จุไรรัตน์ ชี้ร่าง พ.ร.บ. สื่อมวลชน คุ้มครองเสรีภาพ-เน้นจริยธรรม

กราบเรียนท่านประธานและสมาชิก สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศที่เคารพทุกท่าน ดิฉัน นางจุไรรัตน์ จุลจักรวัฒน์ สมาชิกสภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ ๐๓๐ วันนี้ต้องกราบขอบพระคุณท่านประธานที่ให้ โอกาสได้มาตอบคำถามแล้วก็ตอบข้อซักถามของท่านสมาชิกสภาที่มีเกียรติทุกท่าน เดิมทีดิฉันอยู่กรรมาธิการด้านการศึกษาและย้ายมาอยู่กรรมาธิการด้านการสื่อสารมวลชน วันนี้รู้สึกมีความภาคภูมิใจนะคะ รู้สึกว่าเป็นวาสนาที่ได้มาอยู่กรรมาธิการด้านการสื่อสารมวลชน เพราะว่าดิฉันเห็นสิ่งหนึ่งที่สำคัญแล้วก็เป็นประเด็นที่จะตอบกับท่านสมาชิกสภาโดยรวม ท่าน พลเอก เลิศรัตน์ ที่เคารพ ท่านศาสตราจารย์ดุสิต เครืองาม ท่าน พลอากาศตรี เฉลิมชัย เครืองาม ในเรื่องของจริยธรรมสื่อและมาตรฐานวิชาชีพสื่อ รวมทั้งสภาวิชาชีพสื่อมวลชน ประเด็นเหล่านี้เป็นเรื่องที่มีนัยสำคัญของร่างพระราชบัญญัติฉบับนี้ เนื่องจากว่าร่าง พ.ร.บ. นี้ ใช้ชื่อว่าร่าง พ.ร.บ. คุ้มครองสิทธิเสรีภาพ ส่งเสริมจริยธรรม และมาตรฐานวิชาชีพสื่อมวลชน สิ่งสำคัญที่สุดของร่าง พ.ร.บ. นี้คือประชาชนจะได้รับการคุ้มครองด้วย นอกจากสื่อจะได้รับ การคุ้มครองเท่านั้น ในการที่เรากำหนดร่าง พ.ร.บ. ฉบับนี้รวมบทเฉพาะกาลเดิมทีมีทั้งหมด ๑๐๐ มาตรา ในแต่ละมาตราก็จะมีส่วนต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง

ขออนุญาตนำเสนอส่วนที่ ๕ ประกอบด้วยมาตรฐานจริยธรรมสื่อมวลชน ส่วนที่ ๖ ส่วนที่ ๗ ส่วนที่ ๘ ส่วนที่ ๙ และส่วนที่ ๑๐ แต่จะมีแค่บางส่วนเท่านั้นที่เกี่ยวข้อง กับคำถามของท่านสมาชิกสภาทั้ง ๓ ท่าน และอาจจะครอบคลุมไปถึงท่านอื่น ๆ ด้วย ถ้าหากว่าจะเกิดประโยชน์ คำถามทั้งหมดโดยรวมแล้วท่านมองว่ายังไม่มีอะไรชัดเจน ในร่าง พ.ร.บ. นี้ ดิฉันสามารถตอบได้ว่าขณะนี้เป็นจุดเริ่มต้นที่สำคัญหากว่าร่าง พ.ร.บ. นี้ผ่าน หลักการสำคัญของร่าง พ.ร.บ. นี้ตามกฎหมายก็คือจะต้องมีสภาวิชาชีพสื่อมวลชนแห่งชาติ เพื่อมาคุ้มครองสิทธิเสรีภาพและทำให้สื่อมวลชนที่ทำอาชีพสื่อมวลชนอยู่แล้วได้กำหนด มาตรฐานตัวเองแล้วก็พัฒนาตัวเองมากขึ้น ทั้งสื่อมวลชนรุ่นเก่า สื่อมวลชนรุ่นใหม่ และสื่อมวลชนที่จะเป็นอนาคตของชาติต่อไป ตัวดิฉันเองมองว่าสื่อมวลชนมีความสำคัญ อย่างยิ่งยวดต่อการพัฒนาประเทศ สื่อมวลชนมีนัยสำคัญกับการที่จะนำความคิดของคน ถ้าหากสื่อมวลชนมี พ.ร.บ. ฉบับนี้ขึ้นมาเราก็จะพบว่ามาตรา ๕๖ มาตรา ๕๗ ในส่วนนี้ เขาพูดถึงมาตรฐานกลาง ยังไม่ได้พูดถึงรายละเอียดของจริยธรรมสื่อเนื่องจากว่าเราจะต้องมี คณะกรรมการจริยธรรมขึ้นมาก่อน ดังนั้นเนื้อหาสาระต่าง ๆ การเดินทางของรายละเอียด ที่ถูกต้องก็จะต้องให้ร่าง พ.ร.บ. ฉบับนี้ผ่านไปเสียก่อน ในส่วนสำคัญเรื่องของมาตรฐานต่าง ๆ เราจะเห็นได้ว่าอย่างที่ท่านดุสิตถามหรือท่านเลิศรัตน์ได้กรุณาให้คำแนะนำว่าควรจะต้องเขียน ให้ชัดเจน ในเรื่องของมาตรฐานจะต้องหลังจากที่เรามีคณะกรรมการสภาวิชาชีพ ซึ่งในร่าง พ.ร.บ. ฉบับนี้ได้กำหนดที่เป็นประเด็นที่มีปลัดกระทรวงวัฒนธรรมและ ปลัดสำนักนายกรัฐมนตรีมาเป็นคณะกรรมการสภาวิชาชีพ ซึ่งจะสรุปอย่างไรนั้นก็คงจะต้อง แล้วแต่สภานี้นะคะ หากว่าเรามีสภาวิชาชีพเรียบร้อยแล้ว สภาวิชาชีพก็จะทำหน้าที่ กำหนดขั้นตอนต่าง ๆ ซึ่งจะเห็นได้ว่าสอดคล้องกับรัฐธรรมนูญ มาตรา ๓๕ รัฐธรรมนูญ มาตรา ๓๕ บอกไว้ว่า บุคคลซึ่งประกอบวิชาชีพสื่อมวลชนย่อมมีเสรีภาพในการเสนอข่าวสาร พร้อมการแสดงความคิดเห็นตามจริยธรรมวิชาชีพ ดังนั้นจะเห็นได้ว่าร่าง พ.ร.บ. ฉบับนี้ เดินตามรัฐธรรมนูญ มาตรา ๓๕ ตามจริยธรรมแห่งวิชาชีพ เพราะฉะนั้นจะเห็นได้ว่า ในรัฐธรรมนูญ มาตรา ๓๕ ก็ถือว่าเป็นหลัก ส่วนร่าง พ.ร.บ. ของคณะกรรมาธิการนี้เอง ในวัตถุประสงค์ต่าง ๆ ในมาตราต่าง ๆ จะเห็นได้ว่า ยกตัวอย่าง เช่น มาตรา ๑๕ ได้เขียนไว้ว่า องค์การวิชาชีพสื่อมวลชนต้องมีวัตถุประสงค์ในการดำเนินการอย่างใดอย่างหนึ่งใน ๘ ข้อ ต้องดำเนินการตามนี้ ยกตัวอย่าง เขาบอกว่าองค์การวิชาชีพสื่อมวลชนต้องส่งเสริม และพัฒนามาตรฐานจริยธรรมของสมาชิกให้มีความครบถ้วน ครอบคลุมทุกด้าน และสอดคล้อง ตัวอย่างต่อไปเช่นในมาตรา ๒๙ ได้เขียนไว้ว่า สภาวิชาชีพสื่อมวลชนแห่งชาติต้องมีวัตถุประสงค์ต่อไปนี้ (๓) ส่งเสริม สนับสนุน พัฒนา และฝึกอบรมผู้ประกอบวิชาชีพสื่อมวลชนให้มีความรู้ ความรับผิดชอบ มีคุณธรรมจริยธรรม และมีพัฒนาการ หรือ (๙) เสนอความเห็นหรือให้คำแนะนำต่อ ครม. เกี่ยวกับมาตรการ คุ้มครองสิทธิเสรีภาพ ส่งเสริมจริยธรรม และมาตรฐานวิชาชีพสื่อมวลชน และมาตรการ การคุ้มครองประชาชนจากการประกอบวิชาชีพสื่อมวลชนหรือปัญหาสื่อมวลชนของประเทศ นอกนั้นก็จะมีในมาตรา ๕๖ มาตรา ๕๗ ส่วนที่ ๕ ที่ว่าด้วยมาตรฐานจริยธรรมสื่อมวลชน หรือส่วนที่ ๖ เรื่องของการส่งเสริมจริยธรรมและมาตรฐานวิชาชีพสื่อมวลชนต่าง ๆ ขออนุญาตเจ้าหน้าที่เปิดสไลด์ (Slide) ให้หน่อยค่ะ

(เจ้าหน้าที่ได้ดำเนินการเปิดพรีเซนเทชัน (Presentation))

มาตรา ๕๗ ถ้าท่านสมาชิก ที่เคารพทุกท่านมีโอกาสได้ดู จะเห็นได้ว่าตัวนี้จะเป็นจุดจิ๊กซอว์ (Jigsaw) ที่สำคัญ ในการที่จะทำให้ไม่ว่าจะเป็นในเรื่องคุณภาพการนำเสนอข้อมูลข่าวสาร การป้องกัน จากสื่อปลอม ๆ และรักษาสื่อที่ดี ๆ ไว้ได้ แล้วทำให้ประชาชนในประเทศได้รับรู้ ข้อมูลข่าวสาร ได้เชื่อมโยง ได้เห็นความหลากหลายของปัญหาต่าง ๆ หรือข้อดีต่าง ๆ ในการนำเสนอจากสื่อ เพราะฉะนั้นจะเห็นได้ว่ามาตรา ๕๗ ซึ่งพูดถึงเรื่องมาตรฐานกลาง เดี๋ยวจะเชื่อมโยงไปถึงมาตรฐานวิชาชีพ มาตรฐานจริยธรรมด้วย ตรงนี้อยากจะขอยก ประเด็นว่ามาตรา ๕๗ นั้นมาตรฐานกลางซึ่งจริง ๆ ก็คือมาตรฐานจริยธรรมสื่อมวลชนนั่นเอง มาตรฐานกลางที่คณะกรรมการสภาวิชาชีพกำหนด ตอนนี้เรายังไม่มีสภาวิชาชีพ เมื่อได้สภาวิชาชีพเราก็จะกำหนด เพราะฉะนั้นก็จะแกรนด์ (Grand) แล้วก็จะสมบูรณ์ มากกว่านี้ ตามมาตรา ๔๕ (๒) อย่างน้อยต้องมีเรื่องดังต่อไปนี้

๑. การนำเสนอเนื้อหาและข้อมูลข่าวสารจะต้องถูกต้อง ครบถ้วน รอบด้าน และให้ความเป็นธรรมแก่ทุกฝ่าย แค่ข้อนี้ข้อเดียวตัวดิฉันเองในฐานะกรรมาธิการรู้สึก สบายใจ รู้สึกปลอดภัย

๒. ข้อนี้สำคัญ การนำเสนอเนื้อหาและข้อมูลข่าวสารจะต้องตระหนัก ถึงผลกระทบต่อบุคคลอื่นและคำนึงถึงสิทธิมนุษยชน ศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ ความเป็นส่วนตัว และการคุ้มครองสิทธิส่วนบุคคลของผู้เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะเยาวชนและผู้ด้อยโอกาส ในสังคม ทั้งนี้ ต้องไม่เป็นการซ้ำเติมผู้ประสบเคราะห์กรรม รวมทั้งหลีกเลี่ยงการนำเสนอ เนื้อหาที่ก่อให้เกิดความเกลียดชังกันระหว่างกลุ่มคนในชาติหรือศาสนาหรือการใช้ ความรุนแรงระหว่างกัน อันนี้ยกตัวอย่างนะคะ ที่เหลือก็อยากจะฝากให้ท่านสมาชิก สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศลองดูว่าเอาแค่ข้อ ๑ ข้อ ๒ บ้านเมืองสงบแล้วค่ะ แล้วต่างคนต่างทำหน้าที่กันไปจะไม่เกิดความวุ่นวายในทันที เพราะฉะนั้นในส่วนของ มาตรฐานวิชาชีพ ในส่วนของมาตรฐานกลางก็คงจะต้องรอสภาวิชาชีพสื่อมวลชนแห่งชาติ เรียบร้อยก่อน ขอบพระคุณค่ะ