วลัยรัตน์ ศรีอรุณ ได้ตั้งข้อสังเกตเกี่ยวกับขั้นตอนการอภิปรายในที่ประชุม โดยตั้งคำถามถึงความเหมาะสมตามระเบียบวาระการประชุม พร้อมทั้งเสนอให้ทบทวนระบบตรวจสอบภายในหน่วยงานรัฐเพื่อป้องกันการใช้อำนาจโดยมิชอบและการทุจริต โดยเน้นย้ำถึงปัญหาความซ้ำซ้อนขององค์กรปราบปรามทุจริต และข้อขัดแย้งผลประโยชน์ในการแต่งตั้งคณะกรรมการ พร้อมเสนอแนวทางเสริมสร้างความโปร่งใส เช่น การตรวจสอบร่วมจากกรรมาธิการชุดอื่น เพื่อให้การปฏิรูปการใช้อำนาจรัฐมีประสิทธิภาพและเป็นระบบมากยิ่งขึ้น
ขอบพระคุณค่ะ ต่อไปเรียนเชิญคุณหญิงพรทิพย์ โรจนสุนันท์ อดีตผู้อํานวยการสถาบันนิติวิทยาศาสตร์ค่ะ
คุณหญิงพรทิพย์ โรจนสุนันท์ : เรียนท่านประธาน แล้วก็ท่านกรรมาธิการ ทุกท่าน และรวมทั้งท่านสมาชิก สปท. ค่ะ แพทย์หญิง คุณหญิงพรทิพย์ โรจนสุนันท์ สมาชิก สปท. หมายเลข ๑๐๔ คําถามแรกก่อนนะคะ เมื่อกี้ที่ท่านกษิตพูดมันคืออภิปราย ไม่ใช่หรือคะ เพราะฉะนั้นถ้ามันเป็นตามนี้มันน่าจะเป็นตามกฎไหม หรือมันมีวิธีอื่น ที่จะนําเสนอข้อมูลก่อน
มาที่เรื่องนะคะ ในฐานะที่เป็นตัวแทนของกรรมาธิการปฏิรูปกฎหมาย และกระบวนการยุติธรรมที่ถูกส่งไปอยู่ในเรื่องของปราบปรามทุจริตคอร์รัปชัน ก็มีข้อมูล อยากจะฝากให้สมบูรณ์ แทนที่จะทําไปเป็นเสี้ยวส่วน เนื่องจากอันนี้ทําในนาม ของกรรมาธิการปฏิรูปด้านการเมือง แต่หัวข้อเป็นเรื่องภาพใหญ่ ถ้าจะมีความสมบูรณ์ ก็คือทําอย่างที่ท่านกษิตได้แนะนําส่วนหนึ่งนะคะ ในฐานะที่ได้ไปเสนอเอาไว้เนื่องจาก เป็นอนุกรรมาธิการในส่วนนั้น ข้อแรก เรากําลังมองเรื่องการใช้อํานาจรัฐ ซึ่งแน่นอน การใช้อํานาจรัฐมีทั้งผู้สั่งให้ใช้ แล้วก็ผู้ที่ไปใช้ ส่วนนี้จะพูดเรื่องนักการเมืองเยอะ แต่ส่วน ของข้าราชการยังไม่สมบูรณ์ก็จะขอลงเฉพาะที่เป็นหัวข้อใหญ่ ๆ อยากฝากในเรื่องสําคัญค่ะ ปัญหาส่วนใหญ่ข้าราชการที่มีอํานาจในการอนุญาต อนุมัติ กับหน่วยงานราชการ ที่มีอํานาจในการตรวจสอบมักเป็นแหล่งต้นกําเนิดแห่งการใช้อํานาจที่ผิด แล้วก็การคอร์รัปชัน และเราไม่ได้มีการแก้ไขเลยอย่างเป็นระบบ ยกตัวอย่างอย่างเรื่องรถตู้นี่ก็ได้ค่ะ เมื่อเช้า ก็มีคนบอกแล้วว่ามี ๔ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องเรียกส่วย อย่างนี้ทั้งหลายทั้งปวงมันเป็นทั้ง เรื่องของอนุญาตให้เปิดตรวจสอบสภาพรถอะไรทั้งหลาย เพราะฉะนั้นข้อแรกอยากจะ มองว่าขอให้มองหน่วยงานของรัฐที่มีอํานาจในการอนุญาต อนุมัติ แล้วก็รวมทั้ง การตรวจสอบ เขาเหล่านี้ชอบใช้อํานาจโดยไม่ชอบ ซึ่งรวมไปถึงการคอร์รัปชันส่งผลกระทบ ต่อประเทศมากมาย ข้อ ๒ เรากําลังพูดเรื่ององค์กรต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง จะเป็นไปได้ไหม ที่พูดภาพรวม เช่น ในส่วนของระบบราชการ องค์กรที่ตรวจสอบในเรื่องการใช้อํานาจ เริ่มต้นจากเล็ก ๆ ก็คือการตรวจสอบภายใน ภายในกรม ภายในกระทรวง สิ่งเหล่านี้ก็ไม่มีใคร เข้าไปดูแลหรือเข้าไปกํากับตรวจสอบ แล้วก็มาต่อที่ ป.ป.ท. ป.ป.ช. มีอะไรอีก มี ปปง. มี สตง. มีอะไรอีก มีคณะกรรมการผู้ตรวจการแผ่นดิน ซึ่งทั้งหมดนี้กระบวนการเป็นลักษณะ ๑. ต้องมีคนร้องเรียน ๒. สุ่มตรวจ เพราะฉะนั้นกระบวนการทุจริตคอร์รัปชันที่แท้จริง มันยังเป็นขยะใต้พรม และประเด็นที่มันเกี่ยวข้องกับในเรื่องหน่วยงานเหล่านี้ก็มาสู่ประเด็นที่ ๓ คือความซ้ําซ้อนและความซับซ้อน หลายครั้งที่มีหลักฐานชัดเจนแต่กลับเสียเวลาต้องมา ทําซ้ําไปซ้ํามา หรืออีกหลายกรณีที่ได้มีการนําเสนอในคณะอนุกรรมการมันเป็น ความซับซ้อนทางคดี แล้วพอมันเป็นความซับซ้อนและการพิจารณาตัดสิน ผู้ที่เข้าไป เกี่ยวข้องขาดองค์ความรู้ การตัดสินอันนั้นจะส่งผลกระทบต่อวงกว้าง ซึ่งสิ่งเหล่านี้เป็นสิ่งที่ อยากให้มองในประเด็นที่แก้ไขค่ะ ถัดมาก็คือบุคลากรที่มีอํานาจในการทํางานในองค์กร ต่าง ๆ เหล่านี้ ส่วนใหญ่จะพูดถึงการสรรหา ซึ่งชัดอยู่แล้วว่าการสรรหาของเรามันหลีกไม่พ้น ในเรื่องที่ ข้อแรกก็คือคอนฟลิกต์ ออฟ อินเทอเรสต์ (Conflict of Interest) ที่มันจะมี ส่วนเกี่ยวข้อง กับอันที่ ๒ ก็คือถูกแทรกแซง ขออนุญาตยกตัวอย่างหน่วยงานตรวจสอบ ที่น่าจะเป็นต้นแบบที่ดีคือหน่วยงานตรวจสอบการใช้อํานาจที่ไม่ชอบของตํารวจที่อังกฤษ เขาจะเขียนเลยว่า คณะกรรมการที่ตรวจสอบเวลาประชาชนร้องหรือใครร้องจะต้องไม่เป็นตํารวจ จะต้อง ไม่เคยเป็นตํารวจอย่างนี้ ซึ่งในความหมายคือวันนี้เราไม่ได้พูดเรื่องนี้เลย เพราะการแต่งตั้ง คณะกรรมการทั้งหลายก็มีประเด็นเรื่องคอนฟลิกต์ ออฟ อินเทอเรสต์ (Conflict of Interest) และแทรกแซงอย่างชนิดที่ไม่สามารถแก้ปัญหาได้
ประเด็นสําคัญถัดไป สิ่งที่เราไม่เคยพูดถึงก็คือระบบของการมีส่วนร่วม ที่จะเหมือนกับการออดิต (Audit) หรือเป็นการรีวิว (Review) กรณีต่าง ๆ มันเป็นเหมือน การให้คณะกรรมการชุดนั้นทํา ไม่มีใครสามารถเข้าไปตรวจสอบได้ว่าคุณได้ทําโดยสมบูรณ์ไหม เรื่องบางเรื่องก็หายไปโดยที่มันอาจจะไม่ได้ทุจริตคอร์รัปชัน เพียงแต่ว่าเขามีองค์ความรู้เท่านี้ ปกติแล้วการทํางานเหล่านี้ระบบคุณภาพมาตรฐานต้องมีออดิต (Audit) แล้วก็มีการรีวิว (Review) หมายความว่าเข้าไปดูว่าท่านได้ทําถูกต้องไหม เพราะฉะนั้นส่วนที่อยากจะเติม เข้าไปก็คือไม่อยากให้เสียโอกาสในการที่ท่านได้ทําเรื่องนี้ชัดเจน แต่ขอให้สมบูรณ์เพิ่มขึ้น โดยเติมส่วนของที่เป็นคณะกรรมาธิการชุดอื่น ไม่ว่าจะเป็นเรื่องปกครองท้องถิ่น หรือเรื่อง ปฏิรูประบบราชการ หรือจะเป็นเรื่องของทุจริตคอร์รัปชันเพื่อให้แนวทางของการปฏิรูป การตรวจสอบการใช้อํานาจรัฐสมบูรณ์สําหรับประเทศ ขอบพระคุณค่ะ
ขอบพระคุณค่ะ ต่อไปเรียนเชิญท่าน พลเอก เลิศรัตน์ รัตนวานิช ประธาน กรรมการบริหารสถาบันคุณวุฒิวิชาชีพ (องค์การมหาชน) อดีตสมาชิกสภาปฏิรูปแห่งชาติ อดีตกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญ อดีตสมาชิกวุฒิสภาค่ะ