เสรี เสนอปฏิรูตการเมืองท้องถิ่น ปรับวาระกำนัน-ผู้ใหญ่บ้าน 5 ปี

สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ · ครั้งที่ ๘ · ๑๐ เมษายน ๒๕๖๐

เสรี สุวรรณภานนท์ หารือการปฏิรูปการปกครองท้องที่ โดยเสนอปรับปรุงกฎหมายลักษณะปกครองท้องที่เกี่ยวกับการแต่งตั้งกำนัน การประเมินผู้ใหญ่บ้าน และการกำหนดวาระการดำรงตำแหน่งให้ชัดเจน สอดคล้องกับรัฐธรรมนูญ เพื่อส่งเสริมการเมืองท้องถิ่นที่โปร่งใส มีคุณธรรม และเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารผ่านการประเมินผลและส่วนร่วมของประชาชน

นายเสรี สุวรรณภานนท์ ประธานกรรมาธิการ

กราบเรียนท่านประธานสภา ที่เคารพ กระผม นายเสรี สุวรรณภานนท์ ประธานคณะกรรมาธิการขับเคลื่อนการปฏิรูป ประเทศด้านการเมือง ขอเสนอรายงานของคณะกรรมาธิการ เรื่อง ข้อเสนอประเด็นสำคัญ เพื่อประกอบการพิจารณาแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ พระพุทธศักราช ๒๔๕๗ ในส่วนที่เกี่ยวข้องกับการเข้าสู่ตำแหน่งกำนัน วาระการดำรง ตำแหน่งกำนัน และการประเมินผลการปฏิบัติหน้าที่ของผู้ใหญ่บ้าน และร่างพระราชบัญญัติ ลักษณะปกครองท้องที่ (ฉบับที่..) พ.ศ. .... ต่อสภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ เพื่อพิจารณาดังนี้

ตามที่ที่ประชุมสภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ เมื่อวันที่ ๒๑ ธันวาคม ๒๕๕๘ ที่ประชุมได้มีมติเห็นชอบแผนการปฏิรูปประเทศด้านการเมือง ซึ่งแผนการปฏิรูปประเทศ ด้านการเมืองประกอบด้วย ๖ ประเด็นหลัก ได้แก่ ๑. ผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง ๒. ระบบ พรรคการเมือง ๓. การเลือกตั้งที่สุจริตและเที่ยงธรรม ๔. การควบคุมและตรวจสอบการใช้ อำนาจรัฐ ๕. การเสริมสร้างวัฒนธรรมทางการเมืองในระบอบประชาธิปไตย ๖. การแก้ไข ปัญหาความขัดแย้งและการสร้างความปรองดองนั้น ซึ่งแผนการปฏิรูปด้านการเมืองในเรื่อง การเลือกตั้งที่สุจริตและเที่ยงธรรม มีข้อเสนอเกี่ยวกับการปฏิรูปเกี่ยวกับนักการเมืองในระดับ ท้องถิ่น เพื่อให้ได้นักการเมืองที่ดีในระดับชาติ รวมถึงในระดับท้องถิ่นที่เป็นบุคคลที่มีจริยธรรม คุณธรรม รักษาผลประโยชน์ของประเทศและประชาชน ไม่ทุจริตคอร์รัปชันและสามารถ บริหารบ้านเมืองที่ดี คณะกรรมาธิการขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศด้านการเมืองจึงได้มี การพิจารณาศึกษารายงาน เรื่อง ข้อเสนอประเด็นสำคัญเพื่อประกอบการพิจารณาแก้ไขเพิ่มเติม พระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ พระพุทธศักราช ๒๔๕๗ ในส่วนที่เกี่ยวข้องกับการเข้าสู่ ตำแหน่งกำนัน วาระการดำรงตำแหน่งกำนัน และการประเมินผลการปฏิบัติหน้าที่ของ ผู้ใหญ่บ้าน และร่างพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ (ฉบับที่..) พ.ศ. .... เพื่อปฏิรูป เรื่องการเข้าสู่ตำแหน่งของบุคคลที่มาจากการเลือกตามกฎหมายลักษณะปกครองท้องที่ คือตำแหน่งกำนัน รวมถึงการเพิ่มประสิทธิภาพการปฏิบัติหน้าที่ผู้ใหญ่บ้าน คณะกรรมาธิการ ขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศด้านการเมืองจึงได้นำประเด็นข้อเสนอแนะจากรายงาน เรื่องการเลือกตั้งที่สุจริตและเที่ยงธรรม ซึ่งได้รับความเห็นชอบจากที่ประชุมสภาขับเคลื่อน การปฏิรูปประเทศแล้วมาเป็นแนวทางในการพิจารณาศึกษา ตลอดจนได้พิจารณาข้อมูลต่าง ๆ จากกฎหมายที่เกี่ยวข้อง เอกสารทางวิชาการ การเชิญหน่วยงานและบุคคลที่เกี่ยวข้อง มาร่วมประชุม เพื่อให้ข้อมูล ความเห็น และข้อเสนอแนะเกี่ยวกับประเด็นในการแก้ไขเพิ่มเติม พระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ พระพุทธศักราช ๒๔๕๗ ในส่วนที่เกี่ยวข้องกับการเข้าสู่ตำแหน่งกำนัน วาระการดำรงตำแหน่งกำนัน และการประเมินผลการปฏิบัติหน้าที่ของผู้ใหญ่บ้าน รวมทั้งข้อเสนอร่างพระราชบัญญัติ ลักษณะปกครองท้องที่ (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... ดังกล่าว

ในการนี้เนื่องจากรายงานเดิมที่คณะกรรมาธิการได้เสนอไว้ขณะที่ รัฐธรรมนูญฉบับใหม่ยังมิได้ประกาศใช้ แต่ขณะนี้รัฐธรรมนูญฉบับใหม่ได้มีผลใช้บังคับแล้ว คณะกรรมาธิการจึงขอแก้ไขเพิ่มเติมรายงานดังกล่าวเพื่อให้สอดคล้องกับรัฐธรรมนูญ ฉบับใหม่ โดยเพิ่มเติมบทบัญญัติ มาตรา ๒๑๖ วรรคหนึ่ง ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักร ไทยเพื่อให้สอดคล้องกับรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยดังกล่าว โดยเพิ่มเติมในส่วนของ บทบัญญัติ หน้า ๑ บรรทัดที่ ๖ เป็นดังนี้ กล่าวคือเป็นส่วนที่กำหนดไว้ในบทนำคือ ตามข้อบังคับการประชุมสภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ พ.ศ. ๒๕๕๘ ข้อ ๗๓ (๑) ได้กำหนดให้คณะกรรมาธิการขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศด้านการเมือง มีอำนาจหน้าที่ วิเคราะห์ จัดทำแนวทางแผนการปฏิรูป วิธีการปฏิรูป พร้อมกำหนดเวลาการปฏิรูป และข้อเสนอแนะเพื่อการขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศด้านการเมืองให้สัมฤทธิผล รวมทั้ง มีอำนาจหน้าที่ตามที่สภามอบหมาย เพื่อดำเนินงานปฏิรูปเป็นไปอย่างเป็นระบบ มีประสิทธิภาพและเป็นรูปธรรม สอดคล้องกับรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (ฉบับชั่วคราว) พุทธศักราช ๒๕๕๗ มาตรา ๓๙/๒ ประกอบมาตรา ๒๗ สืบต่อจาก สภาปฏิรูปแห่งชาติ โดยคณะกรรมาธิการขอเพิ่มเติมข้อความเป็นว่า และมาตรา ๒๖๖ วรรคหนึ่ง ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย ซึ่งบัญญัติไว้ว่า ให้สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ อยู่ปฏิบัติหน้าที่ต่อไปพลางก่อน เพื่อจัดทำข้อเสนอแนะเกี่ยวกับการขับเคลื่อนการปฏิรูป ประเทศจนกว่าจะมีกฎหมายว่าด้วยแผนและขั้นตอนการดำเนินการปฏิรูปประเทศที่ตราขึ้น ตามมาตรา ๒๕๙ นอกนั้นก็ให้เป็นไปตามข้อความเดิม

ขอแก้ไขรายงานข้อ ๒ โดยขอแก้ไขเพิ่มเติมร่างพระราชบัญญัติลักษณะ ปกครองท้องที่ (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... หน้า ๑๔ ในมาตรา ๗ เพื่อให้มีความชัดเจนมากขึ้น ดังนี้

มาตรา ๗ ผู้ใหญ่บ้านซึ่งดำรงตำแหน่งอยู่แล้วในวันที่พระราชบัญญัตินี้ ใช้บังคับยังคงดำรงตำแหน่งต่อไปจนกว่าจะมีอายุหกสิบปี เว้นแต่จะพ้นจากตำแหน่งด้วยเหตุอื่น

เมื่อผู้ใหญ่บ้านพ้นจากตำแหน่งให้เลือกผู้ใหญ่บ้านขึ้นใหม่และให้อยู่ใน ตำแหน่งคราวละห้าปีนับแต่วันที่รับแต่งตั้ง

กรรมาธิการขอเพิ่มข้อความให้ชัดเจนขึ้น ดังนี้

เมื่อผู้ใหญ่บ้านพ้นจากตำแหน่งให้เลือกผู้ใหญ่บ้านขึ้นใหม่และให้อยู่ใน ตำแหน่งคราวละห้าปีนับแต่วันที่รับแต่งตั้ง โดยมิให้นำมาตรา ๑๔ (๑) เรื่องอายุหกสิบปี และ (๑๑) ในเรื่องการประเมินผลการปฏิบัติหน้าที่มาใช้บังคับ

ซึ่งกรรมาธิการหวังว่าข้อเสนอตามรายงานนี้เป็นรายงานในเรื่องการปฏิรูป ที่จะทำให้การทำงานของกำนัน ผู้ใหญ่บ้านจะได้เข้าใจและเห็นพ้องกับคณะกรรมาธิการ เพื่อเป็นประโยชน์ส่วนรวมที่ประชาชนจะได้รับ ซึ่งคิดว่ากำนันและผู้ใหญ่บ้านทุกท่านจะมี เหตุผล แล้วก็จะยอมรับในแนวทางที่จะก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลง แต่ทั้งนี้ก็จะไม่ได้ตัดสิทธิ แต่จะทำให้การทำงานของกำนัน ผู้ใหญ่บ้านมีประสิทธิภาพมากขึ้น โดยประชาชนจะเป็นผู้ที่ ได้รับประโยชน์และมีส่วนร่วมในการทำหน้าที่ของกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน

ทั้งนี้ เพื่อให้การนำเสนอรายงานดังกล่าวเป็นไปด้วยความเรียบร้อย จึงขอ ท่านประธานได้อนุญาตให้กรรมาธิการที่มีความรอบรู้และมีประสบการณ์ และช่วยกันทำ รายงานฉบับนี้เป็นตัวแทนในการรายงานให้กับที่ประชุมได้พิจารณาต่อไป โดยท่านแรก ขออนุญาตให้ท่านคำนูณ สิทธิสมาน ช่วยกรุณาให้ข้อมูลความเป็นมาเป็นไป ของกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน จากนั้นก็จะมีท่านวิทยา แก้วภราดัย ท่านวรรณธรรม และกรรมาธิการ ท่านอื่นที่พร้อมจะให้ข้อมูลชี้แจงกับที่ประชุมสภาแห่งนี้ด้วยขอให้ท่านประธานได้โปรด อนุญาตครับ