สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ · ครั้งที่ ๑๓ · ๒ พฤษภาคม ๒๕๖๐

อโณทัย ฤทธิปัญญาวงศ์ เสนอการปฏิรูปประเทศด้านสังคม โดยเน้นการพัฒนากฎหมายและขับเคลื่อนการปฏิรูปเพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ และเตรียมความพร้อมสำหรับสังคมผู้สูงอายุ โดยเฉพาะการปรับปรุงกฎหมายที่คุ้มครองแรงงาน และการสร้างความมั่นใจให้กับแรงงานสูงวัย

นายอโณทัย ฤทธิปัญญาวงศ์ ประธานกรรมาธิการ

กราบเรียน ท่านประธานสภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ ท่านสมาชิกสภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ ที่เคารพครับ คณะกรรมาธิการขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศด้านสังคม ได้มีการนําเสนอ เรื่องเกี่ยวกับผู้สูงอายุไป ๒ เรื่องที่ผ่านมานะครับ

เรื่องที่ ๑ เป็นการพัฒนากฎ ระเบียบ ข้อบังคับที่เอื้อให้องค์กรปกครอง ส่วนท้องถิ่นสามารถดําเนินการพัฒนาคุณภาพชีวิตและดูแลผู้สูงอายุ

เรื่องที่ ๒ การขับเคลื่อนต้นแบบบูรณาการเพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ

ในวันนี้เป็นการพิจารณาเพิ่มเติมมาเป็นเรื่องที่ ๓ ซึ่งอยู่ในกระบวนการ เตรียมการผู้สูงอายุ เนื่องจากการที่เราได้ไปพบกับท่านรัฐมนตรีประจําสํานักนายกรัฐมนตรี ท่านดอกเตอร์สุวิทย์ เมษินทรีย์ เมื่อวันที่ ๓ เมษายนที่ผ่านมา ท่านบอกว่าเมื่อผ่าน สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศแล้วสามารถนําเรื่องนี้ไปควบรวมกับสิ่งที่ได้เสนอไป ๒ เรื่อง เข้าสู่วาระการปฏิรูป ๒๗ วาระ ๔๒ เรื่องเร่งด่วน ไปเสริมพร้อมกันได้เพราะเป็นกระบวนการ เตรียมการด้วยกัน เป็นที่ทราบอยู่แล้วว่าขณะนี้ประเทศไทยเราเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ และตัวเลข อัปเดต (Update) ที่สุดในขณะนี้คือเรามีจํานวนประชากรผู้สูงอายุประมาณ ๑๐,๗๐๐,๐๐๐ คน คิดเป็นร้อยละ ๑๖ ของประชากรทั้งหมด และคาดว่าในปี ๒๕๖๔ จะมีผู้สูงอายุประมาณ ๑ ใน ๕ คือ ๒๐ เปอร์เซ็นต์ ก็จะประมาณ ๑๓,๔๐๐,๐๐๐ คน ซึ่งในอีก ๔ ปีข้างหน้า ถือว่าค่อนข้างเร็วมาก และในปี ๒๕๗๔ ก็จะมีถึง ๒๘ เปอร์เซ็นต์ ขณะนั้นถือว่า เป็นสังคมสูงวัยระดับสุดยอด ก็มีถึง ๑๘,๗๖๐,๐๐๐ คน ถ้าพูดถึงประมาณการโดยสังเขป ก็จะเห็นว่าตัวเลขเหล่านี้เป็นตัวเลขนํามาซึ่งปัญหาต่าง ๆ ในอนาคต ทางกรรมาธิการ เลยคิดว่าเป็นตัวเลขที่เป็นแรงจูงใจทําให้ต้องมีการเตรียมความพร้อมก่อนการเข้าสู่ผู้สูงวัย ปัญหาสําคัญที่อาจจะไม่สามารถหลีกเลี่ยงได้ก็คือปัญหาการขาดแคลนแรงงานซึ่งจะทวี ความรุนแรง ไม่ว่าจะเป็นทั้งภาครัฐและภาคเอกชน เพราะโครงสร้างที่เปลี่ยนไปนั้น เป็นปัจจัยสําคัญ ผมอยากจะยกตัวอย่างสิทธิเล็ก ๆ น้อย ๆ ที่เป็นแรงจูงใจและเกิดแนวคิดว่า เราควรจะขยายโอกาสการทํางานของผู้สูงอายุขึ้นไป จากการสํารวจของสํานักงานสถิติแห่งชาติ ในเดือนมกราคมถึงเดือนมีนาคม ปี ๒๕๕๙ พบว่ามีแรงงานผู้สูงอายุที่มีอายุมากกว่า ๖๐ ปี มีสัดส่วนการจ้างงานร้อยละ ๓๕.๖ ซึ่งก็ถือว่ามากพอสมควร ยังสามารถเป็นกําลังแรงงานได้โดยพิจารณาตามความสามารถ และความเหมาะสม แต่พอถึงปี ๒๕๔๓ ปี ๒๕๕๓ จะพบว่าภาวะการทํางาน ของประชากรที่มีคนสูงวัยทํางานอยู่ในจํานวน ๓.๘๔ ล้านคน หรือคิดเป็นร้อยละ ๓๘ ของประชากรสูงวัยทั้งหมด ๙.๙ เป็นแรงงานในระบบ และประมาณ ๙๐.๑ เปอร์เซ็นต์ เป็นแรงงานนอกระบบ ตัวเลขต่าง ๆ มีนัยสําคัญและมีความเกี่ยวข้องที่คิดว่าจําเป็นจะต้องมี การเตรียมความพร้อม คณะกรรมาธิการขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศด้านสังคมจึงมี การนําเสนอการส่งเสริมการจ้างแรงงานผู้สูงอายุเพื่อให้สภา สปท. พิจารณาภายใน เดือนเมษายน ๒๕๖๐ แต่วันนี้เป็นวันที่ ๒ พฤษภาคม ก็เลยมาเพียง ๒ วัน

ระยะที่ ๒ เป็นการขับเคลื่อน เสนอรายงานการขับเคลื่อนไปยังคณะรัฐมนตรี ให้พิจารณาภายในเดือนพฤษภาคม แต่เนื่องจากว่าหลังจากเราเข้าไปพบท่านรัฐมนตรี ประจําสํานักนายกรัฐมนตรีแล้ว ท่านอนุญาตให้นําเรื่องนี้เข้าไปในเรื่องวาระเร่งด่วน ๒๗ วาระ ๔๒ เรื่อง ผนวกกันเข้าไปได้เลย ซึ่งก็จะทําให้สามารถขับเคลื่อนการปฏิรูปเสร็จภายในปีนี้

ระยะที่ ๓ จะเป็นการประสานงานร่วมมือระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง หลังจากที่เราได้เสนอผ่านทางรัฐมนตรีประจําสํานักนายกรัฐมนตรีไปแล้ว ก็จะเป็นการประชุม กลุ่มย่อย ทําให้ผลักดันเรื่องเหล่านี้ต่อไป

ข้อเสนอแนะโดยรวม ทางคณะกรรมาธิการได้เสนอไป ๒ ข้อ

ข้อ ๑ เป็นการปรับปรุงข้อกฎหมายที่คุ้มครองและส่งเสริมการทํางาน ที่เกี่ยวข้องกับแรงงานนอกระบบและในระบบซึ่งเป็นแรงงานผู้สูงอายุ โดยผลักดันให้มี การเร่งรัดจากกระทรวงแรงงานพิจารณาจัดทําร่างพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... และร่างพระราชบัญญัติประกันสังคม (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... เพื่อสร้าง ความมั่นใจให้กับสถานประกอบการและแรงงานสูงวัย โดยคํานึงถึงประโยชน์สูงสุดที่แรงงาน สูงวัยทั้งกลุ่มที่เป็นแรงงานในระบบและแรงงานนอกระบบจะได้รับ แล้วก็ข้อเสนอแนะอื่น ๆ ซึ่งมีอยู่หลายข้อพอสมควร เดี๋ยวผมจะให้ทางผู้เข้าร่วมอภิปรายชี้แจงได้

ข้อ ๒ การพิจารณาวันนี้เพื่อความถูกต้องและชัดเจน สักครู่ใหญ่เราจะขออนุญาต แจกเอกสารแล้วก็นําเสนอข้อมูลด้วยโปรแกรมเพาเวอร์พอยต์ (Program PowerPoint) แล้วก็ขออนุญาตให้คุณประกาศิต กายะสิทธิ์ อนุกรรมาธิการขับเคลื่อนการปฏิรูประบบ รองรับสังคมสูงวัยและผู้ด้อยโอกาส ซึ่งเป็นบุคคลภายนอก ได้ขออนุญาตเข้ามาประชุม กับสภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ ต่อไปก็จะเชิญท่านปลัดกระทรวง วิเชียร ชวลิต ได้ชี้แจงเรื่องโดยสังเขปต่อไปครับ