สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ · ครั้งที่ ๑๖ · ๒๒ พฤษภาคม ๒๕๖๐

พลตํารวจโท นิ่มมะโน หารือเรื่องการปฏิรูปตํารวจ โดยเน้นย้ำถึงความจำเป็นในการมีส่วนร่วมของภาคประชาชนในการตรวจสอบและติดตามการบริหารงานตํารวจ และขอการสนับสนุนในการศึกษาค้นคว้าเพื่อการปฏิรูปดังกล่าว

พลตํารวจโท อํานวย นิ่มมะโน กรรมาธิการ

กราบขอบพระคุณครับ กระผม พลตํารวจโท อํานวย นิ่มมะโน สมาชิกสภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ ลําดับ ๑๙๗ ต้องขออนุญาตกรรมาธิการครับ ที่จริงผมมีรายชื่อต้องขึ้นไปอยู่ข้างบนด้วย แต่ขออนุญาต อยู่คัดท้ายอยู่ข้างล่าง เพื่อนสมาชิกหลายท่าน ประชาชนด้วย เข้าใจว่าการปฏิรูปตํารวจ จะเลิกปฏิรูปไปแล้ว คณะกรรมาธิการยังศึกษา ยังค้นคว้า ยังทําความเข้าใจในเรื่องของ การปฏิรูปตํารวจ เราต้องทําด้วยความละเอียด รอบคอบ รัดกุม ถ้าจะออกไปนอกสภา ไปถามใครก็ได้ เดินไปเจอแล้วก็ถามเขาว่าต้องการให้ปฏิรูปหน่วยงานใดมากที่สุด ผมเชื่อว่า ทุกคนต้องตอบพร้อม ๆ กันว่าต้องการปฏิรูปตํารวจ ขอเพาเวอร์พอยต์ (PowerPoint) ด้วยครับ

(เจ้าหน้าที่ได้ดําเนินการเปิดพรีเซนเทชัน (Presentation))

พอเราไปดูในรัฐธรรมนูญ ฉบับปัจจุบัน ปฏิรูปองค์กรอื่น หน่วยงานอื่นพูดในภาพรวม มีปฏิรูปอยู่ ๒ หน่วยงานที่แยก มาพูดต่างหาก ปฏิรูปตํารวจพูดไว้ในมาตรา ๒๖๐ จะต้องมีคณะกรรมการขึ้นมาคณะหนึ่ง โดยคณะรัฐมนตรีจะแต่งตั้ง องค์ประกอบผมจะไม่พูดให้เสียเวลาตรงนี้ และให้เวลาเพียง ๑ ปี คณะกรรมการชุดนี้ต้องปฏิรูปตํารวจให้เสร็จ ถ้าไม่เสร็จ การแต่งตั้งตํารวจต้องตั้งตามเกณฑ์ อาวุโสที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา แปลว่ารัฐบาลนี้ แปลว่ารัฐธรรมนูญนี้ให้ความสําคัญ กับการปฏิรูปตํารวจ วันนี้เรามาปฏิรูปตํารวจกันในมิติของการสร้างการมีส่วนร่วมภาคประชาชน ในกิจการตํารวจ พอพูดถึงเรื่องนี้ก็จะไปตกผลึกตรงภาคประชาชนที่เกี่ยวข้องกับกิจการตํารวจ มีอยู่แล้ว ทํามา ๑๐ กว่าปีแล้ว จะ ๒๐ ปีด้วยซ้ํา เรียกย่อ ๆ ว่า กต.ตร. ชื่อเต็มคือ คณะกรรมการตรวจสอบและติดตามการบริหารงานตํารวจ ๑๐ กว่าปีที่ผ่านมาคือบทเรียน เราเห็นมาทั้งหมดแล้ว เราเห็นว่า กต.ตร. มีจุดอ่อนตรงไหน จุดแข็งตรงไหน คณะกรรมการนี้ ได้มาเจียรนัยจนวันนี้เป็นเพชรแล้วครับ เป็นเพชรที่เราปฏิเสธไม่ได้ ผมขออนุญาตครับ ความเดิม กต.ตร. คืออะไร ขออนุญาตสั้น ๆ นิดเดียว ประสบการณ์ตรง โดยเฉพาะ กต.ตร.สน. คือ กต.ตร. ประจําสถานีตํารวจ จะสถานีตํารวจนครบาล หรือสถานีตํารวจภูธรก็แล้วแต่ ประสบการณ์ตรงของผมครั้งหนึ่งขณะนั้นผมเป็นนายพลแล้ว มีพ่อค้าคนหนึ่งพูดกับผมว่า ผู้การอํานวยลื้อรู้จักอั๊วไหม อั๊วเป็น กต.ตร. โรงพักมาหลายสมัย เฟอร์นิเจอร์บนโรงพัก ของอั๊วทั้งนั้น อั๊วขายเฟอร์นิเจอร์ ผมตอบไปว่าอั๊วไม่รู้จักลื้อหรอกและอั๊วก็ไม่อยากรู้จักลื้อด้วย นั่นคือ กต.ตร.สน. ในอดีต ไปเอางานสนับสนุนส่งเสริมมาปนกับงานตรวจสอบ ต้องการ เฟอร์นิเจอร์เลยตั้งเจ้าของร้านเฟอร์นิเจอร์มาเป็น กต.ตร.สน. แลกเปลี่ยนกับการที่เขา บริจาคเฟอร์นิเจอร์และไปพิมพ์นามบัตรแล้วมาถามผู้การอํานวยรู้จักอั๊วไหม รู้จุดอ่อนนี้ เราแก้ครับ ยกเลิก กต.ตร.สน. ยกเลิกงานสนับสนุนกิจการตํารวจแยกไปต่างหาก จากงานตรวจสอบ ขณะนี้ก็เหลือ กต.ตร. ระดับจังหวัด ตั้งเพิ่มระดับกองบังคับการ ระดับกองบัญชาการตํารวจนครบาล เรียกว่า กต.ตร.กทม. และระดับกองบัญชาการ ตํารวจภูธรภาค ตรงนี้ชอบด้วยหลักการและเหตุผล กต.ตร. เขาได้ทําหน้าที่ในการที่จะ ตรวจสอบอย่างเข้มแข็ง ต่อไปนี้พ่อค้า คหบดี ตี๋เล็ก ตี๋ใหญ่ ก็จะไม่ได้เข้ามาเป็นองค์ประกอบ องค์ประกอบของ กต.ตร. ก็จะมาจากส่วนราชการที่เกี่ยวข้องกับงานตํารวจล้วน ๆ มาจาก ยาเสพติด ค้ามนุษย์มากใช่ไหม มาจากกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ มาจาก ป.ป.ส. มาจากสํานักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ มาจากสํานักงานอัยการสูงสุด มาจากหน่วยงานส่วนราชการ เช่น จากจังหวัด มาจากสภาทนายความ มาช่วยกันตรวจสอบ ตํารวจ มาช่วยกันติดตามประเมินผลการบริหารงานตํารวจ ขออนุญาตครับ เราจะติดประเด็น อยู่นิดเดียวเท่านั้นเอง มีเพื่อนสมาชิกพูดประเด็นนี้มาก ผมขออนุญาตชี้แจงประเด็นนี้ประเด็นเดียว ยังติดใจกัน ตรงที่ว่าทําไมต้องเอาอดีตตํารวจมานั่งอยู่ใน กต.ตร. ผมขออนุญาตอย่างนี้ครับ อดีตตํารวจ คนนั้นถูกกําหนดว่าจะต้องมีอายุระหว่าง ๖๕-๗๐ ปี อดีตตํารวจคนนั้นจะต้องมียศเป็นนายพล ถ้า กต.ตร. ระดับล่าง พลตํารวจตรี กต.ตร. ระดับสูงขึ้นไป พลตํารวจโท ไม่ได้แปลว่า ล็อกสเปก (Lock Spec) ไว้ให้ผม เพราะผมยังไม่ ๖๕ ปี องค์กรตํารวจเป็นองค์กรใหญ่ เป็นองค์กรที่มีวัฒนธรรมองค์กร เป็นองค์กรที่ค่อนข้างสลับซับซ้อน ถ้าหากว่าท่านไม่เอาตํารวจ มาเป็นองค์ประกอบซึ่งเป็นเพียงองค์ประกอบเล็กน้อย องค์ประกอบของ กต.ตร. มีตั้งแต่ ๑๘-๒๑ มีตํารวจอยู่หนึ่งเดียว ว้าเหว่มาก ผู้สูงวัยด้วย ๖๕ ปี ทําไมลงตรงนั้น นั่นคือ ประสบการณ์ที่ผ่านมา ๖๕ ปีเพื่อที่จะไม่ให้สืบทอดอํานาจ เกษียณไปแล้ว ๕ ปี ผมเกษียณ มาแค่ปีครึ่ง ๒ ปี เดินชนกับตํารวจมันจําไม่ได้แล้ว จากเดิมจับคนร้าย ผมมาเก็บขยะแล้ว เพราะฉะนั้นการสืบทอดอิทธิพลถ้า ๕ ปีไปแล้วไม่มีครับ เราเอาส่วนดีเขามา มาดูในเรื่อง วัฒนธรรมองค์กร มาดูในเรื่องความสลับซับซ้อนขององค์กร ใช้ประโยชน์จากเขา ผมเทียบเคียงกับหน่วยงานอื่น ท่านดูตามผมนิดเดียว ดูไปที่ ก.ต. คณะกรรมการตุลาการ มีประธานศาลฎีกาเป็นประธาน ดูไปที่ ก.อ. คณะกรรมการอัยการ มีอัยการสูงสุด เป็นประธาน นี่เป็นองค์กรในกระบวนการยุติธรรมด้วยกัน ดูไปที่สภาทนายความ ก็ทนายความมาเป็นนายกสภาทนายความ ดังนั้นท่านอย่ารังเกียจเลยครับ แม้ว่าจะมีตํารวจ เข้ามาเพื่อใช้ประโยชน์ในการที่เขาจะมาดูแลในเรื่องของวัฒนธรรมองค์กร นําพานาวา ของ กต.ตร. ให้ผ่านพ้นไปด้วยดี ถ้าท่านไม่เชื่อผม ผมก็ไม่ว่า ผมน่าจะเป็นคนหนึ่ง ที่มีความน่าเชื่อถือ แต่ผมไม่รังเกียจถ้าท่านไม่เชื่อผม แต่ขอให้ท่านเชื่อในเหตุผลที่ผมนําเสนอ ผมจะให้ดูตัวอย่างนี้ตัวอย่างเดียว มีคําพูดที่เป็นอมตะอยู่คําหนึ่ง อมตะนิรันดร์กาล คําพูดนี้เป็นคําพูดจากอดีตอธิบดีกรมตํารวจผู้ยิ่งใหญ่ท่านหนึ่ง ท่านพูดไว้จนปัจจุบันนี้ ยังดังก้องอยู่ “ภายใต้ดวงอาทิตย์นี้ ไม่มีสิ่งใดที่ตํารวจไทยทําไม่ได้ ในทางที่ไม่ขัดต่อศีลธรรม ขนบธรรมเนียมประเพณีอันดีงามและกฎหมายบ้านเมือง” พลตํารวจเอก เผ่า ศรียานนท์ ท่านโอนจากทหารมาเป็นอธิบดีกรมตํารวจ ท่านพูดคํานี้ ภายใต้ดวงอาทิตย์นี้ไม่มีสิ่งใด ที่ตํารวจไทยทําไม่ได้ ผมถามว่าคนทั่วไปจะเข้าใจลึกซึ้งในคําพูดนี้ไหมครับ แต่ตํารวจทุกคน เข้าใจลึกซึ้ง แค่คําพูดไม่กี่ประโยคยังต้องอาศัยตํารวจจึงจะเข้าใจได้ลึกซึ้ง นี่คืออุปมาอุปไมยของ การที่จะต้องมีตํารวจไว้หนึ่ง ทุกอย่างผมเชื่อว่าท่านรับได้หมดแล้ว ท่านอาจจะติดใจ ตรงนี้นิดเดียว แม้กระทั่งอดีตตํารวจ ขออนุญาตเอ่ยนาม ท่าน พลตํารวจตรี พิสิษฐ์ ก็ยังติดใจตรงนี้ แต่เมื่อสักครู่ผมไปคุยกับท่าน ท่านเข้าใจดีแล้วหรือเปล่า ก็ขอท่านสมาชิกครับ ท่านไม่ต้องเชื่อผม แม้ว่าผมเป็นคนมีความน่าเชื่อถืออย่างสูงก็ตาม แต่ขอให้ท่านเชื่อใน เหตุผลที่ผมนําเสนอด้วยความเคารพครับ ขอบพระคุณครับ