กษิต วิจารณ์ร่าง พ.ร.บ. กักบริเวณนักโทษด้วยเทคโนโลยี ห่วงลดทอนศักดิ์ศรี

ขอบคุณท่านประธานครับ ผม กษิต ภิรมย์ สปท. อันดับที่ ๗ ในช่วงแรกผมอยากจะขอถามคําถามด้านเทคนิคเสียก่อนว่าได้มีการประเมิน ประมาณค่าใช้จ่ายทั้งหมดหรือยัง ตั้งแต่การจัดตั้งสํานักงานกลางแล้วก็ส่วนภูมิภาค ๘-๙ แห่ง ใช้บุคลากรเท่าไร แล้วก็เตรียมบุคลากรอย่างไร ใครเป็นผู้ฝึกอบรม จํานวนของเครื่อง ที่จะผูกที่ข้อเท้าโดยประมาณต่อปีเท่าไร แล้วก็บริษัทใดบ้างที่จะเข้าประมูล แน่ใจว่า ในประเทศไทยไม่มีบริษัทที่จะประมูลได้เพราะไม่มีเครื่องมือนี้และจะมีระบบไม่ให้ต้องมีกิน หัวคิวแล้วก็นายหน้าหรือไม่ แล้วก็มีการประสานงานกับประเทศที่เขาได้เริ่มใช้ระบบนี้บ้างแล้ว มากน้อยแค่ไหน แล้วก็ประเทศอะไรบ้างและได้มีการจัดทําตารางหรือเปล่าครับว่า แต่ละประเทศนั้นเขาใช้กับนักโทษประเภทใด ผมค่อนข้างจะตกใจนิดหนึ่งที่บอกว่านักโทษ อันตรายก็สามารถจะเอาออกมาได้ ผมจึงขอกราบเรียนถามไม่ใช่พูดกันเพื่อจะหาเรื่องนะครับ ถ้าเผื่อมีนักโทษฆ่าคนแล้วเขาก็ออกมาด้วยระบบนี้มาอยู่บ้าน ท่านกรรมาธิการแต่ละคน จะรู้สึกอย่างไรครับ เท่าที่ผมทราบในต่างประเทศนั้นเขามักจะให้ใช้ระบบผูกข้อเท้าอีเอ็ม (EM) นี้กับโทษสถานเบาเท่านั้น และถ้าเผื่อบอกว่าจะคละกันไปทั้งหมดเลยมันต้องมี การจัดประเภทนะครับและเมื่อการจัดประเภทแล้วจะใช้ระบบดุลยพินิจของท่านอธิบดี กรมราชทัณฑ์คนเดียวก็คงไม่ได้ แล้วก็ควรจะไม่มีระบบดุลยพินิจในระบบกระบวนการยุติธรรม ของไทยอีกต่อไป ทุกสิ่งทุกอย่างต้องแน่ชัดและผมก็ฟังไม่ค่อยสบายใจว่าวิธีที่จะไม่ให้นักโทษ คดีอาญาเบา ๆ ต้องถูกอิทธิพลของนักโทษคดีอาญาในสถานที่คุมขังพาไปในทิศทางที่มัน เลวร้ายและระบบราชทัณฑ์ของเราทําไมมันถึงปล่อยให้สิ่งเหล่านี้มันเกิดขึ้นนะครับ ทําไม ไม่แยกประเภท แยกอายุอะไรต่าง ๆ เหล่านี้ อย่าเอาความล้มเหลวในราชทัณฑ์ในคุกมาเป็นตัว ที่จะหาเหตุหาผลในการที่จะใช้ระบบนี้ อันนี้เป็นเรื่องที่สําคัญยิ่งแล้วก็ต้องดู ๒ หัวอกด้วยกัน อันนี้เป็นหัวอกของกรมราชทัณฑ์ กระทรวงยุติธรรม แล้วก็เอามาภาระมันลดออกไปอยู่ใน สังคมแต่ยังไม่ได้ถามว่าประชาชนชาวไทยทั้งหมดต้องการระบบนี้หรือเปล่า ความรู้สึกว่า มั่นคงปลอดภัยแล้วก็จะมีคําถามแล้วก็มีสถานที่คุมขังแล้วทําไมถึงต้องปล่อยออกมา โดยเฉพาะนักโทษที่จัดไว้อยู่ในประเภทของผู้เป็นอันตรายก็ควรจะอยู่ในคุกเป็นสําคัญ หัวอก ของประชาชนชาวไทยว่าอย่างไรล่ะครับ แล้วก็อีกอันหนึ่งคนที่ออกมาแล้วต้องพูดให้แน่ชัด ว่าจะอยู่ที่ไหนแน่ ถ้าเผื่อว่าจะต้องอยู่ในบ้านแล้วถ้าเผื่อไม่มีบ้านของตนเองไปอยู่กับญาติ ไปเช่าบ้านเขา ไปอยู่อพาร์ทเมนต์ ไปอยู่คอนโดมิเนียมแล้วจะทําอย่างไร คือพูดกว้าง ๆ ไม่ได้ครับเรื่องนี้เรื่องสําคัญมาก และคําว่ากักบริเวณนั้นก็คือกักบริเวณก็ต้องอยู่ ณ สถานที่ คือเป็นเฮาส์อะเรสต์ (House arrest) อยู่กับบ้านเท่านั้น จะปล่อยให้เพ่นพ่านไปมันก็ไม่ได้ อีกประเด็นหนึ่งและถ้าเผื่อเขาออกมาแล้วเขาจะทํามาหากินได้ไหมก็ถ้าไปอยู่ในคุกยังฝึก อาชีพให้ได้เลยแล้วก็ยังมีเฟอร์นิเจอร์จากในคุกออกมาขายทุกปี และอยู่ที่บ้านกฎเกณฑ์ เหล่านี้จะเป็นอย่างไร เขาจะได้รับการฝึกอบรมหรือไม่ ใครจะดูแล ใครจะจ่ายค่าใช้จ่าย ครูทั้งหลายที่จะมาฝึกสอนของเขา ผมว่าต้องคิดให้รอบคอบครับผมไม่อยากที่จะมาเสนอ เรื่องเข้ามาแล้ว และเราก็อภิปรายแล้วก็เอาคําอภิปรายของเราเข้าไปผนวกอยู่ก็ไม่แน่ใจว่า อันนั้นจะมีการจัดลําดับความสําคัญอย่างไร เพราะว่าการเสนอเรื่องขึ้นมามันไม่ได้ครอบคลุม หลาย ๆ ประเด็นที่ผมได้กล่าว มักจะเป็นปัญหาอยู่ว่าเสนอมามันไม่ครบถ้วน ตัวเลขไม่มี ข้อมูลไม่ชัด แล้วก็ใครทําอะไรนะครับ

ส่วนประเด็นสุดท้ายเพื่อไม่ให้เสียเวลามาก ผมไม่ค่อยจะชอบการที่จะมี พ.ร.บ. แล้วก็บอกว่าอํานาจของ พ.ร.บ. นี้อยู่ที่ปลัดกระทรวงหรือว่าอยู่ที่อธิบดี ไม่ครับ มันก็ จะเกิดการบกพร่องได้ จะเจตนาหรือไม่เจตนา ทุกสิ่งทุกอย่างต้องมีกฎเกณฑ์ที่แน่ชัดแล้วก็ ต้องมีคณะกรรมการ แล้วก็การที่บอกว่าจะมีซิงเกิลคอมมานด์ (Single Command) ผมก็ไม่ ค่อยจะเห็นด้วย มันกระจุกตัวของอํานาจ คนนั่งหรือสํานักงานอยู่ที่กรุงเทพฯ จะไปรู้ว่าอะไร เกิดขึ้นที่หนองคาย หรือว่าที่เชียงราย นักโทษของคุกใดก็ควรจะต้องควบคุมให้มันใกล้ชิด แล้วก็การที่บุคคลเขามีเครื่องติดมันก็ดูดีเพราะว่าฝรั่งเขาทํา แต่ว่าศักดิ์ศรีแห่ง ความเป็นมนุษย์ถึงแม้ว่าจะเป็นนักโทษมันก็เหมือนกับวัวกับควายนะครับ มันตีตราได้ทั้งนั้น จะเอาเหล็กผูกไว้ตรงจมูกควาย วัว หรือจะเอาสุนัขมีคอ แมวก็มีคอ มนุษย์เรามันก็ควรจะมี ปลอกอยู่ที่ข้อเท้าด้วย ต้องคิดกันให้รอบคอบ ศักดิ์ศรีแห่งความเป็นมนุษย์ แล้วนี่เราอยู่ในยุค ของการปฏิรูป ที่สําคัญที่สุดคือการปฏิรูปสภาวะจิตใจ สิทธิมนุษยชนเป็นเรื่องที่สําคัญ แล้วมันก็ต้องเสริมสร้างความสมดุลระหว่างความไม่เพียงพอของสถานที่กักขัง คุก ความสะดวกสบายยิ่งขึ้นในการทํางานของข้าราชการ ชุมชนแล้วก็สังคมโดยทั่ว ๆ ไปที่ต้องกลาย มาเป็นสถานกักกันโดยปริยาย เป็นคุกโดยปริยาย แล้วก็หัวอกของนักโทษประเภทต่าง ๆ แล้วก็ความรู้สึกโดยรวมซึ่งกันและกันว่ามันจะรับกันได้หรือไม่ ถ้าเผื่อท่านบอกว่านักโทษ อันตรายก็ปล่อยออกมาได้ คิดได้อย่างไรครับพรรค์อย่างนี้ แล้วก็การเปิดเผยข้อมูลว่าออกมา กี่คน ที่ไหน อย่างไร ท่านจะมีระบบของการเปิดเผยข้อมูลแล้วจะให้ประชาชนทั่วไปได้มีสิทธิ ในการที่จะเข้าถึงข้อมูลได้ตลอด ๒๔ ชั่วโมงหรือไม่ ประเด็นต่าง ๆ เหล่านี้มันลึกซึ้ง พอสมควรกว้างขวางครับ แต่ว่าที่เสนอมาผมคิดว่ามันค่อนข้างจะแคบ แล้วก็ดูเบาบางไปเสีย นิดหนึ่งนะครับ ผมอยากจะขอให้ทบทวนทุกเรื่องเลยที่ผมได้กล่าวมา ขอขอบคุณมากครับ ท่านประธาน