นิกร แจงแนวคิดจัดการเขตทะเล ชูประโยชน์ท่าเรือ-ท่องเที่ยว

นายนิกร จํานง

กราบเรียนท่านประธานที่เคารพครับ ผม นิกร จํานง สมาชิก สปท. หมายเลข ๗๙ ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายเรื่องการแบ่งเขตการใช้ประโยชน์ และกําหนดพื้นที่คุ้มครองทางทะเล ผมเองเห็นด้วยในหลักการ แล้วอยากจะเรียนว่า ในอดีตมาผมได้มีโอกาสดูแลเรื่องการขนส่งทางบกมา ๓ ปี แต่ในระหว่างนั้นในการประชุม ระหว่างประเทศเกี่ยวกับเรื่องทางทะเล ผมจะเป็นคนไปประชุมเป็นส่วนใหญ่ ไม่ว่าจะ เป็นในกลุ่มของอาเซียน (ASEAN) ก็ดี หรือว่าในทางด้านแปซิฟิก (Pacific) เอเปก (APEC) อะไรพวกนี้จะไปประชุมหลายแห่ง ก็ได้เห็นประเด็นต่าง ๆ เหล่านี้ แล้วก็เห็นว่าสิ่งที่ทาง กรรมาธิการเสนอเป็นประโยชน์มากทั้ง ๔ ประเด็น ก็คือเรื่องการจัดทําแผนที่ เนื่องจากว่า เราไม่มีทําเรื่องนี้กันมาก่อน แล้วประกอบกับทะเลของเรายาวมาก ปัญหาของเราก็คือว่า เหมือนบางทีเราเป็นไก่ เรามีพลอยอยู่กับตัวแต่เราไม่รู้จักเจียระไน คือทะเลของเรา ๒,๐๐๐ กว่ากิโลเมตร แล้วเรามีด้านหนึ่งเป็นน้ําลึกทางฝั่งอันดามันมันจะสวยไปอีกแบบหนึ่ง มีคนเขาบอกกันว่าการท่องเที่ยวฝั่งตะวันออกจะไม่เกิดผล ผมได้ข้อมูลมาจากที่นี่เหมือนกัน ถามว่าทําไม เขาบอกมันจะไปอยู่ฝั่งตะวันตกทุกแห่งในโลก เหตุผลเดียวก็คือดวงอาทิตย์ขึ้น ดวงอาทิตย์ตก เพราะว่าคนที่ไปเที่ยวจะไปนอนตั้งแต่หัวค่ําเพื่อรอดูดวงอาทิตย์ขึ้น เป็นไปไม่ได้ เขาจะนอนดึกมากแล้วก็รอดูดวงอาทิตย์ตก คือไม่มีตะวันตกที่อ่าวพังงา มันจะไปอีกด้านโน้น บางทีเราก็ไม่รู้ ผมก็เถียงเขาว่าแล้วที่สมุยล่ะ เขาบอกสมุยเป็นเกาะ มี ๒ ด้าน มีด้านตะวันออกกับตะวันตก เพราะฉะนั้นมันมีนัยแห่งทะเลมากมาย ที่เรามีอยู่มาก แต่ว่าส่วนกลางตรงนี้จะเป็นปัญหาที่มันจะมีปัญหาระหว่างประเทศ ท่านชาติชายอดีตหัวหน้าพรรคผม ตอนทําเรื่องเซาเทิร์นซีบอร์ด (Southern Seaboard) ท่านก็บอกว่าอ่าวไทยของเราเป็นรูปตัว ก ทีนี้เขตซ้อนทับกันเองมันจะไปซ้อนกัน เพราะฉะนั้นถ้าเขาปิดอ่าวด้านปลายตัว ก เราจะออกจากอ่าวไทยไม่ได้ เพราะฉะนั้น ที่เสนอตัดไปเป็นแลนด์บริดจ์ (Land Bridge) ไปเชื่อมอีกข้าง จริง ๆ แล้วเป็นการเปิดตัว ก ที่เราถูกล็อก เพราะฉะนั้นจริง ๆ แล้วการมีท่าเรืออีกข้างมันเป็นเหมือนนัยทางด้านการเมือง ระหว่างประเทศมากกว่า ที่ท่านชาติชายเคยสอนผม เพราะฉะนั้นประเด็นที่ว่าการจัดการ กับเรื่องฝั่งอ่าวไทยเป็นมิติหนึ่ง เพราะว่ามันเป็นลานทวีป ไหล่ทวีป มันมีหลักการของมัน อีกด้านหนึ่งก็เป็นอีกแบบ เพราะฉะนั้นมันเป็นลักษณะที่ว่าเราต้องเอาพลอยตัวนี้มาเจียระไน ให้ได้ ดังนั้นที่ท่านเสนอขึ้นมาเหมือนเป็นเครื่องมือในการบริหารจัดการ ซึ่งผมเห็นด้วยมาก แล้วก็เห็นว่าควรสนับสนุน เพราะว่าจะใช้ประโยชน์กันอย่างเต็มที่ รักษาสิ่งแวดล้อม ในฝั่งอ่าวไทย อย่างที่เราเลี้ยงกุ้งกุลาดํากัน พอน้ําเสียที่ปล่อยลงไปมันก็ไม่ไปไหนวนอยู่ด้านนี้ ก็มีปัญหา อีกด้านหนึ่งก็เป็นลักษณะน้ําลึก ทั้งประมง ทั้งอะไรต่างกันหมดเลย ทางด้านทหารเรือเอง การดูแลชายฝั่งของเรามีลักษณะที่ต่างกัน กองเรือเรามี ๒ ด้าน เหมือนกับเราจะมีเรือดําน้ําด้านนี้ แต่เขาว่ากันว่าถ้าบินดู ความที่ทะเลมันตื้นก็จะเห็นว่า เรือคุณอยู่ที่ไหน อาจจะต้องไปอยู่อีกฝั่งหนึ่ง นี่เป็นประเด็นที่เป็นรายละเอียด ผมเห็นด้วย แต่ว่ามีรายละเอียดบางอย่างที่อยากจะให้ข้อเสนอที่ว่าน่าจะทําให้เป็นประโยชน์มากขึ้น เท่านั้นเอง ไม่ได้มีเจตนาอื่นใด ในส่วนที่กรรมาธิการเสนอนั้นหน่วยงานต่าง ๆ มีประเด็น เรื่องการบริหารจัดการและองค์กร ที่ท่านเสนอก็เสนอมา แต่ดูว่าในข้อนี้ท่านเสนอไม่ชัด คือลักษณะการจัดการกับเรื่องที่ท่านเสนอมันมีหน่วยงาน และหน่วยงานต่าง ๆ ที่เราเคยมีอยู่เดิม ปกติแล้วของเราเองเวลามีปัญหา เช่นมีคราบน้ํามันลง เราจะทับกันไปหมดเลย กรมเจ้าท่าเข้าไป ทางกองทัพเรือลงไปช่วยใคร สิ่งแวดล้อมเข้าไปช่วย คือเวลาจัดการกับเรื่องราวของเราในทะเลมันทับกันเยอะมาก แล้วก็ความเป็นยูนิตี (Unity) ตรงนี้ไม่มี และไม่มีเอามาก ๆ ที่ท่านเสนอมาอยากจะให้ลงไปดู ส่วนที่ผมเห็นต่างก็คือว่า เห็นต่างจากที่ท่านเสนอเอง คือก่อนหน้านี้ท่านเองได้เสนอในส่วนของที่พิจารณาผ่านไปก่อน หน้านี้แล้ว ก็คือในส่วนของพระราชบัญญัติรักษาผลประโยชน์ของชาติทางทะเล พ.ศ. .... ซึ่งกรรมาธิการเคยเสนอ มันมีเรื่องการพัฒนากลไกการบริหารจัดการทรัพยากรทางทะเล และชายฝั่ง ท่านผลักดัน พ.ร.บ. ที่พูดถึงก็คือว่า ร่างพระราชบัญญัติการรักษาผลประโยชน์ ของชาติทางทะเล เมื่อวันที่ ๔ กรกฎาคม ๒๕๕๙ ที่ผ่านมา ในร่างดังกล่าวมีการกําหนด องค์กรระดับต่าง ๆ ไว้ คือคณะกรรมการนโยบายรักษาผลประโยชน์แห่งชาติทางทะเล หรือ นปท. คณะกรรมการที่ปรึกษาและจัดการความรู้เพื่อผลประโยชน์ของชาติทางทะเล ทจชล. ชื่อย่อมีอยู่นะครับ แล้วก็ศูนย์อํานวยการรักษาผลประโยชน์ของชาติทางทะเล ศรชล. หน่วยต่าง ๆ มีการเสนอไป หน่วยต่าง ๆ เหล่านี้แยกออกจากกรมทรัพยากรทางทะเล และชายฝั่ง หมายความว่าไปเสนอ ไปพิงอยู่สํานักนายกรัฐมนตรีนี้เยอะกว่า ซึ่งตรงนี้เอง เน้นหนักการไปอยู่ในสังกัดสํานักนายกรัฐมนตรี แล้วก็ทางด้านธุรการจะเป็นส่วนที่มาจาก ทหารเรือ คือส่วนหนึ่งเป็นเรื่องความมั่นคง อีกส่วนหนึ่งไปอยู่กับสํานักนายกรัฐมนตรี แต่ว่า หน่วยที่จะดูแลจริง ๆ คือกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งเป็นหน่วยหลักที่อยู่ที่กระทรวง ดังนั้นตรงนี้เองเห็นว่าเราน่าจะใช้กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งเป็นแกนหลักมากกว่า เพราะว่าเรื่องนี้มันเป็นเรื่องที่เป็นข้อเสนอที่เกี่ยวเนื่องกับเรื่องผลประโยชน์ของชาติด้วย อะไรด้วย แล้วมันมีการบริหารจัดการที่มันเป็นเชิงนโยบาย อันนี้เสนอเป็นเชิงนโยบาย แต่ส่วนกรรมการที่ท่านยกขึ้นมาใน พ.ร.บ. เป็นหน่วยปฏิบัติหมด เพราะฉะนั้นตรงนี้ มันจะแย้งกันเองจากงานเดิมของท่าน ผมอยากให้ไปเกลี่ยตรงนี้ เพราะไม่อย่างนั้นมันจะมา ขัดกันเองว่ามันควรจะไปเคลียร์ (Clear) เรื่องนี้ให้เสร็จแล้วทําให้เป็นหนึ่ง ไม่อย่างนั้นพอเรา ส่งไปที่รัฐบาล สมมุติรัฐบาลเห็นด้วยซึ่งก็ต้องเห็นด้วยนั่นแหละ พอส่งไปทําเป็นกฎหมาย มันจะไปแย้งกันเอง คือมันทําให้ช้าลง เพราะฉะนั้นอยากจะให้เคลียร์ (Clear) ประเด็นนี้ นิดหนึ่งนะครับ ส่วนเอกสารที่ท่านนําเสนอเห็นว่าเป็นประเด็นใหม่ เป็นเอกสารที่ทําได้ดี น่าสนใจ น่าอ่าน เรื่องทะเล คืบก็ทะเล ศอกก็ทะเล คนที่เข้าใจไม่มาก ผมเคยเป็น ประธานกรรมาธิการดูแลเรื่องกฎหมายทางทะเลหลายฉบับของขนส่งทางน้ํา ก็ทําให้เรามี ความรู้ใหม่ ๆ เยอะ อย่างที่ท่านทําเป็นความรู้ใหม่ที่น่าสนใจมาก ดังนั้นการผลักดันเรื่องนี้ เมื่อวันที่ ๔ ก็อยากจะให้ทําความเข้าใจจากฉบับนี้ไปโยงเข้ากับอันนั้น แล้วมันจะได้ผ่านไป แล้วก็จะได้เป็นไปในคราวเดียว ผมมีข้อคิดเห็นเพิ่มเติมเมื่อกี้ที่พูดแล้วว่าเวลามีปัญหา ในทะเล อยากจะให้ท่านพิจารณาตรงนี้ด้วยว่านี่เรากําลังพูดถึงงานของแต่ละหน่วยว่า จะทําอะไร แต่ว่าพอเราเข้าไปในพื้นที่เราพิจารณาว่าถ้ามันเกิดผลกระทบ อย่างเช่นน้ํามันรั่ว คือเรามองจากปัญหาออกมาแล้วก็มาหาหน่วยงาน ไม่อย่างนั้นเราจะมองจากหน่วยงาน ไปหาปัญหา มิติมันต่างกัน คือถ้ามองสวนกัน ๒ ทาง ด้านหนึ่งเราคิดว่าหน่วยงานเรามี แล้วจะไปรุมปัญหาอย่างไร นั่น ๑ หรืออีกทางหนึ่งก็อยากให้คิดแบบอินไซด์เอาต์ (Inside out) ออกมาก็คือว่าไปดูที่ปัญหาว่าเป็นแบบนี้เราต้องการมองหาหน่วยงานไหนบ้าง พอ ๒ อย่าง มันจะเคลียร์ (Clear) จุดที่ คือถ้าเป็นทูเวย์ (Two way) แล้วมันจะไปได้ดีหมด แล้วเราจะ จัดการได้ เพราะส่วนใหญ่อย่าว่าแต่เราเลย น้ํามันรั่วในทะเลเหนือ ประเทศขนาดใหญ่ ยังทําไม่ได้ บริษัท เอ็กซอน อะไรสมัยนั้นยังเสียหายไปอย่างรุนแรง นั่นเป็นทะเลเปิด ของเรา เป็นทะเลปิด พอยิ่งเป็นอ่าวแบบนี้ยิ่งมีปัญหามาก เพราะมันไม่รู้จะไปไหน มันวนอยู่ตรงนี้ อันตรายอยู่ ก็อยากจะเรียนท่าน อีกอย่างหนึ่งก็คือว่าถ้าจะติติงนิดหนึ่งก็คือประเด็น ที่ท่านเสนอตรงนี้ ผมคิดว่าเราอย่าไปคิดเรื่องคํากันเลย ที่ท่านเสนอเรื่องตรงนี้มันทําให้งง ดูเหมือนจะดีนะครับ ที่ท่านเสนอเขตไว้ เป็นความมั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน ท่านเอาตามนโยบาย รัฐบาล ซึ่งพอเราเสนอแบบนี้มันฟังเพราะ มันดูดี แต่ว่ามันทําให้พื้นที่มันไขว้กันหมด เพราะจริง ๆ พอเราไปยึดตรงนี้เป้าหมายจริง ๆ มันจะเป็นเลเยอร์ (Layer) ออกไป มันเป็น รัศมีจากข้างในว่าตรงนี้เป็นเขตชายฝั่ง มันมีประมงพื้นบ้าน มันมีป่าโกงกางมีอะไรเป็นเขต ที่เราต้องดูแลและเป็นเขตท่องเที่ยว พอลึกออกไปเป็นเขตปะการังอะไรก็ว่าไป ส่วนทางด้านความมั่นคง พอเรายกเอาเขตไล่ตั้งแต่ความมั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน ตรงกับ นโยบายรัฐบาล มันทําให้เขตมันสวนกัน ก็คือส่วนกลางมาอยู่ข้างในและส่วนที่ยั่งยืน ไปอยู่ข้างนอกคือมันไขว้ไปไขว้มา แต่ไม่เป็นไรก็ดูสวยดี แต่ว่าเพียงแต่ติงแย้งเล่น ๆ ไว้ว่า บางทีพอเรายึดตามคําขวัญมันไปมีปัญหากับงานเราได้เหมือนกัน ก็คงแค่นั้น ก็ยินดี ให้การสนับสนุนเรื่องนี้เพราะเห็นว่าเป็นเรื่องที่สําคัญ แต่ว่าเรื่ององค์กรอยากจะให้ท่าน ช่วยเคลียร์ (Clear) นิดหนึ่งก็จะทําให้งานเร็วขึ้น แล้วก็ประสบความสําเร็จได้มากขึ้นครับ กราบขอบพระคุณครับ