สถิตย์ แจงแนวทางปฏิรูปการตลาดข้าว เสริมศักยภาพชาวนาอย่างเป็นระบบ

สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ · ครั้งที่ ๑๔ · ๘ พฤษภาคม ๒๕๖๐

สถิตย์ ลิ่มพงศ์พันธุ์ ชี้แจงผลการพิจารณาของกรรมาธิการด้านเศรษฐกิจ โดยเห็นพ้องกับข้อเสนอการเสริมสร้างศักยภาพเกษตรกรผ่านการพัฒนาองค์กรชาวนา สนับสนุนวิสาหกิจเพื่อสังคม และส่งเสริมการผลิตข้าวคุณภาพตามตลาดเฉพาะและภูมิศาสตร์ พร้อมเสนอแนวทางปฏิรูปการตลาดข้าวอย่างเป็นระบบเพื่อยกระดับคุณภาพและราคาที่เป็นธรรมให้เกษตรกร โดยเน้นการมีส่วนร่วมของชาวนาผ่านกลไกสหกรณ์ การพัฒนาโรงเรียนข้าวและชาวนา และการขับเคลื่อนนโยบายอย่างเป็นขั้นตอน รวมถึงขอให้ที่ประชุมรับรองแนวทางปฏิรูปที่จัดทำเสร็จสมบูรณ์แล้ว

นายสถิตย์ ลิ่มพงศ์พันธุ์ ประธานกรรมาธิการ

กราบเรียนท่านประธาน ที่เคารพ ท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติ กระผม สถิตย์ ลิ่มพงศ์พันธุ์ ในฐานะประธานกรรมาธิการ ขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศด้านเศรษฐกิจ ขอขอบพระคุณท่านสมาชิกสภาขับเคลื่อน การปฏิรูปประเทศทุกท่านที่ได้อภิปรายให้ข้อคิดเห็นที่เป็นประโยชน์ ท่านนิกร จำนง ได้ตอบ คำถามเกี่ยวกับเรื่องน้ำ รวมถึงระบบน้ำทั้งหมด ได้ตอบท่านดุสิต เครืองาม พลตำรวจเอก ชิดชัย วรรณสถิตย์ ไปแล้ว ท่านอภิชาติได้กรุณาตอบในส่วนที่ท่าน พลตำรวจเอก สุวิระ ทรงเมตตา ได้กรุณาให้ข้อคิดเห็นที่เป็นประโยชน์

ผมขออนุญาตเรียนตอบในส่วนที่เกี่ยวข้องกับท่านสุรินทร์ จิรวิศิษฎ์ ซึ่งท่านได้กรุณาให้ข้อคิดเห็นที่เป็นประโยชน์ต่อคณะกรรมาธิการขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ ด้านเศรษฐกิจมาตลอด ในเรื่องของการสนับสนุนให้เกษตรกรเข้มแข็งนั้นสอดคล้องกับที่ คณะกรรมาธิการได้เสนอ ไม่ว่าในเรื่องของการพัฒนาองค์กรชาวนาให้ประกอบธุรกิจได้ การเร่งรัดการออกพระราชบัญญัติวิสาหกิจเพื่อสังคม การสนับสนุนให้มีการเริ่มต้นธุรกิจ การส่งเสริมให้เป็นผู้จัดการนามืออาชีพ เป็นต้น ในเรื่องของการจัดระบบการผลิต การจำหน่ายนั้น คณะกรรมาธิการก็ได้เสนอในเรื่องของการปฏิรูปการผลิต เช่น การส่งเสริม ให้ชาวนาผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวคุณภาพดี เร่งพัฒนาระบบการตรวจรับรองมาตรฐานคุณภาพข้าว ส่งเสริมการผลิตข้าวสำหรับตลาดเฉพาะ การผลิตข้าวที่มีลักษณะ หรือเอกลักษณ์พิเศษ ก็คือเรื่องที่เกี่ยวกับส่งเสริมการผลิตข้าวสำหรับตลาดเฉพาะนั่นเอง ซึ่งรวมถึงการส่งเสริมให้มี การผลิตข้าวโดยมีสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ด้วย โดยรวมขอบคุณท่านสุรินทร์ จิรวิศิษฎ์ ที่ได้แนะนำเพิ่มเติม สอดคล้องกับสิ่งที่คณะกรรมาธิการได้นำเรียนเสนอไปแล้ว

ท่านเพิ่มพงษ์ เชาวลิต ได้กรุณาพูดเรื่องชาวนาถูกกดราคา ซึ่งในเรื่องนี้ขอเรียนว่า การปฏิรูปส่วนที่เกี่ยวข้องกับการตลาดนั้น คณะกรรมาธิการได้นำเสนอเกี่ยวกับการฟื้นฟู ตลาดกลางข้าว เกี่ยวกับการส่งเสริมตลาดขายตรง ส่งเสริมตลาดดิจิทัล การกวดขันดูแล สร้างความเป็นธรรมในการค้าข้าว ท่านได้ให้ข้อสังเกตที่สำคัญว่าในการทำเรื่องนี้ชาวนา จะไปทางไหน นอกเหนือจากวิสัยทัศน์ที่ท่านอภิชาติได้กรุณาเรียนเพิ่มเติมในรายละเอียด ไปแล้วนั้น อยากจะเรียนว่าการปฏิรูปในครั้งนี้มีจุดประสงค์ที่ต้องการให้ชาวนาผลิตข้าว ที่มีคุณภาพ ต้องการให้มีการส่งเสริมให้ชาวนาจำหน่ายข้าวได้ในราคาที่ยุติธรรม ไม่ได้มุ่งให้ ชาวนาพัฒนาตนเองทางด้านปริมาณ แต่พัฒนาในเรื่องของคุณภาพ แล้วก็มีกลไกอื่น ๆ ของภาครัฐเข้าไปเสริม ไม่ว่าจะเป็นคณะกรรมการนโยบายและบริหารจัดการข้าว การปรับปรุง โครงสร้างและภารกิจของกรมการข้าว ส่วนที่ท่านอยากจะให้มีการขับเคลื่อนเป็นรูปธรรมนั้น อยากเรียนว่าคณะกรรมาธิการขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศด้านเศรษฐกิจ ได้เคยนำเรียน เสนอต่อสภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศในเรื่องนำร่องเมืองข้าว และในเรื่องการจัดการข้าว โดยระบบสหกรณ์ สิ่งที่สำคัญที่ท่านได้พูดอีกเรื่องหนึ่ง ก็คือเรื่องของการจัดลำดับความสำคัญ เพื่อที่จะให้การปฏิรูปนั้นมีความต่อเนื่อง ซึ่งเรื่องนี้คณะกรรมาธิการจะได้นำไปประกอบ รวมเป็นรายงานเพื่อที่จะได้จัดลำดับความสำคัญ และขับเคลื่อนข้อเสนอในการปฏิรูป ให้เป็นรูปธรรม เป็นขั้นเป็นตอนไป ท่านเสนอในเรื่องที่เกี่ยวกับการมีส่วนร่วมของชาวนานั้น ก็ขอเรียนว่าได้มีข้อเสนอเกี่ยวกับเรื่องนี้ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของการเสนอเรื่องการแบ่งปัน ผลผลิต เรื่องการลงทุนร่วมกันในการสร้างแหล่งน้ำขนาดเล็ก เป็นต้น

ท่านธรรมศักดิ์ พงศ์พิชญามาตย์ ได้กรุณาเสนอในเรื่องของการสร้างกลไก ให้ชาวนาเข้มแข็ง อยากเรียนว่ามีเรื่องเกี่ยวข้องที่คณะกรรมาธิการได้เสนอที่เป็นรูปธรรมไปแล้ว ก็คือการจัดการข้าวโดยระบบสหกรณ์ และนอกเหนือจากนั้นก็ยังได้เสนอเป็นภาพรวมว่า การแก้ไขนั้นจะต้องสร้างกลไกให้ชาวนาเข้มแข็ง ไม่ว่าจะในรูปการมีส่วนร่วมของชาวนาเอง เป็นสหกรณ์ หรือภาครัฐที่จะต้องสร้างกลไกขึ้นมาดังที่ได้กล่าวแล้ว

ท่านกิตติ กิตติโชควัฒนา ได้กรุณาพูดถึงโรงเรียนชาวนา เข้าใจว่ารวมถึง ท่านธรรมศักดิ์ด้วย อยากจะเรียนว่าในปัจจุบันมีโรงเรียนข้าวและชาวนาอยู่แล้วที่กรมการข้าว อย่างไรก็ตามจะได้ประมวลข้อเสนอของท่านเพื่อได้เพิ่มความเข้มแข็ง และขยายงาน ในส่วนที่เกี่ยวข้องกับโรงเรียนข้าวและชาวนาเพิ่มเติมมากขึ้น

โดยสรุปคือขอขอบพระคุณทุกท่านที่ได้กรุณาเสนอแนะเพิ่มเติมบางเรื่อง ตรงกันอยู่แล้ว เรื่องที่ท่านได้เน้นหนักเพิ่มเติมนั้นจะได้นำไปประมวลเพื่อทำให้การปฏิรูป เรื่องนี้มีรายงานที่สมบูรณ์มากยิ่งขึ้น อยากเรียนว่าในภาพรวมแล้วการปฏิรูปครั้งนี้ เป็นการปฏิรูปที่ลดความเสี่ยงของชาวนา เป็นการปฏิรูปที่เพิ่มคุณภาพชีวิตให้ชาวนา เป็นการปฏิรูปที่นำไปสู่การปฏิรูปการผลิต การปฏิรูปการตลาด การปฏิรูปการให้ความช่วยเหลือ ทางด้านการเงิน การปฏิรูปกลไกภาครัฐ และที่สำคัญคือการน้อมนำศาสตร์พระราชา ไปปฏิบัติอย่างถูกต้องดังที่ท่านนิกร จำนง ได้นำเสนอไปทั้ง ๒ ครั้ง ทั้งในครั้งแรกและตอน ตอบคำถาม จึงอยากเรียนว่าในครั้งนี้เป็นการปฏิรูปข้าวอย่างเป็นระบบ เป็นการปฏิรูป ที่ทำขึ้นโดยข้อแนะนำของสภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศที่ได้แนะนำว่าคณะกรรมาธิการ ขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศด้านเศรษฐกิจ ควรจะตั้งคณะอนุกรรมาธิการชุดนี้ขึ้นมา คณะอนุกรรมาธิการชุดนี้ได้ตั้งขึ้นมาแล้ว และได้ทำงานตามที่ท่านได้มอบหมายเสร็จสิ้นแล้ว หวังว่ารายงาน เรื่อง แนวทางการปฏิรูปข้าวอย่างเป็นระบบ ที่ท่านได้มอบหมายให้การบ้านไปนั้น และที่คณะกรรมาธิการได้เสนอนั้นคงจะเป็นที่ยอมรับและเป็นที่พึงพอใจของท่าน ฝากเรียน สมาชิกสภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศทุกท่านได้กรุณาให้เกียรติเห็นชอบกับข้อเสนอ แนวทางการปฏิรูปข้าวอย่างเป็นระบบด้วย ขอบพระคุณครับ