ขอบคุณมากครับ คณะกรรมาธิการได้นําเสนอครบถ้วนโดยที่ท่านประธาน ยงยุทธ สาระสมบัติ ก็จะสรุปอีกครั้งหนึ่ง เชิญครับ ยังมีเวลาเพราะว่าท่านบริหารเวลาได้ดี

พันตํารวจตรี ยงยุทธ สาระสมบัติ : ขอบพระคุณครับ ท่านประธานครับ จะรบกวนเวลาของสภาแห่งนี้เพียงสั้น ๆ นะครับ

ประเด็นแรก ต้องขอขอบพระคุณท่านกรรมการร่างรัฐธรรมนูญ โดยเฉพาะ ท่านประธานที่ให้ความสําคัญต่อยุทธศาสตร์ชาติ กระผมเข้าใจดีนะครับว่าการมีข้อจํากัด ในเรื่องเกี่ยวกับรัฐต้อง หรือรัฐพึง ในกรณีที่มีความสําคัญอย่างยิ่งอย่างเช่นยุทธศาสตร์ชาติ ผมคิดว่าน่าจะกรุณาพิจารณาว่าย้ายจากหมวด ๖ ไปหมวด ๕ อาจจะเป็นมาตรา ๔๘/๑ จากมาตรา ๖๑ ก็อย่างที่มีท่านกรรมาธิการหลายท่านอภิปรายไปแล้วว่าถ้ามาตรา ๖๐ เขียนไว้ว่าไม่มีสิทธิฟ้องร้องรัฐ ถ้าอย่างนั้นสภาพบังคับก็จะหมดไป

ประเด็นที่ ๒ ในเรื่องของการบริหารราชการแผ่นดิน เพื่อความชัดเจนนะครับ ขอความกรุณาท่านกรรมการร่างรัฐธรรมนูญว่าน่าจะระบุในมาตรา ๗๒ ให้ชัดเจนว่า การบริหารราชการแผ่นดินมี ๓ ส่วน คือ ส่วนกลาง ส่วนภูมิภาค และส่วนท้องถิ่น

ประการต่อไปที่ผมดูแล้วยังไม่ได้พูดถึงก็คือการปกครองส่วนท้องถิ่น มีข้อกังวลเรื่องเกี่ยวกับมาตรา ๒๔๖ วรรคสอง ที่ว่าการจัดตั้งองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในรูปแบบใดให้คํานึงถึงเจตนารมณ์ของประชาชนในท้องถิ่นและความสามารถ ในการปกครองตนเองในด้านใดได้ ไม่ทราบว่าคํานึงถึงเรื่องใน ๓ จังหวัด หรือ ๔ จังหวัด ชายแดนภาคใต้หรือเปล่าครับ ถ้าจะขอความกรุณา ตรงนี้เกี่ยวข้องอยู่อย่างมาก ฝากพิจารณา ตรงนี้ด้วย

อีกเรื่องหนึ่งในเรื่องของบริหารราชการแผ่นดิน กรุณาพิจารณาเพิ่ม มาตรา ๒๖๗/๑ เกี่ยวกับการปฏิรูปบริหารราชการแผ่นดินให้เกิดผลสัมฤทธิ์โดยเร็ว

อีกเรื่องหนึ่งในเรื่องของผังเมือง ที่ผ่านมาการผังเมืองของประเทศไทย ได้รับความสนใจน้อยมาก ในมาตรา ๓๘ ที่เขียนไว้ก็เขียนในลักษณะของการจํากัดสิทธิ แต่ไม่ได้พิจารณาถึงการผังเมือง ในประเทศที่พัฒนาแล้วเขาใช้การผังเมืองเป็นการชี้นํา การพัฒนาประเทศ แต่เมื่อไม่มีการใช้ผังเมืองนี้ให้เกิดผลเท่าที่ควรประเทศถึงมีปัญหาอยู่ไม่น้อย โดยเฉพาะเรื่องนี้เป็นเรื่องของยุทธศาสตร์ในด้านกายภาพ ฉะนั้นผมฝากรบกวนผ่านท่านประธาน ไปด้วยนะครับ ส่วนในเรื่องของการมีส่วนร่วมหรือความโปร่งใสนั้นอาจารย์ถวิลวดีอภิปราย ได้ชัดเจนแล้ว กระผมไม่รบกวนเวลาครับ ขอบพระคุณครับ

ท่านประธานคณะกรรมาธิการขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศด้านการบริหาร ราชการแผ่นดิน ท่านยงยุทธนี้มีฉายาว่ายงยุทธ ยุทธศาสตร์ เอาไปใช้เป็นชื่อกลางได้ แล้วต่อด้วย สาระสมบัติ เพราะท่านบอกว่าบรรดาสมัครพรรคพวกเดี๋ยวนี้เปลี่ยนนามสกุล ท่านไปแล้ว ก็เป็นอันว่าขณะนี้ได้นําเสนอแสดงความคิดเห็น ข้อเสนอแนะเกี่ยวกับ ร่างรัฐธรรมนูญเรียบร้อยแล้วนะครับ ขอบคุณทางคณะกรรมาธิการ

ต่อไปเป็นการอภิปรายของคณะกรรมาธิการขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ ด้านกฎหมายและกระบวนการยุติธรรม เนื่องจากท่านประธานคณะกรรมาธิการได้หารือว่า จะให้สมาชิกได้อภิปรายก่อน ส่วนท่านประธานวิรัช ชินวินิจกุล ซึ่งเป็นประธานคณะจะคัดท้าย เป็นพันท้ายนรสิงห์เป็นคนสุดท้าย เพราะฉะนั้นขอเชิญคุณหญิงพรทิพย์ โรจนสุนันท์ อดีตผู้อํานวยการสถาบันนิติวิทยาศาสตร์ครับ

คุณหญิงพรทิพย์ โรจนสุนันท์ : เรียนท่านประธานและท่านกรรมาธิการ สมาชิกหมายเลข ๑๐๔ แพทย์หญิง คุณหญิงพรทิพย์ โรจนสุนันท์ ขออนุญาตอภิปราย ใน ๖ ประเด็นค่ะ เป็นทั้งเรื่องกว้างแล้วก็เป็นทั้งเรื่องของกระบวนการยุติธรรม

เรื่องแรก ก็คงขออนุญาตเรียนผ่านท่านประธาน แต่ไปยังประชาชน ในฐานะ ที่อยู่ในระบบราชการมานาน ทราบดีว่ารัฐธรรมนูญในแต่ละประเทศไม่เหมือนกัน ประเทศ ที่คิดว่ารัฐธรรมนูญดีที่สุดในโลกก็ไม่ได้มีมาตราเยอะเลย นั่นย่อมแสดงให้เห็นว่าแท้ที่จริงแล้ว อยู่ที่คุณภาพของคนที่ต้องใช้รัฐธรรมนูญ ซึ่งคนที่ต้องใช้รัฐธรรมนูญก็คงมี ๔ ส่วน

ส่วนแรก คือนักการเมืองและทางที่เป็นรัฐบาล หรือรวมทั้งเป็น ส.ส. ส.ว.

ส่วนที่ ๒ ก็คงเกี่ยวข้องกับภาคข้าราชการ ที่จะต้องรักษาสมดุลระหว่าง การทําตามนโยบายและการรักษาผลประโยชน์ประเทศชาติ

ส่วนที่ ๓ คือภาคประชาชน ที่จะติดตามเรื่องการใช้อํานาจรัฐ

และส่วนสุดท้าย ก็คือองค์กรอิสระ

เพราะฉะนั้นในส่วนแรกก็เลยอยากจะเรียนว่าคงไม่มีความเห็นว่าจะต้อง เพิ่มมาตราโน้นมาตรานี้ ไม่มีทางเป็นที่ถูกใจทั้งหมด

ส่วนที่ ๒ ข้อดีของรัฐธรรมนูญในครั้งนี้ที่ทําให้เห็นว่ามีความชัดเจน เห็นชัด ๆ จะมีอยู่ ๔ เรื่อง แม้จะยังไม่สมบูรณ์

เรื่องแรกเลย ก็คือมีเจตนาที่จะแก้ปัญหาเรื่องทุจริตคอร์รัปชัน อาจจะยัง ไม่ครบทั้งหมด แต่ก็เห็นชัดว่าต้องการ

เรื่องที่ ๒ ต้องการแก้ปัญหาเรื่องการเลือกตั้งที่มีการโกง หรือได้นักการเมือง ไม่มีคุณภาพ อันนี้เห็นชัดว่าต้องการ แล้วก็มีการโต้เถียงกันว่าจะมีอัตราส่วน มีอะไร อย่างไร

เรื่องที่ ๓ ที่เห็นชัดว่าร่างรัฐธรรมนูญนี้มีความตั้งใจจะแก้ไข คือเรื่องนโยบาย การปฏิรูป ที่จะให้เห็นชัดเจนว่าประเทศไทยไม่ได้ปฏิรูปมาตั้งแต่รัชกาลที่ ๕ แล้วก็มี การปฏิรูปมาเล็ก ๆ ในรัฐธรรมนูญที่หลาย ๆ คนบอกว่าดีคือปี ๒๕๔๐ แต่เอาเข้าจริง ๆ ที่สุดแล้วคนก็เป็นคนที่ทําให้การปฏิรูปไม่สําเร็จ

และเรื่องสุดท้าย ที่ร่างรัฐธรรมนูญฉบับนี้เห็นว่ามีความตั้งใจที่จะทําให้ดีขึ้น ก็คือการให้ความชัดเจนขององค์กรอิสระ ๑ องค์กร คือองค์กรเรื่องของศาลรัฐธรรมนูญ

ส่วนที่ ๓ ที่อยากจะเรียนก็คือในฐานะที่เป็นข้าราชการ อันนี้ก็เรียนผ่าน ท่านประธานไปถึงท่าน กรธ. ไม่เห็นความชัดเจนในเรื่องการแก้ไขฟันเฟืองตัวสําคัญของ ข้าราชการค่ะ ระบบราชการมีปัญหาเป็นฟันเฟืองตัวสําคัญ ซึ่งที่ผ่านมามีหลาย ๆ สิ่งที่ทําให้ ไม่สามารถดําเนินการได้ เพราะฉะนั้นฟันเฟืองส่วนหนึ่งอาจจะเป็นส่วนที่เรียกว่า พ.ร.บ. จริยธรรม เพื่อที่จะกํากับเป็นกรอบ แต่อีกด้านหนึ่งก็ต้องมีเครื่องมือป้องกันไม่ให้นักการเมือง เข้าแทรกแซง ในสมัยที่ทํางานในช่วงหนึ่งได้รับหนังสือจากท่านรัฐมนตรียืนยันว่า ความยุติธรรมไม่สําคัญเท่ากับการเมือง เพราะฉะนั้นในส่วนเหล่านี้ก็ต้องมีเครื่องมือ ในการป้องกันข้าราชการ ก็อยากเห็นความชัดเจนในร่างรัฐธรรมนูญนี้ซึ่งไม่เห็นค่ะ

ส่วนที่ ๔ น่าจะเป็นส่วนที่เกี่ยวข้องกับเรื่องของกระบวนการยุติธรรม ซึ่งก็คงจะนําร่องไว้ ๓ เรื่อง เรื่องแรก ก็คือถ้าเป็นเรื่องสิทธิที่ดีที่เคยมีอยู่และมันหายไป แล้วโดยเฉพาะเป็นเรื่องสิทธิของเด็กและสตรี โดยเฉพาะอย่างยิ่งประเทศไทยเราได้มีการนํา ไว้แล้วของพระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าพัชรกิติยาภา มาตรา ๔๐ (๖) หายไปก็ไม่ทราบ วิธีคิดนะคะ แต่ขณะเดียวกันสิ่งที่ไม่เคยมีมาก่อนคือสิทธิเหยื่อ ซึ่งเป็นสิทธิเหยื่อไม่ใช่ในด้าน การเยียวยา แต่เป็นสิทธิในการเข้าถึงเรื่องกระบวนการยุติธรรมก็น่าจะมีการกําหนดเอาไว้ ชัดเจน เพราะน่าจะเป็นส่วนหนึ่งของการทําให้ประชาชนสามารถเข้าถึงซึ่งความยุติธรรมได้ ซึ่งเดี๋ยวจะมีท่านกรรมาธิการท่านอื่นได้พูดถึง ส่วนสุดท้ายของกระบวนการยุติธรรมที่เห็นชัด ก็คือการปฏิรูปตํารวจค่ะ เรียนด้วยความเคารพว่าถ้ามอบให้ สปท. ทํา ให้ สปท. คุยกับแม่น้ํา ทั้ง ๕ สายก็ควรจะมีการขับเคลื่อนที่ไปด้วยกัน สิ่งที่เราเห็นว่าร่างรัฐธรรมนูญนี้ ให้ความสําคัญมาก ก็คือใส่ไว้ในบทเฉพาะกาลว่าจะต้องปฏิรูปตํารวจ แต่ด้วยความห่วงใย มีการระบุว่ากรรมการอิสระ กรรมการอิสระมีอะไรซ่อนอยู่ และกรรมการอิสระจะคิดใหม่ไหม ไม่ได้เอาสิ่งที่ สปท. ทําไหม และมีการระดมรับฟังความคิดอย่างไร สิ่งเหล่านี้เป็นสิ่งที่ อาจจะยังมีความห่วงใยอยู่นะคะ แล้วเดี๋ยวจะมีท่านอํานวยพูดต่อ

ส่วนที่ ๕ ก็คงฝากเรียนถามท่านประธานไปยัง กรธ. ก็คือแล้วการปฏิรูปส่วนอื่น จะทําอย่างไรให้มีการขับเคลื่อนได้ ที่ผ่านมาขนาดมีการกําหนดชัดเจนว่าต้องปฏิรูป หรือปฏิรูปแล้ว เช่นช่วงนั้นที่มีการแยกศาลออกจากกระทรวงยุติธรรม แล้วก็ให้กระทรวงยุติธรรม รวบรวมเอาหน่วยงานต่าง ๆ ที่เกี่ยวกับกระบวนการยุติธรรมมา สุดท้ายก็ไม่มีการขับเคลื่อน ให้เป็นไปตามนโยบายที่มีการปฏิรูป เรื่องนี้สําคัญค่ะ เพราะในร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ พูด ๒ เรื่องเอง คือเรื่องการศึกษา แล้วก็เรื่องของตํารวจ

ส่วนอันสุดท้ายเลยก็คงเป็นแนวคิดส่วนตัว มีหลายคนพูดว่าทําอย่างไร สําหรับเรื่องการสรรหาหรือเลือกตั้ง ส.ว. ก็อยากจะสะท้อนความคิดว่าในด้านการเลือกตั้ง ก็ไม่อาจหลีกเลี่ยงการซื้อเสียง ขณะเดียวกันการสรรหาก็ไม่อาจหลีกเลี่ยงของการใช้ เส้นสายหรือได้คนคุณภาพ ก็เลยยังไม่มีคําตอบว่าควรจะเป็นสรรหาหรือเลือกตั้ง ขอบพระคุณค่ะ

ต่อไปขอเชิญ พลโท กฤษณะ บวรรัตนารักษ์ รองเจ้ากรมพระธรรมนูญ สํานักงานปลัดกระทรวงกลาโหม เชิญครับ