อลงกรณ์ สนับสนุนท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม เน้นรักษาเอกลักษณ์ท้องถิ่น

สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ · ครั้งที่ ๖ · ๒๗ มีนาคม ๒๕๖๐

อลงกรณ์ พลบุตร ชื่นชมกรรมาธิการที่เสนอแนวทางพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากผ่านการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ โดยยกตัวอย่างพื้นที่เจริญกรุงและชุมชนป้อมมหากาฬที่เชื่อมโยงวัฒนธรรม ประวัติศาสตร์ และความเป็นของแท้ของท้องถิ่น พร้อมเน้นย้ำความสำคัญของการรักษาอัตลักษณ์ไทยทั้งในด้านวิถีชีวิต ธรรมชาติ อาหาร โบราณสถาน และความปลอดภัย รวมถึงเสนอให้แปลงแนวคิดเป็นมาตรการปฏิบัติที่ชัดเจน โดยสนับสนุนการใช้งบประมาณอย่างมีเป้าหมาย เช่น การซับซิดี้ค่าไฟเพื่อดึงดูดนักท่องเที่ยวในลักษณะเดียวกับเซี่ยงไฮ้ และผลักดันให้เกิดการมีส่วนร่วมจากทุกภาคส่วน โดยเฉพาะบทบาทของรัฐในการส่งเสริมการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนควบคู่กับการรักษาความเป็นเอกลักษณ์และคุณค่าดั้งเดิมของชุมชนเพื่อส่งต่อให้รุ่นหลังต่อไป

นายอลงกรณ์ พลบุตร รองประธานสภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ คนที่หนึ่ง

ท่านต่อไปขอเชิญ พลตํารวจเอก เรืองศักดิ์ จริตเอก อดีตรองผู้บัญชาการ ตํารวจแห่งชาติ ขอเชิญครับ

พลตํารวจเอก เรืองศักดิ์ จริตเอก : กราบเรียนท่านประธานและ คณะกรรมาธิการที่เคารพ กระผม พลตํารวจเอก เรืองศักดิ์ จริตเอก สมาชิกสภาขับเคลื่อน การปฏิรูปประเทศ ลําดับที่ ๑๒๔ ท่านประธานครับ ผมต้องขอขอบคุณ แล้วก็ขอชื่นชม คณะกรรมาธิการที่ได้นําเสนอเรื่องนี้ โดยเฉพาะการท่องเที่ยวที่เชื่อมโยงถึงส่วนที่จะทํา ในเรื่องพัฒนาเศรษฐกิจเป็นฐานรากเศรษฐกิจปัจจุบันและเศรษฐกิจในอนาคตด้วย เพราะประเทศเราก็รู้ ๆ แล้วก็เป็นที่ทราบทั่วไปว่าส่วนหนึ่งมีการสนับสนุนและมีรายได้หลัก จากการท่องเที่ยว ท่านประธานครับ เมื่อพูดถึงการท่องเที่ยวเราก็คงพูดพื้นที่ว่าเราจะ ไปเที่ยวที่ไหน เที่ยวภายในประเทศ เที่ยวต่างประเทศ ต้องขอบคุณที่คณะกรรมาธิการ ได้ลงสู่สาระสําคัญคือ พื้นที่สร้างสรรค์ พื้นที่สร้างสรรค์ที่คณะกรรมาธิการยกมาก็คือ พื้นที่สร้างสรรค์เจริญกรุง พื้นที่ตรงนั้นซึ่งผมไม่ได้เกิดที่นั่น แต่ก็เกือบครึ่งชีวิตผมก็เดินอยู่ ที่นั่น ทุกวันนี้และทุกค่ําคืนก็ยังเดินอยู่เห็นความแตกต่างตั้งแต่ ๓๐-๔๐ ปีมาแล้ว การเดินเส้นทางอย่างนี้โดยขึงทั้งประเทศ แบ่งเป็นโซน ๆ (Zone) จากโซน (Zone) ใหญ่ สู่โซน (Zone) เล็ก ๆ สู่อณู สู่ชุมชน แล้วก็ไปถึงหัวใจของคนที่อยู่ที่นั่น หัวใจของคนที่นั่น ก็คือเขาจะรู้ ปู่ย่า ตายาย

- ๓๒/๑   สปท. ๖/๒๕๖๐ นัชชา ๓๒/๑ อย่างเช่นกรรมาธิการหลายท่านได้พูดถึงพื้นที่ตัวอย่าง อย่างที่จังหวัดน่าน คนที่นั่นก็รัก จังหวัดน่าน แล้วก็พูดเปรียบเทียบที่อื่น อย่างพวกผมไปเองเขาก็บอกจริง ๆ แล้วเขาได้มรดก เขากราบสักการะอัฐิปู่ย่าตายายของเขาที่ทิ้งมรดกไว้ให้เขา แต่ส่วนใหม่ ๆ ที่เติมไปให้เขา เขาก็ยังไม่หวังอะไรมาก คือเขายังสักการะเคารพบรรพชนที่ทําความดีไว้ให้ ก็คือสะสม ของเก่าที่ดี ๆ แล้วเขาจะไม่ให้ของเก่า ๆ เหล่านั้นเสื่อมคลายไป แต่กระแสหรือสิ่งที่กําลังจะ ไปยื่นให้เขาบางส่วนเขาไม่กล้าพูด สิ่งนี้ผมก็จะอภิปรายยกตัวอย่างเป็นกรณีศึกษานะครับ อย่างเยาวราชนี่คนที่เขามาฝรั่งนี่ เมื่ออาทิตย์ที่แล้วผมไปนั่งทานอาหารริมทางเท้าก็เจอฝรั่ง ทราบต่อมาว่าเป็นศาสตราจารย์จากประเทศฝรั่งเศสมาทําการวิจัย ผมก็เห็นว่าเขาทําอะไร ก็คือเขาถ่ายภาพแล้วเขาก็ดูคนที่ใช้แรงงานมาซื้อตับไก่ ตับเป็ด ขาไก่ เขามาดูวิถีชีวิต ความเป็นไทย ๆ ของเรา เขาไม่ได้มารับประทานหูฉลามหรืออะไร แล้วเขาก็ไม่ได้มานอน บนตึกสูงนะครับ สิ่งเหล่านี้ผมจะบอกว่าเป็นสิ่งที่เขามาดูว่าเรามีอะไร เขาอยู่ไกลแสนไกล จากขั้วโลกเขายังรู้ว่าตรงนี้ ซอยนี้มีที่นี่อยู่ แต่ถ้าเราไปรื้อทิ้งสร้างตึกใหม่ ๆ ทาสีใหม่ ทุบทิ้งหมดก็ได้สิ่งใหม่ ๆ แต่ว่าหัวใจและความยั่งยืนอาจจะหายไป อย่างเช่น ประตูผี ย่านชุมชนป้อมมหากาฬ อาทิตย์ที่แล้วผมก็ไปนะครับ ก็จะพบฝรั่งยืนเข้าแถวซื้อผัดไทย เยอะแยะเลยมากกว่าคนไทย ผมไปนั่งนับดู ถ่ายรูปมา เขาอยู่ถึงขั้วโลก อยู่ประเทศแคนาดา อยู่ประเทศเนเธอร์แลนด์ อยู่ประเทศออสเตรเลีย เขาก็มากินผัดไทยนะครับ ถ้าเราจะปรับปรุงให้เป็นผัดไทยห้องแอร์แล้วก็ทําให้สวยหรูก็ดีครับ แต่เขาบอกไม่ใช่ ชาวต่างชาติจะรู้ครับ สรุปในสิ่งที่คณะกรรมาธิการได้นําเสนอมานี่ดีทุกอัน ผมขอชื่นชม แล้วก็ขอขอบคุณอย่างยิ่ง สนับสนุนทุกประการ แล้วผมขอเสริมในส่วนที่รายงานได้นําเสนอ โดยเฉพาะในหน้า ๒ ตั้งแต่หน้าแรกเป็นต้นไปที่มีการจัดลําดับในการที่จะก้าวไปสู่การพัฒนา ขอแสดงความคิดเห็นเพิ่มเติมบนพื้นฐานที่มีดีอยู่แล้ว ๓ ประการ

ประการที่ ๑ ก็คือว่าในการจัดระเบียบปฏิรูปพัฒนาขอให้อยู่บนพื้นฐาน แนวคิดดํารงความเป็นเอกลักษณ์ของไทยให้ชัดต่อเนื่อง บนจุดหลัก ๕ ประการ ๑. ก็คือวิถีชีวิตของไทย ๒. ธรรมชาติของไทย ๓. อาหารไทย ๔. โบราณสถานไทย และ ๕. ความปลอดภัย ตรงนี้ยังเป็นนามธรรมอยู่ ยังลอยอยู่ในอากาศ แต่ที่พยายามยกมา เป็นส่วน ๆ ผมไปท่าเตียนมาเมื่อสองวันนะครับ ชาวฝรั่งเศสมาซื้อยาหม่องตราเสือ สปท. ๖/๒๕๖๐ นัชชา ๓๒/๒ แล้วเขาไม่ได้เอาชนิดขาวด้วย เขาเอาชนิดแดง คือที่ผมยกตัวอย่างนี่หลายท่านอาจจะสงสัย ว่ายกตัวอย่างอะไรไม่รู้เรื่องเลย จริง ๆ คนต่างชาติเขารู้ของดี ๆ ของไทยมากมายมหาศาล แล้วก็อย่างเยาวราชนี่เขารู้ว่ายาขมอยู่ที่ไหน เขาไปถ่ายรูป ผมเองก็ไปถ่ายรูปว่าสิ่งที่กําเนิด เกิดมาเป็น ๑๐๐ ปี แล้วเป็นของดีไปทั่วโลก ฉะนั้นของดีที่ยังมีอยู่ที่ผมบอก ๕ โมดูล (Module) หรือ ๕ ประการ ทั้งวิถีชีวิตไทย ธรรมชาติ อาหารไทย โบราณสถานไทย ความปลอดภัย ก็พยายามแตกออกมา นอกจากเป็นโพลิซี (Policy) มันยาวไป อันนั้นต้อง คงไว้เป็นปรัชญา แตกออกมาเป็นมาตรการเลย เป็นกิ่ง ๆ ของมัน ซึ่งส่วนนี้ผมว่าทุกส่วน ได้ทําอยู่แล้วก็ให้ชัดขึ้น

ประการที่ ๒ เร่งส่งเสริมให้ทุกภาคส่วน โดยเฉพาะรัฐเองเราอาจจะมีงบน้อย ก็จริงแต่เราคงปรับอะไรบางส่วนเฉลี่ยไป เพราะเรารู้ว่าทั่วโลกเขาได้ส่งเสริมให้การท่องเที่ยว เข้มแข็งโดยมีส่วนช่วย แล้วก็การลงทุนของเราจะเห็นว่าภาครัฐเราจะพยายามช่วย ต้องขอบคุณภาคเอกชนและหน่วยงานต่าง ๆ หรือประชาชนเราเองพยายามช่วยตัวเอง อย่างสัปดาห์ที่แล้วผมมีเพื่อนอยู่ที่ ขออนุญาตเอ่ยชื่อเลยนะครับ ประเทศสหรัฐอเมริกา

- ๓๓/๑   สปท. ๖/๒๕๖๐ อัมภิกา ๓๓/๑ คนจีนที่เขาทําทัวร์จีนในแอลเอ (LA) มีเพื่อน ๆ ผมหลายกลุ่มจัดทัวร์จากประเทศสหรัฐอเมริกา มาประเทศจีน ๙๙ เหรียญ ๗ วัน ๓,๕๐๐ บาท ๗ วัน ๗ คืนมาอยู่ในประเทศจีน สิ่งนี้ผมก็ พยายามสืบดูว่าเขาทําอย่างไร เขาก็มีการซับซิไดซ์ (Subsidize) ส่วนหนึ่ง เดือนที่แล้ว ผมไปเมืองเซี่ยงไฮ้ ทําไมกลางคืนจุดไฟสว่าง เพราะว่าเราไปล่องเรือเขามีการส่งเสริมจุดแสงไฟ ให้ส่องสว่างเพื่อให้กับนักท่องเที่ยวทั่วโลก ซึ่งเมืองเซี่ยงไฮ้เดิม ๒ ฝั่งนี่จะแตกต่างกันมาก ส่วนหนึ่งเป็นท้องทุ่ง ส่วนหนึ่งเป็นวินเทจ (Vintage) เป็นส่วนที่ดั้งเดิม แต่ปัจจุบัน มันคล้าย ๆ กัน เขายังเก็บความดั้งเดิมไว้เป็นหลาย ๆ ร้อยปี แล้วอีกส่วนหนึ่งก็ตึกสูงระฟ้า แต่ก็เปิดไฟ เปิดไฟเพื่อดึงดูดนักท่องเที่ยว ปรากฏว่าเขาทําสถิติย้อนหลัง ๓ ปี จํานวนนักท่องเที่ยวที่มาใช้จ่ายกับค่าไฟที่รัฐซับซิไดซ์ (Subsidize) เกินเปอร์เซ็นต์ได้กําไรครับ อันนี้ก็เป็นตัวอย่างที่อยู่ที่การบริหารจัดการ แล้วเราจะทําเป็นมาตรการสั้น ๆ ไปเลยก็ได้ครับ เพราะว่าระยะยาวก็ไม่รู้ว่าจะทําเมื่อไร สรุปว่าในส่วนนี้ขอให้เกาะบนเกาะล่างในส่วนข้อ ๒ เกาะบนก็คือรัฐนโยบายอะไรถูกต้อง แล้วก็แตกเป็นมาตรการอะไรมาตรการตามพื้นที่ครับ แล้วก็ส่วนเกาะล่างคือพี่ ป้า น้า อา ประชาชนที่อยู่ชุมชนไหนก็คงจะได้ด้วย สมมุติ เขาจักสานเก่งก็จักสานแบบนั้นแล้วก็มีส่วนแบ่ง เขาเป็นตัวไปรับอย่างแท้จริง

ประการที่ ๓ ก็คือพยายามสร้างความสมดุลระหว่างการให้บริการ การให้ความสะดวก กับหลักความปลอดภัย และความมั่นคง อันนี้เป็นหลักทั่วโลก อย่างประเทศอังกฤษเมื่อ ๒-๓ วันที่เกิดมาตรการนะครับ ก็มีตํารวจไทย แล้วก็หลาย ๆ คน ไปที่ประเทศอังกฤษ วันแรกที่เกิดเหตุเขาจะบอกว่าเหมือนเข้าสู่ภาวะปกติ ถ้าพูดภาษาไทย ก็คือทําเป็นออโตเมติก (Automatic) ใครมีหน้าที่อะไรก็ทําไป แล้วนักท่องเที่ยวทั่วโลก ก็กลับมาสู่ภาวะปกติเหมือนเดิม ก็คือเขามีการวางมาตรการ ซักซ้อม แล้วก็เตรียม ความพร้อมเหมือนกับทําก่อนเกิดครับ สรุปก็คือว่าของเราเองก็พยายามไล่ลําดับลงมาถึง ปรัชญาของแนวคิดที่จะสร้างบาลานซ์ (Balance) ความสมดุลให้คนดีสะดวก ปลอดภัย ไม่ต้องไปจุกจิกจู้จี้ เดี๋ยวลําบาก คนร้ายหวาดกลัว ตัวนี้ถามว่าเมื่อเรามีการคัดกรอง แล้วปูพรมเจ้าหน้าที่ที่ทําจะทําได้หรือ เพราะว่าสะดวกด้วย ปลอดภัยด้วย แล้วก็ดึงคนร้าย แบล็กลิสต์ (Blacklist) นี่ออกมาได้ ทําได้ครับ หลาย ๆ ประเทศที่เราไปศึกษามานี่ครับ สปท. ๖/๒๕๖๐ อัมภิกา ๓๓/๒ บนปรัชญาที่เขาใช้ภาษาอังกฤษคือ กู๊ด กาย อิน แบด กาย เอาต์ (Good guys in, bad guys out) แปลว่าคนเข้าเมืองพวกนี้นะครับ คนดีสะดวก ปลอดภัย คนร้ายหวาดกลัว แล้วแยกออกมาให้ได้นะครับ มิติเหล่านี้เราก็ต้องพยายามสร้างความสมดุล แล้วก็ เกิดความเป็นจริง ผมก็คงเสนอในส่วนที่ยกตัวอย่างให้เกิดความเป็นจริง ๓ ประการ จริง ๆ มันมีการดําเนินการอีกหลายส่วน สรุปก็คือว่าเรารักษาของดีที่มีอยู่ เรารับมาแล้วครับ ทุกลมหายใจเรารับมาจากบรรพชนของเรา แต่เราก็ต้องพยายามรักษาไว้แล้วก็พัฒนาขึ้น เพื่อส่งให้ลูกหลานของเราที่เขาจะมารับช่วงต่อไป เหมือนอย่างอารยประเทศเขาทํากัน ที่นั่งอยู่ทุกคนนี่รับมาแล้ว ท่านประธานท่านก็รับ พวกผมก็รับ รับมาแล้วครับ ท่านกรรมาธิการก็รับ แล้วถามว่าเราจะรักษาอะไรไว้ แค่ไม่ต้องพัฒนาก็รักษาไว้ให้ดี ของเดิม ๆ ที่มีอยู่อย่าไปทําลาย อิฐทุกก้อนที่เราไปประเทศอังกฤษกันมา ไม่ใช่ว่าคนมีเงิน มากกว่าจะทําอิฐปูด้วยทองคํา ไม่ใช่ครับ ทุกคนต้องเท่ากัน แล้วก็อยู่บนบูรณาการ เพื่อลูกหลาน ผมไปเห็นกรรมกรกําลังสร้าง กําลังทํา แดดร้อน ๆ บนสะพาน ผมถามว่า ทางเจ้าหน้าที่รัฐส่งมาทําหรือ เขาบอกไม่ใช่ เขาทําเอง โดยเขารับผิดชอบ แล้วถามว่า ใครตรวจสอบ พอบอกว่าใครตรวจสอบ เขาหัวเราะเลยครับ เขาบอกว่าเขาเป็นคนตรวจสอบ ผมก็ถามว่า เอ๊ะ จะตรวจสอบได้หรือ เขาบอกว่าได้ เพราะว่าถึงไม่ตรวจสอบแต่เขาทําให้ รุ่นหลังจากลูกเขา หลาน เหลน เพราะว่าอิฐแต่ละก้อนที่เขาทํานี่เขาไม่ได้ทําเพื่อตัวเขา สปท. ๖/๒๕๖๐ ไอดา ๓๔/๑ เพราะฉะนั้นไม่ต้องตรวจสอบ หรืออย่างไปในประเทศอิตาลี หมู่บ้านเล็ก ๆ วาดรูป ทําไมเขาถึงเลี้ยงชีพได้ ส่งลูกมาเรียนเมืองนอกเยอะแยะ เขาวาดรูปอย่างเดียวนะครับ เขาไม่ทิ้งรากเหง้าของเดิมที่มีอยู่ เขาก็สามารถสร้างตัวได้โดยวาดรูปอย่างเดียว แต่ถ้าบ้านเรา วาดรูปอย่างเดียว ผมไม่แน่ใจนะครับ เพราะฉะนั้นตรงนี้ก็คิดว่าเราต้องมั่นคง แล้วก็ทําในสิ่งที่ ทําได้ก่อน เพราะปัญหาบ้านเมืองเราเยอะแยะ แต่ว่าทําในสิ่งที่ทําได้อะไรอย่างนี้ ค่อย ๆ ทําไปนะครับ แล้วก็ผมขอยืนหยัดในคําพูด ๓ ประการว่า รับมาแล้ว รับมรดก ที่ผมบอกทุก ๆ ประการ รักษาไว้เพื่อส่งต่อให้ลูกหลานเหลน และคนที่ต่อจากเหลนเราไป เพื่อให้มีสิ่งเหล่านี้ไว้ เพราะว่าการท่องเที่ยวจริง ๆ ถ้าเราคิดเยอะ ๆ ก็ถูกต้อง แต่จริง ๆ ถามใจเธอดูก่อน ถามพี่ป้าน้าอา ที่เขาอยู่ที่นั่นละครับ แล้วชาวต่างชาติที่อยู่ไกลโพ้น เขามาดูความเป็นออริจินัล (Original) มาดูความเป็นดั้งเดิมของเรามากกว่าที่จะมาดู ความทันสมัย เหมือนอย่างที่เราไปเราก็เลือกดูในสิ่งที่เป็นโมเดิร์นไนซ์ (Modernize) แล้วส่วนที่เป็นเดิม ๆ กราบขอบคุณครับท่านประธาน

ขอบคุณครับ ท่านต่อไปขอเชิญศาสตราจารย์ธรรมศักดิ์ พงศ์พิชญามาตย์ อดีตผู้ทรงคุณวุฒิคณะกรรมการการอุดมศึกษา อดีตคณบดีคณะเทคโนโลยีการเกษตร มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ อดีตคณบดีคณะเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ และอดีตรองอธิการบดี มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง ขอเชิญครับ