วิทยา แก้วภราดัย หารือปัญหาการจัดการป่าไม้และทรัพยากรธรรมชาติที่ซับซ้อนจากการแบ่งเขตอำนาจระหว่างกรมอุทยานแห่งชาติและกรมป่าไม้ เสนอให้ทบทวนโครงสร้างการบริหารจัดการป่าไม้ใหม่ รวมถึงการปรับปรุงกฎหมายและพิจารณาการรวมงานอนุรักษ์ภายใต้กรมเดียว เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงนิเวศอย่างมืออาชีพและสร้างรายได้ให้ประเทศอย่างยั่งยืน
กราบเรียนท่านประธานสภาที่เคารพ กระผม วิทยา แก้วภราดัย ต้องขอชื่นชมคณะกรรมาธิการขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ ด้านสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม ซึ่งต้องเรียนเลยว่าเป็นคณะกรรมาธิการที่ขยัน แล้วก็มีรายงานเข้ามาสู่สภาสม่ําเสมอ แล้วเรื่องที่นําเสนอเข้ามาผมคิดว่าเป็นเรื่องที่ร้อนแรง ไม่ใช่เฉพาะสังคมไทยครับ เป็นเรื่องร้อนแรงของสังคมโลกทั้งหมดด้วย ในเรื่องของป่าไม้ ทรัพยากรธรรมชาติ และที่สําคัญก็คือปัญหาโลกร้อนที่ระอุขึ้นทุกวันนะครับ แต่ขณะเดียวกัน มันก็มีหลายมิติอย่างที่ท่านประธานสภาได้พูดไว้เรื่องป่าไม้ ผมขออนุญาตที่จะออก ความคิดเห็นตามสภาพที่รับรู้มา เพราะผมก็ไม่ใช่นักวนศาสตร์ ผมเข้าใจว่าประเทศเรา หากินกับธรรมชาติมานาน สร้างชาติมาจากธรรมชาติจริง ๆ ผมเป็นเด็กนักเรียนจําได้ว่า สินค้าออกของประเทศไทยเราท่องกันอยู่ ๓-๔ อย่างเอง รุ่น ๆ ที่เรียนพร้อมผมน่าจะท่องกันได้ สินค้าออกของประเทศไทยก็มีอันที่ ๑ ข้าว อันที่ ๒ ไม้สัก อันที่ ๓ ยางพารา อันที่ ๔ ดีบุก เราตั้งต้นประเทศมาจากสินค้าออกแค่นี้เองครับ แล้ววันหนึ่งเราก็เริ่มที่จะเข้ามาระมัดระวัง สมัยก่อนใครอยู่กรมป่าไม้มันมี ๒ สาย คือสายอนุรักษ์ กับสายอนุญาต เพราะหลัก ๆ กรมป่าไม้เป็นคนอนุญาตว่าให้ใครทําไม้ได้ เพราะมันเป็นรายได้หลักของประเทศจริง ๆ เพราะฉะนั้นเราจําเป็น เพราะฉะนั้นสายอนุญาตก็จะมีฐานะที่เพื่อนสายอนุรักษ์ก็จะ ดูแคลนว่า พวกนี้อนุญาตอย่างเดียวแล้วก็ขึ้นมาเป็นใหญ่เป็นโตในกรมนี้ แต่ทั้งหมดครับ วันหนึ่งเราก็เกิดวิกฤตการณ์ของการทําลายธรรมชาติจริง ๆ ปี ๒๕๓๑ น้ําท่วมใหญ่ ที่จังหวัดนครศรีธรรมราช แล้วก็เกิดโคลนถล่มที่บ้านกะทูน อําเภอพิปูน คืนเดียวครับ ตายไป ๓๐๐ กว่าคน ซุงลงมาเต็มไปหมด ก็เป็นการตื่นตัวครั้งแรกที่กระทรวงเกษตร และสหกรณ์ประกาศยุติอนุญาตในการทําไม้ทั้งหมด เพราะฉะนั้นตั้งแต่ปี ๒๕๓๑ เราไม่อนุญาตให้ใครทําไม้เลยครับ เราซื้อจากประเทศที่ด้อยพัฒนากว่าเรา ซื้อจากพม่า ซื้อจากลาว เอาจากเขมร ไม้ที่ใช้วันนี้เป็นไม้นําเข้าทั้งหมด ยกเว้นไม้ที่ปลูกขึ้นมาใหม่ ตามนโยบายของ อ.อ.ป. บ้าง ของเอกชนบ้าง คราวนี้วันนี้จริง ๆ แล้วป่ามันโดนทําลาย ไปเยอะครับท่านประธาน แต่เมื่อจําแนกป่าออกมา ผมพยายามทําความเข้าใจ กับกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เพราะเดิมเป็นกระทรวงเกษตร และสหกรณ์ แล้วเปลี่ยนชื่อมาเป็นกรมนี้แล้วผมก็ตาม แล้วตามอย่างเข้าใจบ้าง ไม่เข้าใจบ้าง ขออนุญาตพูดตามความรู้สึกที่เข้าใจของตัวเอง ซึ่งอาจจะต้องฟังคําชี้แจงจากกรรมาธิการ นิดหน่อย ผมเข้าใจว่าพื้นที่ที่เป็นป่าที่เราต้องดูแลมันมี ๒ ป่า ๑. อยู่ในความดูแลของ กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ที่เรียกว่าป่าอนุรักษ์ ๒. อยู่โดยการดูแล ของกรมป่าไม้ ที่เรียกว่าป่าสงวนแห่งชาติ แต่จริง ๆ ป่าในประเทศไทยมากกว่านั้นครับ ผมมาจาก จังหวัดนครศรีธรรมราช จังหวัดเดียวกับท่านรองประธานกรรมาธิการ ผมรู้จักป่าพรุ ผมรู้จักป่าชายเลน รู้จักป่าสงวน รู้จักป่าอุทยาน เดิมเรารู้จักว่ากรมที่ดูแลทั้งหมด คือ กรมป่าไม้ จะดูแลความเป็นป่าทั้งหมด ความเขียวขจีของแผ่นดินนี้รับผิดชอบโดยกรมป่าไม้ มาวันนี้เราแยกเป็นกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช เราแยกเป็นกรมป่าไม้ เส้นแบ่งระหว่างกรมป่าไม้กับกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช มันคาบเกี่ยวกันมาก ผมไปที่จังหวัดน่านมาเมื่อ ๒ เดือนที่แล้ว วิ่งไปบนถนนขึ้นไปบนดอยภูคา ข้าวโพดที่ปลูก ขึ้นมาถึงตีนถนน เขาบอกปลูกในเขตป่าสงวนแห่งชาติ คราวนี้เมื่อกระทรวงเดียวมันแบ่งเป็น ๒ กรม แบ่งพื้นที่อาณาเขตการรับผิดชอบ กรมป่าไม้ที่เคยยิ่งใหญ่ วันนี้ผมเข้าใจกรมป่าไม้ เป็นกรมที่ไม่มีใครอยากไปอยู่แล้วครับ ทั้งกรมน่าจะเหลือข้าราชการไม่เกินสัก ๖๐๐-๗๐๐ คน แล้วที่สําคัญก็คือเมื่อมันเป็นลักษณะอย่างนี้ ผมคิดว่าฝากกรรมาธิการไปดูด้วยว่านอกจาก เราจะปรับกฎหมายฉบับนี้ซึ่งผมไม่ขัดข้อง แต่ผมคิดว่าอาจจะต้องปรับการดูแลงาน เรื่องป่าเสียหน่อย เพราะเราถูกปฏิรูปครั้งใหญ่ปี ๒๕๔๕ แบ่งกรมกันจนมาถึงวันนี้ ผมคิดว่า ยังไม่ยุติ แล้วก็มีหลายเรื่องที่คิดว่ามันก็เป็นปัญหา เช่น เพื่อนสมาชิกพูดเรื่องช้าง เรื่องกระทิง เรื่องกวาง เขตห้ามล่า ท่านประธานครับ ที่น่ากลัวที่สุดคือเขตห้ามล่านก ที่บ้านผมมีอุทยานนกน้ําอยู่ใกล้ ๆ นกมันบินไปไกลครับ พอประกาศเขตห้ามล่าทีหนึ่ง มันบินไปตามแรงนก บินไปไกล ออกเอกสารสิทธิไม่ได้ ทะเลาะกันอยู่หลายปี เพราะนก มันบินจากจังหวัดพัทลุงมาถึงจังหวัดนครศรีธรรมราช แล้วมานอนทํารังอยู่ที่นี่ด้วย ก็กลายเป็นประกาศเขตห้ามล่า มันก็เลยกลายเป็นเรื่องคาราคาซัง เพราะฉะนั้นมันมีหลายมิติ ที่ต้องดูเหมือนกันครับ ขณะเดียวกันมีประเด็นหนึ่งที่ผมคิดว่าจะใช้เวลารวบรัดในการอภิปราย มีรายละเอียดเยอะครับ ถ้าต้องถกกันก็ต้องยาว แต่มีประเด็นหนึ่งที่คณะกรรมาธิการ ตั้งขึ้นมาแล้วผมก็ติดใจ ก็คือการที่กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมซึ่งคุมกรมป่าไม้ และคุมกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืชขาดกําลังคนภาคสนามในการที่จะ ไปดูแลรักษาป่า แล้วผมก็คิดว่าขาดจริง ๆ ครับ เคยไปดูงานของกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช เขารับผิดชอบอุทยานทั้งหมด ๙๐๐,๐๐๐ ไร่ มีข้าราชการอยู่ ๔ คน รับผิดชอบที่ ๙๐๐,๐๐๐ ไร่ นอกนั้นเป็นอัตราลูกจ้างอีกสัก ๓๐ คน ๔๐ คน แล้วก็เป็นอย่างนี้หมดครับ ทีนี้กําลังคน ขนาดนี้ดูพื้นที่ ๙๐๐,๐๐๐ ไร่ แล้วมันไม่ใช่ถนนลาดยางแบบที่เราอยู่กันนะครับ อยู่บนป่าจริง ๆ เราขาดแคลนกําลังคนภาคสนามจริง ๆ แล้วสิ่งที่ต้องเอากลับมาคุยกันใหม่อีกครั้งหนึ่ง ทิศทางของผู้บริหารกรมป่าไม้หรือกระทรวงนี้ผิดพลาด เราไปยึดรูปแบบของทางวิชาการ จนละเลยกําลังภาคสนาม เหมือนประเทศเราที่ผลิตปริญญาตรีจนละเลยอาชีวะ เราไปยกเลิกโรงเรียนป่าไม้แพร่เสียเฉย ๆ กําลังคนภาคสนามในการดูแลป่าจริง ๆ ในประวัติศาสตร์ของป่าไม้ไทยคือ โรงเรียนป่าไม้แพร่ครับ โรงเรียนป่าไม้แพร่ที่ฝึกอบรม คนภาคสนามไปปฏิบัติหน้าที่ วันนี้เป็นหัวหน้าอุทยานเยอะแล้ว บางคนก็เฉียด ๆ จะเป็น อธิบดีกันแล้ว แต่โรงเรียนป่าไม้แพร่กลับถูกยุบ ผมไปเยี่ยมเขามาแล้วเมื่อ ๒ เดือนที่แล้ว ยังมีพร้อมหมดทุกอย่างครับ สถานที่ตั้งมีพร้อมหมดทุกอย่าง คนดูแลมี แต่ผมเข้าใจว่า ในฐานะดูแลพิพิธภัณฑ์แล้วครับ โรงเรียนป่าไม้แพร่ถูกจัดเป็นพิพิธภัณฑ์สําหรับคนไปเรียนรู้ว่า เดิมอยู่กันอย่างไร ท่านประธานครับ ภาคสนามจริง ๆ ผมก็สงสารน้อง ๆ เหมือนกัน ที่จบจากคณะวนศาสตร์แล้วเป็นผู้หญิงถูกไปรับผิดชอบพื้นที่ ผมคิดว่าเขาก็ไม่พร้อมในเรื่องของ สรีระต่าง ๆ แต่บุคลากรที่ขาดไปจริงก็คือภาคสนามครับ เราใช้โรงเรียนป่าไม้แพร่ฝึกอบรม ผู้เชี่ยวชาญในการใช้ชีวิตอยู่กับป่า ผมเข้าใจว่าหลักสูตรโรงเรียนป่าไม้แพร่ไม่ถึงครึ่งหรอกครับ อยู่กับห้องเรียน เกินครึ่งอยู่กับป่าจริง ๆ เพราะฉะนั้นคนเหล่านี้ถูกฝึกไปเป็นภาคสนามจริง ๆ กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืชวันนี้ กรมป่าไม้วันนี้ กลายเป็นกองกําลังลูกจ้าง ที่ถือเอ็ม ๑๖ (M16) ตระเวนป่า กลายเป็นลูกจ้าง ผมคิดว่าถ้าส่งคนเหล่านั้นเข้าไปเรียน โรงเรียนป่าไม้แพร่ แล้วก็ฝึกวินัยของระบบราชการ ให้ความรู้ทางวิชาการเพิ่มขึ้นมา เราก็จะมีเจ้าหน้าที่ที่เชี่ยวชาญทั้งอนุรักษ์และพิทักษ์รักษาป่าที่เป็นจริงมากขึ้น แต่ด้วยวิธีคิด อย่างไรไม่ทราบครับ ผมทราบจากนักเรียนโรงเรียนป่าไม้แพร่ที่ไปเยี่ยม สมเด็จเจ้าฟ้าของเรา เคยไปเยี่ยมและทวงถามโรงเรียนป่าไม้แพร่อย่างน้อย ๒-๓ ครั้ง แต่ก็เงียบ ผมคิดว่าโอกาสนี้ ฝากผู้ที่อยู่ในกระทรวงนี้สักท่านหนึ่งไปช่วยรื้อดู เพราะท่านเขียนเรื่องขาดแคลน อัตรากําลังคนภาคสนาม แต่ไม่ได้เสนอแนวทางแก้ขึ้นมา ผมขออนุญาตแถมไปนิดหนึ่งว่า ไปดูหน่อยครับตรงนี้
อันที่ ๒ ในเรื่องการรวมงานของกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ถ้ารวมได้ผมว่ารวมเอาไว้ที่เดียวไปเลยก็ได้ งานอนุรักษ์ดูแลรักษาป่าทั้งหมดทุกประเภท ไว้สักกรมหนึ่งให้ยิ่งใหญ่เลย แต่ป่าไม่ได้มีไว้เพื่อให้ดูเขียวงามอย่างเดียวนะครับ ผมเข้าใจว่ารายงานกรรมาธิการชัดเจนครับ เรามีรายได้จากการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ เรามีเขตอุทยานที่อยู่ทางทะเล ผมเข้าใจว่ารายได้ท่องเที่ยวจากอุทยานทางทะเล ๙๐ เปอร์เซ็นต์ของรายได้ท่องเที่ยวจากเขตอุทยานทั่วไป แต่ขณะเดียวกันเรามีนักธุรกิจ นายทุนมากมายที่บุกรุกเข้าไปในป่าเพื่อหวังจะเอาธรรมชาติมาเป็นจุดขายของการท่องเที่ยว ถ้าจะตั้งกรมใหม่ขึ้นมาสักกรมหนึ่งเป็นกรมหารายได้ค้ํากระทรวงนี้ได้ทั้งกระทรวงเลยครับ ก็คือการท่องเที่ยวเชิงนิเวศที่ดูแลโดยผู้เชี่ยวชาญจริง ๆ ของเจ้าหน้าที่ในกรมนี้แหละ ผมไปพักบ้านพักอุทยานมาทั่วประเทศ พักได้ครับ บรรยากาศดีมากครับ แต่เชื่อว่าถ้าปรับ โดยมืออาชีพที่ส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ บ้านพักอุทยานในกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืชทั่วประเทศจะเป็นสวรรค์ของเมืองไทยครับ ใครทั่วโลกก็อยากมาดู ความอุดมสมบูรณ์เชิงธรรมชาติมีและอยู่ท่ามกลางธรรมชาติจริง ๆ แล้วคนที่ทํา การท่องเที่ยวด้านนี้เขาต้องการธรรมชาติ เพราะฉะนั้นถ้าเสริมด้วยกรมสักกรมหนึ่ง มาทํางานด้านนี้โดยเฉพาะ ผมเข้าใจว่าเราจะสร้างรายได้มหาศาลจากการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ ในประเทศนี้ ทั้งการท่องเที่ยวทางทะเล ทั้งการท่องเที่ยวในป่า ทั้งหมดสามารถทําเป็นรายได้ได้ ผมเห็นด้วยกับการที่จะรักษาทรัพยากรธรรมชาติโดยเฉพาะป่าไว้ แล้วก็สนับสนุนของ คณะกรรมาธิการเต็มที่ครับ ขณะเดียวกันก็คิดว่ากรรมาธิการน่าจะก้าวไปอีกนิดหนึ่ง ถ้ามีเวลานะครับ แต่ถ้าไม่มีเวลาเอาอย่างท่านกษิตว่าครับ รัฐบาลเอาชุดนี้ไปทําก่อน แต่ถ้ากรรมาธิการมีเวลาผมคิดว่าผ่ากระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม สักรอบดีกว่าครับ ขอบคุณครับ