ธนศักดิ์ มิตรภานนท์ หารือปัญหาขยะในประเทศไทย โดยเฉพาะขยะอิเล็กทรอนิกส์และขยะครัวเรือนที่มีสัดส่วนสูงถึงร้อยละ 50 พร้อมเสนอให้เพิ่มเติมข้อมูลในรายงานและเร่งแก้ไขทั้งระบบการคัดแยก การเผา การผลิตไฟฟ้าจากขยะ และปัญหาไดออกซิน รวมถึงเรียกร้องให้กระทรวงมหาดไทยประกาศบังคับใช้กฎหมายที่เกี่ยวข้องเพื่อให้ อปท. ดำเนินการได้เต็มที่
กราบเรียนท่านประธานที่เคารพครับ ผม พันเอก ธนศักดิ์ สปท. ๐๖๗ เรื่องขยะเราพูดกันมาหลายปี การดำเนินการแก้ไข ต่าง ๆ ก็ยังไม่ประสบผลสำเร็จเท่าที่ควร ซึ่งส่วนใหญ่แล้วเราศึกษากันมาทั้งสิ้นเป็นวิชาการ เรายังไม่ได้คำนึงถึงหลักความเป็นจริงที่เจาะลึกลงไป ผมขอสนับสนุนรายงานฉบับนี้ จากรายงานฉบับนี้ทำให้เห็นว่าความเป็นจริงคืออะไร มีสิ่งต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นมากมาย จากรายงานฉบับนี้ ผมขอสนับสนุนกรรมาธิการชุดนี้ในเรื่องนี้ แต่ก่อนอื่นเราต้องรู้ด้วยว่า องค์ประกอบของขยะบ้านเราต่างจากที่อื่น มีท่านผู้อภิปรายหลายท่านได้กล่าวถึงว่าไปดูงาน ที่ประเทศนั้นประเทศนี้ ต้องเข้าใจว่าบ้านเราคนไทยเราวันหนึ่งก็เอาขยะมาทิ้งไม่ได้คัดแยก ถึงแม้คัดแยกก็ตาม ถึงเวลาจัดเก็บก็เอามารวมกันอีก เสร็จแล้วก็เอาลงบ่อขยะเดียวกัน นี่คือปัญหาที่เกิดขึ้น ดังนั้นสิ่งที่สำคัญเรื่องนี้คือเมื่อคนไทยเป็นแบบนี้เราจะไปปลูกจิตสำนึก ของคนไทยนั้นก็ต้องทำ เดี๋ยววาระหลังผมจะพูดต่อจากนี้ไป แต่ตอนนี้เหตุการณ์เกิดขึ้นแล้ว เราต้องแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้ากัน เราก็ต้องแก้แบบไทย ๆ กันอย่างที่เป็นไป ขอบคุณครับ เมื่อสักครู่ขอเอ่ยนามท่านชูชาติ ท่านได้พูดถึงเรื่องขยะอิเล็กทรอนิกส์ ปัญหานี้จากรายงาน ฉบับนี้ของเราเป็นรายงานเรื่องขยะตั้งแต่ปี ๒๕๕๑ ซึ่งอาจจะยังไม่กล่าวถึงขยะอิเล็กทรอนิกส์ แต่วันนี้ขยะอิเล็กทรอนิกส์เกิดขึ้นมาก ไม่ว่าจะเป็นญี่ปุ่น ไต้หวัน ฮ่องกง ขนมาทิ้งบ้านเรา เยอะแยะ มาทีหนึ่งเป็นร้อย ๆ ตัน เพียงต้องการสิ่งเล็ก ๆ ที่จะเกิดขึ้นแค่นั้นเอง เรื่องขยะอิเล็กทรอนิกส์นี่สำคัญ ซึ่งในรายงานฉบับนี้อยากให้เพิ่มเติมลงไป อีกอย่างหนึ่งอยากให้ทราบว่าขยะประเทศไทยเรากว่า ๕๐ เปอร์เซ็นต์ต้องยอมรับว่า เป็นขยะที่เกิดจากเศษอาหารครับ นำมาใช้เป็นเชื้อเพลิงจริง ๆ แค่ไม่ถึง ๓๐ เปอร์เซ็นต์ ๓๐ เปอร์เซ็นต์ที่ว่าก็จะเป็นพวกเศษไม้ เศษพลาสติกบางอย่าง ฟูก ที่นอนต่าง ๆ พวกนี้ ปัจจุบันยังมีโรงไฟฟ้าหลายแห่ง ในประเทศไทยเราตามรายงานที่ออกมาไม่ว่าจะเป็น ผมขอไม่เอ่ยชื่อเดี๋ยวจะกระทบไปถึงหลาย ๆ ฝ่าย หลายต่อหลายโรง ซีโอดี (COD) ไม่ผ่าน จ่ายไฟไม่ได้ ทดสอบไฟไม่ผ่าน เพราะฉะนั้นจากรายงานฉบับนี้ต้องเพ่งเล็งไปในเรื่องนี้ด้วยว่า จะต้องซีโอดี (COD) ให้ผ่าน มีการจ่ายไฟให้ได้ ทดสอบไฟให้ได้ถึงจะเป็นไปได้ หลายต่อหลายโรงเกิดขึ้นปรากฏว่าเดินเครื่องไม่ได้ เผาขยะได้ แต่จ่ายไฟไม่ได้ นี่คือปัญหา ที่เกิดขึ้น เพราะฉะนั้นสิ่งที่เป็นอย่างนี้ก็เพราะว่าขยะ ๕๐ เปอร์เซ็นต์ที่เกิดขึ้นเราต้องเสีย พลังงานความร้อนในการเผาขยะสด ซึ่งการเผาขยะสดเราเสียพลังงานความร้อนไปมาก ความร้อนที่เกิดขึ้นจากการบอยเลอร์ (Boiler) ต้มน้ำไม่ได้ ผลิตกระแสไม่ได้ เมื่อเป็น เช่นนี้เกิดขึ้นหากว่าเผาขยะสดไปอีก ไดออกซิน (Dioxin) ที่เกิดขึ้นจากการเผาไหม้ ที่ไม่สมบูรณ์ก็จะเกิดขึ้นอีกมหาศาล จากรายงานเท่าที่ทราบว่าในโลกนี้ยังหาอุปกรณ์ที่ดักจับ ไดออกซิน (Dioxin) ๑๐๐ เปอร์เซ็นต์ไม่เคยได้เลย ตัวนี้สำคัญว่าเราต้องเข้าใจถึงสภาวะ แวดล้อมด้วย ผลกระทบต่อประชาชนด้วย ตัวนี้สำคัญยิ่ง ดังนั้นสิ่งสำคัญที่สุดอาจจะไม่ที่สุด ยังมีที่สุดต่อจากนี้ สิ่งที่สำคัญอย่างหนึ่งก็คือการคัดแยกขยะ หัวใจของการคัดแยกขยะคือ ขยะบ้านเรา เราต้องฉีกปากถุงให้ได้ เมื่อฉีกปากถุงได้เราจะย่อยขยะออกมาได้ ปัจจุบัน เรามีปัญหาเรื่องตัวฉีกปากถุง เดินหน้าไปได้แค่ไม่ถึง ๓ วัน ๕ วัน ๗ วัน ๑ เดือน เดินไม่ได้ น็อตหลวม น็อตขาด เกิดจากน้ำประปา คลอรีนก็จะกัดเข้าไป กัดกร่อนชิ้นส่วนต่าง ๆ เหล่านั้น จากรายงานหน้า ๗ มีโรงไฟฟ้า ๒ โรง ๘๐ เมกะวัตต์ ที่ขายไฟให้กับการไฟฟ้าฝ่ายผลิต เรียบร้อยแล้ว แล้วก็มีวีเอสพีพี (VSPP) โรงไฟฟ้าขนาดเล็กอีก ๒๔ โรง เป็นทั้งเผาขยะ แล้วก็ แลนด์ฟิลล์แก๊ส (Landfill Gas) ก็คงพอจะทราบว่าเป็นบริษัทเอกชนบริษัทหนึ่ง ผมคิดว่า จากรายงานนี้น่าจะเป็นบริษัทที่แก่งคอย ถ้าเป็นไปได้คณะกรรมาธิการถ้าเอ่ยนามได้ก็จะ เป็นการดีสำหรับผู้ที่จะไปศึกษาดูงาน ขอไปดูได้ที่แก่งคอยว่าบริษัทนี้เขาทำได้จริง เขามี การคัดแยกจริง แล้วก็ทำได้จริง ๆ ด้วย ผมขอเอ่ยถึง พ.ร.บ. ความสะอาดและความสงบเรียบร้อย ของบ้านเมือง ปี ๒๕๖๐ ขอบคุณสำหรับ พ.ร.บ. ฉบับนี้ เราพยายามทำกันมานานแล้วก็ สำเร็จออกมาได้ แต่ที่สำคัญวันนี้ก็ยังเหลือรอประกาศกระทรวงมหาดไทย ท่านต้องเข้าใจว่า ขยะนี้เป็นของ อปท. อปท. ก็ต้องรอฟังกระทรวงมหาดไทย วันนี้เดินหน้าไปก็ไม่น่าจะเกิน อีก ๒ สัปดาห์ กระทรวงมหาดไทยได้เสนอเรื่องนี้เข้าไปยังกฤษฎีกาเพื่อตีความแล้วว่า ขยะนี้สามารถดำเนินการได้หรือไม่ ซึ่งปัญหาที่เกิดขึ้นก็จาก พ.ร.บ. ร่วมทุน แต่ พ.ร.บ. ความสะอาดฉบับนี้ได้แก้ไขให้แล้วแต่ติดขัดตรงนี้อีก แต่คิดว่าไม่น่านานก็คงจะสำเร็จ ผมขอเอ่ยนิดหนึ่ง อาจจะไม่เพราะสำหรับคนไทยเรา บังเอิญผมไปเจอวลีบทหนึ่งเขาเขียนไว้ว่า พระเจ้าสร้างสรรค์แผ่นดินไทยนี้ให้สมบูรณ์ที่สุด ในน้ำมีปลา ในนามีข้าว อากาศดี ฝนดี ประเทศอื่น ๆ มีทั้งหิมะ มีทั้งพายุ มีทั้งสารพัด ร้อนก็ร้อน แต่เมืองไทยเราดีที่สุด แต่พระเจ้า ก็ทรงให้ความยุติธรรม ท่านสร้างคนไทยเราขึ้นมาให้เป็นแบบไทย ๆ อย่างที่เห็น เราจะทำอย่างไร นี่ละหัวใจที่ผมบอกเมื่อสักครู่ว่าสำคัญที่สุด สำคัญที่สุดว่าท่านจะมีเทคโนโลยี อย่างไร จะมีวิธีการอย่างไร จะมีการคัดแยกอย่างไรก็ตาม ถ้าเราไม่ทำความเข้าใจกับประชาชน ประชาชนเป็นผู้ก่อขยะท่านต้องรับผิดชอบร่วมกัน บางคนพอจะทำโรงไฟฟ้าขยะก็ออกมา ถือป้ายต่อต้าน ถ้าเป็นไปได้ผมอยากบอกว่าไปตัดไฟที่บ้านเขาเลยดีกว่า ไม่ต้องใช้ไฟกันละ ดูสิว่าจะเดือดร้อนแค่ไหน นี่คือปัญหาว่าเราจะทำความเข้าใจกับประชาชน เพราะฉะนั้นภาครัฐเองควรจะเพิ่ม ในเรื่องของการรณรงค์ ประชาสัมพันธ์ ให้ความรู้ ให้ข่าวสารแก่ประชาชน ทุกคนจะต้อง รับผิดชอบร่วมกัน ไม่ใช่ว่าปล่อยเป็นภาระของภาครัฐแต่ฝ่ายเดียว ถ้าเราทำได้เช่นนี้ ปลูกจิตสำนึกได้เช่นนี้ผมเชื่อมั่นว่าโรงไฟฟ้าขยะเกิดขึ้นอย่างแน่นอน ขอบคุณครับ