สุรินทร์ เสนอปรับชื่อกระทรวงแรงงานเป็นทรัพยากรมนุษย์

สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ · ครั้งที่ ๙ · ๑๘ เมษายน ๒๕๖๐

สุรินทร์ จิรวิศิษฎ์ หารือประเด็นการค้ามนุษย์และปัญหาแรงงานข้ามชาติ โดยเสนอแนวทางแก้ไขที่อิงหลักธรรมะและข้อมูลภาคสนาม พร้อมเน้นความจำเป็นในการบริหารจัดการแรงงานทั้งไทยและต่างชาติอย่างเป็นระบบ มีข้อมูลรองรับชัดเจน และเสนอให้เปลี่ยนชื่อกระทรวงแรงงานเป็นกระทรวงทรัพยากรมนุษย์เพื่อสะท้อนบทบาทที่ทันสมัยและสอดคล้องกับความต้องการของประเทศ

นายสุรินทร์ จิรวิศิษฎ์

กราบเรียนท่านประธานสภาที่เคารพ เพื่อนสมาชิก สปท. ทุกท่าน กระผม สุรินทร์ จิรวิศิษฎ์ สมาชิก สปท. หมายเลข ๑๗๓ เราเพิ่งผ่านเทศกาล สงกรานต์มาได้วันสองวัน ผมก็สนับสนุนในเรื่องเหล่านี้แล้วก็อยากจะเห็นเป็นรูปธรรมโดยเร็ว มิฉะนั้นเราก็ยังไม่พ้นบ่วงของคําครหาการค้ามนุษย์และการค้าแรงงานข้ามชาติ ก่อนจะถึงตรงนั้น ผมอยากให้ท่านดูธรรมะสักข้อหนึ่ง เชิญเพาเวอร์พอยต์ (PowerPoint) ครับ

(เจ้าหน้าที่ได้ดําเนินการเปิดพรีเซนเทชัน (Presentation))

ระหว่างที่เพาเวอร์พอยต์ (PowerPoint) ยังไม่มา ผมไปฟังธรรมะของท่านพุทธทาสในระหว่างที่หยุดหลายวัน ธรรมะของท่านพุทธทาสเทศน์ เรื่องอตัมมยตา อตัมมยตาท่านเทศน์ไว้ว่าจิตที่หลุดพ้น จิตที่ไม่ปรุงแต่ง และการที่กรรมาธิการ เสนอเรื่องเหล่านี้แสดงว่าท่านหลุดพ้นแล้ว จิตไม่ปรุงแต่ง อะไรที่เห็นเป็นประโยชน์ ต่อประเทศชาติท่านก็เสนอ และเชื่อว่ารัฐบาลภายใต้การนําของท่าน พลเอก ประยุทธ์ ก็ไม่ปรุงแต่ง ท่านก็ทําอะไรที่เป็นประโยชน์ต่อสังคม ภาพต่อไปก็คือภาพนี้นะครับ เรากําลังพูดเรื่องแรงงานต่างด้าวเข้ามาในประเทศไทย แต่อยากจะกราบเรียนว่าผมเห็นด้วย แต่ผมมีข้อแม้ นี่คือภาพที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่ หัวรัชกาลที่ ๙ ในพระบรมโกศ ท่านทรงงานช่างคือต่อเรือใบ ทุกคนก็เห็นแล้ว และต่อมารัฐบาลภายใต้การนําของ ท่าน พลเอก ประยุทธ์ก็เสนอ ครม. กําหนดให้วันที่ ๒ พระองค์เป็นพระบิดาแห่งมาตรฐาน การช่างไทย ที่ผมต้องพูดเรื่องนี้ก็คือว่าเราพูดเรื่องแรงงานในประเทศไทย พูดเรื่องแรงงาน จากเพื่อนบ้านข้ามเข้ามาในประเทศไทย เราไม่เคยพูดทั้งระบบเลย เราพูดเป็นเรื่อง ๆ ไป การพูดเป็นเรื่อง ๆ ไปบางทีมันไม่ต่อเป็นระบบแล้วเราก็แก้ปัญหาแรงงานอย่างนี้ไม่ได้มา ตั้งแต่ผมตั้งกระทรวงแรงงาน ช่วยท่านปลัดกระทรวง ขอประทานโทษ ท่านไสว พราหมณี ตั้งกระทรวงแรงงานเมื่อปี ๒๕๓๖ แยกออกมาจากกระทรวงมหาดไทย และผมก็เป็น ผู้ช่วยปลัดกระทรวงคนแรก เมื่อเดือนตุลาคม ๒๕๓๖ เราก็แก้กันมาอย่างนี้ เพราะเรา ไม่ได้พูดเรื่องแรงงานไทยอย่างเป็นระบบก่อน แล้วก็นําแรงงานต่างชาติเข้ามาเมื่อปี ๒๕๓๕ อย่างไม่เป็นระบบ ทุลักทุเลเรื่อยมาจนถึงวันนี้ และผมยินดีที่ท่านกรรมาธิการกําลัง จะทําเฉพาะเรื่องนิดเดียว การจดทะเบียนให้เป็นระบบขึ้นผมก็ชื่นชม แล้วเมื่อสักครู่ ท่าน สปท. ขอประทานโทษ ท่านชิดชัยเป็น ผบช. สตม. ผมเป็นกรรมการ คณะกรรมการ ตรวจคนเข้าเมือง ผมเป็นอยู่ ๑๐ ปี เห็นภาพชัดว่ามีปัญหาอะไรแต่เราก็แก้กันไม่ถูกจุด ภาพต่อไปครับ ภาพต่อไปครับ ต้องถือว่าแรงงานสร้างโลกนะครับ ท่านเห็นไหมว่าถ้าไม่มีแรงงาน ไม่ว่า จะแรงงานไทยหรือแรงงานประเทศไหนก็ตามโบสถ์วัดเบญจมบพิตรจะสวยงามอย่างนี้ไหมครับ กรวด หิน ดิน ทราย มันจะขึ้นเป็นอาคารแบบนี้ไหมครับ ไม่มี แรงงานเท่านั้นที่ทํางาน ให้เราอยู่และสร้างโลก ตึกรามบ้านช่องถ้าไม่มีแรงงานมีไหมครับที่จะเกิดขึ้น ตึกกําลัง จะสูงระฟ้า แล้วถามว่าแรงงานอย่างนี้ในอดีตแรงงานไทยทํา ปัจจุบันไม่ทําแล้วครับ มันจึงมาเกิดปัญหาที่ท่านกําลังพูดกันอยู่ ภาพต่อไปครับ ภาพอย่างนี้ในอดีตแรงงานไทยก็ทํา เดี๋ยวนี้ทําไหมครับ ก็ไม่ทํา ไม่ทําเราก็จําเป็นที่จะต้องเอามาจากประเทศเพื่อนบ้าน อย่าเอ่ยชื่อเลยอย่างน้อย ๓ ประเทศเข้ามาทํางาน อย่างนี้ทําไหมครับ สกปรกคนไทยไม่ทําแล้ว เราก็ขาดแคลนแรงงาน เราจึงจําเป็นต้องนําเข้าให้เป็นระบบ ภาพต่อไปครับ นี่คือแผนที่ ประเทศไทยกับกัมพูชามีพื้นที่เท่าไรครับ กัมพูชาระยะทาง ๗๙๘ กิโลเมตร และมีไม่กี่ด่าน ต่อไปครับ นี่คือ สปป. ลาวมีพื้นที่ที่ติดต่อกับชายแดนไทย ๑,๘๑๐ กิโลเมตร จะเข้าตรงไหนก็ได้ แรงงานที่เคลื่อนย้ายไม่เป็นระบบ มีด่านเท่าไรครับ ไม่ถึง ๑๐ ด่าน ต่อไปครับ นี่ชายแดน ที่ติดกับเมียนมา ๒,๔๐๑ กิโลเมตร แรงงานจะข้ามไปข้ามมาตรงไหนก็ได้ถ้าเราไม่จัดให้เป็นระบบ สะดวก รวดเร็ว ทางใต้ของมาเลเซียปัญหามีน้อยมาก ส่วนใหญ่เราข้ามไปก็มีพื้นที่ติดต่อกันถึง ๖๔๗ กิโลเมตร ใน ๔ ประเทศ ๕,๖๕๖ กิโลเมตร ถ้าเราไม่ทําให้เป็นระบบที่ดีก็ยังมีปัญหา เรื่องแรงงานเดินข้ามไปข้ามมาแล้วก็หนี แล้วก็มีปัญหาข้อครหาของต่างประเทศ ภาพต่อไปครับ นี่คือปัจจุบันนี้เมื่อเราจัดแรงงานเข้ามาในประเทศไทยให้เป็นระบบแล้ว กระทรวงแรงงาน ก็บอกว่าแรงงานต่างชาติที่จะเข้ามาในประเทศไทยต้องมีพาสปอร์ต (Passport) แต่ก่อนไม่มี เข้ามาแล้วก็ถ่ายรูป ผมไปยืนถ่ายรูปให้แรงงานที่มาจากชายแดนแล้วก็ทําบัตรอย่างทุลักทุเล เดี๋ยวนี้ก็เป็นระบบมากขึ้น ภาพต่อไปครับ ผมเปิดในเว็บเพจ (Web Page) แล้วผมก็มี ความรู้สึกว่าหลังจากที่รู้ว่าจะมีเรื่องนี้เข้า ท่านดูสิครับ เขาก็จะบอกว่าการนําเข้าอย่างเป็นระบบ เป็นอย่างไรแล้ว ภาพนี้ดีมากท่านดูสิครับ เป็นระบบ ๆ อันนี้เฉพาะเมียนมานะครับ และเดี๋ยวนี้กระทรวงแรงงานโดยท่านรัฐมนตรีปัจจุบันท่านศิริชัยก็ทําเป็นระบบดีมากขึ้น รัฐบาลภายใต้การนําของท่านนายกรัฐมนตรีประยุทธ์ท่านก็ดูแลเรื่องนี้เอาใจใส่เพื่อจะให้ หลุดพ้นจากเทียร์ ๓ (Tier3) มาเป็นเทียร์ ๒ (Tier2) หรือในอนาคตจะเป็นเทียร์ ๑ (Tier1) อย่างที่กรรมาธิการว่า ผมอยากจะกราบเรียนท่านประธานว่าถ้าเราไม่จัดการแรงงาน ในประเทศไทยเสียก่อน ณ วันนี้ท่านทราบไหมว่าขาดแคลนแรงงานอะไรบ้าง ท่านประธานครับ ผมถามไปยังกรรมาธิการเลยว่าเราขาดแรงงานประเภทไหน เท่าไร ตัวเลขมีไม่ชัดนะครับ จนแล้วจนรอดก็มีไม่ชัด และเราก็นําเข้ามาอย่างไม่ชัดอีกเช่นเดียวกัน ยกเว้นแรงงาน บางประเภทเท่านั้นที่ตัวเลขยังเบลอ (Blur) อยู่ เช่น แรงงานประมง หรือผู้รับใช้ที่บ้าน ผมอยากกราบเรียนว่าเราต้องเริ่มอันนี้ผมเห็นด้วยนะครับ แต่ผมอยากกราบเรียน ท่านกรรมาธิการว่าต้องทําแรงงานไทยให้เป็นระบบเสียก่อน การพัฒนาแรงงานไทยให้เป็น ระบบเสียก่อนแล้วนําเข้าอย่างที่ท่านว่าผมก็เห็นด้วย แต่ไม่ใช่หมายถึงว่าท่านยังไม่รู้เลยว่า แรงงานไทยขาดแคลนเท่าไร ขาดแคลนประเภทไหน ขาดที่ไหน ขาดอย่างไร แล้วท่าน ก็เอาเข้ามา ๆ ในที่สุดก็จะเป็นปัญหาในอนาคต ผมไปดูแรงงานที่ระนองเมื่อเป็นอธิบดีนะครับ แล้วก็ไปอยู่ที่สมุทรสาคร เกือบจะเป็นเมืองของต่างชาติไปเลย ผมจึงนําเสนอเพื่อพิจารณา ๓ ข้อครับ

๑. ต้องรีบพัฒนาแรงงานไทยให้เป็นระบบอย่างที่ผมบอก ตั้งแต่โรงเรียน ไปโรงเรียนอาชีวะ หรือสถาบันพัฒนาฝีมือแรงงาน หรือการฝึกแรงงานโดยนายจ้างก็ตาม ให้เป็นระบบว่าแรงงานนี้ควรจะมีฝีมือเท่าไร ไร้ฝีมือเท่าไร กึ่งฝีมือเท่าไร ต้องรู้กําลังแรงงาน ของแต่ละประเภทภายในประเทศ ท่านทราบไหมครับ ผมเชื่อว่ายังไม่ทราบ

๒. ให้การนําแรงงานต่างชาติเข้ามาในประเทศไทยต้องเป็นการเคลื่อนย้าย แรงงานอย่างเป็นระบบว่าเขาจะออกจากหมู่บ้านที่ไหน แขวงไหน เมืองไหน แล้วจะมาอยู่กับใคร ในประเทศไทย ต้องมีต้นกําเนิดและปลายที่จะรับให้เป็นระบบ ผมเสนออีกข้อหนึ่ง ควรจะ เปลี่ยนชื่อกระทรวงแรงงานให้ทันสมัยอย่างต่างชาติเขา เป็นชื่อกระทรวงทรัพยากรมนุษย์ เพราะว่าขณะนี้แรงงานมันพูดกันโดยความรู้สึกของคนก็คือว่าค่อนข้างจะไร้ฝีมือ แล้วยิ่งที่ ท่านนําเข้าคือเราให้เฉพาะคนงานไร้ฝีมือ เพราะฉะนั้นผมอยากเสนอท่านประธานว่า สิ่งที่ผมเสนอใน ๓ ข้อนี้อาจจะเป็นประโยชน์กับท่านในวันนี้และวันข้างหน้าในอนาคต อย่างเดียวก็คือว่าผมอยากจะเห็นการเคลื่อนย้ายแรงงาน ไม่ว่าเราจะไปที่ไหนหรือเขาจะมา บ้านเราก็ให้เป็นระบบครบวงจร กราบขอบพระคุณมากครับ