ชูชัย ชี้ปฏิรูประบบราชการ-กฎหมาย เร่งเศรษฐกิจชีวภาพ-ดิจิทัล

กราบเรียนท่านประธาน ท่านกรรมาธิการ และเพื่อน สมาชิกที่เคารพทุกท่านครับ ต้องแสดงความชื่นชมอีกครั้งหนึ่งสำหรับกรรมาธิการ ด้านเศรษฐกิจที่มีท่านสถิตย์ ท่านปีติพงศ์ ท่านทวีศักดิ์ รวมทั้งวันนี้มีท่านจุฬารัตน์ซึ่งเคย ทำงานมาด้วยกันนะครับ ก็เป็นเรื่องที่น่ายินดีที่เสนอเรื่องที่เห็นอนาคตของประเทศ ผมอยากจะเรียนว่าแนวคิดและหลักการของประเทศไทย ๔.๐ น่าจะเป็นแนวคิดที่ถูกต้อง แต่ท่านประธานครับ การอภิปรายที่บอกว่าให้ใช้กลไกที่มีอยู่ไปขับเคลื่อนแนวคิดใหม่อันนั้น คิดว่าอาจจะมีปัญหาครับ ผมอยากจะเรียนอย่างนี้ว่าถ้าเราใช้เครื่องมือแบบเก่า หรือถ้าพูด อย่างไม่เกรงใจกันแล้วก็คือระบบราชการที่ยังรวมศูนย์แล้วก็ค่อนข้างจะล้าหลังเราไม่สามารถ ที่จะขับเคลื่อนประเทศไทย ๔.๐ ได้ ท่านประธานครับ ประเทศเกาหลีที่กระโดดข้ามไป อย่างรวดเร็ว ทั้งเรื่องการวิจัย เรื่องอุตสาหกรรมดิจิทัล เรื่องอะไรต่าง ๆ เขากล้าที่จะ ปรับรื้อระบบกฎหมายทั้งหมดซึ่งมีอยู่ประมาณ ๔๐,๐๐๐ ฉบับที่ล้าหลังและขาดประสิทธิภาพ เหลือแค่ ๒๐๐ ฉบับที่มีประสิทธิภาพสูงจึงสามารถที่จะก้าวข้ามตรงนั้นไปได้ คำถามก็คือว่า เรามีแรงที่จะขับเคลื่อนได้ขนาดนั้นหรือไม่ เรื่องเศรษฐกิจชีวภาพ ผมเชื่อว่ากลไกเดิม ใช้ไม่ได้แล้ว เพราะฉะนั้นข้อเสนอเรื่องระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีก็ดี เรื่องจัดตั้ง คณะกรรมการปฏิรูปเศรษฐกิจชีวภาพระดับชาติก็ดี รวมทั้งพระราชกฤษฎีกาจัดตั้ง สำนักเศรษฐกิจฐานชีวภาพเป็นเรื่องที่มีความจำเป็นสูง ประเทศเราพัฒนาจากฐาน ทรัพยากรธรรมชาติ พัฒนาจากฐานวัฒนธรรมคือวิถีชีวิต อันนี้เป็นจุดแข็งและถือว่า เป็นทิศทางการพัฒนาที่ถูกต้อง และจะมั่นคง มั่งคั่ง และยั่งยืนก็เพราะเหตุนี้ครับ แต่ว่า ถ้าเราพัฒนาด้วยการเอาอุตสาหกรรมสกปรกเข้ามาแบบเดิมในอดีตซึ่งไม่ได้เกี่ยวกับฐาน วิถีชีวิต ฐานวัฒนธรรมของเรา หรือฐานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ฐานชีวภาพ ของเราแล้วประเทศจะลำบาก เป็นที่ทราบกันดีว่าประเทศของเรามีทรัพย์ในดิน สินในน้ำ มีผลิตผลของเกษตรกรรมส่งออก ปีหนึ่งประมาณล้านล้านบาท ๕ อันดับแรกก็มียางพารา ข้าว ปลา มันสำปะหลัง และผลไม้ ซึ่งในตัวเลขที่ให้มาประมาณ ๑.๓ ล้านล้านบาท แล้วก็บอกว่าทิศทางนี้สามารถขยับขึ้นไปได้ ๗.๓ ล้านล้านบาท ผมคิดว่าอันนี้เป็นสิ่งสำคัญครับ แต่ว่าเราสูญเสียทรัพยากรชีวภาพ เท่าที่ข้อมูลผมมีนะครับ วันหนึ่งเราถูกทำลายไบโอไดเวอร์ซิตี (Biodiversity) ขออนุญาต ใช้ภาษาอังกฤษ ประมาณ ๒๐-๗๐ ชนิดต่อวัน ขณะที่เราค้นพบสัปดาห์หนึ่งได้ ๑ ชนิด แค่นั้นเอง เราขาดทั้งนักอนุกรมวิธานอย่างแรง รวมทั้งขาดนักวิจัยในเชิงลึกที่สามารถ จะทำเรื่องนี้ ซึ่งจริง ๆ แล้วแผ่นดินของเราควรจะมีนักวิจัยเชิงลึกในเรื่องนี้อย่างมาก แต่ว่าไม่ได้เกิดจากฐานที่เข้มแข็งของเราเองจึงทำให้เป็นลักษณะอย่างนี้ เรื่องของป่า ก่อนมีแผนพัฒนาฉบับที่ ๑ เรามีป่าประมาณ บ้างก็ว่า ๕๐ กว่าเปอร์เซ็นต์ บ้างก็ว่าถึง ๖๐ กว่าเปอร์เซ็นต์ พอมาปี ๒๕๓๖ เราเหลือป่า ๒๖ เปอร์เซ็นต์ ตอนนี้เราก็ขยับขึ้นเป็น ๔๐ เปอร์เซ็นต์ เราจะขยับได้แค่ไหน อย่างไร ในเมื่อป่าเมืองน่านเพิ่งหัวโล้นไปหยก ๆ เรามีจุลินทรีย์ไม่น้อยกว่า ๒๐๐,๐๐๐ ชนิด เรามีสัตว์ที่มีกระดูกสันหลังไม่น้อยกว่า ๔,๐๐๐ ชนิด ประมาณ ๘ เปอร์เซ็นต์ของสัตว์ทั้งโลก ที่ผมยกตัวอย่างเช่นนี้ก็เพราะว่าอันนี้ คือความหลากหลายทางชีวภาพ สิ่งเหล่านี้เป็นฐานที่สำคัญและมีถึง ๘ เปอร์เซ็นต์ของโลก ขณะที่ประเทศทั้งโลกมี ๑๙๓ ประเทศ เราเป็นประเทศเล็ก ๆ แต่ว่ามีฐานที่เข้มแข็งขนาดนี้ แต่ขณะเดียวกันแผ่นดินไทย ผมอภิปรายเมื่อสัปดาห์ที่แล้วว่า แผ่นดินไทยยังอาบสารพิษ ขณะนี้เรายังไม่มีกลไกในการห้ามโฆษณาและส่งเสริมการขาย พื้นที่เกษตรกรรม เป็นอันดับที่ ๔๘ ของโลก แต่ว่ายาฆ่าหญ้าสั่งเข้าอันดับ ๔ ของโลก ยาฆ่าแมลงสั่งเข้าอันดับ ๕ ของโลก อย่างนี้ทำให้เห็นว่ากลไกที่เรียกว่าคณะกรรมการปฏิรูปเศรษฐกิจชีวภาพจะต้อง ทำหน้าที่ในการเสนอ ให้เห็นว่านี่คืออุปสรรคในการพัฒนาเศรษฐกิจชีวภาพ ไม่มีกลไกเช่นนี้ เราจะให้ใครทำครับ ฐานทรัพยากรทางชีวภาพ ฐานสิ่งแวดล้อมก็จะถูกทำลายลงไปเรื่อย ๆ นั่นเป็นเรื่องที่มีความสำคัญอย่างยิ่งและเร่งด่วนในการที่จะดำเนินการเรื่องเศรษฐกิจชีวภาพ

มาเรื่องเศรษฐกิจดิจิทัล ผมอยากจะเรียนว่าข้อเสนอทั้ง ๔-๕ ข้อ ตั้งแต่ ข้อ ๕.๑-๕.๔ นั้นอยากเห็นจริง ๆ ว่าดำเนินการไปได้ภายใน ๑ ปี และเป้าหมายที่อยากเห็น จริง ๆ คือรัฐบาลดิจิทัล ถ้าเรานึกภาพไม่ออกก็ให้ไปนึกถึงเวลาเราพูดถึงการศึกษาที่ดีที่สุด แห่งหนึ่งในโลกเรานึกถึงประเทศฟินแลนด์ ถ้าเรานึกถึงรัฐบาลดิจิทัลไม่ออกก็นึกถึงประเทศ อันหนึ่งซึ่งเราอาจจะไม่รู้จัก นักธุรกิจเขาบอกผมว่าประเทศเอสโตเนียจะเป็นประเทศ อันดับต้น ๆ ที่เป็นเรื่องรัฐบาลดิจิทัล ประเทศเอสโตเนียเพิ่งออกมาจากสหภาพโซเวียต เมื่อปี ๑๙๙๑ และเพิ่งเข้าสหภาพยุโรปเมื่อปี ๒๐๐๔ แต่ขณะนี้เขาใช้ระบบที่เรียกว่า รัฐบาลดิจิทัลในการดำเนินการได้อย่างมีประสิทธิภาพ พูดถึงขนาดนักธุรกิจบอกผมว่า เขาสามารถเปิดบริษัทที่ใดในโลกนี้กับรัฐบาลของเขาได้ภายใน ๑๘ นาที แล้วตำรวจ ใช้เครื่องมือนี้ในการที่จะตรวจค้นรถยนต์ประสิทธิภาพเพิ่มขึ้น ๕๐ เท่า เขาไม่ใช่จะตรวจใคร ก็ได้นะครับ แต่ฐานข้อมูลทำให้เขาสามารถที่จะเรียกข้อมูลแล้วตัดสินใจว่าจะตรวจหรือไม่ตรวจ ความโปร่งใสมันก็เพิ่มขึ้น ผมคิดว่าเราอยากเห็นตรงนี้ บ้านเรามันคอร์รัปชันมาก แค่เรามีซีซีทีวี (CCTV) แค่เรามีโทรศัพท์มือถือก็ช่วยแก้ปัญหาได้ ระดับหนึ่งนะครับ รถยนต์ประมาณ ๓๐ กว่าล้านคัน ถ้าผมจำตัวเลขไม่ผิดนะครับ ๓๖ ล้านคัน ถ้าติดซีซีทีวี (CCTV) ติดกล้องข้างหน้ารถยนต์หมดก็ช่วยสอดส่อง ไม่เพียงแต่อุบัติเหตุจราจร แต่ว่าเรื่องการก่ออาชญากรรมทั้งหมด ในส่วนตัวผมแค่มีไอแพด (iPad) เครื่องเดียว ผมก็ทำงานอะไรได้เยอะมาก แค่ใช้เน็ตแบงก์ (Netbank) ก็ลดธุรกรรมที่จะต้องไปธนาคาร เยอะเลย แค่เรามีระบบท็อป (TOP) ในการโอนเงิน ผมมองไม่ออกเลยว่าพร้อมเพย์ (PromptPay) จะโกงกันได้อย่างไร ในเมื่อมีระบบท็อป (TOP) ออกมาที่เช็ก แอนด์ บาลานซ์ (Check and balance) ตรวจสอบอย่างได้ดุลนะครับ ดังนั้นข้อเสนอทั้งหมดผมอยากจะเรียนว่า ทั้งข้อ ๕.๑-๕.๔ แล้วเป้าหมายคือรัฐบาลดิจิทัลเป็นเรื่องที่ต้องเร่งดำเนินการทั้งสิ้น ท่านประธานครับ เมื่อประมาณเกือบ ๒๐ ปีเห็นจะได้แล้วกระมังครับ เคยอ่านหนังสือเล่มหนึ่ง เขียนโดยอัลวิน ทอฟฟ์เลอร์ อัลวิน ทอฟฟ์เลอร์ เป็นนักอนาคตศาสตร์ เขาพูดถึงมิติ ของความเร็วไว้ว่ากฎหมายหรือกลไกที่ออกกฎหมายคือที่นี่ รวมทั้งระบบราชการมีมิติของ ความเร็วที่ช้าที่สุด ช้าระดับล่าง ๆ นะครับ ขณะที่ภาคธุรกิจเร็วที่สุด เรากำลังพูดถึง เศรษฐกิจกระแสใหม่นะครับ ถ้าเราไม่ขับเคลื่อนด้วยระบบกลไกและเครื่องมือแบบใหม่ ถ้าข้อเสนอเรายังเป็นแบบเดิม ๆ เราไม่สามารถที่จะตามไปทันได้ ดังนั้นท่านประธานครับ ผมอยากสรุปว่าข้อเสนอเรื่องเศรษฐกิจดิจิทัล รวมทั้งเศรษฐกิจชีวภาพเป็นข้อเสนอ ที่เป็นระบบมาก และที่สำคัญมีมิติของความเร็วให้เห็นอนาคตและมีอนาคต ขอบคุณครับ