กราบเรียนท่านประธานสภาขับเคลื่อนการปฏิรูป ประเทศ ผม อนุสิษฐ คุณากร หมายเลขสมาชิก ๑๘๓ ครับ ผมคิดว่าเรื่องที่กรรมาธิการ คณะนี้ได้นําเสนอมานั้นเป็นเรื่องที่มีความสําคัญยิ่ง สิ่งที่เป็นเรื่องที่มีความสําคัญยิ่งนั้น หมายถึงว่ากระบวนการในเรื่องของการแสดงสถานะตัวบุคคลของแรงงานที่อยู่ในประเทศไทย โดยเฉพาะอย่างยิ่งแรงงานที่เข้าเมืองมาโดยผิดกฎหมายหรือโดยชอบด้วยกฎหมาย อย่างต่อเนื่องก็ดี เป็นเรื่องที่มีความสําคัญค่อนข้างมาก แต่สิ่งที่สําคัญครับ การจดทะเบียนแรงงาน ที่เป็นข้อเสนอของกรรมาธิการชุดนี้คงไม่ใช่เป็นเรื่องของการจดทะเบียนเพื่อจะจัดระเบียบ แรงงานข้ามชาติให้เข้าสู่ระบบ เพราะว่าการจัดระเบียบแรงงานข้ามชาติให้เข้าสู่ระบบนั้น ไม่เฉพาะเรื่องการจดทะเบียนครับ ในระยะเวลาที่ผ่านมาผมเชื่อว่าทุกคนเห็นด้วยและยอมรับว่า เราหลิ่วตา เราหลับตาในบางเรื่องที่เราคิดว่ามันเป็นเรื่องที่จะทําให้ระบบเศรษฐกิจของเรา อยู่รอด จนในท้ายที่สุดครับ สีเทา ๆ เหล่านี้มันกลายเป็นเรื่องของการทุจริต เป็นเรื่องของ การประพฤติมิชอบ เป็นเรื่องของการค้ามนุษย์ เป็นเรื่องของกระบวนการนําพา จนในท้ายที่สุด มีคําที่เรียกว่าเป็นอิลลีกัลมูฟเมนต์ (Illegal Movement) ก็คือการเคลื่อนตัวของประชาชน อย่างผิดกฎหมาย เพื่อย้ายจากภูมิภาคหนึ่งมาสู่อีกภูมิภาคหนึ่ง สิ่งที่เรากําลังทําในวันนี้ ผมคิดว่าเป็นจุดหนึ่งเท่านั้นนะครับ เพราะว่าการใช้อํานาจของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย โดยความเห็นชอบของคณะรัฐมนตรีที่จะใช้เป็นข้อยกเว้นตามมาตรา ๑๗ นั้น เป็นเรื่องของ การใช้อํานาจพิเศษเฉพาะกรณี ประเด็นของการจดทะเบียนโดยใช้อํานาจพิเศษเฉพาะกรณีนั้น ในท้ายที่สุดจะกลายเป็นเรื่องของการใช้อํานาจอย่างเป็นปกติ อย่างเป็นประจํา ตั้งแต่ปี ๒๕๔๐ กว่าเป็นต้นมา เราขยายการจดทะเบียนแรงงานตั้งแต่มีแรงงานในระดับหลักแสน จนขณะนี้ มีแรงงานในระดับหลักล้าน ซึ่งเป็นความจําเป็นของประเทศ แต่สิ่งที่เราต้องจดทะเบียนแล้ว เราบอกว่าต่อไปนี้จะไม่จดอีกแล้ว ต่อไปนี้จะทําให้กระบวนการการจดทะเบียนนั้นให้มีระบบ ตั้งแต่ คสช. เข้ามาบริหารจัดการในเรื่องของวัน สตอป เซอร์วิส (One Stop Service) ท่านจะเห็นได้ว่า คสช. เองก็มีนโยบายในการที่จะผลักดันแก้ไขปัญหาแรงงานต่างด้าว หลบหนีเข้าเมือง แต่สิ่งที่เกิดขึ้นครับ สิ่งแวดล้อมหรือองค์ประกอบของประเทศนั้น ไม่ได้เอื้ออํานวยให้การจดทะเบียนสามารถจัดระบบแรงงานเข้าสู่ระบบระเบียบที่ถูกต้องได้ ด้วยเหตุผลหลายประการครับ
ประการแรก กระบวนการทํางานของคนต่างด้าวนั้นถูกจํากัดด้วยพื้นที่ ถูกจํากัดด้วยนายจ้าง ถูกจํากัดด้วยการบริหารจัดการภาครัฐที่ยังมีจุดบกพร่อง ยกตัวอย่างเช่น การใช้อํานาจของพระราชบัญญัติคนเข้าเมืองของ ตม. ในการที่จะตรวจจับบุคคลที่ผิดกฎหมายในประเทศไทยครับ พื้นที่ต้องกักสําหรับคนเหล่านี้ ขณะนี้ในประเทศไทยผมคิดว่าทางผู้บริหารของสํานักงานตํารวจแห่งชาติแล้วก็ผู้หลักผู้ใหญ่ ที่ดูแลในเรื่องเหล่านี้คงจะทราบดีว่าพื้นที่ต้องกักเราไม่พอ เราสามารถกักคนได้ผมคิดว่า ไม่เกิน ๕,๐๐๐ คนทั้งประเทศ สิ่งที่เรากําลังจะจดทะเบียนเป็นเพียงแค่การนําคนเข้ามา สู่ระบบ แต่สิ่งแวดล้อมอื่นล่ะครับที่เราจะทําให้คนเหล่านี้ผิดกฎหมาย เรามีมาตรการอะไรครับ เข้าไปรองรับ การออกจากนายจ้าง การย้ายพื้นที่ บุคคลเหล่านี้จะกลายเป็นบุคคล ผิดกฎหมายทันที แล้วเราก็เปิดพื้นที่ในจุดผ่านแดนถาวรเพื่อจะเข้าไปจดทะเบียนให้คน เหล่านี้อีก คนเหล่านี้จะต้องกลับออกไปนอกประเทศในฐานะที่เป็นบุคคลที่ผิดกฎหมาย แต่ถ้าในลักษณะของการจดทะเบียนให้กับแรงงานต่างด้าวที่ถูกกฎหมายแล้วทํางานอย่างต่อเนื่อง ผมคิดว่าไม่ใช่เป็นปัญหาของการบริหารจัดการในเรื่องเหล่านี้ ปัญหาคือผู้ที่เข้ามาลักลอบ แล้วดําเนินการผิดกฎหมายถ้ากลับไปจดทะเบียนที่จุดผ่านแดนถาวร ประเด็นการจดทะเบียน ที่จุดผ่านแดนถาวรนั้นหมายความว่าเป็นการจดทะเบียนที่ถูกต้องมีการนําคนเข้าไป แล้วทางการพม่าเองรับรองให้สถานะแล้วก็กลับเข้ามาจดทะเบียน ณ ตม. ของประเทศไทย ในจุดผ่านแดนถาวร ยังมีจุดผ่อนปรนการค้า ยังมีจุดผ่านแดนชั่วคราวยังมีช่องทางธรรมชาติ ที่จะให้บุคคลเหล่านี้ทะลักเข้ามาในประเทศไทยอย่างที่ผมเรียนตั้งแต่ต้นขณะนี้กลายเป็นว่า การเข้ามาทํางานในประเทศไทยบางส่วน ผมได้คุยกับพม่าบางกลุ่มเขาบอกว่าบางทีเข้าไป จดทะเบียนอาจจะไม่ได้ประโยชน์เท่าไรนักเพราะเสียเงิน แล้วเสียนี่ไม่ใช่เสียตามเรต (Rate) ที่รัฐบาลกําหนดนะครับ มีค่าหัวคิว มีกระบวนการส่งต่อมายังพื้นที่ตอนในของประเทศไทย เรื่องเหล่านี้เป็นประเด็นสําคัญที่ผมคิดว่าการจดทะเบียนนั้นไม่เพียงพอ แต่ก็อยากเสนอว่า เรื่องนี้เป็นประเด็นที่สําคัญ บางประเทศใช้วิธีการจดทะเบียนอย่างที่กรรมาธิการได้กรุณา ให้ข้อแนะนํา คือจดได้ทั้งปี จดได้ตลอดเวลา จดได้ ณ ทุกสถานที่ไม่ใช่เพียงแค่ชายแดน เพราะว่าการจดทะเบียนแรงงานต่างด้าวของเราตามมาตรา ๑๗ นั้นเป็นการจดฝ่ายเดียว แต่ถ้าการเข้าเมืองโดยชอบด้วยกฎหมายตาม พ.ร.บ. คนเข้าเมือง ปี ๒๕๒๒ นั้น จะต้องมี เอ็มโอยู (MOU) จะต้องมีข้อตกลง จะต้องมีการข้ามแดนโดยถูกกฎหมาย แต่คนเป็นล้านคน ท่านไม่ได้จดทะเบียนในลักษณะที่ผมเรียนเมื่อสักครู่ แต่เราจดโดยอาศัยข้อยกเว้น ของมาตรา ๑๗ พ.ร.บ. คนเข้าเมือง ปี ๒๕๒๒ เรื่องเหล่านี้เป็นข้อควรระวังว่าเมื่อเรา เสนอเงื่อนไขเหล่านั้นไปแล้วคงจะต้องมีเงื่อนไขอื่น ๆ ตามมาตรา ๑๗ ตามมา การย้าย นายจ้างจะย้ายได้อย่างไร จําเป็นต้องมีไตรภาคีในระดับของแรงงานต่างด้าวหลบหนีเข้าเมือง หรือไม่ เมื่อประเทศเห็นความจําเป็นของบุคคลเหล่านี้ที่เราจะต้องดูแลสิทธิขั้นพื้นฐาน เราต้องดูแลในเรื่องของโรคภัยไข้เจ็บ ต้องให้สวัสดิการที่เป็นมาตรฐานที่เป็นสากล ผมคิดว่า เรื่องเหล่านี้กระทรวงแรงงานเองคงไม่สามารถทําเรื่องเหล่านี้ได้แต่เพียงผู้เดียว เรื่องนี้ เป็นยุทธศาสตร์ ซึ่งเราเคยมียุทธศาสตร์การแก้ไขปัญหาแรงงาน ๓ สัญชาติ เมียนมา สปป. ลาว กัมพูชา ซึ่งในยุทธศาสตร์นั้นขณะนี้ก็มีการขับเคลื่อนมา จนในท้ายที่สุด เรามีการจดทะเบียน เรามีการตั้งเงินกองทุนแรงงานต่างด้าวต่าง ๆ แต่การแก้ไขปัญหา ก็ดูเหมือนว่าเราไม่มีการจัดการในเรื่องของระเบียบและวิธีการที่เป็นระบบอย่างชัดเจนมากนัก ทั้ง ๆ ที่ขณะนี้รัฐบาลเองก็พยายามจะหาทางแก้ไข แต่ถ้าเรามุ่งเน้นในเรื่องของการจดทะเบียน โดยอาจจะขาดการมององค์ประกอบที่สําคัญอีกหลายประการ ตัวผู้ประกอบการเอง ตัวการบริการจัดการของภาครัฐในระดับพื้นที่ กองกําลัง ๗ กองกําลังที่อยู่ชายแดนที่เรา ทุ่มเทการทํางานไปอยู่บริเวณชายแดนนั้น บางส่วนต้องเรียนว่าก็มีคนใช้อํานาจในทาง ที่ไม่ชอบ หาประโยชน์จากการเข้าออกเมือง หาประโยชน์จากการจดทะเบียนในเรื่อง เหล่านี้ สิ่งต่าง ๆ เหล่านี้เป็นประเด็นที่ผมอยากจะกราบเรียนแล้วอยากจะฝากทาง กรรมาธิการครับ กฎหมายหลายฉบับที่ขับเคลื่อนในเรื่องแรงงานต่างด้าวหลบหนีเข้าเมือง พ.ร.บ. คนเข้าเมือง พ.ร.บ. ทะเบียนราษฎร์ พ.ร.บ. การทํางานคนต่างด้าว แล้วยังมี เรื่องของการควบคุมโรคอะไรต่าง ๆ อีกมากมาย ประกันสังคม สิ่งที่จะต้องเข้ามาเกี่ยวข้อง สิ่งต่าง ๆ เหล่านี้ผมคิดว่าอาจจะต้องเป็นข้อเสนอเพื่อจะนําไปสู่การวางแผนและการกําหนด ในเชิงยุทธศาสตร์ แต่ผมเห็นด้วยกับการจดทะเบียนแรงงานต่างด้าวหลบหนีเข้าเมือง ณ จุดผ่านแดนถาวร สําหรับในจุดอื่น ๆ นั้น การจดทะเบียนในพื้นที่อื่น ๆ นั้นผมคิดว่า ในอนาคตถ้าเราคิดว่าบุคคลเหล่านี้ที่มีเป็น ๑,๐๐๐,๐๐๐ คน เมียนมาเองยังไม่สามารถ เข้ามาพิสูจน์สัญชาติได้อย่างเต็มที่ สิ่งต่าง ๆ เหล่านี้เป็นประเด็นที่เราคงจะต้องนําเสนอภาพ ในเชิงยุทธศาสตร์ ในเชิงบูรณาการของทุกหน่วย เพื่อทําให้พัฒนาการในเรื่องของการแก้ไข ปัญหาการวางระเบียบ การจัดระบบ การแก้ไขปัญหาแรงงานต่างด้าวนั้นสามารถดําเนินการ ไปได้อย่างมีทิศทางที่ถูกต้องในอนาคตครับ ขอขอบพระคุณครับ