กราบเรียนท่านประธานสภาขับเคลื่อนการปฏิรูป ประเทศที่เคารพ กระผม พลเอก เลิศรัตน์ รัตนวานิช สมาชิกสภาขับเคลื่อนการปฏิรูป ประเทศ ขออนุญาตอภิปรายให้ข้อคิดเห็นในวาระปฏิรูปที่คณะกรรมาธิการด้านการบริหาร ราชการแผ่นดินได้เสนอเพื่อที่จะเป็นข้อมูลประกอบ ที่จริงผมก็คิดว่าหลาย ๆ ท่านทั้ง ๕ ท่าน ที่ได้อภิปรายก็ได้ชี้ให้เห็นถึงข้อเสนอเพิ่มเติมว่าค่อนข้างจะเห็นด้วยกับแนวทางในการที่เรา จะต้องทําให้ประเทศของเราเป็นประเทศที่สื่อสารกันด้วยอิเล็กทรอนิกส์ แล้วก็ควรจะทําให้มี ความครอบคลุมในหลาย ๆ ด้าน เมื่อเช้าเราพูดกันในเรื่องของฟินเทค (FinTech) เราพูดถึง เรื่องบิ๊กดาต้า (Big Data) ผมคิดว่าเท่าที่ฟังเพื่อน ๆ สปท. อภิปรายแล้วอันนี้จะเป็น บิ๊กเกสต์ดาต้า (Biggest Data) คือจะมีข้อมูลมหาศาลเกี่ยวกับพี่น้องประชาชนตั้ง ๕๐-๖๐ ล้านคน แล้วด้านต่าง ๆ มากมาย ตัวเลขต่าง ๆ หมายเลขบัตรต่าง ๆ พอทุกคนเห็นเรื่องนี้ ก็ฝากความหวังไว้ที่กรรมาธิการชุดนี้กับเรื่องการปฏิรูปในเรื่องนี้ คือเผอิญไปอ่าน ร่างพระราชบัญญัติว่าด้วยรัฐบาลดิจิทัล พ.ศ. .... แล้วมีคําถาม ก็คงจะไม่อภิปรายอะไรเพิ่มเติม นอกจากจะตั้งคําถามสัก ๓-๔ คําถามแล้วท่านกรรมาธิการได้ชี้แจงเพิ่มเติมเพื่อทํา ความเข้าใจนะครับ เพราะว่าตัวร่าง พ.ร.บ. ไม่ยาวนัก ประเด็นแรก ในหมวด ๔ ท่านกําหนดให้มีคณะกรรมการรัฐบาลดิจิทัลขึ้นที่ว่ามี ๑๓ คน มีรองนายกรัฐมนตรี ที่บริหารราชการแผ่นดินมาเป็นประธานกรรมการ ท่านก็บอกว่าให้กรรมการชุดนี้เป็นกรรมการ เฉพาะด้านภายใต้คณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ พอมาตรา ๒๐ ท่านก็พูดถึงอํานาจหน้าที่ต่าง ๆ อันนั้นก็เป็นในเรื่องของคณะกรรมการที่เรียกว่าคณะกรรมการรัฐบาลดิจิทัล ต่อมา ในหมวด ๕ ท่านตั้งสํานักงานขึ้นมาแล้ว เรียกว่าสํานักงานรัฐบาลดิจิทัล ซึ่งตัวสํานักงานนี้ ในมาตรา ๒๒ ท่านก็พยายามเขียนว่าให้มีสํานักงานรัฐบาลดิจิทัลเป็นหน่วยงานกลาง ทําหน้าที่อํานวยการเพื่อสนับสนุนและส่งเสริมการดําเนินงานเกี่ยวกับการพัฒนารัฐบาล ดิจิทัล
สํานักงานรัฐบาลดิจิทัลเป็นหน่วยงานของรัฐ มีฐานะเป็นนิติบุคคล และไม่เป็น ส่วนราชการตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน หรือรัฐวิสาหกิจ ตามกฎหมายและวิธีการงบประมาณหรือกฎหมายอื่น ก็มีความพยายามที่จะตั้งหน่วยงาน ไม่ให้เป็นอะไรเลย ทั้งหมดที่มีอยู่ไม่เอาทั้งนั้น ส่วนราชการปกติก็ไม่เอา รัฐวิสาหกิจ ก็ไม่เอา องค์การมหาชนที่เขาเพิ่งมีพระราชบัญญัติขึ้นมาเมื่อ ๑๐ กว่าปีที่แล้วก็ไม่เอา จะขอเอาเป็นเอกเทศ ก็เลยอยากจะถามว่าจะไปเหมือนกับอะไร แล้วทําไมไม่เอารูปแบบ ที่มีอยู่แล้ว เพราะสํานักงานรัฐบาลดิจิทัลก็ไม่ได้มาจากที่ไหน ก็มาจากสํานักงานรัฐบาล อิเล็กทรอนิกส์ (องค์การมหาชน) ซึ่งจัดตั้งเมื่อปี ๒๕๕๔ ที่ยกเลิกอันนั้นแล้วโอนมาเป็นอันนี้ ทําไมถ้าจะคงความเป็นองค์การมหาชนอยู่ผมว่าก็มีอิสระดีในการทํางาน ทั้งการบริหาร งบประมาณ การออกระเบียบของตนเอง ยืดหยุ่นอ่อนตัวกว่ารัฐวิสาหกิจด้วยซ้ําไป แต่พอเขียนลอย ๆ ขึ้นมาอย่างนี้ก็เลยจะสงสัยในรูปแบบที่ท่านอยากให้เป็นว่าหน้าตา เป็นอย่างไร
อีกคําถามหนึ่งก็มาในหมวดเดียวกัน ยังอยู่ในหมวด ๕ มาตรา ๒๔ เมื่อสักครู่ ท่านมีคณะกรรมการใหญ่ อันนั้นเรียกว่าคณะกรรมการรัฐบาลดิจิทัล แล้วท่านก็มามี สํานักงานรัฐบาลดิจิทัล คณะกรรมการรัฐบาลดิจิทัลไม่ได้มากํากับสํานักงานรัฐบาลดิจิทัล ท่านตั้งคณะกรรมการขึ้นมาอีกคณะหนึ่งเรียกว่าคณะกรรมการสํานักงานรัฐบาลดิจิทัล แล้วท่านก็ให้มีคนหนึ่งซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้งมาเป็นประธาน รูปแบบของกรรมการชุดนี้ เหมือนรูปแบบของกรรมการในองค์การมหาชน คือเป็นบุคคลที่สรรหาขึ้นมาไม่ใช่ข้าราชการประจํา แล้วก็มาทําหน้าที่เป็นประธาน ภายใต้บอร์ด (Board) นั้นก็มีปลัดกระทรวงดิจิทัล มีเลขาธิการกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจต่าง ๆ และมีกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิอีก ๔-๖ คน ก็จะเป็นกรรมการประมาณสัก ๙ คน มีเลขานุการเข้ามาอีกก็เป็น ๑๐ คนอะไรอย่างนี้ โดยประมาณ นี่ก็คือรูปแบบของกรรมการองค์การมหาชนอยู่แล้ว แม้แต่คุณสมบัติ ท่านก็เขียนเหมือนเลยอายุไม่เกิน ๗๐ ปี เพราะปกติรัฐวิสาหกิจท่านให้อายุ ๖๕ ปี ตัวบอร์ด (Board) อันนี้เขาให้อายุ ๗๐ ปี ที่ผมสงสัยแล้วก็หยิบประเด็นนี้ขึ้นมา เพราะว่า ในมาตรา ๒๕ ถ้าพูดถึงคุณสมบัติโอเค (Okay) ในมาตรา ๒๖ ก็พูดถึงเรื่องการแต่งตั้งต่าง ๆ แล้วก็มาพูดถึงอํานาจหน้าที่ ผมรวมอํานาจหน้าที่ของกรรมการชุดนี้ซึ่งกํากับดูแลสํานักงาน รัฐบาลดิจิทัลแทบจะไม่ต่างจากอํานาจหน้าที่ของกรรมการรัฐบาลดิจิทัลอีกบอร์ด (Board) หนึ่ง แล้วในนี้ไม่ได้เขียนรีเลชันชิป (Relationship) เลย ไม่มีความสัมพันธ์เลยว่าบอร์ด (Board) ของสํานักงานต้องไปฟังคนนั้นหรือเปล่า แล้วก็ตั้งมาจากคนละที่ด้วย จึงทําให้เกิดความสงสัยว่า เวลาทํางานจริง ๆ บอร์ด (Board) แรกที่ว่าเป็นบอร์ด (Board) ใหญ่ทําอะไร ไม่ได้มาสั่งบอร์ด (Board) ที่ ๒ นี้เลยซึ่งเป็นบอร์ด (Board) ของสํานักงาน ถ้าเป็นผมก็จะเสนอให้ตัด คณะกรรมการรัฐบาลดิจิทัลทิ้งไปเลยในหมวด ๔ ไม่มีความจําเป็น แล้วก็เอาคณะกรรมการ สํานักงานดิจิทัลไปทําหน้าที่เป็นกรรมการเฉพาะด้านภายใต้คณะกรรมการดิจิทัล เพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติเลยก็จบกัน ก็เลยฝากเป็นข้อสังเกต ผมอาจจะไม่ถูกหรอก เพราะว่าไม่เหมือนพวกท่านที่ศึกษามาเป็นเดือน เพียงแต่ว่าอ่านแล้วก็สะดุดนิดหน่อย ก็มีเพียงแค่นี้ครับ ขอบพระคุณครับ ผมจะลงคะแนนสนับสนุนนะครับ