สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ · ครั้งที่ ๑๙ · ๕ มิถุนายน ๒๕๖๐

พรพันธุ์ บุณยรัตพันธุ์ หารือเรื่องการกำจัดขยะในพื้นที่ โดยมองว่าแต่ละพื้นที่มีปัญหาไม่เหมือนกัน และการแก้ปัญหาต้องคำนึงถึงพื้นที่เป็นหลัก พรพันธุ์ บุณยรัตพันธุ์ ระบุปัญหาการบริหารจัดการในพื้นที่ท้องถิ่น โดยเฉพาะการใช้งบประมาณ ซึ่งเป็นอุปสรรคในการดำเนินงาน นอกจากนี้ยังแนะนำแนวทางในการบริหารจัดการด้านสาธารณสุข โดยใช้พื้นที่เป็นฐานและประชาชนเป็นศูนย์กลาง พรพันธุ์ บุณยรัตพันธุ์ เสนอแนวทางในการบูรณาการการบริหารจัดการในพื้นที่ โดยใช้คณะกรรมการในพื้นที่ที่มีทั้งภาครัฐและภาคเอกชน ร่วมมือกันแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นในพื้นที่

นางพรพันธุ์ บุณยรัตพันธุ์

กราบเรียนท่านประธานที่เคารพ ท่านสมาชิก สปท. ผู้ทรงเกียรติทุกท่าน ก่อนอื่นดิฉันต้องเรียนว่าเราทำงานร่วมกันมาแล้วดิฉันเห็นด้วย ๑๐๐ เปอร์เซ็นต์ในเรื่องของพื้นที่ที่จำเป็นจะต้องกำจัดขยะเพื่อสุขภาพที่ดีของประชาชน และการกำจัดขยะก็มีหลายวิธี เทคโนโลยีที่ท่านนำเสนอมานั้นเป็นสิ่งที่ไม่ต้องสงสัยอีกต่อไป ในด้านของเทคโนโลยี ในด้านของนโยบาย แต่อยากจะขอเรียนเพิ่มเติมโดยอาศัยประสบการณ์ จากทางด้านสาธารณสุข เพราะว่าประเทศไทยเราปัญหาต่าง ๆ ก็คล้ายคลึงกันทั้งสิ้น ไม่ว่าจะเป็นปัญหาในเรื่องของสิ่งแวดล้อม เรื่องของขยะ ปัญหาการขาดแคลนพลังงาน ปัญหาสุขภาพ ทั้งหมดนั้นเกิดขึ้นในพื้นที่ทั้งสิ้น เกิดกับประชาชน มีผลกระทบแก่ประชาชน ซึ่งอยู่ในพื้นที่ เพราะฉะนั้นทุกปัญหาที่เกิดขึ้นถ้าหากเราจะคิดแก้ปัญหาโดยคำนึงถึงพื้นที่เป็นหลัก อันนี้ก็น่าจะเป็นจุดเริ่มต้นที่ดีเพราะว่าแต่ละพื้นที่นั้นมีปัญหาไม่เหมือนกัน ไม่ว่าจะเป็น ปัญหาสุขภาพ ถึงแม้ว่าปัญหาสุขภาพโดยรวมทั้งประเทศจะได้เป็นภาพรวมใหญ่ของประเทศ แต่ถ้าหากว่าแยกแยะลงไปในพื้นที่ในแต่ละภาคก็ไม่เหมือนกันอยู่แล้ว เพราะฉะนั้นการแก้ปัญหาโดยคิดในระดับของประเทศลงมาสู่พื้นที่นั้น บางครั้งอาจจะไม่มี ประสิทธิภาพเท่าที่ควร อันนี้ก็เป็นอีกเรื่องหนึ่ง

เรื่องที่ ๒ แต่ละพื้นที่นั้นมีหลากหลายองค์กรภาครัฐลงไปมาก อย่างในเรื่องของ พลังงาน เรื่องของขยะที่จะทำเป็นพลังงาน มีตั้งแต่กระทรวงพลังงาน กระทรวงมหาดไทย ในรูปขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กระทรวงศึกษาธิการ สำนักนายกรัฐมนตรีที่ท่านระบุมา แล้วเราก็พบว่าปัญหาในท้องถิ่นนั้น มีจริง โดยเฉพาะการใช้งบประมาณ การบริหารจัดการ ซึ่งเป็นอิสระต่อกันและกัน สิ่งเหล่านี้ เป็นอุปสรรคทั้งสิ้นในการดำเนินงาน ท่านก็จะเห็นว่านโยบายนั้นเป็นสิ่งที่ดี แต่ว่าการนำนโยบาย ไปสู่การปฏิบัติ ก็มีท่านสมาชิก สปท. หลายท่านได้อภิปรายก่อนหน้านี้มาแล้วว่า กระบวนการตั้งแต่ไปเสาะหาแสวงหาขยะ การที่จะให้ประชาชนรับทราบ รับรู้ แล้วก็ร่วมมือ ในการที่จะให้พื้นที่ของเขาสำหรับตั้งโรงไฟฟ้าหรืออะไรก็ตาม กระบวนการเหล่านี้ต้อง อินโวลฟ์ (Involved) หลายปาร์ตี (Party) มากทีเดียว แล้วบางครั้งก็เป็นอุปสรรคอย่างแรง โดยเฉพาะอย่างยิ่งการใช้งบประมาณ เพราะฉะนั้นสิ่งที่อยากจะเรียนเสนอ และทางด้าน สาธารณสุขเราทำได้ผลดีมาแล้วก็คือการบริหารจัดการ เรื่องนี้เป็นปัญหาคือเรื่องของ การบริหารจัดการ ว่าทำอย่างไรถึงจะให้เกิดความราบรื่น เรียบร้อย แล้วก็มีประสิทธิภาพสูงสุด ขณะนี้ทางด้านสาธารณสุขเรากำลังดำเนินนโยบาย กระทรวงสาธารณสุขรับเป็นนโยบาย ที่สำคัญคือการบริหารด้านสาธารณสุขในการบริการทั้งหลาย ตั้งแต่สร้างเสริมสุขภาพ ไปจนกระทั่งถึงรักษาพยาบาล โดยใช้พื้นที่เป็นฐานแล้วก็ประชาชนเป็นศูนย์กลาง ก็คือ แอเรีย เบส แอปโพรช (Area based Approach)

แล้วอีกเรื่องหนึ่งก็คือเรื่องของการบูรณาการ อันนี้สำคัญมากเพราะว่า พื้นที่เป็นฐาน ถ้าในพื้นที่ยังมีความแตกแยก มีการแยกส่วนของการบริหารจัดการ ก็ไม่มีประสิทธิภาพเท่าที่ควร สิ่งเหล่านี้ที่แก้ไขแล้วก็ดำเนินมาอย่างได้ผลดี เราได้เคยไปดูงาน ในหลายพื้นที่แล้วพบว่า ไม่ว่าจะเป็นทางใต้ ไม่ว่าจะเป็นทางเหนือ ก็ประสบความสำเร็จเช่นกัน ก็คือการบริหารจัดการโดยการใช้คณะกรรมการในพื้นที่ ซึ่งมีทั้งภาครัฐ ทั้งภาคเอกชน ที่ภาคใต้ก็มีปัญหาเรื่องขยะในพื้นที่ เรื่องอุบัติเหตุในพื้นที่ ซึ่งคณะกรรมการสุขภาวะในพื้นที่นั้น ร่วมมือกัน มีตั้งแต่นายอำเภอ มีตั้งแต่นายก อบต. มีตั้งแต่สาธารณสุขอำเภอ นายแพทย์ ผู้อำนวยการโรงพยาบาลอำเภอ ภาคสังคม ผู้แทนของประชาชนทั้งหลายมารวมกัน เขาเรียกกันว่าเป็นดิสทริกต์ เฮลท์ บอร์ด (District Health Board) ที่จะประชุมกัน แล้วก็คิดว่าจะแก้ไขปัญหาขยะและสิ่งแวดล้อมในพื้นที่ได้อย่างไร จะแก้ไขปัญหาอุบัติเหตุ ในพื้นที่ได้อย่างไร และองค์กรทุกฝ่ายร่วมมือกันทำงาน ต้องมีการแก้ไข บางทีเป็นกฎ ระเบียบต่าง ๆ ในการใช้งบประมาณ แล้วพบว่างบประมาณที่เคยคิดว่าขาดแคลนนั้น ถ้าหากว่าร่วมมือกันจริง ๆ ปรับกฎ ระเบียบได้ บางทีมากกว่าพอเพียงเสียอีกที่จะใช้ แก้ปัญหาในพื้นที่ เพราะฉะนั้นการแก้ปัญหาโดยใช้พื้นที่เป็นหลัก ร่วมกันแก้ปัญหาในพื้นที่ โดยระบบของคณะกรรมการซึ่งมีทุกภาคส่วน แม้แต่เรื่องขยะมหาวิทยาลัยในพื้นที่ก็มีส่วน ในการที่จะช่วยเสนอแนะในเรื่องของเทคโนโลยี เพราะฉะนั้นทั้งหมดนี้ก็เป็นข้อเสนอที่ดิฉัน คิดว่ามีความสำคัญ ก็คือใช้พื้นที่เป็นหลัก มองปัญหาในพื้นที่แล้วก็บูรณาการให้ได้ ประเทศไทยสิ่งที่เป็นปัญหาอยู่ขณะนี้ในประเทศไทย คือเราบูรณาการกันไม่สำเร็จ ในต่างประเทศมีการเสนอหลักสูตรอินทีเกรชันไซเอนซ์ (Integration Science) เทคนิคของการบูรณาการทำอย่างไร เขาก็มีปัญหาเช่นเดียวกับเรา เพราะฉะนั้นการบริหารจัดการในรูปแบบของคณะกรรมการในพื้นที่ สาธารณสุขมีตั้งแต่ ระดับอำเภอ จังหวัด และเขต ปัญหาทั้งหลายก็จะถูกโซลฟ์ (Solve) ถ้าหากว่ายากที่จะแก้ไข ก็รีเฟอร์ (Refer) ไปตามลำดับ และในระดับชาติเราก็มีคณะกรรมการนโยบายสุขภาพแห่งชาติ เพื่อที่จะบูรณาการหลายหน่วยงาน เพราะว่าการแก้ปัญหาในปัจจุบันไม่มีหน่วยงานใด หน่วยงานหนึ่งสามารถที่จะแก้ไขได้ด้วยตัวของเขาเอง ก็อยากจะเรียนเสริมไว้คือสิ่งที่เรา เป็นห่วงค่ะ นโยบายเป็นสิ่งที่ดีที่ท่านนำเสนอ เทคโนโลยีก็เชื่อมั่นว่ามีประสิทธิภาพ แต่การบริหารจัดการเรียนว่าถ้าใช้กลไกแบบนี้อาจจะทำให้ประสบความสำเร็จได้อย่างเร็วขึ้น และมั่นคงมากยิ่งขึ้น ขอบพระคุณค่ะ