ต่อพงศ์ สนับสนุนท่องเที่ยวรวมทุกคน เน้นคนไทยเที่ยวไทยอย่างเท่าเทียม

กราบเรียนท่านประธานสภาขับเคลื่อนการปฏิรูป ประเทศ ท่านสมาชิก และท่านกรรมาธิการครับ กระผม นายต่อพงศ์ เสลานนท์ สมาชิก สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ ลำดับที่ ๕๙ ผมต้องลุกขึ้นมาพูดเรื่องนี้ก็เพราะผมคิดว่า เรื่องการท่องเที่ยวเป็นสิ่งพื้นฐานในความต้องการอันหนึ่งของมนุษย์ ผมเชื่อว่าแน่นอน คนเราต้องมีการศึกษา ต้องมีงานทำ ในอีกมุมหนึ่งของชีวิตทุกคนก็อยากจะมีความสุข ความบันเทิง แล้วการท่องเที่ยวก็ถือว่าเป็นสิ่งสำคัญที่จะสร้างความสุข หรือว่าสร้างประสบการณ์ ให้กับชีวิต ผมต้องเรียนว่า ในภาพรวมผมขอสนับสนุนรายงานของคณะกรรมาธิการ แล้วก็ขอชื่นชมด้วยว่าท่านได้หยิบยก เรื่องสำคัญมีพลังที่จะสร้างความร่วมมือในการเปลี่ยนแปลงสังคม คำว่าอินคลูซิฟทัวร์ริซึม (Inclusive Tourism) ที่ท่านใช้คำว่า การมีส่วนร่วม หรือการสร้างความร่วมมือต่าง ๆ ผมคิดว่าในมิติหนึ่งก็คือมีส่วนร่วมในฐานะเป็นผู้ที่ให้บริการหรือเป็นผู้ที่คอยดูแลนักท่องเที่ยว แต่ในอีกมิติหนึ่งก็คือมีส่วนร่วมในฐานะที่เป็นนักท่องเที่ยวด้วย เราคงไม่คิดที่จะรองรับ นักท่องเที่ยวต่างประเทศแต่เพียงอย่างเดียว เราคงจะต้องคิดให้คนไทยได้เที่ยวเมืองไทย อย่างมีความสุขเช่นเดียวกับที่ชาวต่างประเทศได้เข้ามาเที่ยวเมืองไทย เพราะฉะนั้นแล้ว จุดประสงค์ที่ผมจะได้เรียนต่อท่านประธานไปยังท่านกรรมาธิการก็คือว่าจะทำอย่างไร ให้การมีส่วนร่วมในการท่องเที่ยว ในฐานะที่เป็นนักท่องเที่ยวเมืองไทย คนไทยหรือว่า ชาวต่างประเทศที่จะมาเที่ยวเมืองไทย เขาสามารถที่จะเข้ามาเที่ยวได้อย่างมีความสุข มีความประทับใจและยินดีที่จะกลับมาใหม่ รวมไปถึงจะไปเชิญชวนหรือชวนเชิญพรรคพวก เพื่อนฝูง ญาติมิตรของเขามาเที่ยวเมืองไทย ผมเรียนว่าในเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน ขององค์การสหประชาชาติ ซึ่งเข้าใจว่าท่านกรรมาธิการก็คงจะใช้เป็นหลักการที่นำมาเป็น สาระในการเขียนตัวรายงาน ผมว่าคำว่าอินคลูซิฟ (Inclusive) หรือจะแปลเป็นไทยว่า การมีส่วนร่วมหรือการบูรณาการ เป็นกระแสของสังคมในปัจจุบัน คำว่าอินคลูซิฟ (Inclusive) โดยนัยก็คือว่าสังคมรวมกันเป็นหนึ่ง มีความสุข มีความทุกข์ ใช้ชีวิตร่วมกัน ความสำคัญ ที่ท่านรัฐมนตรีหรือหลายฝ่ายพูดกันก็คือว่าลีฟ โน วัน บีไฮนด์ (Leave no one behind) ไม่มีใครถูกทิ้งอยู่ข้างหลัง ที่ผมกำลังเรียนว่าไม่มีใครถูกทิ้งอยู่ข้างหลังผมกำลังพูดถึง ประชากรกลุ่มใหญ่ของสังคมที่กำลังเติบโตขึ้นเรื่อย ๆ ก็คือกลุ่มผู้สูงอายุหรือกลุ่มคนพิการ เป็นที่ตระหนักและเป็นที่ยอมรับว่าสังคมเราอีกไม่กี่ปีก็จะเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุอย่างเต็มรูปแบบ ทั้งในเชิงอายุของประชากร รวมไปถึงในเชิงสิ่งก่อสร้างหรือว่าสถาปัตยกรรมอะไรต่าง ๆ ก็สูงอายุไปด้วย ถ้าเรามองว่าชีวิตคนเราเมื่อเดินไปถึงจุดที่สูงอายุแล้วความต้องการก็มี ไม่มากมายหรอกครับ สุขภาพแน่นอน สิ่งที่ต้องการต่อมาก็คือความรื่นเริงบันเทิง หรือว่า การได้ใช้เวลาบั้นปลายชีวิตในการสัญจรหรือทัศนศึกษาไปยังที่ต่าง ๆ แต่อยากจะ กราบเรียนว่าในความเป็นจริงถ้าผู้สูงอายุไม่สามารถที่จะใช้อุปกรณ์หรือไม่สามารถที่จะใช้ เครื่องอำนวยความสะดวกต่าง ๆ แล้ว ก็ไปไม่ถึงเป้าหมายนั้นได้ สุดท้ายการท่องเที่ยวก็จะไม่เกิดขึ้น ดังนั้นสิ่งที่ผมอยากนำเสนอก็คือว่าปัจจัยหนึ่งที่จะทำให้คนเหล่านั้น แล้วก็รวมถึงคนพิการด้วย ได้ใช้บริการของสถานที่ท่องเที่ยวอย่างมีความสุข อย่างมีคุณค่า อย่างมีประสบการณ์ที่ดี ผมอยากเรียนท่านประธานไปยังท่านกรรมาธิการว่าท่านได้กรุณาเพิ่มปัจจัยในเรื่องเกี่ยวกับ การเข้าถึงสภาพแวดล้อมและบริการต่าง ๆ เข้าไปในตัวรายงานนี้ด้วย ผมเรียนว่าการเข้าถึงที่ว่า ก็หมายถึงทั้งในเชิงกายภาพที่มาจากการออกแบบ อย่างเช่นห้องน้ำ อย่างเช่น โครงการระบบขนส่งมวลชนขนาดใหญ่ที่กำลังจะก่อสร้างกันเยอะแยะมากมาย ถ้าเราไม่มีปัจจัย หรือไม่มีตัวแปรในเรื่องเกี่ยวกับการคำนึงถึงการเข้าถึง สุดท้ายสิ่งที่สร้างมา ขออนุญาต ยกตัวอย่างก็อาจจะเหมือนบีทีเอส (BTS) ที่มีคนพิการหรือมีใครไปเรียกร้องไม่รู้จักจบสิ้น เพื่อที่จะทำให้เราสามารถเข้าไปใช้บริการได้ นอกจากโครงสร้างพื้นฐานที่คำนึงถึงเรื่อง เกี่ยวกับออกแบบหรือยูนิเวอร์ซัลดีไซน์ (Universal Design) เป็นสำคัญ ต่อมาก็คือ ในเรื่องเกี่ยวกับเซอร์วิส (Service) หรือตัวบริการ ผมเองก็มีโอกาสได้เดินทางไปท่องเที่ยว แล้วก็ไปทำงานทั้งในประเทศแล้วก็ต่างประเทศ ก็พบว่าสิ่งหนึ่งที่เป็นความแตกต่างมาก ระหว่างสถานที่ท่องเที่ยวระดับโลก เมื่อเอามาเปรียบเทียบกับบ้านเราก็คือความเอาใจใส่ ในการให้บริการข้อมูลของสถานที่ท่องเที่ยวต่อตัวนักท่องเที่ยว ผมเคยไปพิพิธภัณฑ์ ที่ฮิโรชิมาก็บอกเขาว่าเป็นคนตาบอดแล้วก็เป็นคนไทยเขาก็เอาหูฟังมาให้ฟังเป็นคำบรรยาย ภาษาไทยแล้วก็บอกว่าคุณเดินตามเส้นไกด์ไลน์ (Guideline) นี้ พอเดินครบรอบคุณก็จะออกมา ได้ความรู้ไปถึงจุดไหนก็ทำอักษรเบรลล์ในจุดนั้นได้ คือสามารถเดินทางไปด้วยตัวเองได้ แต่แน่นอนก็มีเพื่อนร่วมทางคอยอธิบาย อันนั้นก็เป็นอีกเรื่องหนึ่ง แต่การเอาใจใส่ในการที่จะ บริการข้อมูลหรือว่าทำให้นักท่องเที่ยวเข้าถึงข้อมูลอันนี้ต้องเป็นสิ่งสำคัญและเป็นสิ่งที่ ทำให้เกิดสตอรี (Story) เพราะว่าสิ่งที่เป็นกายภาพที่จับต้องได้ไม่ได้เล่าเรื่องราวนอกจาก จะมีคนไปทำให้เขารู้ว่าเบื้องหลังเป็นอย่างไร เพราะฉะนั้นตัวข้อมูลข่าวสารของสถานที่ ท่องเที่ยวก็เป็นปัจจัยสำคัญ เป็นสิ่งที่ทำให้นักท่องเที่ยวเกิดความประทับใจแล้วก็อยากให้อยู่ ในรูปแบบที่คำนึงถึงการเข้าถึงของคนทุกคน ท้ายสุดก็คือเรื่องเกี่ยวกับคน หรือที่ท่านเรียกว่า จะเป็นไมนด์เซต (Mindset) หรือเรียกว่าเป็นโนว์เลดจ์ (Knowledge) ก็แล้วแต่ ผมเรียนว่า การปรับตัวที่จะทำให้สิ่งปลูกสร้างหรือข้อมูลต่าง ๆ ทางกายภาพ ทางข้อมูลข่าวสาร ของสถานที่ท่องเที่ยวต่าง ๆ อยู่ในรูปแบบที่เเอ็กเซส (Access) หรือว่าเข้าถึงได้อาจจะใช้เวลา แต่ในสากลที่ทำกันแล้วก็เป็นที่รู้กันก็คือต้องใช้คนเข้ามาช่วย เพราะฉะนั้นในเรื่องความรู้ หรือไมนด์เซต (Mindset) นอกจากที่จะพูดถึงความรู้ของสถานที่ท่องเที่ยวต่าง ๆ หรือว่า ความรู้ที่เกี่ยวข้องกับการดูแลนักท่องเที่ยวก็แล้วแต่ ผมอยากให้เติมความรู้ในเรื่องเกี่ยวกับ การให้ความช่วยเหลือผู้ที่มีความจำเป็นหรือความต้องการพิเศษด้วย เรียนว่าในอดีตเรื่องต่าง ๆ เหล่านี้อาจจะมองว่าเป็นเรื่องเฉพาะคนพิการ แต่ในอนาคตเรื่องต่าง ๆ เหล่านี้จะเป็นเรื่องของ คนทุกคนในสังคม สังคมที่สูงอายุก็จะมีผู้สูงอายุและคนพิการมากขึ้น ถึงแม้ทางกายภาพต่าง ๆ จะปรับตัวไม่ทัน แต่ว่าถ้าผู้ที่อยู่ในสถานที่ท่องเที่ยวที่เป็นผู้ให้บริการเขามีความรู้ผมเชื่อว่า ก็จะสร้างความประทับใจให้กับนักท่องเที่ยวไม่ว่าจะเป็นใครก็แล้วแต่อยู่บนเงื่อนไข อะไรก็แล้วแต่ได้อย่างเต็มที่ และผมเรียนทิ้งท้ายไว้อย่างนี้ว่า จริงครับ นักท่องเที่ยว มาเที่ยวเมืองไทยเขาอยากมาอีก เขามาตอนเขาหนุ่ม และเขาก็อยากจะมาตอนเขาแก่ด้วย เพราะฉะนั้นถ้าเราไม่สร้าง ไม่ปรับสังคมให้รองรับกับคนต่าง ๆ นั้นได้ท้ายที่สุดเขาก็จะไปเที่ยว ในสถานที่หรือในเมืองที่เขาสามารถจะเข้าถึง ใช้ชีวิตอยู่ในเมืองนั้นได้อย่างมีความสุข ผมอยากให้คนไทยเที่ยวไทย และคนทั้งโลกมาเที่ยว เมืองไทย ผมขอฝากท่านกรรมาธิการว่าสิ่งที่ท่านกำลังนำเสนอนี้ในทัศนะผมคิดว่า มีพลัง แล้วก็มีอำนาจในการโน้มน้าว แล้วก็สร้างความเปลี่ยนแปลงให้กับสังคมไทยอย่างสูง อยากให้เติมปัจจัยในเรื่องการเข้าถึงอยู่ในรายงานของท่านด้วย ขอบพระคุณครับ