ธานินทร์ เสนอเพิ่มผังเมืองในรัฐธรรมนูญ หนุนพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืน

เรียนท่านประธานสภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ กระผม นายธานินทร์ ผะเอม สมาชิก สปท. หมายเลข ๗๔ คณะกรรมาธิการขับเคลื่อน การปฏิรูปประเทศด้านการบริหารราชการแผ่นดินขอเสนอให้มีการบรรจุประเด็นการผังเมือง และการวางแผนพัฒนาพื้นที่ไว้ในร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ด้วยเหตุผลที่การผังเมือง และการวางแผนพัฒนาพื้นที่มีบทบาทอย่างสําคัญในการวางกรอบชี้นําการพัฒนาทางด้าน กายภาพของประเทศ กําหนดความสมดุลในการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมและการใช้ประโยชน์ ทรัพยากรในพื้นที่ โดยคํานึงถึงโอกาสในการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมควบคู่กันไป แต่ใน ร่างรัฐธรรมนูญฉบับนี้ได้ระบุการผังเมืองไว้ในมาตรา ๓๘ ของหมวด ๓ ว่าด้วยสิทธิและเสรีภาพ ของปวงชนชาวไทย ซึ่งมุ่งหมายที่จะคุ้มครองเสรีภาพในการเดินทางและการเลือกถิ่นที่อยู่ ของบุคคลเป็นหลักเท่านั้น คณะกรรมาธิการขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศด้านการบริหาร ราชการแผ่นดินจึงเห็นสมควรเพิ่มเติมและขยายประเด็นในร่างรัฐธรรมนูญให้ครอบคลุมถึง การผังเมืองและการวางแผนพัฒนาพื้นที่ ขออนุญาตใช้ภาษาอังกฤษซึ่งถือว่าเป็นคําสากลที่ใช้กันในหลายประเทศนะครับ ก็คือเนชันนัล ฟิสิคัล แพลนนิง (National physical planning) หรือสเปเชียลแพลนนิง (Special planning) ในฐานะที่เป็นเครื่องมือสําคัญที่จะทําให้ประเทศพัฒนาไปได้อย่างมั่นคงและยั่งยืน โดยจะ เป็นกรอบการบูรณาการแผนพัฒนาทุกมิติอย่างสอดคล้องทั้งการใช้พื้นที่เพื่ออุตสาหกรรม เกษตรกรรม พาณิชยกรรม การคมนาคมขนส่ง ที่อยู่อาศัย สาธารณูปโภค สาธารณูปการ ตลอดจนอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรม ประวัติศาสตร์ ซึ่งการผังเมืองและการใช้พื้นที่จะเป็นตัวชี้นํา การพัฒนาประเทศที่สมดุลบนฐานของการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนอย่างเหมาะสม โดยเฉพาะ อย่างยิ่งในภาวการณ์ที่ประเทศมีปัญหาอันเนื่องมาจากการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ของสภาพเมืองซึ่งต้องการเน้นเรื่องสุขภาวะและการใช้พื้นที่ให้เกิดประโยชน์อย่างสมดุล ปัญหาดังกล่าวได้สะสมมาอย่างยาวนานจึงมีความจําเป็นเร่งด่วนที่จะต้องกําหนดทิศทาง และรูปแบบของการพัฒนาเมือง การพัฒนาพื้นที่รวมทั้งการใช้ประโยชน์ที่ดินทั่วประเทศ โดยการวางระบบผังเมืองและผังประเทศ การพัฒนาพื้นที่ในระดับผังประเทศ ขออนุญาต ปรับในทิศทางที่เหมาะสมสอดคล้องกับการพัฒนาเศรษฐกิจ สังคม และความสามารถในการ ให้บริการทางด้านสาธารณูปโภคและสาธารณูปการของรัฐภายใต้แผนพัฒนาเศรษฐกิจ และสังคมแห่งชาติควบคู่กันไป อนึ่ง การกําหนดให้ผังเมืองและการวางแผนพัฒนาพื้นที่ เป็นตัวชี้นําในการพัฒนาด้านกายภาพของประเทศนับเป็นประเด็นสากลที่หลายประเทศ ทั่วโลกให้ความสําคัญ ซึ่งนานาประเทศได้จัดให้มีโครงสร้างการบริหารและตัวบทกฎหมาย ตั้งแต่รัฐธรรมนูญลงมา ทั้งนี้ เพื่อเป็นการจัดลําดับอํานาจ ความรับผิดชอบ และจัดระบบ การวางผังเมือง รวมทั้งการใช้ประโยชน์พื้นที่และการพัฒนาพื้นที่ทั่วประเทศ ดังเช่นที่ปรากฏ ในรัฐธรรมนูญแห่งสมาพันธรัฐสวิสว่า สมาพันธรัฐสวิสพึงวางแผนการใช้พื้นที่ ตรงนี้สมาพันธรัฐสวิสใช้คําว่า สเปเชียลแพลนนิง (Special planning) โดยคํานึงถึง ความเหมาะสมและประโยชน์เชิงเศรษฐกิจเป็นสําคัญ ในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรเนเธอร์แลนด์ ได้กําหนดลําดับอํานาจของการวางระบบผังเมืองไว้ด้วยเช่นกัน นอกจากนี้ยังปรากฏใน รัฐธรรมนูญอีกหลายประเทศ อาทิ รัฐธรรมนูญแห่งสาธารณรัฐแอฟริกาใต้ที่กําหนดให้รัฐ พึงปฏิรูปการใช้ที่ดินเพื่อสร้างความเท่าเทียมระหว่างประชากรในประเทศ อันนี้มุ่งหมาย เรื่องการลดความเหลื่อมล้ําและสร้างโอกาสทางด้านเศรษฐกิจ รัฐธรรมนูญแห่งสาธารณรัฐเคนยา ที่กําหนดให้รัฐพึงควบคุมการใช้พื้นที่อย่างเหมาะสมเพื่อประโยชน์ด้านความมั่นคง และความปลอดภัยสาธารณะ ตลอดจนเพื่อการวางแผนการใช้พื้นที่ให้เกิดประโยชน์อย่างเหมาะสม ในรัฐธรรมนูญฉบับปี ๒๕๕๐ เองก็ได้ให้ความสําคัญต่อระบบการผังเมืองโดยได้ระบุไว้ใน มาตราต่าง ๆ ๕ มาตรา ได้แก่ มาตรา ๓๔ มาตรา ๔๒ มาตรา ๔๓ มาตรา ๕๗ และมาตรา ๘๕ ซึ่งดูเหมือนว่าจะกระจัดกระจาย แต่เป็นการเน้นย้ําว่ารัฐธรรมนูญ ปี ๒๕๕๐ ได้คํานึงถึง ความสําคัญของการวางระบบผังเมือง ในวาระการปฏิรูปประเทศครั้งนี้ สปท. โดยคณะกรรมาธิการขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศด้านการบริหารราชการแผ่นดินต้องการ สร้างความชัดเจนโดยระบุไว้ในที่ใดที่หนึ่งเป็นอย่างน้อยนะครับ ซึ่งตรงนี้เราคิดว่ามาตรา ๗๒ น่าจะเป็นมาตราที่มีความเหมาะสม เพื่อให้เกิดพลังในการขับเคลื่อนประเทศอย่างต่อเนื่อง ในระยะยาว และสามารถแก้ไขปัญหาประเทศโดยเฉพาะในระดับพื้นที่ที่เผชิญเหตุขัดข้อง อยู่ในขณะนี้นะครับ เนื่องจากความไม่ชัดเจนในทิศทางและกลไกรวมทั้งกระบวนการ โดยรวมนะครับ ดังนั้นคณะกรรมาธิการขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศด้านการบริหารราชการแผ่นดิน จึงขอเสนอให้คณะกรรมการร่างรัฐธรรมนูญโดยผ่านทางท่านประธานได้พิจารณาบรรจุ ประเด็นการผังเมืองและการวางแผนพัฒนาพื้นที่ไว้ในร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ โดยขอเป็นมาตราเดียว ก็คือรัฐพึงให้การผังเมืองและการวางแผนพัฒนาพื้นที่เป็นตัวชี้นํา และบูรณาการแผนการพัฒนาเชิงพื้นที่ประเทศในทุกด้านและทุกระดับ ทั้งนี้ขอได้โปรด พิจารณากําหนดให้อยู่ในมาตรา ๗๒ หมวด ๖ ว่าด้วยแนวนโยบายพื้นฐานแห่งรัฐ เป็นการปักหมุดของการปฏิรูปให้มีความชัดเจน เพื่อที่จะแก้ไขปัญหาที่เรากําลังเผชิญอยู่ และปูพื้นฐานของการพัฒนาในระยะยาวสืบไป ขอขอบคุณครับ