เสรี ชูแนวคิดวิสาหกิจเพื่อสังคม หนุนคนจนมีรายได้-ล้างหนี้นักเรียน

สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ · ครั้งที่ ๕ · ๒๑ มีนาคม ๒๕๖๐

เสรี สุวรรณภานนท์ หารือปัญหาความเหลื่อมล้ำและความยากจน โดยเสนอแนวทางสร้างความเท่าเทียมผ่านการจัดตั้งแหล่งเงินทุนสำหรับผู้ประกอบการรายย่อย การล้างหนี้นักเรียน และการใช้ประโยชน์จากที่ดินผ่านธนาคารที่ดินและปรับผังเมืองให้สอดคล้องกับสภาพจริง พร้อมผลักดันวิสาหกิจเพื่อสังคม เช่น การจัดพื้นที่ค้าขายฟรีให้ผู้ด้อยโอกาส และการจัดตั้งโรงอาหารร่วมกับสถานประกอบศาสนาโดยอาศัยการบริจาคจากชุมชน นอกจากนี้ยังเน้นย้ำการปลดล็อกกฎหมายเพื่ออำนวยความสะดวกแก่ผู้ประกอบการและแรงงานต่างชาติ พร้อมเรียกร้องให้แก้ไขพฤติกรรมเจ้าหน้าที่ที่ใช้กระบวนการกฎหมายเป็นอุปสรรค เพื่อให้เกิดการขับเคลื่อนเศรษฐกิจอย่างแท้จริง

นายเสรี สุวรรณภานนท์

กราบเรียนท่านประธานที่เคารพครับ ในส่วนที่ สภาเรากำลังพิจารณาอยู่นี้ถือว่าเป็นวาระ แล้วก็เป็นเรื่องที่สำคัญยิ่งต่อพี่น้องประชาชน ทั้งประเทศ สิ่งที่จะรายงานหรือว่าจะดำเนินการดังกล่าวเหล่านี้ถ้าสามารถทำได้สำเร็จ ก็จะเป็นอานิสงส์ เพราะว่าเราพูดกันมากว่าเราต้องการเห็นเศรษฐกิจที่ดี เห็นพี่น้อง ประชาชนมีความผาสุก อยู่ดีกินดี เห็นบ้านเมืองเจริญรุ่งเรือง แต่ด้วยปัจจัยของปัญหา ที่รุมเร้าหรือเกิดขึ้นอยู่ในปัจจุบันนี้เป็นเรื่องที่คณะกรรมาธิการได้เสนอเพื่อจะแก้ไขปัญหา ดังกล่าว ซึ่งผมก็ยินดีอย่างยิ่ง แล้วก็ขอชื่นชมในข้อเสนอดังกล่าว ซึ่งคงจะไม่ใช่การแก้ปัญหา ได้ทั้งหมด แต่เป็นเรื่องของการแก้ปัญหาให้กับพี่น้องประชาชนที่เกิดความเหลื่อมล้ำ ขาดโอกาส มีปัญหาแล้วหาทางออกไม่ได้ แก้ปัญหาไม่ได้ ดังนั้นในเรื่องของการเงินฐานราก เราต้องการเห็นประชาชนมีงานทำ มีรายได้ สามารถที่จะเลี้ยงชีวิตตัวเอง ครอบครัว ญาติพี่น้อง ให้อยู่อย่างมีความสุขได้ แต่ก็ติดขัดด้วย ปัจจัยของเรื่องเงินลงทุน แล้วถ้าหากว่ายังไม่มีทุนเพียงพอหรือหาไม่ได้ก็จะไปกู้ยืมเงิน นอกระบบ ซึ่งทางรัฐบาลเองจะสังเกตได้ว่าช่วงหลัง ๆ จะแก้ปัญหาในส่วนนี้ให้ พี่น้องประชาชน โดยเข้าไปปราบปรามนายทุนที่ขูดรีดขูดเนื้อ หาประโยชน์จากเงินที่ พี่น้องประชาชนซึ่งยากลำบากอยู่แล้ว เข้าไปเพื่อที่จะบรรเทาความเดือดร้อนดังกล่าว แต่อย่างไรก็ตามถ้าดูตามข้อเสนอก็ยังไม่กว้างขวางนัก

ปัญหาใหญ่ ปัญหาสำคัญ ก็คือจะทำอย่างไรให้เรื่องเหล่านี้สามารถเป็น แหล่งทุนให้กับประชาชนทำการค้าได้ ซึ่งเราไม่ต้องมองหรอกว่าอาจจะเป็นเงินมากมาย หรือจะต้องมีหลักทรัพย์ที่จะต้องมาลงทุน หรือเป็นหลักประกันที่ประชาชนในระดับรากหญ้า หรือฐานราก อย่างไรก็ตามก็ไม่สามารถจะหาสิ่งเหล่านี้มาได้ ถ้าเป็นไปตามนโยบายที่ คณะกรรมาธิการเสนอผมว่าก็เป็นโอกาสอันดีที่จะทำให้ประชาชนนั้นมีแหล่งเงินทุน แล้วก็ เป็นเงินทุนในการทำมาหากินได้

แต่อย่างไรก็ตามเรื่องของความยากจน เราก็มีหลักการสำคัญในการที่จะต้อง ให้คนมีความรู้ ให้การศึกษา แล้วเราก็ยังมีนโยบายมาหลายรัฐบาลว่าจะต้องมีเงินให้นักเรียน นักศึกษาได้กู้ยืมเพื่อไปเรียน แต่ก็ปรากฏว่าหลังจากที่เรียนจบก็ดี ไม่จบก็ดี เงินเหล่านี้ ก็ยังไม่สามารถจะใช้คืนได้จากกองทุนที่ตั้งไว้ หรือที่ปล่อยให้นักเรียน นักศึกษาเหล่านี้ไปกู้ ก็เกิดความเดือดร้อน ถ้าเป็นไปได้ถ้าจะช่วยในระดับฐานราก อยากฝากคณะกรรมาธิการ ช่วยศึกษาเพิ่มเติมตรงนี้นิดหนึ่ง ว่าทำอย่างไรที่จะให้เรียนฟรีจริง ๆ หนี้ที่เป็นอยู่ทำอย่างไร ล้างหนี้ให้กับนักเรียนเหล่านี้ได้ไหม ตั้งงบประมาณมา แล้วก็เลิกไปฟ้องร้องนักเรียนเหล่านี้ เป็นข่าวอยู่ตลอด ก็ฝากคณะกรรมาธิการช่วยศึกษาในประเด็นนี้นะครับ

ส่วนเรื่องธนาคารที่ดิน ก็ถือว่าเป็นเรื่องดีอีกเรื่องหนึ่งที่จะใช้ที่ดิน ให้เป็นประโยชน์ แล้วก็ให้ที่ดินสู่กระบวนการจัดการให้ชาวไร่ ชาวนา หรือคนยากจน สามารถที่จะไม่สูญเสียที่ดินไป แล้วก็ยังมีโอกาสในการที่จะมีที่ดินของตัวเอง เพราะว่า ตามรายงานคนที่ทำไร่ ทำนาก็ไม่มีที่ดินของตัวเอง แต่อย่างไรก็ตามทำอย่างไรให้ที่ดินเหล่านี้ มีมูลค่ามากขึ้นด้วย ใช้ประโยชน์ที่ดินอย่างนี้อย่างไรให้ได้ประโยชน์มากขึ้น เช่น ทำอย่างไร กับที่ดินว่าง ๆ รณรงค์ให้พี่น้องประชาชนปลูกพืชสวนครัวอย่างนี้ ใช้พื้นที่ดังกล่าวหารายได้ ให้โอกาส ให้ช่องทางโรงเรียนต่าง ๆ ใช้พื้นที่ข้างเคียงหรือพื้นที่โรงเรียน ให้นักเรียน ปลูกพืชปลูกผัก เหล่านี้ก็จะทำให้ใช้พื้นที่ที่ดินนี้ให้เป็นประโยชน์ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ที่ดินจำนวนมากยังมีปัญหาในเรื่องของผังเมือง จะปรับผังเมืองอย่างไร เราพยายามทำ ธนาคารที่ดิน แต่ในปัญหารอบข้างจะแก้ปัญหาเรื่องเหล่านี้ให้ได้อย่างไร ปรับสภาพผังเมือง ให้อยู่ในสภาพความเป็นจริง บางที่เจริญไปถึงไหนแล้ว แต่ยังติดขัดด้วยผังเมือง ทำให้ มูลค่าที่ดินนั้นไม่เป็นไปตามความเป็นจริง แล้วก็ก่อให้เกิดการผิดกฎหมายอยู่ตลอด ถ้าจะพูดเรื่องนี้ก็คงต้องพูดทั้งระบบหรือปัญหาอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องมาด้วย

ส่วนวิสาหกิจเพื่อสังคม ผมขอบคุณท่านประธานสถิตย์นะครับ ท่านพูดกับผม เจอกันก็คุยกันหลายที ว่าทำอย่างไรที่จะให้ประชาชนมีโอกาส มีงานทำ มีรายได้ มีเศรษฐกิจ ของประชาชนที่สามารถจะเลี้ยงดูตัวเองได้ ซึ่งถือว่าเป็นเรื่องสำคัญ ท่านประธานครับ จริง ๆ แล้วการที่จะสร้างงาน สร้างอาชีพเป็นเรื่องสำคัญ เรามีสมาคมตลาด ในสมาคม เหล่านี้จะรวมด้วยบรรดาตลาดทั้งหลายจำนวนมาก ถ้าหากว่าในวิสาหกิจเพื่อสังคม เอาแนวทางให้สมาคมตลาดเข้ามาช่วยงานด้วย แล้วให้บรรดาตลาดเหล่านี้จัดพื้นที่ ให้คนที่พิการ ให้คนที่ด้อยโอกาส ให้คนมีอายุ ๖๐ ปีขึ้นไปได้สามารถเข้าไปค้าขาย ท่านมีเงินให้เขากู้แล้ว แต่กู้แล้วไปไหน ก็ต้องไปลงทุนครับ ลงทุนก็ทำมาหากินดีที่สุด ไม่ใช่รับราชการก็ต้องค้าขาย เข้าไปค้าขายในพื้นที่เหล่านี้โดยไม่ต้องเสียค่าเช่า ให้โอกาส คนเหล่านี้ในบรรดาตลาดทั้งหลาย ไม่ว่าจะเอกชน หรือของรัฐ ของเทศบาลนี่มีเยอะ เอาโอกาสเหล่านี้มาให้พี่น้องประชาชนเข้าไปทำมาหากิน ก็จะเป็นวิสาหกิจชุมชน ประชาชน มีงานทำ มีรายได้ แล้วก็สิ่งสำคัญคือต้องจัดกิจกรรม เศรษฐกิจจะหมุนเวียนได้ต้องมีกิจกรรม ความรับผิดชอบของการแก้ปัญหาเศรษฐกิจไม่ใช่แค่อยู่ที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ อย่างเดียว หรือไม่ใช่อยู่ในฝ่ายเศรษฐกิจอย่างเดียว ในส่วนอื่น ๆ ไม่ว่าจะเป็น กระทรวงมหาดไทย กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา กระทรวงอื่น ๆ สามารถที่จะทำ กิจกรรมได้ เพื่อให้เศรษฐกิจมันเดิน ให้ประชาชนนั้นสามารถที่จะเข้าไปทำกิจกรรมเหล่านั้น เตะฟุตบอล แข่งกีฬา ปิงปอง ตีแบดมินตัน อะไรต่าง ๆ แข่งในระดับท้องถิ่น ในระดับอำเภอ มาจังหวัด จังหวัดไปภาค ภาคไปแข่งของประเทศ กิจกรรมก็จะทำให้วิสาหกิจเพื่อสังคม สามารถที่จะเดินก้าวหน้าไปได้

แต่สิ่งสำคัญทำอย่างไรให้คนมีกินมีใช้ แต่สิ่งที่มีกินนั้นเป็นเรื่องใหญ่ เรื่องสำคัญ ทำอย่างไรให้คนไม่หิว ผมอยากฝากว่าในวิสาหกิจเพื่อสังคมเราสามารถประสาน กับวัด มัสยิดต่าง ๆ ให้ทั้งวัด ทั้งมัสยิดเหล่านี้มีโรงอาหารของตัวเอง เหมือนกับที่เขาเรียกว่า โรงทาน ในยุคก่อน ๆ ที่เขาเรียกมา แต่เราให้วัด มัสยิด หรือจะศาสนาอื่นมีโรงอาหาร ในสำนักงาน ในวัด ในอะไรต่าง ๆ แล้วโรงอาหารเหล่านี้ให้พี่น้องประชาชนช่วยกันบริจาค ให้พี่น้องประชาชนสามารถที่จะเข้าไปมีส่วนร่วม อาจจะบริจาคข้าวสารเป็นกระสอบ ๆ อาจจะบริจาคไข่ อาจจะบริจาคพืชผัก ผลไม้ต่าง ๆ เข้าไปในโรงอาหารเหล่านี้ แล้วให้ ประชาชนที่ยากจน ยากไร้เข้าไปกินโดยไม่ต้องเสียค่าใช้จ่าย ก็จะทำให้พี่น้องประชาชน ทั้งประเทศ เพราะวัดเรามีมาก มัสยิดเราก็มีมาก หรือศาสนาอื่นเราก็มีเยอะ ให้สถานที่เหล่านี้เป็นแหล่งให้พี่น้องประชาชนที่ไม่สามารถจะมีเงินทอง ไม่มีรายได้อะไรมาก เข้าไปรับประทานอาหารในสถานที่เหล่านี้ นี่คือวิสาหกิจชุมชน ซึ่งมีอีกจำนวนมากมาย หลายเรื่อง

สุดท้ายครับท่านประธาน ได้เห็นว่าที่เป็นข่าววันนี้ ชูมาตรา ๔๔ ปลดล็อก กฎหมายธุรกิจ ก็คือเป็นเรื่องที่รัฐบาลเองก็ได้ดำเนินการให้มีการปลดล็อกกฎหมายธุรกิจ ๕ ฉบับ อันนี้เราต้องให้ประชาชนทราบ เพราะมันเป็นเรื่องดี แต่เราไม่ค่อยจะพูดถึง สิ่งที่รัฐบาลเขาทำ ก็เลยดูเหมือนกับว่าไม่ค่อยได้ทำอะไรกัน จริง ๆ กฎหมายปลดล็อก มีกฎหมายพระราชบัญญัติเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์เกี่ยวกับ การอำนวยความสะดวก ๑. ผู้ประกอบการสามารถจดทะเบียนแก้ไขข้อความที่ได้จดทะเบียนไว้ข้ามเขตได้ อย่างนี้นะครับ ๒. แก้ไขร่างพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน ก็ทำให้แรงงานที่ทำอยู่ ของต่างชาติสะดวกขึ้น แล้วก็เป็นประโยชน์มากขึ้น ๓. พระราชบัญญัติประกันสังคม อันนี้ก็มีการแก้ไข ๔. ร่างพระราชบัญญัติบริษัทมหาชน ๕. พระราชบัญญัติว่าด้วยธุรกรรม ทางอิเล็กทรอนิกส์ เพราะฉะนั้นกฎหมายเหล่านี้เราควรจะต้องให้สาธารณชน ประชาชน ทั่วไป เขาได้ทราบว่ารัฐบาลเองก็ยังจะปลดล็อกเหล่านี้ ซึ่งจะสอดคล้องกับสิ่งที่ คณะกรรมาธิการหรือสภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศพยายามที่จะขับเคลื่อน แล้วก็ แก้ปัญหาเศรษฐกิจให้กับพี่น้องประชาชน

แต่ล็อกสุดท้ายครับที่มีปัญหา มันมีปัญหาเกี่ยวกับผู้ปฏิบัติ เมื่อมีกฎหมาย มีกระบวนการ มีทั้งหลายเหล่านี้ ในส่วนที่เป็นข้อขัดข้องที่เราพยายามมีกฎหมาย อำนวยความสะดวกทั้งหลาย มันเกิดไม่สะดวก เพราะว่าอาจจะมีเจ้าหน้าที่บางคนใช้โอกาส ใช้กระบวนการทางกฎหมายในการทำหน้าที่สร้างความยุ่งยากให้กับพี่น้องประชาชน อันนี้ปัญหาอยู่ที่คนครับ หรือเรามีเจ้าหน้าที่ที่คอยตรวจสอบ อย่างเช่นมีเจ้าหน้าที่ คอยตรวจสอบสินค้าที่ลอกเลียนแบบอย่างนี้นะครับ ถ้าหากว่าไปปราบปรามสิ่งที่เป็นปัญหา ทางเศรษฐกิจโดยรวม อันนั้นสมควรครับ แต่ตอนนี้ก็ยังมีเจ้าหน้าที่บางส่วนเข้าไปคอย ปราบปรามเล็ก ๆ น้อย ๆ ทำให้ประชาชนเดือดร้อน อย่างนี้ต้องปลดล็อกเรื่องเหล่านี้ นี่ก็คือเป็นตัวอย่าง ก็ขอบคุณทางคณะกรรมาธิการขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ ด้านเศรษฐกิจ ที่พยายามแก้ไขปัญหาเศรษฐกิจปากท้องให้กับพี่น้องประชาชนทั้งหลาย ก็จะเป็นอานิสงส์ถ้าหากว่าสามารถเร่งรัดให้สำเร็จลุล่วงโดยรวดเร็วนะครับ ขอบพระคุณครับ