ธงชัย แจงความคืบหน้าปฏิรูปโครงสร้างราชการและกฎหมายผังเมือง

สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ · ครั้งที่ ๒๗ · ๔ กรกฎาคม ๒๕๖๐

ธงชัย ลืออดุลย์ ชี้แจงความคืบหน้าการปฏิรูปการบริหารราชการแผ่นดิน โดยเฉพาะการทบทวนและปรับโครงสร้างหน่วยงานภาครัฐในภูมิภาคให้สอดคล้องกับภารกิจและเขตพื้นที่รับผิดชอบ พร้อมเสนอให้ใช้แนวทางการจัดกลุ่มจังหวัดของ กนจ. ประกอบการพิจารณา และเรียกร้องให้มีการแก้ไขกฎกระทรวง ตั้ง อ.ก.พ.ร. เฉพาะกิจ เพื่อติดตามผลอย่างเป็นระบบ นอกจากนี้ยังรายงานความคืบหน้าการปฏิรูปกฎหมายการผังเมืองและการใช้พื้นที่อย่างมีประสิทธิภาพ รวมถึงร่างปรับปรุงโครงสร้างกระทรวง ทบวง กรม พร้อมแจ้งสถานะการพิจารณาของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องให้ที่ประชุมได้รับทราบ

นายธงชัย ลืออดุลย์ กรรมาธิการ

กราบเรียนท่านประธานและสมาชิก สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศที่เคารพครับ กระผม ธงชัย ลืออดุลย์ ที่ปรึกษากรรมาธิการ ขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศด้านการบริหารราชการแผ่นดินขออนุญาตนําเสนอผล การติดตามความคืบหน้าในการดําเนินการตามข้อเสนอการปฏิรูปของคณะกรรมาธิการ บริหารราชการแผ่นดินกับส่วนราชการที่เกี่ยวข้องและการบูรณาการเชื่อมโยงการดําเนินการ ของอนุกรรมาธิการ ในคณะกรรมาธิการขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศซึ่งได้รับการบรรจุไว้ ใน ๒๗ วาระการปฏิรูปที่สําคัญและเร่งด่วนจํานวน ๒ หัวข้อ เสนอตามลําดับดังนี้

๑. การปฏิรูปโครงสร้างองค์กรภาครัฐ การจัดความสัมพันธ์ระหว่างราชการ ส่วนกลาง ส่วนภูมิภาคและท้องถิ่น การทบทวนการจัดตั้งหน่วยงานส่วนกลางที่ไปปฏิบัติงาน อยู่ในภูมิภาค กรรมาธิการขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศด้านการบริหารราชการแผ่นดิน ได้มีข้อเสนอการปฏิรูปที่ผ่านการพิจารณาของสภาแห่งนี้ไปแล้วโดยสรุปคือ

(๑) ทบทวนโครงสร้างหน่วยงานที่ไปปฏิบัติงานในส่วนภูมิภาคให้เป็นไปตาม มติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ ๑๘ กันยายน ๒๕๕๐ และเมื่อวันที่ ๔ เมษายน ๒๕๖๐ โดยให้ กระทรวงและกรมต่าง ๆ ที่มีหน่วยงานที่อยู่ในภูมิภาค ดําเนินการทบทวนโครงสร้างและภารกิจ ตามความในมาตรา ๓๔ แห่งพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน พุทธศักราช ๒๕๓๔ ประกอบกับมติคณะรัฐมนตรีดังกล่าวซึ่งกําหนดให้หน่วยงานส่วนกลางในภูมิภาคต้องเป็น หน่วยงานที่มีภารกิจด้านวิชาการวิจัยและพัฒนาหรือเป็นภารกิจที่เกี่ยวข้องกับความมั่นคง หรือต้องดําเนินการครอบคลุมพื้นที่หลายจังหวัดที่ไม่ยึดโยงกับเขตการปกครอง เป็นต้น

(๒) ปรับเปลี่ยนโครงสร้างของส่วนราชการที่ปฏิบัติงานในภูมิภาคให้สอดคล้อง กับภารกิจ หากหน่วยงานใดไม่เป็นไปตามมติคณะรัฐมนตรีจะต้องปรับโครงสร้างให้เป็น หน่วยงานส่วนภูมิภาคหรือถ่ายโอนภารกิจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น หรือยุบเลิก งานในลักษณะดังกล่าวแล้วแต่กรณี

(๓) ทบทวนและปรับเปลี่ยนการจัดการแบ่งภาค แบ่งเขต ของหน่วยงาน ส่วนกลางในภูมิภาคให้มีความสอดคล้องกันระหว่างภารกิจกับเขตพื้นที่รับผิดชอบ ในกรณีที่ มีการทบทวนโครงสร้างภารกิจแล้วหากเห็นว่ายังมีความจําเป็นที่จะต้องมีหน่วยงาน ส่วนกลางในภูมิภาคต่อไป ก็ควรจะต้องมีการทบทวนการจัดแบ่งโครงสร้างภายในของหน่วยงาน ที่จะไปจัดตั้งในภูมิภาค โดยนําแนวทางการจัดกลุ่มจังหวัดตามที่คณะกรรมการนโยบาย การบริหารราชการจังหวัดและกลุ่มจังหวัดแบบบูรณาการหรือ กนจ. กําหนด มาใช้ประกอบ การพิจารณาปรับเปลี่ยนให้สอดคล้องกับภารกิจของหน่วยงาน

(๔) หากการทบทวนและปรับเปลี่ยนโครงสร้างของหน่วยงานมีผลให้ต้อง ยุบเลิกหรือปรับโครงสร้างหน่วยงานให้เป็นหน่วยงานส่วนภูมิภาคหรือจัดแบ่งเขต ของหน่วยงานส่วนกลางในภูมิภาคเสียใหม่ จะต้องพิจารณาแก้ไขปรับปรุงกฎกระทรวง แบ่งส่วนราชการและให้แต่งตั้ง อ.ก.พ.ร. เฉพาะกิจขึ้นเพื่อทําหน้าที่ติดตามประเมินผล การดําเนินการทบทวนจัดสร้างโครงสร้างหน่วยงานให้เป็นไปตามมติคณะรัฐมนตรี ขอรายงานความคืบหน้าและผลการปฏิรูปคณะกรรมการประสานงานรวม ๓ ฝ่าย ได้พิจารณาเห็นชอบและจัดส่งรายงานให้นายกรัฐมนตรี คณะรัฐมนตรี ขณะนี้อยู่ระหว่างที่ คณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ โดยอนุกรรมการกําลังดําเนินการขับเคลื่อนตามข้อเสนอ การปฏิรูปของสภาแห่งนี้

๒. การปฏิรูปด้านการผังเมืองและการใช้พื้นที่ กรอบการพัฒนาเชิงพื้นที่ ของไทยในระยะที่ผ่านมาเป็นไปอย่างไร้ทิศทาง สืบเนื่องมาจากระบบการผังเมืองที่ขาด ประสิทธิภาพ ทั้งในด้านการวาง การจัดทํา และการบังคับใช้ รวมตลอดถึงกลไกการขับเคลื่อน ที่มีเอกภาพไม่เพียงพอ ขาดวิสัยทัศน์การพัฒนาในระยะยาว แม้จะมีกฎหมายว่าด้วยการผังเมือง มาตั้งแต่ปี ๒๔๙๕ และมีการปรับปรุงมาโดยตลอดก็ตาม แต่บริบทการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น อย่างเป็นพลวัตร ทําให้กฎหมายว่าด้วยการผังเมืองที่ใช้อยู่ไม่สามารถครอบคลุมได้ทุกประเด็น รวมถึงความมีประสิทธิภาพของกลไกในการขับเคลื่อน ซึ่งไม่อาจบังคับใช้ได้ด้วยบทกฎหมาย จนก่อให้เกิดปัญหาด้านการผังเมือง ซึ่งส่งผลต่อการพัฒนาเชิงพื้นที่ของประเทศอย่างมี นัยสําคัญ คณะกรรมาธิการจึงได้ร่วมกับกรรมการปฏิรูปด้านการผังเมืองและการใช้พื้นที่ พิจารณาศึกษาและจัดทํารายงานข้อเสนอการปฏิรูปด้านการผังเมือง โดยเสนอร่างกฎหมาย รวม ๒ ฉบับ คือ ร่างพระราชบัญญัติการผังเมือง พ.ศ. .... และร่างพระราชบัญญัติปรับปรุง กระทรวง ทบวง กรม พ.ศ. .... ซึ่งมีสาระสําคัญดังนี้ ๑. ให้การผังเมืองเป็นกรอบชี้นํา และบูรณาการการพัฒนาประเทศ ๒. ปรับปรุงกฎหมายว่าด้วยการผังเมืองให้มีความทันสมัย สามารถรองรับการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นได้อย่างเป็นพลวัตร และกําหนดกลไกการขับเคลื่อน ระบบผังเมืองที่มีประสิทธิภาพโดยการตราร่างพระราชบัญญัติการผังเมือง พ.ศ. .... ในสาระสําคัญกําหนดให้มีผังเมือง ๖ ประเภท คือผังประเทศ ผังภาค ผังจังหวัด ผังเมืองรวม ผังเมืองเฉพาะ และผังพื้นที่พิเศษ ให้มีคณะกรรมการผังเมือง ๓ ระดับคือ คณะกรรมการ ผังเมืองระดับนโยบายแห่งชาติ คณะกรรมการผังเมือง และคณะกรรมการผังเมืองจังหวัด ปรับปรุงกลไกการมีส่วนร่วมและรับฟังความคิดเห็นของประชาชนในการวางและจัดทําผังเมือง ปรับปรุงโครงสร้างหน่วยงานที่มีภารกิจด้านการผังเมือง โดยแบ่งส่วนราชการออกเป็น กรมการผังเมือง เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการวางและจัดทําผังเมือง ตลอดจนการสร้างบุคลากร เฉพาะด้านขึ้น ให้การผังเมืองและการพัฒนาเมืองเป็นด้านหนึ่งของการปฏิรูปประเทศ ตามพระราชบัญญัติแผนและขั้นตอนการดําเนินการปฏิรูปประเทศ และให้มีการแต่งตั้ง คณะกรรมการปฏิรูปประเทศด้านการผังเมืองและการพัฒนาเมือง

ความคืบหน้าหรือผลการปฏิรูป คณะรัฐมนตรีได้เห็นชอบร่างพระราชบัญญัติ การผังเมือง พ.ศ. .... เมื่อวันที่ ๒๐ กันยายน ๒๕๕๙ ขณะนี้อยู่ในขั้นตรวจพิจารณาของ คณะกรรมการกฤษฎีกา ส่วนร่างพระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม พ.ศ. .... ยังอยู่ในระหว่างการพิจารณาของกระทรวงมหาดไทย จึงนําเสนอท่านประธานและสภา เพื่อโปรดทราบตามลําดับ ต่อไปนี้ท่านประธานอนุกรรมาธิการและประธานกรรมาธิการ ด้านบริหารราชการแผ่นดินจะได้แถลงถึงแผนบูรณาการและบทสรุปต่อไป ขอบพระคุณครับ