วิวัฒน์ ศัลยกําธร หารือถึงความสำคัญของการวางแผนกำลังคนล่วงหน้าอย่างรอบด้าน ครอบคลุมมิติเศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อม ความมั่นคง และการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ โดยเน้นความร่วมมือของทุกภาคส่วนตั้งแต่การเตรียมความพร้อมตั้งแต่ในครรภ์ การสมดุลระหว่างวิทยาศาสตร์และสังคมศาสตร์ การผนึกกำลังระหว่างการศึกษา ภาคประชาชน และเอกชน รวมถึงการใช้สื่อในบทบาทห้องเรียนเพื่อเสริมการเรียนรู้ โดยเฉพาะในโรงเรียนขนาดเล็กและขนาดกลางที่มีแนวโน้มเพิ่มขึ้น
ขอบพระคุณท่านประธานครับ ด้วยเวลาอันจํากัดผมมีประเด็นที่จะไม่เชิงตอบ แต่มีเสริมประมาณ ๕ ประเด็นด้วยกันครับ ยิ่งเมื่อวานมีการอภิปรายกันที่นิด้า (NIDA) ผมถูกเชิญไป มีสมาชิกเรา ท่านคุณหมอเทพ หิมะทองคํา ก็ไปพูดด้วยกัน โดยมีหลายประเด็นที่เกี่ยวโยงกับวันนี้ เรื่องทั้งหมดนี้เราจะ พยายามไปสานต่อ ตัวผมเองไปทําหน้าที่กรรมการอิสระ เราจะหยิบเรื่องนี้ซึ่งถือเป็นเรื่อง สําคัญมากไปสานต่อเรื่องนี้ให้เกิดความต่อเนื่องให้ได้ ส่วนจะต้องขอความร่วมมือจากสมาชิก บางท่าน หรือหลาย ๆ ท่านที่มีข้อมูลก็จะช่วยได้มากในการที่จะไปขับเคลื่อนเรื่องนี้ต่อ ประเด็นสําคัญอันหนึ่ง ซึ่งในคณะกรรมาธิการพยายาม โดยเฉพาะตัวผมเองได้ขอร้อง กรรมาธิการว่าทําอย่างไรเราจะคาดการณ์ล่วงหน้าเรื่องกําลังคนได้ทุกมิติเมื่อตั้งแต่สมัย แผน ๔ แผน ๕ เราแบ่งออกเป็น ๒๒ เซกเตอร์ (Sector) หลัก ๆ แล้วก็มีเซกเตอร์ (Sector) ย่อย ๆ อีกมากมาย แต่ก็หลายท่าน โดยเฉพาะท่านอาจารย์ประยูรอาสาทําเรื่องนี้ ท่านบอกว่า ยากมาก แล้วถ้าจะให้ดูครบทุกเซกเตอร์ (Sector) ดูด้านมิติทางสังคมด้วย ทางวิทยาศาสตร์ด้วย ก็ยิ่งยากเข้าไปอีก แต่อย่างไรเรื่องนี้ก็มีความสําคัญนะครับ ก็จะพยายามทําให้ได้เหมือน หลาย ๆ ท่านอยากให้เห็น ที่จริงทุกประเทศก็พยายามทําว่าเราจําเป็นต้องคาดการณ์ กําลังคนล่วงหน้า ทุกมิตินะครับ ไม่ว่าจะเป็นด้านเศรษฐกิจ ด้านสังคม ด้านสิ่งแวดล้อม ด้านการเมือง แม้แต่เรื่องของด้านความมั่นคงก็จําเป็นต้องมีการเตรียมการเรื่องกําลังคน ล่วงหน้า ผมเคยพูดในที่นี้ไปแล้วว่า บ้านเรานี้ซื้อเรือรบเขามาลําหนึ่งหลายหมื่นล้านบาท ถ้าเราพัฒนากําลังคนให้ดี ภายใน ๓ ปีข้างหน้านี้กองทัพเรือพยายามจะต่อเรือฟริเกต (Frigate) เอง แต่ว่ามีปัญหาเรื่องกําลังคนที่จะไปซัปพอร์ต (Support) เรากําลังประชุม กําลังทําเรื่องนี้กันอยู่เหมือนกัน แต่ว่าก็พยายามทํานอกระบบด้วย กราบเรียนให้ทราบ เรื่องการพัฒนากําลังคนซึ่งเป็นเรื่องใหญ่มาก
เรื่องที่ ๒ นี้ผมคิดว่านอกจากคาดการณ์ให้ได้ สิ่งที่เราต้องทําให้เกิดทันที ภายใน ๒ ปี รัฐธรรมนูญเขียนบังคับเอาไว้ก็คือเด็กเล็ก ซึ่งคิดว่าภายในวันพุธนี้ท่านนายกรัฐมนตรี คงเรียกประชุมกรรมการอิสระทั้ง ๒๕ ท่าน ทั้งท่านรัฐมนตรี รัฐมนตรีช่วยว่าการด้วย ประเด็นสําคัญเรื่องหนึ่งก็ทราบว่าคงจะคุยเรื่องเด็กเล็กนี้ด้วย เพราะฉะนั้นทั้งหมดต้องเตรียม ตั้งแต่เล็ก ๆ หลายท่านที่เป็นนักการศึกษา ที่เป็นแพทย์บอกว่าไม่ได้ ต้องเตรียมตั้งแต่อยู่ใน ครรภ์มารดา เพราะฉะนั้นเรื่องนี้ก็จะเป็นเรื่องใหญ่ที่จะต้องเตรียมล่วงหน้า
เรื่องที่ ๓ นี้ผมคิดว่าการบาลานซ์ (Balance) เมื่อวานมีการพูดกันเยอะ ที่นิด้า (NIDA) ว่าคนมันต้องบาลานซ์ (Balance) ที่จริงชีวิตเราต้องรู้ทั้งด้านวิทยาศาสตร์ ธรรมชาติ ตั้งแต่อาหารการกิน การใช้ชีวิต อากาศ มันมีความสัมพันธ์กับร่างกายเรา ทางฟิซิคัล (Physical) เราจําเป็นต้องมีความรู้ แม้ไม่ได้เชี่ยวชาญด้านนั้นแต่จําเป็นต้องมี ความรู้ ในขณะเดียวกันด้านสังคมศาสตร์มนุษย์ต้องอยู่กันเป็นสังคม ด้านการบริหารมันต้อง เกี่ยวข้องกับคน เพราะฉะนั้นการบาลานซ์ (Balance) ระหว่าง ๒ ศาสตร์นี้จําเป็นนะครับ นิด้า (NIDA) ไม่ได้ให้น้ําหนักการศึกษาทางด้านวิทยาศาสตร์ธรรมชาติ แต่ว่าไปให้น้ําหนัก ทางด้านสังคมศาสตร์โดยเฉพาะ ทางด้านการบริหาร ด้านการพัฒนาประเทศ ด้านเศรษฐศาสตร์ อันนี้เป็นสถาบันผม ซึ่งเรียนมาก็จะให้น้ําหนักไปทางนั้น เราก็คุยกันว่าเราจําเป็นต้อง บาลานซ์ (Balance) ทางด้านวิทยาศาสตร์ธรรมชาติขึ้นมาให้ได้ ส่วนใครจะเชี่ยวชาญ จะถนัดด้านไหน ซึ่งเรื่องนี้ก็ดีมากที่รัฐธรรมนูญได้เขียนเอาไว้ว่าต้องสนับสนุนให้เขา เชี่ยวชาญตามความถนัดของแต่ละคน อันนี้คือเป็นประเด็นที่ ๓ ซึ่งที่จริงมีรายละเอียดเยอะ ทีเดียว แต่ว่าอยากจะกราบเรียนไว้เบื้องต้นเท่านี้ก่อน
ความสําคัญของความสําเร็จอยู่ที่ความร่วมมือกับภาคส่วนที่มีทักษะ เรื่องนั้น ๆ คือลําพังโรงเรียน ลําพังมหาวิทยาลัย ลําพังโรงเรียน ๓๐,๗๑๗ แห่ง รวมทั้ง วิทยาลัยด้านอาชีวศึกษา มหาวิทยาลัยอีก ๒๐๐ กว่าแห่ง ไม่พอ เพราะว่าพัฒนาการ ทางด้านองค์ความรู้ ไม่ว่าจะเป็นสายสังคมศาสตร์ สายการบริหาร หรือความรู้ทางด้าน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีนั้นมันก้าวไกลมาก แล้วคนที่นําไม่ใช่มหาวิทยาลัยนํา ภาควิชาการ จําเป็นต้องจับมือกับภาคประชาชน ภาคธุรกิจเอกชน ซึ่งเขาจะไปเร็วมาก เพราะฉะนั้นก็มี ความจําเป็นต้องมีระบบกลไกความร่วมมือ ซึ่งผมคิดว่าสามเส้าที่ท่านเสนอแนะมานั้นก็จะ เป็นเรื่องสําคัญ ที่จริงบางโครงการมีความสัมพันธ์ถึงสี่เส้า ห้าเส้า ซึ่งเกี่ยวข้องกับอีกหลาย ภาคีด้วยกันครับ
สุดท้ายผมคิดว่า สปท. พยายามทํา ผมเป็นคนหนึ่งที่นั่งอยู่ในคณะกรรมาธิการ ด้านการศึกษาแล้วก็ตั้งกรรมาธิการร่วมกันระหว่างกรรมาธิการด้านสื่อ สื่อเป็นห้องเรียน สื่อจะเป็นเครื่องมือสําคัญในการสร้างไมนด์เซต (Mindset) ใหม่ สื่อจะมีส่วนในการสร้าง ความสัมพันธ์ในการที่จะทําให้คนเห็นคุณค่าของการศึกษาในทิศทางไหน เพราะฉะนั้น สื่อเป็นห้องเรียนจึงมีความสําคัญมาก ยิ่งปัจจุบันนี้สื่อมีหลากรูปแบบมาก ทั้งสื่อออนไลน์ (Online) ทั้งสื่อระบบโครงสร้างเป็นพวกคอนเวนชันนัล (Conventional) แล้วทั้งที่เป็น อันคอนเวนชันนัล (Unconventional) จะออกมาอีกเต็มไปหมด เพราะฉะนั้นเราใช้กลไก ของสื่อ ซึ่งรัฐบาลนี้ให้ความสําคัญมาก เมื่อสัปดาห์ที่แล้วภริยาของท่านนายกรัฐมนตรี ก็มาพูดเรื่องสื่อเป็นห้องเรียน ท่านเป็นรองประธานมูลนิธิสื่อทางไกลเพื่อการเรียนรู้ของ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ ตั้งแต่ที่โรงเรียนวังไกลกังวล สื่อก็จะเป็นเครื่องมือที่สําคัญ นอกจากจะสร้างไมนด์เซต (Mindset) คนใหม่แล้ว ก็ยังจะไปแก้ปัญหาครูขาดแคลน ที่จริง บ้านเรามีปัญหาพื้นฐานเยอะมาก เราเป็นโรงเรียนขนาดเล็ก ๑๕,๐๐๐ กว่าโรง แล้วก็ มีแนวโน้มจะโตขึ้นไปถึง ๒๐,๐๐๐ โรง เพราะว่าเด็กในชนบทนั้นถูกระบบความเชื่อดึงเข้ามา อยู่ในเมือง ดึงเข้ามาอยู่เซกเตอร์ (Sector) อื่นหมด เพราะฉะนั้นโรงเรียนขนาดกลางในพื้นที่ ห่างไกลก็มีแนวโน้มจะเป็นโรงเรียนขนาดเล็ก ซึ่งก็จะเพิ่มขึ้นเป็น ๒๐,๐๐๐ โรงเรียน โรงเรียนขนาดเล็กและขนาดกลาง ส่วนที่ผมเรียนให้ทราบนั้นก็จะขาดแคลนครู เพราะฉะนั้น การที่เราจะกําหนดทิศทางไปทางใดนั้น ลําพังกําลังเงินของรัฐที่จะไปเพิ่มกําลังของครู ในชนบทหรือครูในโรงเรียนที่ขาดแคลนอยู่ ๒๐,๐๐๐ กว่าโรงนี้เป็นไปไม่ได้เลย เพราะว่ารัฐ ไม่มีกําลังพอที่จะไปเพิ่มกําลังคนภาครัฐเพิ่ม เพราะฉะนั้นจําเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องไปร่วมมือ กับทุกภาคส่วน แล้วก็ใช้สื่อนี้เป็นเครื่องมือในการที่จะช่วยให้เกิดกระบวนการเรียนรู้และ สร้างไมนด์เซต (Mindset) ใหม่ขึ้นมา ก็ขออนุญาตเล่าพื้นฐานเบื้องต้นโดยย่อขณะนี้ให้ทราบ ก็หวังว่าจะได้รับความร่วมมือจากเพื่อนสมาชิก โดยเฉพาะหลังจากผ่านวาระนี้ไปแล้ว เราก็ จะจับเรื่องนี้ไปสืบสานต่อให้ได้ในช่วงของกรรมการอิสระ เรื่องนี้จะเป็นเรื่องสําคัญเรื่องหนึ่ง ที่จะหยิบยกขึ้นมาทําต่อครับ กราบขอบพระคุณอย่างสูงครับ