ดุสิต สนับสนุนปฏิรูปขยะผลิตไฟฟ้า เสนอชุมชนร่วมผลประโยชน์

สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ · ครั้งที่ ๑๙ · ๕ มิถุนายน ๒๕๖๐

ดุสิต เครืองาม สนับสนุนการปฏิรูปการจัดการขยะเพื่อผลิตไฟฟ้า โดยเสนอให้แนบสำเนา พ.ร.บ. รักษาความสะอาดปี 2560 ไว้ในรายงาน พร้อมยกย่องความร่วมมือของหน่วยงานที่ทำให้ขยะไม่ถือเป็นโครงการร่วมทุนรัฐ-เอกชน จึงสามารถเร่งการนำขยะไปใช้ประโยชน์ได้อย่างถูกกฎหมาย ยังเสนอให้ทบทวนเป้าหมายแผนพลังงานขยะในแผนเออีดีพี กำหนดโซนนิ่งโรงไฟ combust ขยะ และเรียกร้องให้มีการประกาศรับซื้อไฟฟ้าจากขยะอย่างเหมาะสมตามขนาดโครงการ รวมถึงผลักดันให้วิสาหกิจชุมชนมีส่วนร่วมในระบบผลิตไฟฟ้าจากขยะอย่างเป็นธรรมตามหลักการของศาสตร์พระราชา

ศาสตราจารย์ดุสิต เครืองาม กรรมาธิการ

กราบเรียนท่านประธาน ท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติทุกท่าน กระผม ดุสิต เครืองาม สปท. ลำดับที่ ๕๓ กระผม เห็นด้วยแล้วก็ขอสนับสนุนหัวข้อการปฏิรูปฉบับที่กำลังดำเนินการอยู่ขณะนี้ คือเรื่องแนวทาง ส่งเสริมและขจัดอุปสรรคในการนำขยะมูลฝอยไปเป็นเชื้อเพลิงเพื่อผลิตไฟฟ้า ความจริง ผมเองก็เป็น ๑ ในกรรมาธิการที่เป็นผู้เสนอเรื่องดังกล่าว แต่เพื่อให้การรายงานก็ดี หรือว่า การจัดทำรายงานก็ดี มีความสมบูรณ์ยิ่งขึ้น ผมจึงขออนุญาตเวทีนี้ในการนำเสนอข้อเสนอแนะ เพิ่มเติมอีกประมาณ ๕-๖ ข้อดังต่อไปนี้ เรียนท่านประธานครับ ต้องถือว่าปี ๒๕๖๐ คือปีนี้ เดือนนี้เป็นปีที่โชคดีมาก ๆ อาจจะเรียกว่าเป็นโชคดีของ สปท. เราก็ได้ ปัญหา อุปสรรค ต่าง ๆ ที่เราประสบมา จะเรียกให้ดุเดือดหน่อยก็เรียกว่ารบราฆ่าฟันกันมาเป็นเวลาหลายปี ได้ผ่อนคลายหรือว่าแก้ปัญหาไปแล้วเยอะมาก เพราะฉะนั้นถ้าเป็นไปได้ รายงานฉบับนี้ เราก็น่าจะมีถ้อยคำอยู่ในบทสรุปผู้บริหาร หรือตรงไหนก็ได้ที่น่าจะต้องกล่าวขอบคุณ ไปยังรัฐบาล กล่าวขอบคุณไปยังกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กล่าวขอบคุณ ไปยังสำนักงานหรือว่าคณะกรรมการนโยบายว่าด้วยเรื่องการให้เอกชนร่วมลงทุน ในกิจการของรัฐ ที่ผมกล่าวเช่นนี้เพราะว่าการปฏิรูปเรื่องขยะนี้จะไม่สำเร็จได้เลย ถ้าไม่มี พระราชบัญญัติว่าด้วยเรื่องการรักษาความสะอาดและความเป็นระเบียบเรียบร้อย ฉบับวันที่ ๑๕ มกราคม ๒๕๖๐ ท่านประธานคุรุจิต ขออภัยที่เอ่ยนาม ท่านก็ได้กล่าวไปแล้วว่า พ.ร.บ. ๑๕ มกราคม ๒๕๖๐ นี้เป็นตัวปลดล็อก แต่ไม่ได้นำเสนอในรายละเอียดว่าปลดล็อก อย่างไร ผมจึงขอเรียนเสนอว่าน่าจะนำเอาสำเนาของพระราชบัญญัติว่าด้วยเรื่องการรักษา ความสะอาด ๑๕ มกราคม ๒๕๖๐ ฉบับนี้แนบท้ายเข้าไปในเอกสารภาคผนวก เพราะว่า ถ้าไปเปิดดูแล้วในพระราชบัญญัติฉบับดังกล่าวมีข้อความที่ถือว่าเด็ด แล้วก็ต้องขอบคุณ ไปยังรัฐบาล ขอบคุณไปยังทุกคณะกรรมการที่ได้ออกพระราชบัญญัติฉบับนี้ แล้วก็ต้อง ขอขอบคุณไปยัง สนช. ด้วย ออกมาได้ทันการณ์ ทันเวลาพอดี จริง ๆ แล้วการแก้ไข ร่าง พ.ร.บ. ว่าด้วยการรักษาความสะอาดนั้นสั้น ๆ มีอยู่แค่ ๑๑ มาตรา แต่มีสาระสำคัญที่สุด ก็คือในมาตรา ๓๔/๑ มาตรา ๓๔/๑ ก็มีอยู่ในรายงานแล้ว แต่ว่าผมต้องถือโอกาสนี้ อ่านให้ท่านสมาชิกและพี่น้องประชาชนที่อยู่ทางบ้านได้เข้าใจตรงกัน เขาเขียนว่าอย่างนี้ครับ มาตรา ๓๔/๑ การเก็บ การขน การกำจัดสิ่งปฏิกูลและมูลฝอยจุด จุด จุดนั้นให้เป็นหน้าที่ และอำนาจของราชการส่วนท้องถิ่นจุด จุด จุดก็ว่ากันไป ที่สำคัญวรรคสอง การดำเนินการ ตามวรรคหนึ่ง คือการเก็บขยะ การขนขยะ การกำจัดขยะนั้น มิให้ถือว่าเป็นการร่วมลงทุน ตามกฎหมายว่าด้วยการให้เอกชนร่วมลงทุนในกิจการของรัฐ เด็ดจริง ๆ ครับ ต้องขอชื่นชม และที่ขาดมิได้ เราคงต้องขอขอบพระคุณไปยังสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย และอาจจะต้องย้อนไปถึง สปช. ด้วย เพราะเรื่องนี้เรารณรงค์ เราคุยกันมานานหลายปีแล้ว ตั้งแต่ปี ๒๕๕๗ ปี ๒๕๕๘ ปี ๒๕๕๙ สภาอุตสาหกรรมก็ชี้แจงกันหนักหน่วง เหลือเชื่อนะครับที่มีคำว่า มิให้ถือว่าเป็นการร่วมลงทุนตามกฎหมายว่าด้วยการให้เอกชน ร่วมลงทุนในกิจการของรัฐ ถือว่าเป็นบทเรียนประวัติศาสตร์ของประเทศไทยอีกหน้าหนึ่งที่ พ.ร.บ. ว่าด้วยการรักษาความสะอาดสามารถไปโอเวอร์รูล (Overrule) พ.ร.บ. ว่าด้วย การให้เอกชนร่วมลงทุนในกิจการของรัฐ แล้วก็ต้องขอขอบคุณไปยังสำนักงานกฤษฎีกาด้วย ที่กล้าหาญชาญชัย สามารถให้ความเห็นจนกฎหมายฉบับนี้ออกมาได้ ถ้าไม่มีความร่วมมือ แบบนี้ว่าการทำอะไรเกี่ยวกับขยะได้รับการยกเว้นไม่ต้องปฏิบัติตาม พ.ร.บ. ร่วมทุน ผมก็ตกใจนะครับท่านประธาน เมื่อสักครู่วรรคแรกเขาเขียนว่า การเก็บ การขน การกำจัด ไม่ต้องทำตาม พ.ร.บ. ร่วมทุน ผมตกใจเลย ก่อนหน้านี้ผมจำได้ว่าเคยเชิญท่านเลขาธิการ สำนักงานนโยบายว่าด้วยเรื่องการร่วมทุนกิจการของรัฐ น่าจะเป็นระดับซี ๑๑ มาให้คำชี้แจง ที่รัฐสภาของเราในชั้นคณะอนุกรรมาธิการ ท่านบอกว่าอาจารย์ดุสิตครับ ใครจะเก็บขยะ ใครจะขน ใครจะเผาไปกองก็เป็นไปตามการประมูลคัดเลือก การจัดจ้างกันไป จบแค่นั้นครับ อาจารย์ ผมบอกว่าแล้วถ้าอยู่ดี ๆ จะมีคนเอาขยะที่กองอยู่เป็นภูเขาเอาไปอบ เอาไปเผา เป็นเชื้อเพลิงเพื่อผลิตไฟฟ้า เขาบอกว่าเป็นการเอาขยะไปใช้ให้เป็นประโยชน์ นั่นถึงต้อง ปฏิบัติตาม พ.ร.บ. ร่วมทุน ผมก็ตกใจว่าแล้วถ้าอย่างนั้นเวลาไปผลิตไฟฟ้าจะได้รับการยกเว้นว่า ต้องเข้า พ.ร.บ. ร่วมทุนไหม ในพระราชบัญญัติว่าด้วยความสะอาด วรรคสามหรือวรรคสี่ เขายังเขียนต่อไปอีกว่า ในการนำเอาสิ่งปฏิกูลนำขยะต่าง ๆ เหล่านั้นไปดำเนินการ เอาขยะ ไปดำเนินการ เอาไปใช้หรือหาผลประโยชน์ก็ไม่ต้องทำปฏิบัติตาม พ.ร.บ. ร่วมทุน นี่ถือว่า เป็นประวัติศาสตร์ของประเทศไทยที่เราจะต้องชี้แจงให้ผู้ลงทุน ชี้แจงให้ประชาชนผู้เกี่ยวข้อง ชี้แจงให้กับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเขาเข้าใจแล้วก็อ่าน พ.ร.บ. มาตรานี้ มาตรา ๓๔/๑ ซ้ำแล้วซ้ำอีก ๆ การเอาขยะไปเก็บ ไปกอง ไปขนก็ไม่ต้อง พ.ร.บ. ร่วมทุน เอาไปเผา เพื่อหาผลประโยชน์ เพื่อผลิตไฟฟ้าก็ไม่ต้องทำตาม พ.ร.บ. ร่วมทุน ถือว่าเป็นประวัติศาสตร์ หน้าใหม่ของประเทศไทยเรา

มีอีกเรื่องหนึ่งที่ผมเสนอว่ากรรมาธิการน่าจะต้องนำไปแนบท้าย เป็นเอกสาร ภาคผนวกอีกฉบับหนึ่งคือประกาศของสำนักงาน ก็คือประกาศว่าด้วยเรื่องการดำเนินการ ตาม พ.ร.บ. ร่วมทุน พ.ศ. ๒๕๕๙ ผมไปค้นมาเขาบอกว่าถ้าหากจะต้องดำเนินการอะไรก็ตาม ที่เกี่ยวข้องกับ พ.ร.บ. ร่วมทุน ถ้าหากว่ามีความเห็น มีความเป็นห่วงว่าถ้าจะต้องใช้วิธีการประมูล สามารถยกเว้นไม่ต้องใช้วิธีการประมูลได้ ให้เสนอขออนุมัติความเห็นชอบจากคณะกรรมการ นโยบายว่าด้วยเรื่องการให้เอกชนร่วมทุนในกิจการของรัฐ ตรงนี้ถือว่าเป็นสิ่งที่ปลดล็อกไป ทุกสิ่งทุกอย่างแล้ว

เรื่องต่อไปที่อยากจะขอกราบเรียนเสนอ ขยะตามแผนพัฒนาระยะยาว ของประเทศไทยที่เรียกว่าเออีดีพี (AEDP) แผนว่าด้วยกำลังการผลิตพลังงานทดแทน ของประเทศไทย ใน ๒๐ ปีข้างหน้าเขาวางแผนไว้ คือกระทรวงพลังงานวางแผนส่งเสริมขยะ เพื่อผลิตไฟฟ้าเพียง ๕๐๐ เมกะวัตต์ ตอนนี้เราปี ๒๐๑๗ ยังเหลือเวลาอีกตั้ง ๑๘ ปี ตอนนี้ ผมเช็ก (Check) ดูข้อมูลแล้วเราผลิตไฟฟ้าจากขยะไปได้แล้ว ๓๒ เปอร์เซ็นต์ ไปได้เยอะแล้ว เพราะฉะนั้นผมก็เลยเป็นห่วงว่าขยะที่ล้นเมืองอยู่ในประเทศไทยน่าจะมีศักยภาพมากกว่า ๕๐๐ เมกะวัตต์ เราก็น่าจะเสนอผ่านไปทางกระทรวงพลังงาน ไปทาง กพช. ว่าน่าจะต้อง ทบทวนแผนเออีดีพี (AEDP) ว่าด้วยเรื่องเป้าหมายของขยะน่าจะมากกว่า ๕๐๐ เมกะวัตต์ น่าจะมีความเป็นไปได้

ข้อต่อไปที่จะขอเสนอสั้น ๆ ก็คือการกำหนดโซนนิง (Zoning) ของการมี โรงไฟฟ้าขยะ เมื่อสักครู่มีท่านผู้ทรงเกียรติได้อภิปรายไปแล้ว ใช้คีย์เวิร์ด (Keyword) ง่าย ๆ ก็คือน่าจะมีการกำหนดโซนนิง (Zoning)

ข้อ ๖ ประเด็นที่ในรายงานนี้เสนอว่านอกจากจะมีราคารับซื้อ มีเอสพีพี (SPP) ของขยะแล้ว น่าจะมีการประกาศราคารับซื้อ วีเอส (VS) ราคารับซื้อของเอสพีพี (SPP) ขยะด้วย วีเอสพีพี (VSPP) ก็คือต่ำกว่า ๑๐ เมกะวัตต์ เอสพีพี (SPP) ก็คือเกิน ๑๐ แต่ว่าไม่เกิน ๑๐๐ เมกะวัตต์ ประมาณนั้น ก็น่าจะมีหมายเหตุไว้ด้วยว่าทั้งนี้ให้เหมาะสมกับ สภาพท้องที่หรือขนาดของฟีดเดอร์ (Feeder) ที่จะรองรับได้ หรืออาจจะนำร่องเอสพีพี (SPP) เข้าไปอยู่ในนิคมอุตสาหกรรมก่อนจะดีไหม ทำนองนั้น

ข้อสุดท้ายครับท่านประธาน ในรายงานนี้ผมยังหาไม่เจอศัพท์คำว่า วิสาหกิจ ชุมชน ยังหาไม่เจอ อย่างไรผมก็จะพยายามดึงเอาโครงการส่งเสริมการผลิตขยะเข้าไป น้อมนำแนวทางของศาสตร์พระราชาให้ได้ สิ่งที่พอจะนึกได้ตอนนี้ก็คือขยะมาจากชุมชน ชุมชนเป็นคนทิ้ง ชุมชนก็ต้องมีสิทธิเป็นเจ้าของ ชุมชนก็ต้องมีสิทธิที่จะได้รับผลตอบแทน ชุมชนก็น่าจะมีสิทธิในการมีส่วนร่วมในการรับผลประโยชน์ในแต่ละขั้นตอนตามความเหมาะสม เพราะฉะนั้นฝากด้วยว่าบทบาทของความเป็นวิสาหกิจชุมชนจะเข้ามาอยู่ในวัฏจักรไซเคิล (Cycle) ของธุรกิจการผลิตไฟฟ้าด้วยขยะได้อย่างไร ขอขอบพระคุณครับ