จินดา แจงตั้งบริษัทข้าวคล้ายน้ำตาล ห่วงปัญหาต่างปริมาณ-รอบเพาะปลูก

สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ · ครั้งที่ ๖๔ · ๒๗ ธันวาคม ๒๕๕๙

จินดา วงศ์สวัสดิ์ ตั้งข้อสังเกตต่อข้อเสนอจัดตั้งบริษัทผลิตภัณฑ์ข้าว โดยชี้ว่าไม่สามารถแก้ปัญหาราคาข้าวตกต่ำได้จริง เนื่องจากข้าวต่างจากอ้อยในด้านปริมาณการผลิต ตลาด และการควบคุมราคา พร้อมตั้งคำถามถึงประสิทธิภาพของสหกรณ์และบุคลากรในการบริหารจัดการ.

นายจินดา วงศ์สวัสดิ์

กราบขอบคุณท่านประธานครับ ผม จินดา วงศ์สวัสดิ์ สปท. หมายเลข ๒๖ นะครับ ก่อนอื่นก็อยากจะขออนุญาตท่านประธานนิดหนึ่งว่าเท่าที่ผมดู รายงานของกรรมาธิการนะครับ เป้าหมายก็เพื่อจะช่วยเหลือเกษตรกรโดยเฉพาะชาวนา ให้ขายข้าวได้ราคาดีเพื่อจะมีรายได้เพิ่มขึ้น ลดความเหลื่อมล้ำในสังคม แต่รายงานที่ ท่านกรรมาธิการเสนอมานี้ ผมอยากเรียนนิดหนึ่งว่าจริง ๆ แล้วผมขออนุญาตพูดได้ว่า มันเป็นการตั้ง บริษัท ผลิตภัณฑ์ข้าว ก็คือบริษัทข้าวใช่ไหมครับ คือตั้งขึ้นมาเพื่อจะเป็น ตัวกลางที่จะรวบรวมสหกรณ์มาขายข้าวและเอาข้าวไปขาย ไม่ว่าจะขายภายในประเทศ หรือต่างประเทศ ลักษณะอย่างนี้เหมือนกับที่เคยทำมา คือบริษัทกลางอ้อยและน้ำตาลทราย เอาไปขายแล้วก็เอากำไรมาแบ่งปันผลประโยชน์คืนให้กับเกษตรกร อันนี้คือหลักในรายงาน ที่เสนอมาแต่ผมก็มีความคิดเห็นที่อยากจะฝากกรรมาธิการนิดหนึ่งนะครับ ท่านทราบไหมว่า อ้อยกับข้าวมันต่างกัน ๑. อ้อยผลิตปีละครั้งไม่เหมือนข้าว ข้าวปีหนึ่ง ๓ ๒ เป็นอย่างต่ำ แถวที่ลุ่มที่น้ำดีลุ่มเจ้าพระยาปีละ ๓ อันนี้คือปัญหา เราไม่สามารถกำหนดแบบนั้นได้ เพราะอะไรนี่คือประเด็นที่ ๑ ปริมาณข้าวกับปริมาณอ้อยมันต่างกัน อ้อยกำหนดพื้นที่ได้ กำหนดปริมาณได้ ยังไม่พอกำหนดการส่งออกได้ เพราะอะไร เพราะอ้อยมีโรงงานน้ำตาล ในประเทศไทยผมเชื่อได้มีถึง ๒๐ โรงครับ มันต้องกำหนดตั้งแต่ยอดขายออกมา แล้วก็กำหนดตลาดได้ กำหนดลูกไล่ได้หมดเลย ชาวไร่ได้หมดเลย แต่อันนี้มันเป็นส่วนหนึ่ง เท่านั้นเอง แค่ประมาณ ๑๐ เปอร์เซ็นต์ ถ้าจะทำลักษณะอย่างนี้นะครับ แต่ผมก็เกรงว่าอะไรรู้ไหมครับ อ้อยกำหนดได้ทุกอย่างแต่ข้าวกำหนดไม่ได้ ท่านนึกย้อนไปนะครับ รัฐบาลที่ผ่านมาไม่ใช่ รัฐบาลปัจจุบัน ที่จำนำข้าวบอกว่าซื้อทุกเมล็ดนะครับ ปลูกปีละ ๓ รอบยังไม่พอ ซื้อของ ประเทศรอบข้างมาอีก ต่อให้ใช้เงินอีกล้านล้านล้านบาทก็ไม่พอครับ ไม่มีทางทำได้ ราคามัน ต้องดูว่าเราจะลดความเหลื่อมล้ำได้ อันนี้มันไม่ได้แก้ปัญหาตรงจุดนะครับ เพราะปัญหาราคา มันอยู่ที่ดีมานด์ (Demand) ซัปพลาย (Supply) มันอยู่ที่ความต้องการใช้กับการผลิต อันนี้ มันไม่ได้แก้ปัญหาตรงนั้นเลย ไม่ได้แก้ปัญหาตรงลดการผลิต ถ้าไม่ลดการผลิตราคาข้าว ไม่มีทางขึ้นได้ ราคาข้าวมันขึ้นได้ต้องลดการผลิตหรือเพิ่มมูลค่า หรือตั้งโรงงานอุตสาหกรรม ที่ใช้ข้าวเป็นวัตถุดิบใช่ไหมครับ มันถึงจะเพิ่มราคาข้าวได้ อันนี้มันตั้งบริษัทขึ้นมาเพื่อจะ รวบรวมข้าวส่วนหนึ่งแค่ ๑๐ เปอร์เซ็นต์เอาไปขายแข่งกับพ่อค้าแค่นั้นเองครับ มันก็ไม่ได้ มีอะไรที่เรียกว่าเป็นหลักประกันได้ว่าราคาข้าวมันจะขึ้น อันนี้มันไม่ได้เป็นหลักประกันว่า บริษัทนี้จะทำให้ราคาข้าวขึ้นได้ เพียงแต่ว่ารวบรวมข้าวขายและมีกำไรเอามาแบ่งก็เป็นส่วนหนึ่ง แต่ข้าวโดยภาพรวมมันไม่ได้ขึ้นครับ ใช่ไหมครับ มันเป็นการเฉพาะสมาชิกเท่านั้นที่จะ ได้ประโยชน์ ถ้าสมมุติว่าบริษัทนี้ทำแล้วมีกำไรก็แค่ ๑๐ เปอร์เซ็นต์ของสมาชิกในกลุ่มสหกรณ์ เท่านั้นเอง มันไม่ได้แก้ปัญหาภาพรวมทั้งประเทศ อันนี้ก็อยากจะเรียนถามท่านกรรมาธิการว่า อันนี้คือหลักการที่ผมดูนะครับ ไม่ทราบว่าจะตรงกับที่ท่านกรรมาธิการเสนอหรือเปล่า เพราะว่ามันไม่ได้ลดภาพรวม มันเพียงแต่ว่าตั้งบริษัทขึ้นมาแล้วบริษัทนี้ก็จะต้องเอาค่าใช้จ่าย รายได้จากการขายข้าวมาบริหารจัดการเหมือนกับบริษัทอ้อยและน้ำตาลที่ใช้อยู่ทุกวัน มันจะต้องใช้ตัวนั้นคือส่วนต่างคือเปอร์เซ็นต์กำไรเอามาขาย ถ้าเกิดมันไม่มีกำไรเพราะมัน ต้องขายให้ตลาด เพราะอย่าลืมว่าราคาตลาดบริษัทนี้ก็ไม่สามารถจะไปกำหนดราคาขายได้ เพราะว่าการแข่งขันในตลาดโลก ในเมื่อปริมาณมันมากเขาก็กดราคาเรา เราไม่ใช่ กำหนดราคาได้นะครับ มันไม่เหมือนกับอ้อยและน้ำตาล อ้อยและน้ำตาลมันกำหนดได้ทุกอย่าง และยังไม่พออ้อยและน้ำตาลมันผูกขาดการส่งออก ข้าวมันผูกขาดไม่ได้เพราะมันแข่งขัน และไม่ใช่ประเทศเราประเทศผลิตข้าวกับประเทศผลิตอ้อยมันก็ต่างกันนะครับ ข้าวผลิตกัน เยอะนะครับ อ้อยมันมีจำกัด และปริมาณการใช้อ้อยก็ใช้เยอะ เพราะทุกคนทั่วโลกก็กิน น้ำตาล แต่ข้าวทั่วโลกไม่ได้กินใช่ไหมครับ ปริมาณคนใช้ก็น้อยกว่าแต่ปริมาณการผลิต มากกว่า อันนี้ก็ต้องคิดว่ามันจะเป็นไปได้มากน้อยขนาดไหน อันนี้ก็ฝากเพราะบังเอิญผมเอง ก็เรียนท่านประธานผมก็เคยเป็นประธานสหกรณ์มา ผมก็ทราบว่าดีไซน์ (Design) ปัญหาและข้อจำกัดของสหกรณ์ที่ท่านเขียนโอเค (Okay) ถูกต้องครับ ปัญหามันถูกต้อง ปัญหาในสหกรณ์ แต่ปัญหาในสหกรณ์ก็ต้องเรื่องประสิทธิภาพ เรื่องคุณภาพก็ต้องยอมรับ การบริหารจัดการในสหกรณ์ส่วนใหญ่ก็จะมีปัญหาเพราะขาดองค์ความรู้ ขาดคนเก่ง ที่จะเข้าไปแก้ปัญหา ขาดคนที่มีความตั้งใจที่จะไปแก้ปัญหาผมเคยเข้าไปช่วยอยู่ ๓ ปี แล้วก็ ไม่มีเวลาก็เลยไม่ได้เป็นคือไม่ได้ไปทำต่อก็พอทำได้ก็รู้ปัญหา ปัญหาสหกรณ์ที่ว่าต้องแก้ ด้วยบุคลากรและผู้บริหาร คุณภาพ ประสิทธิภาพของบุคลากรฝ่ายบริหารเพราะว่าสหกรณ์ ผู้บริหารก็คือชาวนาเป็นกรรมการสหกรณ์แล้วก็มีผู้จัดการ แต่หลักนโยบายก็คือผู้บริหาร ก็คือกรรมการสหกรณ์ อันนี้ก็ต้องย้อนดูว่าทำอย่างไรจะให้สหกรณ์มีประสิทธิภาพและ มีคุณภาพ มีมาตรฐานก็ต้องย้อนกลับมาถึงระบบราชการ ซึ่งมันมีกรมส่งเสริมสหกรณ์ว่า มีศักยภาพขนาดไหน เพราะสหกรณ์ตั้งมากี่ร้อยปี และทำไมสหกรณ์มันไม่พัฒนา มันก็เป็น ๒.๐ อยู่อย่างที่ว่านี่ครับ มันต้องดูอันนั้นก็เหมือนกับกรมตรวจบัญชีสหกรณ์ที่กรณีสหกรณ์เครดิตยูเนี่ยน ก็เหมือนกับ ที่ท่าน ขออนุญาตเอ่ยนาม ท่านวิทยาได้กล่าวไป อันนี้ก็ต้องย้อนกลับมาดูว่าประสิทธิภาพ ของสหกรณ์ มันก็ต้องย้อนมาดูว่ากรมส่งเสริมสหกรณ์ สังกัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ว่า มีศักยภาพ มีประสิทธิภาพขนาดไหน ทำไมสหกรณ์ไม่ก้าวหน้าตั้งมา ๑๐๐ กว่าปี ธนาคารอะไร เขาตั้งมาทีหลังเขาไปถึงไหนแล้ว ผมเคยเข้าไปสหกรณ์ครับ เรื่องการฝากเงิน สมัยก่อนเขาใช้ เขียนหนังสือ เขียนนี่นะครับ พิมพ์เอา ถ้าซื่อสัตย์ก็พิมพ์ให้ถูกแล้วก็เซ็นออกไป ถ้าไม่ซื่อสัตย์ ก็ต้นฉบับราคาหนึ่ง ฝาก ๑,๐๐๐ บาท ตัวจริงเขาฝาก ๑๐,๐๐๐ บาท อะไรอย่างนี้มันก็เป็นไปได้ ผมต้องไปแก้ปัญหาก็คือใช้ระบบคอมพิวเตอร์เข้าไปจับ คอมพิวเตอร์เข้าไปคุม ผมเข้าไปทำได้ ๓ ปี ลองไปให้เขาทำดู เรื่องระบบเงินฝาก เรื่องเงินกู้ ให้ใช้ระบบเข้าไปพัฒนา แต่โดยภาพรวม ทั่วประเทศสหกรณ์ทำอย่างนี้ไหม ไม่มีครับ ยังน้อยมากเลย ไม่มีทางทันกับธนาคารเขาได้เลย และสหกรณ์ก็ไม่ใช่มีเงินกู้เป็นหลัก สหกรณ์เอาเงินมาจากไหนครับ เงินสมาชิกไม่ใช่พอ สหกรณ์ก็ต้องไปกู้เงิน ธ.ก.ส. มาอีกนะครับ ความจริงต้องใช้กลไกพวกนี้ อันนี้ผมกราบเรียน ด้วยว่าก็เห็นด้วยนะครับ เพราะมันแก้ได้นิดเดียว แต่มันไม่ได้สะท้อนถึงว่าจะทำให้ราคาข้าว ทั้งประเทศดีขึ้น เพราะว่าปัจจัยมันอยู่ที่ดีมานด์ (Demand) ซัปพลาย (Supply) นะครับ อันนี้ก็ฝากกรรมาธิการช่วยพิจารณาด้วยก็แล้วกัน ผมเองก็ไม่มีอะไร และมีอีกอย่างหนึ่ง ที่อยากจะฝากนะครับ หรือว่าในระบบสหกรณ์เขาก็มีชุมนุมสหกรณ์นะครับ เขามีชุมนุม อยู่ ทุกจังหวัดเขามีชุมนุมสหกรณ์ และทั่วประเทศเขาก็มีชุมนุมสหกรณ์ แต่นี่จะตั้งบริษัท ขึ้นมาอีกบริษัทหนึ่ง ซึ่งเอาสหกรณ์แต่ละสหกรณ์มาเป็นสมาชิกเครือข่าย ซึ่งมันก็จะซ้ำซ้อน กับชุมนุมสหกรณ์ อันนี้ก็ฝากช่วยพิจารณาด้วย ขอบคุณมากท่านประธานครับ