สุรินทร์ ชี้คุณภาพครู-การเรียนรู้ต้องย้อนสู่จิตวิญญาณการศึกษา

กราบเรียนท่านประธาน สปท. ท่านสมาชิก สปท. ที่รักเคารพทุกท่าน กระผม นายสุรินทร์ จิรวิศิษฎ์ สปท. หมายเลข ๑๗๓ ผมฟังรายงาน รวมทั้งอ่านรายงานของท่านกรรมาธิการแล้วก็มีความรู้สึกว่าละเอียดลออมากแล้วก็สามารถ นำไปสู่การปฏิบัติได้จริง ถ้าปฏิบัติได้จริงตามนี้ผมคิดว่าคนไทยในยุค ๔.๐ หรืออีก ๒๐ ปี ที่ยังอยู่ในท้องจะหน้าตาสดสวย งดงาม มีสติปัญญาดีกว่านี้แน่นอน แต่อย่างไรก็ตาม ผมมีมุมมองของผมที่ต่างออกไปก็คือในสถาบันการผลิตครูปัจจุบันนี้ ๕ ปี ไม่ใช่ ๔ ปี เหมือนกับปริญญาทั่ว ๆ ไป ถามว่าการผลิตมีคุณภาพไหมคงไม่ต้องตอบ ต้องดูจากผลผลิต และสินค้า ถ้ามีวัตถุดิบดี กระบวนการผลิตดี สินค้าคือเด็กนักเรียนก็จะดี ศัพท์ของปรัชญาเมธี ท่านหนึ่งกล่าวไว้ว่า เลิร์นนิง บาย ดูอิง (Learning by doing) คำถามว่า บัดนี้เราบายดูอิง (By doing) ไหม ครูเป็นต้นแบบที่ดีไหม ทั้งความรู้และจริยธรรม ผมไม่ขอวิจารณ์ เพราะผมเป็นครูเก่า ในชีวิตนักเรียนครูนะครับ ถามว่าผลิตมาแล้วสอนได้กับสอนเป็น ต่างกันนะครับท่านกรรมาธิการ คิดได้กับคิดเป็นก็ไม่เหมือนกัน ศัพท์เหล่านี้ฝากท่านไปดู แต่ผมอยากจะให้ดูกลอนสักบทหนึ่งผมท่องเมื่อตอนเด็ก ๆ ปัจจุบันนี้ก็ท่องไม่ค่อยจะได้แล้ว ต้องอ่านให้ท่านฟัง ขอเพาเวอร์พอยต์ (PowerPoint) ครับ

(เจ้าหน้าที่ได้ดำเนินการเปิดพรีเซนเทชัน (Presentation))

ท่านอาจจะไม่เห็น เดี๋ยวผมอ่านให้ฟังนะครับ วิชาเหมือนสินค้า อันมีค่าอยู่เมืองไกล ต้องยากลำบากไป จึงจะได้สินค้ามา จงตั้งเอากายเจ้า เป็นสำเภาอันโสภา ความเพียรเป็นโยธา แขนซ้ายขวาเป็นเสาใบ นิ้วเป็นสายระยาง สองเท้า ต่างสมอใหญ่ ปากเป็นนายงานไป อัชฌาสัยเป็นเสบียง สติเป็นหางเสือ ถือท้ายเรือไว้ให้เที่ยง ถือไว้อย่าให้เอียง ตัดแล่นเลี่ยงข้ามคงคา ปัญญาเป็นกล้องแก้ว ส่องดูแถวแนวหินผา เจ้าจง เอาหูตา เป็นล้าต้าฟังดูลม ขี้เกียจคือปลาร้าย จะทำลายให้เรือจม เอาใจเป็นปืนคม ยิ่งระดม ให้จมไป จึงจะได้สินค้ามา คือวิชาอันพิสมัย จงหมั่นมั่นหมายใจ อย่าได้คร้านการวิชา เมื่อสมัยผมเป็นนักเรียนครูจะให้ท่องก่อนที่จะเรียนวิชาอื่น ๆ เข้าแถวหน้าเสาธง ท่านก็สอนเสร็จ ตรวจเล็บ ตรวจหู ตรวจผม ร้อยแปดจิปาถะ แล้วให้ท่องอาขยานและสูตรคูณ ปัจจุบันไม่มีแล้ว ท่านกำลังจะไปนักศึกษา นักเรียน ๔.๐ แล้วก็ดิจิทัล ดิจิทัลนี่มีแค่ ๐ กับ ๑ นะครับ เรื่องของการเรียนถ้าเอามาเปรียบเทียบ แต่ถ้าอนาล็อก (Analog) มัน ๑-๙ บางอย่างก็ดี บางอย่างก็ไม่ดี ภาพต่อไป คือการไหว้ครูสมัยโบราณนั้น ท่านเห็นไหมครับ ไหว้ด้วยความรู้สึก ไหว้จากจิตและวิญญาณ ปัจจุบันนี้ไหว้หรือไม่ไหว้ท่านก็จะรู้อยู่ ไหว้แบบไหน ไหว้จริงใจไหม หรือไหว้ให้มันเป็นพิธี วันพฤหัสบดีต้นของการเปิดภาคเรียน ภาพต่อไปครับ ผมคิดว่า ประชาชนคนไทยในปัจจุบันรวมทั้งนักเรียนอาจจะไม่เคยเห็นอันนี้แล้ว สมัยก่อนผมเป็นเด็ก ไหว้ครูนั้นผมต้องไปหาหญ้าแพรกมาที่มันขาว ๆ ไปหาดอกมะเขือมา ไปหาดอกเข็มมา แล้วก็เอามาใส่ ไม่ต้องพาน สมัยก่อนไม่มีก็ใช้ใบตอง เอาธูปเทียนปักแล้วก็ไหว้ครู โบราณ เขามีความหมายนะครับว่าทำไมต้องใช้ดอกเข็ม ดอกมะเขือ ดอกเข็มเป็นสัญลักษณ์แทน ความเฉลียวฉลาด หลักแหลม เหมือนเข็มที่มีความแหลมคม ดอกมะเขือเป็นสัญลักษณ์แทน ความอ่อนน้อมถ่อมตน เหมือนดอกมะเขือที่จะติดผลต่อไป ดอกก็จะโค้งลงเหมือนคน อ่อนน้อมยอมตนให้ครูอาจารย์อบรมสั่งสอน หญ้าแพรกเป็นสัญลักษณ์แทนความอดทน เหมือนหญ้าแพรกซึ่งเป็นพืชที่มีความทนทานสูง ทนแล้งได้ดีไม่ตายง่าย ๆ ผู้ที่จะประสบ ความสำเร็จในการศึกษาต้องมีความอดทนต่อความยากลำบากในการเรียน ไม่ย่อท้อ ท่านครับ มีความหมายมากเลยครับ หญ้าแพรกที่สนามบ้านท่าน ท่านเอาหินไปทับไว้จนขาวเลย พอปีต่อมาท่านยกหินก็ขึ้นงาม ภาพต่อไปครับ นี่ไหว้ครูสมัยปัจจุบันก็เปลี่ยนแปลงไปเป็น ดอกไม้ร้อยแปดจิปาถะก็ไม่ว่ากัน ก็เรียกว่ายังคงไว้ซึ่งวัฒนธรรมไทย ศิษย์ต้องมีครู ต่อไปครับแปลกนะครับ ไม่ใช่วันมาฆบูชา วันวิสาขบูชา ผมนำรูปเวียนเทียนมานะครับ นี่เป็นการเวียนเทียนที่วัดเสนาสนารามราชวรวิหาร ตำบลหัวรอ อำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ผมนำมาทำไมครับ แสงเทียนนี้ส่องธรรม ในสมัยโบราณไม่มีไฟฟ้า ไม่มีตะเกียง เขาก็ใช้เทียนอ่านตำรับตำราเพื่อให้ได้รสพระธรรมนำไปสู่ดีเอ็นเอ (DNA) ในร่างกาย แสงเทียนส่องธรรม แสงธรรมส่องปัญญา ถ้าท่านไม่เชื่อผมก็แล้วแต่ท่าน แต่ผมเชื่อว่า ที่ผมว่านี้ไม่เกินจริง แสงเทียนส่องธรรม แสงธรรมส่องปัญญา ถ้าท่านไม่มีธรรมะ ไม่มีหิริโอตตัปปะ ไม่มีสุจิปุลิ ไม่มีคำสอนของพระพุทธเจ้า ผมเชื่อว่าท่านหาปัญญาไม่ได้ ต่อไปครับ นี่คือภาพโรงเรียนในชนบทแห่งหนึ่งแต่ไม่ถึงกับไกลปืนเที่ยง จะเห็นด้านหลัง มีภูเขา ที่ให้มาดูก็คือให้ดูเป็นรูปธรรมว่าอาคารจะเป็นทำนองอย่างนี้ นี่ดีแล้วนะครับ ปี ๒๕๑๑ ผมเป็นครูประชาบาลนะครับ หลังคามุงแฝก ฝาไม้ขัดแตะ สอนอยู่กับพื้นดิน ฝนตกน้ำครึ่งขานะครับ ปี ๒๕๑๑ เมื่อผมเป็นครูใหม่ ๆ อันนี้ก็ดี แต่ผมให้ข้อสังเกตว่า ท่านดูสนามและอาคารเป็นอย่างนี้นะครับ แล้วท่านดูภาพต่อไป เป็นอย่างไรครับ ผมไม่บอกนะครับ ผมรู้ว่าชื่อโรงเรียนอะไร อลังการต่างกันมากเลย แล้วเดี๋ยวผมจะบอกว่า ที่ผมนำรูปเหล่านี้มาให้ดูเป็นรูปธรรม รูป ๑ รูปสามารถสะท้อนคำบรรยายได้เป็น พัน ๆ หมื่น ๆ คำ ข้อเสนอของผมครับ แล้วผมขออภิปรายไปด้วยเลย ครูอาจารย์ต้องมี ทั้งความรู้และจริยธรรม ที่ท่านกรรมาธิการพูดทั้งหมด พูดเลยไปถึงโน่น ใกล้จะไปต่างโลกแล้ว ดีมากเลย ผมเห็นว่าดีมากนะครับ ต้องมีอ้ายโน้นอ้ายนี่ร้อยแปดจิปาถะ ดีนะครับ แต่ถามว่า การฝึกจริยธรรม คุณธรรมต้องตามมา ความรู้ต้องคู่คุณธรรม โดยเฉพาะผมฝากกรรมาธิการ ไปถึงรัฐบาลว่าสถาบันการผลิตต้นแบบคือครู พ่อพิมพ์ แม่พิมพ์ ๑. ครูบาอาจารย์ต้องมี ทั้งความรู้และคุณธรรม มีความเมตตาสูง ๒. ต้องจัดการศึกษาให้มีความเท่าเทียมกัน ในทุกโรงเรียนทั้งในเมืองและชนบท เมื่อสัปดาห์ที่แล้วผมเอาโรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนมาให้ท่านดูไปครั้งหนึ่งแล้ว ด้วยความเคารพอย่างยิ่งเลย ถ้าไม่ได้สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนก็อาจจะยังไม่เป็นถึงขนาดนี้ แต่อย่างไรก็ตามต้อง ขอบคุณตำรวจตระเวนชายแดนที่ดูแลเด็กเล็กชายขอบได้อย่างดีเยี่ยม ๓. ต้องจัดการศึกษา ให้เด็กรู้จักการแก้ปัญหา บัดนี้เราสอนให้เด็กท่องจำ เริ่มต้นเข้ามาก็พกไอแพด (iPad) ไอโฟน (iPhone) เข้ามา ท่องสูตรคูณเป็นไหม ไม่เป็น เก้าหนึ่งเก้า เก้าสองสิบแปด เก้าสามยี่สิบเจ็ด ก็ท่องไม่เป็น คำถามว่าเราจะกลับไปอย่างเดิมหมดก็คงไม่ได้ ผสมผสานได้ไหมครับว่า ให้เด็กรุ่นใหม่รู้จักธงชาติเสียหน่อย รู้จักเพลงชาติเสียหน่อย รู้จักท่องสูตรคูณเสียหน่อย รู้จักกราบครูบาอาจารย์ก่อนมาเรียนหนังสือเสียหน่อย มีไหม เชื่อว่าไม่มี เพื่อนผมสอน ในมหาวิทยาลัย อาจารย์ก็สอนไป เด็กก็กดแชต (Chat) ไป แชต (Chat) มาแล้วก็ไม่สนใจเรียน ผมกราบเรียนท่านประธานมาด้วยความเคารพว่าผมเห็นด้วยกับท่านกรรมาธิการทุกประการ ไม่มีข้อโต้แย้ง แต่อย่างไรก็ตามผมอยากกราบเรียนว่าแม่พิมพ์ พ่อพิมพ์ต้องดี ต้องมีจริยธรรม ต้องมีคุณธรรมเสียก่อน แล้วก็อย่าเลยไกลไปต่างโลกเลย เอาว่าสังคมไทยควรจะหันกลับมาดู สักเล็กน้อยว่าของเก่า ๆ เรามีอะไรดี ก็คิดว่าน่าจะนำไปสู่การเรียนการสอนที่ให้เด็กได้รู้จัก วิเคราะห์ สังเคราะห์เป็น ถ้าสังเคราะห์ วิเคราะห์ไม่เป็นผมคิดว่าเด็กก็ท่องจำไป แล้วในที่สุด ก็เป็นอย่างสังคมปัจจุบันนี้ ผมอยากกราบเรียนว่าหลังจากที่เราผ่านเรื่องนี้ไปแล้วสังคมไทย จะดีขึ้นอย่างรวดเร็ว กราบขอบพระคุณครับ