว่าจะเป็นในเรื่องของงานกรรมกรต้องแบกหาม งานในเรือประมง ๘๐-๙๐ เปอร์เซ็นต์ เป็นต่างชาติทั้งสิ้น ก็นําไปสู่ปัญหาไอยูยู (IUU) ที่ใช้เด็ก ใช้สตรีไปทํางาน ที่ผิดระเบียบของต่างประเทศ จนเราต้องโดนใบเหลืองอยู่หลายครั้งหลายครา เพราะฉะนั้น การแก้ปัญหาในเรื่องแรงงานต่างด้าวหรือแรงงานข้ามชาตินี้จึงเป็นเรื่องที่มีความสําคัญ ก็ต้องพยายามกันไปนะครับ คสช. ได้ออกคําสั่งเมื่อตอนเข้ามาปกครองประเทศตั้งแต่ปี ๒๕๕๗ ให้มีคณะกรรมการนโยบายแก้ไขปัญหาแรงงานข้ามชาติ ก็ทํางานมาจนถึงทุกวันนี้ก็มีมุมมอง ของนักวิชาการด้านสิทธิมนุษยชนว่าการแก้ไขปัญหาแรงงานข้ามชาตินั้นถ้าใช้อํานาจ ใช้กฎหมายอย่างเดียวไม่สามารถแก้ไขได้ อาจจะทําให้เกิดข่าวลือ เกิดการตื่นตระหนก เพราะฉะนั้นตรงนี้ก็เป็นสิ่งที่ต้องระมัดระวังเหมือนกัน เพราะแรก ๆ เราได้มีการเข้าปิดล้อม ตรวจค้นผู้ที่เป็นแรงงานต่างด้าวที่ไม่มีใบอนุญาตหรือบัตรที่ถูกต้องตามกฎหมาย แต่ในการตรวจค้นนั้นก็ดีที่เราได้พบผู้ที่มาทํางานผิดกฎหมาย อย่างเช่น ค้าประเวณี หรือแรงงานเด็กต่าง ๆ ซึ่งทําให้เราสามารถแก้ไขปัญหาต่าง ๆ เหล่านั้นไปได้อีกส่วนหนึ่งด้วย เพราะฉะนั้นผมก็ขอสนับสนุนแนวทางหรือความพยายามในการแก้ไขปัญหาแรงงานข้ามชาติ ซึ่งมีอย่างน้อยก็ ๒,๐๐๐,๐๐๐ คน ขึ้นไปที่อยู่ในประเทศเราโดยไม่มีสถานะที่ถูกต้อง อย่างน้อยก็เป็นการป้องกัน เป็นการเตรียมการเพื่อแก้ไขไว้ก่อน แล้วก็ค่อยแก้ไขปัญหาอื่น ๆ ที่ยังคงมีอยู่ให้ลดน้อยลงให้มากที่สุด ก็ขึ้นอยู่กับกระบวนการการปฏิรูปคนที่พวกเราช่วยกันทํา ถ้าคนของเรา เจ้าหน้าที่ของเรามีความรับผิดชอบต่อหน้าที่ ไม่เห็นแก่อามิสสินจ้างแล้ว การแก้ปัญหาทั้งหลายนั้นก็คงจะสําเร็จลุล่วงไปได้ ก็ขอขอบคุณและขอสนับสนุนครับ